رضا عسکری (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:
امام هادی در ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ق در منطقه‌ای به نام صَریا در اطراف مدینه به دنیا آمد.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.</ref> در برخی منابع تاریخی دیگر، تاریخ‌های متفاوتی مانند ۲ یا ۵ رجب سال ۲۱۲ق<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref>، ۲۷ ذی‌الحجه یا ماه رجب سال ۲۱۴ق<ref>حسینی، تاریخ اهل‌البیت، ۱۴۱۰ق، ص۷۶؛ بغدادی، تاریخ بغداد، بی‌تا، ج۲، ص۵۷.</ref> و <ref group="دیدگاه">چندم ماه؟</ref>جمادی‌الثانی سال ۲۱۵ق<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۹۷.</ref> نیز برای تولد ایشان بیان شده ‌است. پدرش محمد بن‌علی ملقب به امام جواد است.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۰، ص۱۱۵.</ref> مادرش کنیزی<ref group="دیدگاه">نیازی به تأکید بر جنبه کنیز بودن نیست. حذف شود</ref> به نام سَمانه یا سوسَن، از اهالی مغرب بوده است.<ref>مولوی‌نیا، تاریخ چهارده معصوم، ۱۳۸۵ش، ص۴۳۲.</ref> نقش انگشتری امام که بر دست داشتند<ref group="دیدگاه">در تمام متن چک کنید که فعل به صورت مفرد به کار برود</ref>، در برخی منابع «الله ربّی و هو عصمتی من خلقه» نقل شده ‌است.<ref>جعفریان، تاریخ تشیع در ایران، ۱۳۶۸ش، ج۲، ص۱۴۰.</ref>
امام هادی در ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ق در منطقه‌ای به نام صَریا در اطراف مدینه به دنیا آمد.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.</ref> در برخی منابع تاریخی دیگر، تاریخ‌های متفاوتی مانند ۲ یا ۵ رجب سال ۲۱۲ق<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref>، ۲۷ ذی‌الحجه یا ماه رجب سال ۲۱۴ق<ref>حسینی، تاریخ اهل‌البیت، ۱۴۱۰ق، ص۷۶؛ بغدادی، تاریخ بغداد، بی‌تا، ج۲، ص۵۷.</ref> و <ref group="دیدگاه">چندم ماه؟</ref>جمادی‌الثانی سال ۲۱۵ق<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۹۷.</ref> نیز برای تولد ایشان بیان شده ‌است. پدرش محمد بن‌علی ملقب به امام جواد است.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۰، ص۱۱۵.</ref> مادرش کنیزی<ref group="دیدگاه">نیازی به تأکید بر جنبه کنیز بودن نیست. حذف شود</ref> به نام سَمانه یا سوسَن، از اهالی مغرب بوده است.<ref>مولوی‌نیا، تاریخ چهارده معصوم، ۱۳۸۵ش، ص۴۳۲.</ref> نقش انگشتری امام که بر دست داشتند<ref group="دیدگاه">در تمام متن چک کنید که فعل به صورت مفرد به کار برود</ref>، در برخی منابع «الله ربّی و هو عصمتی من خلقه» نقل شده ‌است.<ref>جعفریان، تاریخ تشیع در ایران، ۱۳۶۸ش، ج۲، ص۱۴۰.</ref>


امام هادی در دوران کودکی و همزمان با سفر حج پدرش امام جواد، به مدینه آمدند و تا سال ۲۳۳ق در آن شهر سکونت داشت.<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref> آن حضرت<ref group="دیدگاه">ترجیحا از کلماتی مثل حضرت یا معصوم استفاده نکنید. اصل بر عدم استفاده از این تعابیر است</ref> در سال ۲۳۳ هجری<ref group="دیدگاه">در تمام متن چک کنید که فقط ق ذکر شود. </ref> به دستور متوکل عباسی به سامرا آمد و در محله‌ای نظامی به نام عسکر تا هنگام شهادت به مدت ۲۱ سال، تحت نظارت مستقیم خلافت عباسی قرار داشت.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۷؛ مسعودی، مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۹۳.</ref>
امام هادی در دوران کودکی و همزمان با سفر حج پدرش امام جواد، به مدینه آمدند و تا سال ۲۳۳ق در آن شهر سکونت داشت.<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref> آن حضرت<ref group="دیدگاه">ترجیحا از کلماتی مثل حضرت یا معصوم استفاده نکنید. اصل بر عدم استفاده از این تعابیر است</ref> در سال ۲۳۳ق به دستور متوکل عباسی به سامرا آمد و در محله‌ای نظامی به نام عسکر تا هنگام شهادت به مدت ۲۱ سال، تحت نظارت مستقیم خلافت عباسی قرار داشت.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۷؛ مسعودی، مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۹۳.</ref>


