بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۴: خط ۴:


== تولد و خانواده ==
== تولد و خانواده ==
امام هادی در ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ق در منطقه‌ای به نام صَریا در اطراف مدینه به دنیا آمد.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.</ref> در برخی منابع تاریخی دیگر، تاریخ‌های متفاوتی مانند ۲ یا ۵ رجب سال ۲۱۲ق<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref>، ۲۷ ذی‌الحجه یا ماه رجب سال ۲۱۴ق<ref>حسینی، تاریخ اهل‌البیت، ۱۴۱۰ق، ص۷۶؛ بغدادی، تاریخ بغداد، بی‌تا، ج۲، ص۵۷.</ref> و <ref group="دیدگاه">چندم ماه؟</ref>جمادی‌الثانی سال ۲۱۵ق<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۹۷.</ref> نیز برای تولد ایشان بیان شده ‌است. پدرش محمد بن‌علی ملقب به امام جواد است.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۰، ص۱۱۵.</ref> مادرش کنیزی<ref group="دیدگاه">نیازی به تأکید بر جنبه کنیز بودن نیست. حذف شود</ref> به نام سَمانه یا سوسَن، از اهالی مغرب بوده است.<ref>مولوی‌نیا، تاریخ چهارده معصوم، ۱۳۸۵ش، ص۴۳۲.</ref> نقش انگشتری امام که بر دست داشتند<ref group="دیدگاه">در تمام متن چک کنید که فعل به صورت مفرد به کار برود</ref>، در برخی منابع «الله ربّی و هو عصمتی من خلقه» نقل شده ‌است.<ref>جعفریان، تاریخ تشیع در ایران، ۱۳۶۸ش، ج۲، ص۱۴۰.</ref>
امام هادی در ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ق در منطقه‌ای به نام صَریا در اطراف مدینه به دنیا آمد.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.</ref> در برخی منابع تاریخی دیگر، تاریخ‌های متفاوتی مانند ۲ یا ۵ رجب سال ۲۱۲ق<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref>، ۲۷ ذی‌الحجه یا اوایل ماه رجب سال ۲۱۴ق<ref>حسینی، تاریخ اهل‌البیت، ۱۴۱۰ق، ص۷۶؛ بغدادی، تاریخ بغداد، بی‌تا، ج۲، ص۵۷.</ref> برای تولد او بیان شده ‌است. پدرش محمد بن‌علی ملقب به امام جواد است.<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۵۰، ص۱۱۵.</ref> مادرش، زنی به نام سَمانه یا سوسَن، از اهالی مغرب بوده است.<ref>مولوی‌نیا، تاریخ چهارده معصوم، ۱۳۸۵ش، ص۴۳۲.</ref> نقش انگشتری امام که بر دست داشت، در برخی منابع «الله ربّی و هو عصمتی من خلقه» نقل شده ‌است.<ref>جعفریان، تاریخ تشیع در ایران، ۱۳۶۸ش، ج۲، ص۱۴۰.</ref>


امام هادی در دوران کودکی و همزمان با سفر حج پدرش امام جواد، به مدینه آمدند و تا سال ۲۳۳ق در آن شهر سکونت داشت.<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref> آن حضرت<ref group="دیدگاه">ترجیحا از کلماتی مثل حضرت یا معصوم استفاده نکنید. اصل بر عدم استفاده از این تعابیر است</ref> در سال ۲۳۳ق به دستور متوکل عباسی به سامرا آمد و در محله‌ای نظامی به نام عسکر تا هنگام شهادت به مدت ۲۱ سال، تحت نظارت مستقیم خلافت عباسی قرار داشت.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۷؛ مسعودی، مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۹۳.</ref>
امام هادی در دوران کودکی و همزمان با سفر حج پدرش امام جواد، به مدینه آمدند و تا سال ۲۳۳ق در آن شهر سکونت داشت.<ref>مسعودی، اثبات‌الوصیه، ۱۴۲۶ق، ص۲۲۸.</ref> او در سال ۲۳۳ق به دستور متوکل عباسی به سامرا آمد و در محله‌ای نظامی به نام عسکر تا هنگام شهادت به مدت ۲۱ سال، تحت نظارت مستقیم خلافت عباسی قرار داشت.<ref>مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۲۹۷؛ مسعودی، مروج‌الذهب و معادن‌الجوهر، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۹۳.</ref>


== نسب و کنیه و القاب ==
== نسب و کنیه و القاب ==
امام هادی از نوادگان رسول خدا، با هفت واسطه از نسل امام علی و از قبیله بنی‌هاشم، یکی از طایفه‌های قبیله قریش بود. نام، علی<ref>شافعی، مطالب السئول، ۱۴۱۹ق، ص۳۰۷.</ref> و کنیه‌ آن حضرت ابوالحسن ثالث است.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۰۹.</ref> مقصود از ابوالحسن اول، امام موسی بن‌جعفر و مقصود از ابوالحسن ثانی نیز علی بن‌موسی می‌باشد.<ref>قرشی، حیاه الامام علی الهادی(ع)، ۱۴۲۹ق، ص۲۱.</ref><ref group="دیدگاه">غیرمربتط با امام هادی</ref>
امام هادی از نوادگان رسول خدا، با هفت واسطه از نسل امام علی و از قبیله بنی‌هاشم، یکی از طایفه‌های قبیله قریش بود. نام، علی<ref>شافعی، مطالب السئول، ۱۴۱۹ق، ص۳۰۷.</ref> و کنیه‌ ابوالحسن ثالث است.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۰۹.</ref>


