| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>کالابرگ الکترونیک</big>؛''' سیاست حمایتی دولت برای تقویت وضعیت معیشتی خانوارهای ایرانی. | '''<big>کالابرگ الکترونیک</big>؛''' سیاست حمایتی دولت برای تقویت وضعیت معیشتی خانوارهای ایرانی. | ||
کالابرگ الکترونیک طرحی است که از سوی دولت چهاردهم جمهوری اسلامی ایران برای حمایت از معیشت خانوارها اجرا شده و به افراد این امکان را میدهد تا کالاهای اساسی را با قیمت یارانهای خریداری کنند. اعتبار کالابرگ مبتنی بر تعداد و سطح دهکبندی خانوار متفاوت است. | کالابرگ الکترونیک طرحی است که از سوی دولت چهاردهم <ref group="دیدگاه">اول دولت سیزدهم نبوده؟</ref>جمهوری اسلامی ایران برای حمایت از معیشت خانوارها اجرا شده و به افراد این امکان را میدهد تا کالاهای اساسی را با قیمت یارانهای خریداری کنند. اعتبار کالابرگ مبتنی بر تعداد و سطح دهکبندی خانوار متفاوت است. | ||
== تعریف کالابرگ الکترونیک == | == تعریف کالابرگ الکترونیک == | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
=== کالابرگ در ایران === | === کالابرگ در ایران === | ||
پس از جنگ عراق و ایران (۱۳۵۹ش–۱۳۶۷ش) و در پی کمبود کالاها، دولت طرح کوپن را برای توزیع عادلانه کالاهای ضروری (مانند برنج، روغن، قند، شکر، گوشت، و پوشاک) اجرا کرد. این سیستم تا سال 1390ش بهصورت محدود ادامه داشت. با اجرای قانون هدفمندی یارانهها در دولت دهم (۱۳۸۹ش)، پرداخت نقدی جایگزین یارانههای کالایی شد. با این حال، نقدی شدن یارانهها باعث تورم و کاهش قدرت خرید دهکهای پایین شد و زمینه بازگشت مجدد ایدهٔ کالابرگ را فراهم کرد.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/551785-از-کوپن-های-دهه-تا-کالابرگ-الکترونیکی-دولت-رئیسی-حتی-دهه-هم-نان-مردم-کوپنی-سهمیه-بندی-نشد-کوپنی-کردن-سیستم-اقتصادی-در-شرایط-غیرجنگی-موافقان-زیادی-ندارد «از کوپنهای دهه ۶۰ تا کالابرگ الکترونیکی دولت رئیسی»، وبسایت اعتماد آنلاین.]</ref> دولت سیزدهم (ابراهیم رئیسی) در اردیبهشت ۱۴۰۱ش، با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی، تصمیم گرفت برای جبران آثار تورمی این سیاست، طرح کالابرگ الکترونیک را اجرا کند. پاییز ۱۴۰۱ش این طرح به صورت آزمایشی در چند استان از جمله هرمزگان، قزوین و گیلان و در سال ۱۴۰۲ش به صورت سراسری اجرا شد و تا اردیبهشت ۱۴۰۳ش ادامه داشت.<ref>[https://fararu.com/fa/news/834962/کالابرگ-الکترونیک-همه-چیز-درباره-یارانه-نیم-میلیونی «کالابرگ الکترونیک؛ همهچیز درباره یارانه نیممیلیونی»، وبسایت فرارو.]</ref> در دولت چهاردهم همزمان با حذف ارز یارانهای معروف به ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، اعتبار طرح کالابرگ الکترونیکی با رشد قابل توجهی همراه شد. دولت چهاردهم مدعی شد ارز ترجیحی از این به بعد به انتهای زنجیرۀ مصرف منتقل شده است. دولت با هدف یکسانسازی نرخ ارز به هر فرد جهت خرید کالاهای اساسی اعتبار یک میلیون تومانی در قالب کالابرگ الکترونیک اختصاص داد. طرح جدید به گفتۀ وزیر اقتصاد انعطافپذیر بوده و در صورت افزایش تورم و قیمت کالاهای اساسی قابلیت افزایش را دارد.