== نسب و کنیه و القاب ==
== نسب و کنیه و القاب ==
خط ۲۱: خط ۲۱:


== امامت ==
== امامت ==
امامت امام هادی، در سال ۲۲۰هجری و در سن هشت‌ سالگی آغاز شد.<ref>قمی، منتهى الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص ۱۸۷۸.</ref> در برخی منابع، آغاز امامت امام در سن کمتر از هفت سالگی و حتی شش سال و پنج ماه نیز نقل شده است.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۳۳.</ref> آن حضرت از دیدگاه شیعه براساس حدیث لوح و نصوصی که امام جواد درباره جانشینی وی بیان کردند و از طریق برخی روایان همچون اسماعیل بن‌مهران، محمد بن‌اسماعیل و ابوجعفر اشعری، نقل شد، به امامت رسید.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۹-۳۷۵.</ref>   
امامت امام هادی، در سال ۲۲۰ق و در سن هشت‌ سالگی آغاز شد.<ref>قمی، منتهى الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص ۱۸۷۸.</ref> در برخی منابع، آغاز امامت امام در سن کمتر از هفت سالگی و حتی شش سال و پنج ماه نیز نقل شده است.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۳۳.</ref> آن حضرت از دیدگاه شیعه براساس حدیث لوح و نصوصی که امام جواد درباره جانشینی وی بیان کردند و از طریق برخی روایان همچون اسماعیل بن‌مهران، محمد بن‌اسماعیل و ابوجعفر اشعری، نقل شد، به امامت رسید.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۹-۳۷۵.</ref>   


سن کم ایشان همانند مورد پدرش امام جواد  باعث تردید گسترده در جامعه شیعه نشد و به استثنای گروه اندکی که به موسویه، طرفداران موسی مبرقع معروف شدند و پس از مدت کوتاهی بازگشتند، عموم شیعیان امامت وی را با استناد به نصوص امامان پیشین پذیرفتند.<ref>نوبختی، فرق‌الشیعه، بی‌تا، ص۹۲-۹۱.</ref> دوران ۳۴ ساله امامت ایشان(۲۲۰-۲۵۴هجری) با خلافت شش تن از خلفای عباسی از جمله ده سال با معتصم برادر مأمون، یک سال در عصر واثق پسر معتصم، حدود شانزده سال با متوکل، شش ماه با منتصر پسر متوکل، چهار سال با مستعین پسر عموی منتصر و سه سال با معتز پسر متوکل هم‌زمان بود.<ref>طبرسی، اعلام‌الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۰۹؛ ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۱، ص۱۵.</ref><ref group="دیدگاه">میتوانید این خلفای همزمان را در یک جدول گزارش کنید.</ref>
سن کم ایشان همانند مورد پدرش امام جواد  باعث تردید گسترده در جامعه شیعه نشد و به استثنای گروه اندکی که به موسویه، طرفداران موسی مبرقع معروف شدند و پس از مدت کوتاهی بازگشتند، عموم شیعیان امامت وی را با استناد به نصوص امامان پیشین پذیرفتند.<ref>نوبختی، فرق‌الشیعه، بی‌تا، ص۹۲-۹۱.</ref> دوران ۳۴ ساله امامت ایشان(۲۲۰-۲۵۴ق) با خلافت شش تن از خلفای عباسی از جمله ده سال با معتصم برادر مأمون، یک سال در عصر واثق پسر معتصم، حدود شانزده سال با متوکل، شش ماه با منتصر پسر متوکل، چهار سال با مستعین پسر عموی منتصر و سه سال با معتز پسر متوکل هم‌زمان بود.<ref>طبرسی، اعلام‌الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۰۹؛ ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۱، ص۱۵.</ref><ref group="دیدگاه">میتوانید این خلفای همزمان را در یک جدول گزارش کنید.</ref>


== نقش سیاسی امام هادی<ref group="دیدگاه">نیاز به مطالب بیشتری برای این بخش وجود دارد.</ref> ==
== نقش سیاسی امام هادی<ref group="دیدگاه">نیاز به مطالب بیشتری برای این بخش وجود دارد.</ref> ==
خط ۷۶: خط ۷۶:


== شهادت و حرم ==
== شهادت و حرم ==
امام هادی در ۳ رجب سال ۲۵۴هجری، پس از ۲۰ سال و ۹ ماه اقامت در سامرا، در ۴۱ سالگی و در ایام خلافت معتز عباسی مسموم و به شهادت رسید.<ref>نوبختی، فرق الشیعه، بی‌تا، ص۹۲.</ref> در برخی منابع، تاریخ ۲۵ یا ۲۶ جمادی‌الثانی ذکر شده است.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۵.</ref> در تشییع پیکر امام، دیوان‌های دولتی و مراکز تجاری سامرا تعطیل شد و تمام مردم و بزرگان کشوری و لشکری خلافت عباسی حضور داشتند.<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۴۳.</ref> امام حسن عسکری، بر جنازه پدر نماز خواند و جنازه در خانه‌ای که امام در سامرا در آن ساکن بود، دفن شد.<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، بی‌تا، ج۲، ص۵۰۳.</ref>
امام هادی در ۳ رجب سال ۲۵۴ق، پس از ۲۰ سال و ۹ ماه اقامت در سامرا، در ۴۱ سالگی و در ایام خلافت معتز عباسی مسموم و به شهادت رسید.<ref>نوبختی، فرق الشیعه، بی‌تا، ص۹۲.</ref> در برخی منابع، تاریخ ۲۵ یا ۲۶ جمادی‌الثانی ذکر شده است.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۵.</ref> در تشییع پیکر امام، دیوان‌های دولتی و مراکز تجاری سامرا تعطیل شد و تمام مردم و بزرگان کشوری و لشکری خلافت عباسی حضور داشتند.<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۴۳.</ref> امام حسن عسکری، بر جنازه پدر نماز خواند و جنازه در خانه‌ای که امام در سامرا در آن ساکن بود، دفن شد.<ref>یعقوبی، تاریخ یعقوبی، بی‌تا، ج۲، ص۵۰۳.</ref>