مشهورترین القاب امام هادی و نَقی است.<ref>قمی، منتهی الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص۱۸۳۶.</ref> در منابع روایی و تاریخی، القاب دیگری از جمله مرتضی، عالم، فقیه، امین، نجیب، ناصح، فتاح، خالص و طَیّب<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.</ref>، راشد، سدید، صاحِبُ الْعَسکَر، صادق، ماضی، وفی<ref>خزعلی، موسوعه الامام الهادی(ع)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۳۵-۳۴ و ۴۱.</ref> برای آن حضرت ذکر شده که میان شیعیان و اهل‌سنت شهرت<ref group="دیدگاه">این موارد برای ایشان شهرت دارد؟ چیزی که شهرت دارد فقط لقب هادی و نقی است
مشهورترین القاب امام هادی و نَقی است.<ref>قمی، منتهی الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص۱۸۳۶.</ref> در منابع روایی و تاریخی، القاب دیگری از جمله مرتضی، عالم، فقیه، امین، نجیب، ناصح، فتاح، خالص و طَیّب<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۰۱.</ref>، راشد، سدید، صاحِبُ الْعَسکَر، صادق، ماضی، وفی<ref>خزعلی، موسوعه الامام الهادی(ع)، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۳۵-۳۴ و ۴۱.</ref> برای او ذکر شده که میان شیعیان و اهل‌سنت شهرت دارد. به دلیل اینکه امام در منطقه‌ای به‌ نام عسکر در شهر سامرا، محل استقرار نظامیان حکومت عباسی زندگی می‌کردند به نام عسکر یا عسکری، لقب داده شدند.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۵؛ ابن‌جوزی، تذکره ‌الخواص، ۱۴۲۶ق، ج۲، ص۴۹۲.</ref>
 
اینکه به این القاب شهرت دارند (همه یا فقط همان دو) منبعش همان منبعی است که در انتها آمده؟ بهتر است منبع امروزی تری برای شهرت استفاده شود.</ref> دارد. به دلیل اینکه امام در منطقه‌ای به‌ نام عسکر در شهر سامرا، محل استقرار نظامیان حکومت عباسی زندگی می‌کردند به نام عسکر یا عسکری، لقب داده شدند.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۵؛ ابن‌جوزی، تذکره ‌الخواص، ۱۴۲۶ق، ج۲، ص۴۹۲.</ref>


== همسر و فرزندان ==
== همسر و فرزندان ==
خط ۲۱: خط ۱۹:


== امامت ==
== امامت ==
امامت امام هادی، در سال ۲۲۰ق و در سن هشت‌ سالگی آغاز شد.<ref>قمی، منتهى الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص ۱۸۷۸.</ref> در برخی منابع، آغاز امامت امام در سن کمتر از هفت سالگی و حتی شش سال و پنج ماه نیز نقل شده است.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۳۳.</ref> آن حضرت از دیدگاه شیعه براساس حدیث لوح و نصوصی که امام جواد درباره جانشینی وی بیان کردند و از طریق برخی روایان همچون اسماعیل بن‌مهران، محمد بن‌اسماعیل و ابوجعفر اشعری، نقل شد، به امامت رسید.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۹-۳۷۵.</ref>   
امامت امام هادی، در سال ۲۲۰ق و در سن هشت‌ سالگی آغاز شد.<ref>قمی، منتهى الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص ۱۸۷۸.</ref> در برخی منابع، آغاز امامت امام در سن کمتر از هفت سالگی و حتی شش سال و پنج ماه نیز نقل شده است.<ref>ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۴۳۳.</ref> امام علی‌نقی از دیدگاه شیعه براساس حدیث لوح و نصوصی که امام جواد درباره جانشینی وی بیان کردند و از طریق برخی روایان همچون اسماعیل بن‌مهران، محمد بن‌اسماعیل و ابوجعفر اشعری، نقل شد، به امامت رسید.<ref>اربلی، کشف الغمه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۳۷۹-۳۷۵.</ref>   


