خط ۲۴: خط ۲۴:


== تفاوت کالابرگ الکترونیک با کوپن ==
== تفاوت کالابرگ الکترونیک با کوپن ==
بسیاری بر این نکته تأکید می‌کنند که کالابرگ الکترونیکی همان نظام کوپن‌دهی در گذشته است، در حالی که بین این دو سیستم حمایتی تفاوت وجود دارد. ویژگی‌های اصلی کوپن‌ها عبارت بودند از:
بسیاری بر این نکته تأکید می‌کنند که کالابرگ الکترونیکی همان نظام کوپن‌دهی در گذشته است؛ در حالی که بین این دو سیستم حمایتی تفاوت وجود دارد. تفاوت ویژگی‌های کوپن‌ با کالابرگ عبارت بودند از:


۱. کمبود کالاها: به دلیل شرایط جنگی و تحریم‌ها، بسیاری از کالاهای اساسی در کشور نایاب بودند.
۱. '''کمبود کالاها''': در زمان اجرای کوپن به‌دلیل شرایط جنگی و تحریم‌ها، بسیاری از کالاهای اساسی در کشور نایاب بودند.


۲. توزیع عمومی: کوپن‌ها بین همه افراد جامعه توزیع می‌شد تا اطمینان حاصل شود که همه به حداقل کالاهای مورد نیاز دسترسی دارند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2025233/چهار-نکته-مهم-درباره-اجرای-سیاست-کالابرگ-در-کشور-از-نگاه-سخنگوی «چرا کالابرگ همان کوپن نیست؟» وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>
۲. '''توزیع عمومی''': کوپن‌ها بین همه افراد جامعه توزیع می‌شد تا اطمینان حاصل شود که همه به حداقل کالاهای مورد نیاز دسترسی دارند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2025233/چهار-نکته-مهم-درباره-اجرای-سیاست-کالابرگ-در-کشور-از-نگاه-سخنگوی «چرا کالابرگ همان کوپن نیست؟» وب‌سایت خبرآنلاین.]</ref>


۳. محدودیت توزیع: با توجه به تجهیز زیرساخت‌ها، اعم از فروشگاه‌های بزرگ زنجیره‌ای تخصیص و اجرای کالابرگ الکترونیکی مشکلات و محدودیت‌های نظام کوپنی را ندارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/99042921725/تفاوت-کوپن-با-کالابرگ-الکترونیکی-چیست «تفاوت کوپن با کالابرگ الکترونیکی چیست؟» وب‌سایت خبرگزاری ایسنا.]</ref>
۳. '''محدودیت توزیع''': با توجه به تجهیز زیرساخت‌ها، اعم از فروشگاه‌های بزرگ زنجیره‌ای تخصیص و اجرای کالابرگ الکترونیکی مشکلات و محدودیت‌های نظام کوپنی را ندارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/99042921725/تفاوت-کوپن-با-کالابرگ-الکترونیکی-چیست «تفاوت کوپن با کالابرگ الکترونیکی چیست؟» وب‌سایت خبرگزاری ایسنا.]</ref>


== مبلغ اعتبار کالابرگ الکترونیک ==
== مبلغ اعتبار کالابرگ الکترونیک ==
مبلغ اعتبار کالابرگ الکترونیک براساس جایگاه دهک خانوار می‌باشد و از ابتدای اجرا تاکنون چندبار دستخوش تغییر شده است. در آغاز اجرا این اعتبار برای افراد حاضر در دهک اول تا سوم، به‌ازای هر نفر ۵۰۰ هزار تومان و برای دهک چهار تا هفت ۳۵۰ هزار تومان به‌ازای هر نفر در نظر گرفته شده بود. این اعتبار در آذر ۱۴۰۴ش با افزایش اعتبار برای دهک‌های اول تا سوم همراه شد و اعتبار آنان از ۵۰۰ هزارتومان به ۶۲۰ هزار تومان افزایش یافت در حالی که اعتبار دهک‌های چهارم تا هفتم بدون تغییر ماند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/752071-کالابرگ-الکترونیک-کالا «با ۶۲۰ هزار تومان کالابرگ الکترونیک چه چیزهایی می‌توان خرید؟»، وب‌سایت اعتماد آنلاین.]</ref> در دی‌ماه ۱۴۰۴ش، دولت چهاردهم با حذف ارز ترجیحی و با هدف یکسان‌سازی نرخ ارز، میزان کالابرگ الکترونیکی را به یک میلیون تومان برای هر نفر افزایش داد. تفاوت اصلی این طرح نسبت به گذشته، علاوه بر افزایش مبلغ، شمول آن برای همه دهک‌های درآمدی است.<ref>[https://dolat.ir/detail/475736 «ارز ترجیحی حذف نمی‌شود»، وبسایت پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.]</ref>
مبلغ اعتبار کالابرگ الکترونیک براساس جایگاه دهک خانوار است و از ابتدای اجرا تاکنون چندبار دستخوش تغییر شده است. در آغاز اجرا این اعتبار برای افراد حاضر در دهک اول تا سوم، به‌ازای هر نفر ۵۰۰ هزار تومان و برای دهک چهار تا هفت ۳۵۰ هزار تومان به‌ازای هر نفر در نظر گرفته شده بود. این اعتبار در آذر ۱۴۰۴ش با افزایش اعتبار برای دهک‌های اول تا سوم همراه شد و اعتبار آنان از ۵۰۰ هزارتومان به ۶۲۰ هزار تومان افزایش یافت؛ در حالی که اعتبار دهک‌های چهارم تا هفتم بدون تغییر ماند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/752071-کالابرگ-الکترونیک-کالا «با ۶۲۰ هزار تومان کالابرگ الکترونیک چه چیزهایی می‌توان خرید؟»، وب‌سایت اعتماد آنلاین.]</ref> در دی‌ماه ۱۴۰۴ش، دولت چهاردهم با حذف ارز ترجیحی و با هدف یکسان‌سازی نرخ ارز، میزان کالابرگ الکترونیکی را به یک میلیون تومان برای هر نفر افزایش داد. تفاوت اصلی این طرح نسبت به گذشته، علاوه بر افزایش مبلغ، شمول آن برای همه دهک‌های درآمدی است.<ref>[https://dolat.ir/detail/475736 «ارز ترجیحی حذف نمی‌شود»، وبسایت پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.]</ref>