خانه امام هادی در حلقه پادگان نظامی قرار داشت و آن را از یک مسیحی خریداری کرده بود. امام عسکری برای مقبره پدرشان، خادمی را تعیین کرد تا به آن رسیدگی کند.<ref>محلاتی، مآثر الکبرا، ۱۳۸۴ش، ج۱، ص۳۱۸.</ref>
خانه امام هادی در حلقه پادگان نظامی قرار داشت و آن را از یک مسیحی خریداری کرده بود. امام عسکری برای مقبره پدرشان، خادمی را تعیین کرد تا به آن رسیدگی کند.<ref>محلاتی، مآثر الکبرا، ۱۳۸۴ش، ج۱، ص۳۱۸.</ref>
خط ۹۳: خط ۹۳:
|-
|-
|۲۶۰ تا ۳۱۸هجری
|۲۶۰ تا ۳۱۸ق
|<nowiki>-</nowiki>
|<nowiki>-</nowiki>
|عمارت اولیه مرقد عسکریین به صورت  خانه مسکونی امام هادی بود.
|عمارت اولیه مرقد عسکریین به صورت  خانه مسکونی امام هادی بود.
|۱۰
|۱۰
|۱۱۰۶هجری
|۱۱۰۶ق
|شاه‌سلطان حسین صفوی
|شاه‌سلطان حسین صفوی
|ساخت ضریح از فولاد، سنگ‌فرش حرم و  رواق
|ساخت ضریح از فولاد، سنگ‌فرش حرم و  رواق
|-
|-
|۳۲۸هجری
|۳۲۸ق
|ناصر الدوله از آل‌حمدان
|ناصر الدوله از آل‌حمدان
|ساخت قبه‌ای برای حرم و مهمانسرایی  برای زائران
|ساخت قبه‌ای برای حرم و مهمانسرایی  برای زائران
|۱۱
|۱۱
|۱۲۰۰هجری
|۱۲۰۰ق
|احمدخان دّنبّلِی
|احمدخان دّنبّلِی
|تعمیرات کامل حرم، مجزاکردن سرداب
|تعمیرات کامل حرم، مجزاکردن سرداب
|-
|-
|۳۳۷-۳۳۵هجری
|۳۳۷-۳۳۵ق
|معز الدوله
|معز الدوله
|ساخت عمارات و تأسیساتی برای حرم،  بازسازی گنبد و ضریح مرقد
|ساخت عمارات و تأسیساتی برای حرم،  بازسازی گنبد و ضریح مرقد
|۱۲
|۱۲
|۱۲۲۵هجری
|۱۲۲۵ق
|حسین‌قلی خان دنبلی
|حسین‌قلی خان دنبلی
|مزین‌کردن گنبد با کاشی، ساخت مسجد  و حمام و کاروانسرا
|مزین‌کردن گنبد با کاشی، ساخت مسجد  و حمام و کاروانسرا
|-
|-
|۳۶۸هجری
|۳۶۸ق
|عضد الدوله دیلمی
|عضد الدوله دیلمی
|تعمیر روضه مطهر، ساخت درهای آن از  چوب ساج، توسعه صحن
|تعمیر روضه مطهر، ساخت درهای آن از  چوب ساج، توسعه صحن
|۱۳
|۱۳
|۱۲۸۲هجری
|۱۲۸۲ق
|ناصر الدین شاه قاجار و با نظارت  شیخ عبدالحسین تهرانی
|ناصر الدین شاه قاجار و با نظارت  شیخ عبدالحسین تهرانی
|طلاکاری قبه، تعمیر صحن و ایوان، به‌کاربردن  سنگ‌های مرمری سبز در اطراف مرقد، ترمیم قسمتی از دیوارهای صحن و کاشی‌کردن آنها
|طلاکاری قبه، تعمیر صحن و ایوان، به‌کاربردن  سنگ‌های مرمری سبز در اطراف مرقد، ترمیم قسمتی از دیوارهای صحن و کاشی‌کردن آنها
|-
|-
|۴۴۵هجری
|۴۴۵ق
|امیر ارسلان بساسیری
|امیر ارسلان بساسیری
|ساختن عمارت و دو ضریح از جوب ساج و  نصب آن بر قبور امامین.  
|ساختن عمارت و دو ضریح از جوب ساج و  نصب آن بر قبور امامین.  
|۱۴
|۱۴
|۱۲۸۸هجری
|۱۲۸۸ق
|آیه‌الله العظمی میرزای بزرگ شیرازی
|آیه‌الله العظمی میرزای بزرگ شیرازی
|سنگ‌فرش‌کردن صحن، آیینه‌کاری رواق‌ها  و حرم، نصب ساعت، تهیه پرده، ساخت مدرسه علمیه، ساخت پل روی دجله جهت عبور  زائران، ساخت بازار و دو باب حمام
|سنگ‌فرش‌کردن صحن، آیینه‌کاری رواق‌ها  و حرم، نصب ساعت، تهیه پرده، ساخت مدرسه علمیه، ساخت پل روی دجله جهت عبور  زائران، ساخت بازار و دو باب حمام
|-
|-
|۴۹۵هجری
|۴۹۵ق
|مجد الدوله قمی
|مجد الدوله قمی
|مفروش‌کردن حرم، تعمیر رواق‌ها،  ساختن حجراتی در صحن و ...
|مفروش‌کردن حرم، تعمیر رواق‌ها،  ساختن حجراتی در صحن و ...
|۱۵
|۱۵
|۱۳۱۲هجری
|۱۳۱۲ق
|علامه میرزا محمد تقی شیرازی
|علامه میرزا محمد تقی شیرازی
|تعمیر حرم، آیینه‌کاری و تزیینات  حرم و رواق‌ها
|تعمیر حرم، آیینه‌کاری و تزیینات  حرم و رواق‌ها
|-
|-
|۶۰۶هجری
|۶۰۶ق
|ابوالعباس احمد الناصر لدین الله
|ابوالعباس احمد الناصر لدین الله
|تعمیر سرداب
|تعمیر سرداب
خط ۱۵۶: خط ۱۵۶:
|-
|-
|۶۴۰هجری
|۶۴۰ق
|المستنصر بالله عباسی
|المستنصر بالله عباسی
|تعمیر و ترمیم حرم و ساخت دو ضریح
|تعمیر و ترمیم حرم و ساخت دو ضریح
خط ۱۶۵: خط ۱۶۵:
|-
|-
|۷۵۰هجری
|۷۵۰ق
|سلطان شیخ حسن کبیر جلایری
|سلطان شیخ حسن کبیر جلایری
|زینت‌کردن ضریح و ساخت قبه و مأذنه
|زینت‌کردن ضریح و ساخت قبه و مأذنه