سن کم ایشان همانند مورد پدرش امام جواد  باعث تردید گسترده در جامعه شیعه نشد و به استثنای گروه اندکی که به موسویه، طرفداران موسی مبرقع معروف شدند و پس از مدت کوتاهی بازگشتند، عموم شیعیان امامت وی را با استناد به نصوص امامان پیشین پذیرفتند.<ref>نوبختی، فرق‌الشیعه، بی‌تا، ص۹۲-۹۱.</ref> دوران ۳۴ ساله امامت ایشان(۲۲۰-۲۵۴ق) با خلافت شش تن از خلفای عباسی از جمله ده سال با معتصم برادر مأمون، یک سال در عصر واثق پسر معتصم، حدود شانزده سال با متوکل، شش ماه با منتصر پسر متوکل، چهار سال با مستعین پسر عموی منتصر و سه سال با معتز پسر متوکل هم‌زمان بود.<ref>طبرسی، اعلام‌الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۰۹؛ ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۱، ص۱۵.</ref><ref group="دیدگاه">میتوانید این خلفای همزمان را در یک جدول گزارش کنید.</ref>
سن کم امام همانند مورد پدرش امام جواد  باعث تردید گسترده در جامعه شیعه نشد و به استثنای گروه اندکی که به موسویه، طرفداران موسی مبرقع معروف شدند و پس از مدت کوتاهی بازگشتند، عموم شیعیان امامت وی را با استناد به نصوص امامان پیشین پذیرفتند.<ref>نوبختی، فرق‌الشیعه، بی‌تا، ص۹۲-۹۱.</ref> دوران ۳۴ ساله امامت علی‌نقی(۲۲۰-۲۵۴ق) با خلافت شش تن از خلفای عباسی از جمله ده سال با معتصم برادر مأمون، یک سال در عصر واثق پسر معتصم، حدود شانزده سال با متوکل، شش ماه با منتصر پسر متوکل، چهار سال با مستعین پسر عموی منتصر و سه سال با معتز پسر متوکل هم‌زمان بود.<ref>طبرسی، اعلام‌الوری، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۱۰۹؛ ابن‌کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۸ق، ج۱۱، ص۱۵.</ref><ref group="دیدگاه">میتوانید این خلفای همزمان را در یک جدول گزارش کنید.</ref>


== نقش سیاسی امام هادی<ref group="دیدگاه">نیاز به مطالب بیشتری برای این بخش وجود دارد.</ref> ==
== نقش سیاسی امام هادی<ref group="دیدگاه">نیاز به مطالب بیشتری برای این بخش وجود دارد.</ref> ==
نقش سیاسی امام علی نقی را می‌توان در سه حوزه اصلی بیان کرد.<ref>علیخانی و اصغری شورستانی، «نگاهی به دیدگاه‌های سیاسی امام هادی علیه‌السلام»، ۱۳۹۲ش، ص۱۷۷.</ref>  
نقش سیاسی امام علی‌نقی را می‌توان در سه حوزه اصلی بیان کرد.<ref>علیخانی و اصغری شورستانی، «نگاهی به دیدگاه‌های سیاسی امام هادی علیه‌السلام»، ۱۳۹۲ش، ص۱۷۷.</ref>  


# '''اصل حکومت و نوع نگاه به دنیا و قدرت:''' امام قدرت و جکومت را ارزشمند می‌داند که حاکمان در آن تنها به فکر دنیا و بهره‌برداری‌های شخصی، حزبی و گروهی موقتی نباشند و با عملکرد صحیح آخرت را بر دنیا مقدم بدارند.
# '''اصل حکومت و نوع نگاه به دنیا و قدرت:''' امام قدرت و جکومت را ارزشمند می‌داند که حاکمان در آن تنها به فکر دنیا و بهره‌برداری‌های شخصی، حزبی و گروهی موقتی نباشند و با عملکرد صحیح آخرت را بر دنیا مقدم بدارند.
خط ۳۷: خط ۳۵:


=== مناظرات ===
=== مناظرات ===
امام هادی در راستای این مناظرات علاوه بر دفع شبهات در زمینه‌های اعتقادی با بهره‌گیری از اصول هدایت‌آفرینی و بصیرت‌افزایی با لحاظ نمودن شرایط و آداب، مهارت‌ها و فنون و اهداف و آرمان‌ها، همچون اضاع مثلثی در گام نخست به خلق شیوه‌های کاربردی در برخوردهایشان پرداختند. سپس با استفاده از استراتژی قاطعیت و صلابت در برابر فرقه‌های انحرافی در گام دوم با باطل نمودن افکار و ادعاهای بی‌پایه و اساس آنان و بیانات صریح، منطقی، مبارزه و برخورد سخت و ردّ آنان و در نهایت طرد و لعنشان جهت هدایت و آگاه‌سازی جامعه اقدام کردند.<ref>شیخوند، «جریان‌های فکری و کلامی عصر امام هادی(ع) و روش‌های برخورد حضرت با آنها»، ۱۳۹۲ش، ص ۳۹۴.</ref><ref group="دیدگاه">برچسب ها و داوری ها را به حداقل برسانید مثلا:  
امام هادی در راستای این مناظرات علاوه بر دفع شبهات در زمینه‌های اعتقادی با بهره‌گیری از اصول هدایت‌آفرینی و بصیرت‌افزایی با لحاظ نمودن شرایط و آداب، مهارت‌ها و فنون و اهداف و آرمان‌ها، همچون اضاع مثلثی در گام نخست به خلق شیوه‌های کاربردی در برخوردهایش پرداخت. سپس با استفاده از استراتژی قاطعیت و صلابت در برابر فرقه‌های انحرافی در گام دوم با باطل نمودن افکار و ادعاهای بی‌پایه و اساس آنان و بیانات صریح، منطقی، مبارزه و برخورد سخت و ردّ آنان و در نهایت طرد و لعنشان جهت هدایت و آگاه‌سازی جامعه اقدام کرد.<ref>شیخوند، «جریان‌های فکری و کلامی عصر امام هادی(ع) و روش‌های برخورد حضرت با آنها»، ۱۳۹۲ش، ص ۳۹۴.</ref><ref group="دیدگاه">برچسب ها و داوری ها را به حداقل برسانید مثلا:  