== مزایا و معایب کالابرگ الکترونیک ==
== مزایا و معایب کالابرگ الکترونیک ==
بررسی نتایج اجرای دو مرحله اولیه اجرای کالابرگ الکترونیکی نشان دهنده افزایش میزان مشارکت و استقبال خانوارها در سه دهک پایین درآمدی و بهبود نسبی در مصرف کالری در دهک‌های پایین درآمدی است.<ref>[https://report.mrc.ir/ «گزارش نظارتی ارزیابی طرح کالابرگ الکترونیکی»، وب‌سایت ماهنامه گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref> افزایش عدالت اجتماعی و حمایت اصولی از اقشار آسیب‌پذیر در جامعه از دیگر مزایای توزیع کالاهای اساسی توسط کالابرگ الکترونیک محسوب می‌شود.<ref>[https://www.iranjib.ir/shownews/104842/-نظر-کارشناسان-در-خصوص-مزایا-و-معایب-کالابرگ/ «نظر کارشناسان در خصوص مزایا و معایت کالابرگ الکترونیکی»، وب‌سایت ایران‌جیب.]</ref>با وجود این، برخی کارشناسان استفاده از شیوه‌های قدیمی منسوخ برای دهک‌بندی، مبنا قراردادن درآمدهای خانوار به جای هزینه‌های تمام شده<ref>[https://jahanesanat.ir/آیا-واقعا-۸۵درصد-مردم-از-طرح-کالابرگ/ «آیا واقعاً ۸۵درصد مردم از طرح کالابرگ رضایت دارند؟»، وب‌سایت جهان صنعت.]</ref> و کمبود نظارت بر قیمت‌ها را از معایب این طرح دانسته‌اند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1011234/واکنش-مردم-به-طرح-جدید-کالابرگ-ویدئو «واکنش مردم به طرح جدید کالابرگ» وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> علاوه بر این ناپایداری منابع مالی این طرح و برخی از مشکلات اجرایی مانند عدم وجود وحدت رویه و پایداری در نحوه اجرا، کمبود اطلاع‌رسانی و آموزش خانوارها و عدم همکاری برخی دستگاه‌های ذی‌ربط نیز می‌تواند موفقیت این طرح را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://report.mrc.ir/ «گزارش نظارتی ارزیابی طرح کالابرگ الکترونیکی»، وب‌سایت ماهنامه گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>
بررسی نتایج اجرای دو مرحله اولیه اجرای کالابرگ الکترونیکی نشان‌دهندۀ افزایش میزان مشارکت و استقبال خانوارها در سه دهک پایین درآمدی و بهبود نسبی در مصرف کالری در دهک‌های پایین درآمدی است.<ref>[https://report.mrc.ir/ «گزارش نظارتی ارزیابی طرح کالابرگ الکترونیکی»، وب‌سایت ماهنامه گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref> افزایش عدالت اجتماعی و حمایت اصولی از اقشار آسیب‌پذیر در جامعه از دیگر مزایای توزیع کالاهای اساسی توسط کالابرگ الکترونیک محسوب می‌شود.<ref>[https://www.iranjib.ir/shownews/104842/-نظر-کارشناسان-در-خصوص-مزایا-و-معایب-کالابرگ/ «نظر کارشناسان در خصوص مزایا و معایت کالابرگ الکترونیکی»، وب‌سایت ایران‌جیب.]</ref>با وجود این، برخی کارشناسان استفاده از شیوه‌های قدیمی منسوخ برای دهک‌بندی، مبنا قراردادن درآمدهای خانوار به‌جای هزینه‌های تمام شده<ref>[https://jahanesanat.ir/آیا-واقعا-۸۵درصد-مردم-از-طرح-کالابرگ/ «آیا واقعاً ۸۵درصد مردم از طرح کالابرگ رضایت دارند؟»، وب‌سایت جهان صنعت.]</ref> و کمبود نظارت بر قیمت‌ها را از معایب این طرح دانسته‌اند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1011234/واکنش-مردم-به-طرح-جدید-کالابرگ-ویدئو «واکنش مردم به طرح جدید کالابرگ» وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> علاوه بر این ناپایداری منابع مالی این طرح و برخی از مشکلات اجرایی مانند عدم وجود وحدت رویه و پایداری در نحوۀ اجرا، کمبود اطلاع‌رسانی و آموزش خانوارها و عدم همکاری برخی دستگاه‌های ذی‌ربط نیز می‌تواند موفقیت این طرح را تحت تأثیر قرار دهد.<ref>[https://report.mrc.ir/ «گزارش نظارتی ارزیابی طرح کالابرگ الکترونیکی»، وب‌سایت ماهنامه گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==