<ref name=":0">[https://dolat.ir/detail/475736 «ارز ترجیحی حذف نمی شود/ حمایت معیشتی به همه ایرانیان تعلق میگیرد»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی دولت.]</ref> | پس از جنگ عراق و ایران (۱۳۵۹ش–۱۳۶۷ش) و در پی کمبود کالاها، دولت طرح کوپن را برای توزیع عادلانه کالاهای ضروری (مانند برنج، روغن، قند، شکر، گوشت، و پوشاک) اجرا کرد. این سیستم تا سال 1390ش بهصورت محدود ادامه داشت. با اجرای قانون هدفمندی یارانهها در دولت دهم (۱۳۸۹ش)، پرداخت نقدی جایگزین یارانههای کالایی شد. با این حال، نقدی شدن یارانهها باعث تورم و کاهش قدرت خرید دهکهای پایین شد و زمینه بازگشت مجدد ایدهٔ کالابرگ را فراهم کرد<ref group="دیدگاه">محتوای این قست (با اجرای قانون هدفمندی یارانهها) تا انتهای پانویس 6 در این منبع وجود ندارد، اصلاح شود.</ref>.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اقتصادی-22/551785-از-کوپن-های-دهه-تا-کالابرگ-الکترونیکی-دولت-رئیسی-حتی-دهه-هم-نان-مردم-کوپنی-سهمیه-بندی-نشد-کوپنی-کردن-سیستم-اقتصادی-در-شرایط-غیرجنگی-موافقان-زیادی-ندارد «از کوپنهای دهه ۶۰ تا کالابرگ الکترونیکی دولت رئیسی»، وبسایت اعتماد آنلاین.]</ref> دولت سیزدهم (ابراهیم رئیسی) در اردیبهشت ۱۴۰۱ش، با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی، تصمیم گرفت برای جبران آثار تورمی این سیاست، طرح کالابرگ الکترونیک را اجرا کند. پاییز ۱۴۰۱ش این طرح به صورت آزمایشی در چند استان از جمله هرمزگان، قزوین و گیلان و در سال ۱۴۰۲ش به صورت سراسری اجرا شد و تا اردیبهشت ۱۴۰۳ش ادامه داشت<ref group="دیدگاه">محتوای این قسمت در پانویس درج شده وجود ندارد، اصلاح شود.</ref>.<ref>[https://fararu.com/fa/news/834962/کالابرگ-الکترونیک-همه-چیز-درباره-یارانه-نیم-میلیونی «کالابرگ الکترونیک؛ همهچیز درباره یارانه نیممیلیونی»، وبسایت فرارو.]</ref> در دولت چهاردهم همزمان با حذف ارز یارانهای معروف به ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، اعتبار طرح کالابرگ الکترونیکی با رشد قابل توجهی همراه شد. دولت چهاردهم مدعی شد ارز ترجیحی از این به بعد به انتهای زنجیرۀ مصرف منتقل شده است. دولت با هدف یکسانسازی نرخ ارز به هر فرد جهت خرید کالاهای اساسی اعتبار یک میلیون تومانی در قالب کالابرگ الکترونیک اختصاص داد. طرح جدید به گفتۀ وزیر اقتصاد انعطافپذیر بوده و در صورت افزایش تورم و قیمت کالاهای اساسی قابلیت افزایش را دارد.<ref name=":0">[https://dolat.ir/detail/475736 «ارز ترجیحی حذف نمی شود/ حمایت معیشتی به همه ایرانیان تعلق میگیرد»، وبسایت پایگاه اطلاعرسانی دولت.]</ref> | ||
=== مقایسه یارانه مستقیم نقدی با طرح کالابرگ الکترونیکی === | === مقایسه یارانه مستقیم نقدی با طرح کالابرگ الکترونیکی === | ||