امام هادی در مواجهه با امواج فکری عصر خود، مناظرات اعتقادی، با تکیه بر اصول هدایت و بصیرت‌افزایی و با توجه به شرایط و آداب گفت‌وگو، ابتدا به تبیین شیوه‌های سنجیده و کاربردی در برخورد با جریان‌ها پرداختند. سپس با اتخاذ رویکردی قاطع در برابر فرقه‌های انحرافی، به نقد و ابطال دیدگاه‌ها و ادعاهای آنان پرداخته و از طریق بیانات روشن و استدلالی، در راستای آگاه‌سازی و هدایت جامعه اقدام کردند.</ref>  
امام هادی در مواجهه با امواج فکری عصر خود، مناظرات اعتقادی، با تکیه بر اصول هدایت و بصیرت‌افزایی و با توجه به شرایط و آداب گفت‌وگو، ابتدا به تبیین شیوه‌های سنجیده و کاربردی در برخورد با جریان‌ها پرداختند. سپس با اتخاذ رویکردی قاطع در برابر فرقه‌های انحرافی، به نقد و ابطال دیدگاه‌ها و ادعاهای آنان پرداخته و از طریق بیانات روشن و استدلالی، در راستای آگاه‌سازی و هدایت جامعه اقدام کردند.</ref>  
خط ۵۶: خط ۵۴:


=== '''اصحاب ایرانی''' ===
=== '''اصحاب ایرانی''' ===
مطابق كتاب رجال طوسی 65 نفر از شاگردان امام هادی، ايراني بودند اما با مراجعه به كتب رجالی ديگر اين اصحاب بالغ بر 80 نفر بودند که تنها 43نفر آنان فعاليت چشمگيري در باب حديث و ۲۱ نفر در باب کلام داشتند و توانستند در این باب دست به نگارش اثر زده و به مناظرات کلامی بپردازند.<ref>[https://sid.ir/paper/850787/fa منتظرالقائم و همکاران، «نقش اصحاب ایرانی امام هادی(ع) در گسترش معارف شیعی با تکیه بر علم کلام»، ۱۳۹۲ش، ص۹۱.]</ref> با توجه به پسوندهای نام برخی از اصحاب وی، برخی از اصحاب در قم، ری، همدان، اهواز، نیشابور، مرو، ‌کاشان، گرگان، ‌اصفهان و قزوين ساکن بوده‌اند.<ref>جعفریان، حیات فکری -سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۵۳۳-۵۳۰.</ref>
مطابق كتاب رجال طوسی ۶۵ نفر از شاگردان امام هادی، ايراني بودند اما با مراجعه به كتب رجالی ديگر اين اصحاب بالغ بر ۸۰ نفر بودند که تنها ۴۳ نفر آنان فعاليت چشمگيري در باب حديث و ۲۱ نفر در باب کلام داشتند و توانستند در این باب دست به نگارش اثر زده و به مناظرات کلامی بپردازند.<ref>[https://sid.ir/paper/850787/fa منتظرالقائم و همکاران، «نقش اصحاب ایرانی امام هادی(ع) در گسترش معارف شیعی با تکیه بر علم کلام»، ۱۳۹۲ش، ص۹۱.]</ref> با توجه به پسوندهای نام برخی از اصحاب وی، برخی از اصحاب در قم، ری، همدان، اهواز، نیشابور، مرو، ‌کاشان، گرگان، ‌اصفهان و قزوين ساکن بوده‌اند.<ref>جعفریان، حیات فکری -سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۵۳۳-۵۳۰.</ref>


== آثار امام ==
== آثار امام ==
خط ۷۰: خط ۶۸:
سیره اخلاقی و تربیتی علی‌نقی عبارت از اخلاق،  صبر، بصیرت، علم‌اندوزی و موضع‌گیری‌های آگاهانه و و مجاهدت فرهنگی در شرایط سخت و خفقان سیاسی است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331891/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%D8%B5%DB%8C%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «طلاب از صبر و بصیرت امام هادی(ع) الگو بگیرند»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref> یکی از نسخه‌های اخلاقی امام نهی از چاپلوسی و حفظ سلامت روابط اجتماعی است؛ زیرا این رفتار موجب بدگمانی می‌شود.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331569/%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9 ابراهیمی، «زیارت جامعه کبیره و سه درس زندگی از امام هادی(ع)»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref>
سیره اخلاقی و تربیتی علی‌نقی عبارت از اخلاق،  صبر، بصیرت، علم‌اندوزی و موضع‌گیری‌های آگاهانه و و مجاهدت فرهنگی در شرایط سخت و خفقان سیاسی است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331891/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%D8%B5%DB%8C%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «طلاب از صبر و بصیرت امام هادی(ع) الگو بگیرند»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref> یکی از نسخه‌های اخلاقی امام نهی از چاپلوسی و حفظ سلامت روابط اجتماعی است؛ زیرا این رفتار موجب بدگمانی می‌شود.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331569/%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9 ابراهیمی، «زیارت جامعه کبیره و سه درس زندگی از امام هادی(ع)»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref>


علی‌النقی با تمرکز بر هدایت جامعه و سامان‌بخشی به زندگی اجتماعی، در برابر نابسامانی‌های اجتماعی، فشارهای فکری، انحرافات عقیدتی و تنگناهای سیاسی ایستادند. ایشان از طریق به‌کارگیری روش‌های مدیریتی صحیح، استفاده بهینه از فرصت‌ها، تشکیل سازمانی منسجم، ارشاد اخلاقی، اصلاح اندیشه‌ها و ترویج آموزه‌های ناب دینی، به مردم خدمت کردند.<ref>واسعی، «عنصر هدایت‌گری در تکاپوهای رهبرانه امام هادی(ع)»، ۱۳۹۶ش، ص۴۲.</ref>
علی‌النقی با تمرکز بر هدایت جامعه و سامان‌بخشی به زندگی اجتماعی، در برابر نابسامانی‌های اجتماعی، فشارهای فکری، انحرافات عقیدتی و تنگناهای سیاسی ایستاد. علی‌نقی از طریق به‌کارگیری روش‌های مدیریتی صحیح، استفاده بهینه از فرصت‌ها، تشکیل سازمانی منسجم، ارشاد اخلاقی، اصلاح اندیشه‌ها و ترویج آموزه‌های ناب دینی، به مردم خدمت کرد.<ref>واسعی، «عنصر هدایت‌گری در تکاپوهای رهبرانه امام هادی(ع)»، ۱۳۹۶ش، ص۴۲.</ref>


== کرامات ==
== کرامات ==
معجزات علی‌نقی در سیره علمی و ولایی امام نقش شده است. برخی از این کرامات، عبارتند از: علم به امور غیبی همانند خبر دادن از ضمیر افراد، پاسخ به سؤال و نامه ذکر نشده، آگاهی از آینده، علم به امور غائب، علم به داخل ارحام، علم به آجال، علم به نزول باران، آموزه‌های طبی و آگاهی از خواب افراد، همچنین علم به زبان‌ها، استجابت دعا، شفابخشی، طی‌الارض، معرفت حیوانات به امام و آسیب نرساندن به ایشان، در اختیار داشتن خزائن و گنج‌های زمین، کشف حجاب از دیده‌ها و نشان دادن امور عجیب و احترام ناخواسته به امام.<ref>دیمه کار گراب، «جایگاه معجزات امام هادی(ع) در سیره علمی و ولایی ایشان»، ۱۳۹۲ش، ص۱۸۱.</ref>
معجزات علی‌نقی در سیره علمی و ولایی امام نقش شده است. برخی از این کرامات، عبارتند از: علم به امور غیبی همانند خبر دادن از ضمیر افراد، پاسخ به سؤال و نامه ذکر نشده، آگاهی از آینده، علم به امور غائب، علم به داخل ارحام، علم به آجال، علم به نزول باران، آموزه‌های طبی و آگاهی از خواب افراد، همچنین علم به زبان‌ها، استجابت دعا، شفابخشی، طی‌الارض، معرفت حیوانات به امام و آسیب نرساندن به او، در اختیار داشتن خزائن و گنج‌های زمین، کشف حجاب از دیده‌ها و نشان دادن امور عجیب و احترام ناخواسته به امام.<ref>دیمه کار گراب، «جایگاه معجزات امام هادی(ع) در سیره علمی و ولایی ایشان»، ۱۳۹۲ش، ص۱۸۱.</ref>


== شهادت و حرم ==
== شهادت و حرم ==
خط ۱۷۸: خط ۱۷۶:


== توسل و زیارت ==
== توسل و زیارت ==
زیارت، توسل ادعیه و نماز امام هادی<ref>[https://purson.ir/fa/content/1160389/%D8%AE%D8%AA%D9%85-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA «ختم دعاهای مجرب امام هادی(ع) برای حل مشکلات مالی، عاطفی»، وب‌سایت پرسون.]</ref> در تمام ایام و به‌ویژه در ماه رجب برای برآورده شدن حاجات مهم مانند ازدواج، خانه‌دار شدن، رفع مشکلات مالی، عاطفی و رفع گرفتاری زندگی توصیه و تقویت شده است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1332102/%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%B1%D8%AC%D8%A8-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%AD-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA نظافت، «ماه مبارک رجب فصل تطهیر روح و آمادگی برای ضیافت ماه رمضان است»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref> علی‌نقی با وجود مقام مستجاب‌الدعوه بودن، مردم را به دعا در کنار مرقد امام حسین تشویق می‌کردند تا اهمیت توسل و زیارت این مکان را به همگان آموزش دهند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331618/%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE نظری‌منفرد، «درس‌های عبرت‌آموز از تاریخ»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref>  
زیارت، توسل ادعیه و نماز امام هادی<ref>[https://purson.ir/fa/content/1160389/%D8%AE%D8%AA%D9%85-%D8%AF%D8%B9%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA «ختم دعاهای مجرب امام هادی(ع) برای حل مشکلات مالی، عاطفی»، وب‌سایت پرسون.]</ref> در تمام ایام و به‌ویژه در ماه رجب برای برآورده شدن حاجات مهم مانند ازدواج، خانه‌دار شدن، رفع مشکلات مالی، عاطفی و رفع گرفتاری زندگی توصیه و تقویت شده است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1332102/%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D8%B1%D8%AC%D8%A8-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AA%D8%B7%D9%87%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%AD-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA نظافت، «ماه مبارک رجب فصل تطهیر روح و آمادگی برای ضیافت ماه رمضان است»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref> علی‌نقی با وجود مقام مستجاب‌الدعوه بودن، مردم را به دعا در کنار مرقد امام حسین تشویق می‌کرد تا اهمیت توسل و زیارت این مکان را به همگان آموزش دهد.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331618/%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE نظری‌منفرد، «درس‌های عبرت‌آموز از تاریخ»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref>  


امام خمینی<ref group="دیدگاه">نیازی به ذکر نام نیست. برخی عالمان یا منابع دینی و روایی</ref> روز چهارشنبه را متعلق به علی‌نقی دانسته و معتقد است در تعقیب نماز صبح برای در امان ماندن از شیطان و نفس اماره به او توسل و در قبولی عبادات ناقص، به آن امام شفاعت برید.<ref>خمینی، روح‌الله، آداب الصلاه، ص۳۷۹.</ref>
امام خمینی<ref group="دیدگاه">نیازی به ذکر نام نیست. برخی عالمان یا منابع دینی و روایی</ref> روز چهارشنبه را متعلق به علی‌نقی دانسته و معتقد است در تعقیب نماز صبح برای در امان ماندن از شیطان و نفس اماره به او توسل و در قبولی عبادات ناقص، به آن امام شفاعت برید.<ref>خمینی، روح‌الله، آداب الصلاه، ص۳۷۹.</ref>
خط ۱۸۵: خط ۱۸۳:


== قم؛ مرکز تجمع شیعیان ایران<ref group="دیدگاه">این بخش و بخش بعدی ادغام، گزارشی تر شود و تکرار آن نیز گرفته شود.</ref> ==
== قم؛ مرکز تجمع شیعیان ایران<ref group="دیدگاه">این بخش و بخش بعدی ادغام، گزارشی تر شود و تکرار آن نیز گرفته شود.</ref> ==
در زمان علی‌نقی، شهر قم، مهمترین پایگاه تشیع ایران بود و روابط محکمی میان شیعیان قم و امام وجود داشت.<ref>جعفریان، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، ص۶۵۴.</ref> ابوالحسن محمد بن‌احمد بن‌داوود معروف به اِبْنِ‌داوودِ قُمی‌ و محمد طلحی از قم و مراکز شیعه‌نشین اطراف قم مانند کاشان، آوه، ری و تفرش و غیره، خمس، هدایا و سؤالات مردم را جمع‌آوری و به دست امام می‌رساندند.<ref>عطاردی، مسند الامام الهادی، ۱۴۱۰ق، ص۴۵.</ref> همچنین در حلّ مسائل و مشکلات فقهی و کلامی و تثبیت امامت امام بعدی در منطقه خود، نقش داشتند.<ref name=":2">[https://www.mehrnews.com/news/2161270/%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%88%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85 «بیش از یک میلیون ودویست هزار ایرانی مزین به نام و القاب امام دهم شیعیان»، خبرگزاری مهر.]</ref>
در زمان علی‌نقی، شهر قم، مهمترین پایگاه تشیع ایران بود و روابط محکمی میان شیعیان قم و امام وجود داشت.<ref>جعفریان، حیات فکری-سیاسی امامان شیعه، ص۶۵۴.</ref> ابوالحسن محمد بن‌احمد بن‌داوود معروف به اِبْنِ‌داوودِ قُمی‌ و محمد طلحی از قم و مراکز شیعه‌نشین اطراف قم مانند کاشان، آوه، ری و تفرش و غیره، خمس، هدایا و سؤالات مردم را جمع‌آوری و به دست امام می‌رساندند.<ref>عطاردی، مسند الامام الهادی، ۱۴۱۰ق، ص۴۵.</ref>  


== '''ارتباط امام هادی با ایرانیان''' ==
== '''ارتباط امام هادی با ایرانیان''' ==
خط ۱۹۵: خط ۱۹۳:
ولادت امام هادی هر‌سال با برگزاری برنامه‌هایی مانند آذین‌بندی و نصب کتیبه‌های مذهبی و بنرهای تبریک در مساجد، تکایا، حسینیه‌ها، بقاع متبرکه، معابر و اماکن عمومی و ادارات دولتی، سخنرانی درباره ویژگی‌های اخلاقی، سیره زندگی و اقدامات دوران امامت، شعرخوانی در مدح اهل‌بیت، مولودی‌خوانی، توزیع شیرینی، شربت، میوه و نذورات مردمی، اجرا می‌شود.<ref>[https://katibeh-almahdi.ir/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C/ «مراسم ولادت امام هادی چطور برگزار می‌شود؟»، وب‌سایت مجموعه تخصصی طراحی و چاپ کتیبه المهدی(عج).]</ref> همچنین عقد و ازدواج جوانان از برنامه‌های عید ولادت علی‌نقی است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6232311/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «آیین‌های جشن میلاد باسعادت امام هادی(ع) برگزار می‌شود»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
ولادت امام هادی هر‌سال با برگزاری برنامه‌هایی مانند آذین‌بندی و نصب کتیبه‌های مذهبی و بنرهای تبریک در مساجد، تکایا، حسینیه‌ها، بقاع متبرکه، معابر و اماکن عمومی و ادارات دولتی، سخنرانی درباره ویژگی‌های اخلاقی، سیره زندگی و اقدامات دوران امامت، شعرخوانی در مدح اهل‌بیت، مولودی‌خوانی، توزیع شیرینی، شربت، میوه و نذورات مردمی، اجرا می‌شود.<ref>[https://katibeh-almahdi.ir/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C/ «مراسم ولادت امام هادی چطور برگزار می‌شود؟»، وب‌سایت مجموعه تخصصی طراحی و چاپ کتیبه المهدی(عج).]</ref> همچنین عقد و ازدواج جوانان از برنامه‌های عید ولادت علی‌نقی است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/6232311/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF «آیین‌های جشن میلاد باسعادت امام هادی(ع) برگزار می‌شود»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>


سالروز شهادت وی نیز با برگزاری مراسم سوگواری شامل تلاوت آیات قرآن‌، سخنرانی مذهبی، مرثیه‌خوانی، سینه‌زنی، حرکت دسته‌های عزاداری، قرائت زیارت‌نامه‌هایی مانند زیارت جامعه کبیره و توزیع نذورات در اماکن مذهبی؛ از جمله حرم امام رضا، حرم فاطمه معصومه، حرم حضرت عبدالعظیم، حرم امام خمینی و دیگر بقاع، مساجد و حسینیه‌ها همراه است.<ref>[https://erfan.ir/farsi/50749.html#:~:text=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA%20%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%20%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%8C%20%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%8C%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C,%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%20%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C(%D8%B9)%20%D8%A8%D9%88%D8%AF. «در سالروز شهادت امام هادی(ع)؛ شور عزای امام مظلوم شیعیان در ایران اسلامی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی دارالعرفان.]</ref> همچنین شبکه‌های رادیویی ویژه برنامه‌های متعددی را برای سالروز شهادت امام تهیه کردند که به بررسی سبک زندگی، سیره و آموزه‌های ایشان می‌پردازند.<ref>[https://www.magiran.com/article/4575728 «معرفی ویژه برنامه‌های رادیو در سالروز شهادت امام هادی(ع)»، روزنامه جام جم.]</ref>
سالروز شهادت وی نیز با برگزاری مراسم سوگواری شامل تلاوت آیات قرآن‌، سخنرانی مذهبی، مرثیه‌خوانی، سینه‌زنی، حرکت دسته‌های عزاداری، قرائت زیارت‌نامه‌هایی مانند زیارت جامعه کبیره و توزیع نذورات در اماکن مذهبی؛ از جمله حرم امام رضا، حرم فاطمه معصومه، حرم عبدالعظیم حسنی، حرم امام خمینی و دیگر بقاع، مساجد و حسینیه‌ها همراه است.<ref>[https://erfan.ir/farsi/50749.html#:~:text=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA%20%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86%20%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%8C%20%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%8C%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C,%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%20%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C(%D8%B9)%20%D8%A8%D9%88%D8%AF. «در سالروز شهادت امام هادی(ع)؛ شور عزای امام مظلوم شیعیان در ایران اسلامی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی دارالعرفان.]</ref> همچنین شبکه‌های رادیویی ویژه برنامه‌های متعددی را برای سالروز شهادت امام تهیه کردند که به بررسی سبک زندگی، سیره و آموزه‌های این امام  می‌پردازد.<ref>[https://www.magiran.com/article/4575728 «معرفی ویژه برنامه‌های رادیو در سالروز شهادت امام هادی(ع)»، روزنامه جام جم.]</ref>


=== '''پویش و فعالیت‌های مردمی''' ===
=== '''پویش و فعالیت‌های مردمی''' ===
خط ۲۲۵: خط ۲۲۳:


# '''دلائل اعتقادی:''' دین و ولیّ‌ستیزی در تاریخ همانند شبه‌پراکنی و تضیف باورها، فرقه‌سازی از طریق بدل‌سازی و ساختن شبیه برای اولیای دین، تقدس‌زدایی و حرمت‌شکنی از طریق تحریف، تصحیف و تمسخر باورها.
# '''دلائل اعتقادی:''' دین و ولیّ‌ستیزی در تاریخ همانند شبه‌پراکنی و تضیف باورها، فرقه‌سازی از طریق بدل‌سازی و ساختن شبیه برای اولیای دین، تقدس‌زدایی و حرمت‌شکنی از طریق تحریف، تصحیف و تمسخر باورها.
# '''دلائل سیاسی:''' تمرکز دشمنی‌ها، انحراف اذهان مخاطبان از امام مهدی و ظهور ایشان، به وجود آوردن استبعاد ذهنی و عملی درباره ظهور، گفتگو از امام عصر در دولت‌های نهم و دهم به‌خصوص در عرص بین‌الملل و سازمان ملل.
# '''دلائل سیاسی:''' تمرکز دشمنی‌ها، انحراف اذهان مخاطبان از امام مهدی و ظهور، به وجود آوردن استبعاد ذهنی و عملی درباره ظهور، گفتگو از امام عصر در دولت‌های نهم و دهم به‌خصوص در عرص بین‌الملل و سازمان ملل.
# '''دلائل تاریخی:''' سیره و شخصیت امام هادی، نقش کلیدی در ماجرای امام مهدی، انتخاب و شناسایی همسر امام عسکری، برخورد قاطع و ترور غالیان، زمینه‌سازی هوشمندانه و عملی برای عصر غیبت، تبیین صریح اعتقادات شیعه به‌خصوص زیارت جامعه کبیره، شباهت لقب هادی و مهدی، تربیت همسر جهت رهبری شیعه در ابتدای غیبت، تقویت و تنفیذ مضاعف سازمان وکالت یا زمینه‌سازی برای حاکمیت فقها و علما.<ref>مطهری‌نیا، «گونه‌شناسی ریشه‌های دشمنی غرب با امام هادی(ع) در چند سال اخیر»، ۱۳۹۲ش، ص۶۱۴.</ref>
# '''دلائل تاریخی:''' سیره و شخصیت امام هادی، نقش کلیدی در ماجرای امام مهدی، انتخاب و شناسایی همسر امام عسکری، برخورد قاطع و ترور غالیان، زمینه‌سازی هوشمندانه و عملی برای عصر غیبت، تبیین صریح اعتقادات شیعه به‌خصوص زیارت جامعه کبیره، شباهت لقب هادی و مهدی، تربیت همسر جهت رهبری شیعه در ابتدای غیبت، تقویت و تنفیذ مضاعف سازمان وکالت یا زمینه‌سازی برای حاکمیت فقها و علما.<ref>مطهری‌نیا، «گونه‌شناسی ریشه‌های دشمنی غرب با امام هادی(ع) در چند سال اخیر»، ۱۳۹۲ش، ص۶۱۴.</ref>
امام هادی معمار تفکری سیاست، عینِ دیانت است. بازگشت به این دکترین و تمسک به منشور جامعه کبیره، تنها راهِ رهایی از استعمار فکری مدرن و رسیدن به سیادت جهانی اسلام است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331572/%D9%85%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1 «منشور تمدنی امام هادی(ع)؛ دکترین عبور از بحران‌های معاصر»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref><ref group="دیدگاه">تناسبی با اینجا ندارد. بهتر است در اندیشه سیاسی آورده شود و البته با ادبیات گزارشی تر و استناد صریحتر به منابع</ref>
امام هادی معمار تفکری سیاست، عینِ دیانت است. بازگشت به این دکترین و تمسک به منشور جامعه کبیره، تنها راهِ رهایی از استعمار فکری مدرن و رسیدن به سیادت جهانی اسلام است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1331572/%D9%85%D9%86%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B9-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1 «منشور تمدنی امام هادی(ع)؛ دکترین عبور از بحران‌های معاصر»، وب‌سایت خبرگزاری حوزه.]</ref><ref group="دیدگاه">تناسبی با اینجا ندارد. بهتر است در اندیشه سیاسی آورده شود و البته با ادبیات گزارشی تر و استناد صریحتر به منابع</ref>
خط ۲۷۳: خط ۲۷۱:
* غروی اصفهانی، محمدحسین، دیوان مفتقر، به کوشش سعید هندی، تهران، آفاق، ۱۳۹۱ش.
* غروی اصفهانی، محمدحسین، دیوان مفتقر، به کوشش سعید هندی، تهران، آفاق، ۱۳۹۱ش.
* قائدان، اصغر، عتبات عالیات عراق، تهران، مشعر، ۱۳۸۳ش.
* قائدان، اصغر، عتبات عالیات عراق، تهران، مشعر، ۱۳۸۳ش.
* قرشی، باقر شریف، حیاه الامام علی الهادی، بیروت، دار جوادالائمه، ۱۴۲۹ق.
* قریشی کرین، سیدحسن؛ پهلوانی، خدیجه، «اصحاب قمی امام هادی علیه‌السلام و نقش آنان در گسترش اندیشه شیعی»، تاریخ اسلام، سال۱۸، شماره۷۱، ۱۳۹۶ش.
* قریشی کرین، سیدحسن؛ پهلوانی، خدیجه، «اصحاب قمی امام هادی علیه‌السلام و نقش آنان در گسترش اندیشه شیعی»، تاریخ اسلام، سال۱۸، شماره۷۱، ۱۳۹۶ش.
* قمی، شیخ عباس، منتهی الآمال فی تواریخ النبی و الآل، قم، دلیل ما، ۱۳۷۹ش.
* قمی، شیخ عباس، منتهی الآمال فی تواریخ النبی و الآل، قم، دلیل ما، ۱۳۷۹ش.
* کرجی، علی، «کتاب‌شناسی امام هادی»، فرهنگ کوثر، سال۱۲، شماره۷۰، ۱۳۸۶ش.
* کرجی، علی، «کتاب‌شناسی امام هادی»، فرهنگ کوثر، سال۱۲، شماره۷۰، ۱۳۸۶ش.
* کلینی، محمد بن‌یعقوب، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۴۰۷ق.
* مجلسی، محمد‌باقر، بحارالانوار، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
* مجلسی، محمد‌باقر، بحارالانوار، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
* محلاتی، ذبیح‌الله، مآثر الکبراء فی تاریخ سامراء، قم، المکتبه الحیدریه، ۱۳۸۴ش.
* محلاتی، ذبیح‌الله، مآثر الکبراء فی تاریخ سامراء، قم، المکتبه الحیدریه، ۱۳۸۴ش.