بدون خلاصۀ ویرایش |
ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''مارگوت بدران؛'''}} مورخ و متخصص در رشته مطالعات [[زنان]]. | |||
مارگوت بدران، پژوهشگر ارشد مطالعات زنان در جهان اسلام از اواخر قرن نوزدهم به این سو، هویت فمینیستی خود را آشکارا پذیرفته و این رویکرد در نوشتههایش از جمله مدخل دایرةالمعارف قرآن لیدن مشهود است. دیدگاههای او که در مراکزی چون دانشگاه جورجتاون ارائه میشود، هم در غرب و هم در شرق مورد توجه است و اثر مذکور نیز از منابع معتبر قرآنپژوهی در جهان غرب محسوب میشود. | مارگوت بدران، پژوهشگر ارشد مطالعات زنان در جهان اسلام از اواخر قرن نوزدهم به این سو، هویت فمینیستی خود را آشکارا پذیرفته و این رویکرد در نوشتههایش از جمله مدخل دایرةالمعارف قرآن لیدن مشهود است. دیدگاههای او که در مراکزی چون دانشگاه جورجتاون ارائه میشود، هم در غرب و هم در شرق مورد توجه است و اثر مذکور نیز از منابع معتبر قرآنپژوهی در جهان غرب محسوب میشود. | ||
== | == زندگینامه == | ||
مارگوت بدران متولد ۴ دسامبر ۱۹۳۶م تحصیلات دانشگاهی خود را در مقطع کارشناسی در کالج ترینیتی دوبلین آغاز کرد<ref>[https://id.loc.gov/authorities/names/n85386317.html "Badran, Margot". ''Library of Congress''.]</ref> و پس از گرفتن مدرک کارشناسی ارشد از دانشگاه هاروارد، موفق به دریافت | مارگوت بدران متولد ۴ دسامبر ۱۹۳۶م تحصیلات دانشگاهی خود را در مقطع کارشناسی در کالج ترینیتی دوبلین آغاز کرد<ref>[https://id.loc.gov/authorities/names/n85386317.html "Badran, Margot". ''Library of Congress''.]</ref> و پس از گرفتن مدرک کارشناسی ارشد از دانشگاه هاروارد، موفق به دریافت درجهٔ دکتری از دانشگاه آکسفورد شد.<ref>[https://en.qantara.de/content/interview-with-margot-badran-islamic-feminism-is-a-universal-discourse Sikand, Yoginder (15 September 2009). ""Islamic Feminism Is a Universal Discourse""..]</ref> وی همچنین در رشتهٔ مطالعات عربی و اسلامی در دانشگاه الازهر قاهره به تحصیل پرداخته است. بدران در حالحاضر بهعنوان پژوهشگر ارشد در مرکز بینالمللی پژوهشگران وودرو ویلسون و نیز مرکز تفاهم مسلمانان و مسیحیان در دانشگاه جورجتاون فعالیت میکند.<ref>"Margot Badran". ''Women's Islamic Initiative in Spirituality and Equality''.</ref><ref group="دیدگاه">اطلاعات منبع کامل است؟</ref> فعالیتهای میدانی وی شامل مستندنگاری تجربیات زنان مبارز در جریان آزادسازی کویت است که بازتابدهندهٔ مخاطرات پذیرفتهشده توسط زنان در دفاع از کشورشان بود.<ref>Hamilton, Lynn (30 June 1991). "Telling of Kuwaiti women's resistance role". ''The Philadelphia Inquirer''. p. 3.</ref> آثار مکتوب او بهدلیل بهرهگیری از رویکردی بینرشتهای و تلفیق دانش تاریخ، انسانشناسی و مطالعات ادیان مورد توجه صاحبنظران قرار گرفته است. منتقدان روششناسی وی را در تحلیل چگونگی مواجهه زنان با حوزههای پیچیده سیاسی و گفتمانی ستودهاند.<ref>Raemdonck, An Van (19 February 2015). "Review of Margot Badran (ed.), Gender and Islam in Africa: Rights, Sexuality and Law".</ref> | ||
جایگاه علمی او موجب شد تا نگارش مدخل کلیدی جنسیت در | جایگاه علمی او موجب شد تا نگارش مدخل کلیدی جنسیت در دانشنامهٔ قرآن لیدن به وی واگذار شود. این دانشنامه که تحت نظارت جین دمن مک اولیف و با مشارکت جمعی از پژوهشگران بینالمللی تدوین شده،<ref>[https://qkh.journals.miu.ac.ir/article_659.html اقبال، «خاورشناسی و دائرةالمعارف قرآن»، 1388ش، ص17.]</ref> از مهمترین منابع پراستناد در محافل آکادمیک غرب برای مطالعهٔ نظاممند قرآن است.<ref>مؤدب، و موسوی مقدم، «نقد دائره المعارف قرآن لیدن بر اساس آراء و مبانی شیعه»، 1387ش، ص110.</ref> حضور بدران در این پروژه ملی و بینالمللی، نشاندهندهٔ نفوذ آراء او در تبیین مفاهیم جنسیتی برای مخاطبان جهانی است؛<ref>[https://qkh.journals.miu.ac.ir/article_2777.html رضایی اصفهانی، «بررسی دائرةالمعارف قرآن لایدن»، 1385ش، ص48.]</ref> هرچند منتقدان، رویکرد او را نوعی «تفسیر به رأی» برای انطباق اسلام با الگوهای لیبرال غربی دانسته و بر این باورند که تفاوتهای جنسیتی در اسلام نه بر پایه تبعیض، بلکه بر مبنای نقشهای تکمیلی و مسئولیتهای نظام خانواده استوار است.<ref>[https://www.magiran.com/volume/43774 زیبایینژاد، «فمینیسم اسلامی نداریم»، 1387ش، ص80.]</ref> | ||
== دیدگاههای مارگوت بدران == | == دیدگاههای مارگوت بدران == | ||
مارگوت بدران فمینیسم اسلامی را نظامی فکری میداند که نه تنها با | مارگوت بدران فمینیسم اسلامی را نظامی فکری میداند که نه تنها با جوهرهٔ دین تناقضی ندارد، بلکه به دنبال بازیابی مفهوم امت بهعنوان فضایی کثرتگرا برای تضمین حقوق برابر جنسیتی است. از دیدگاه او، فمینیسم در قلمرو اسلام بر پایهٔ آگاهی از محدودیتهای تحمیلی و تلاش برای انطباق مجدد دین با پیام قرآنیِ عدالت اجتماعی بنا شده است. وی بر این باور است که نابرابریهای موجود ناشی از ذات اسلام نیست، بلکه محصول تحمیل عقاید مردسالارانهٔ مفسران بر متن قرآن و نوسازیهای آمرانهای است که ساختارهای اجتماعی و نهاد خانواده را تضعیف کردهاند.<ref>[https://www.jwss.ir/article_12179.html کرمی و محبوبی شریعت پناهی، «فمینیسم اسلامی، مفاهیم و امکانها»، 1392ش، ص235.]</ref> | ||
بدران با تفکیک میان اسلام و جامعه پدرسالار، معتقد است مفسران زن بهدلیل تجربه زیسته خود، قرائتهای پویایی از روح قرآن ارائه دادهاند که برابری جنسیتی پنهانمانده در تفاسیر سنتی را آشکار میکند. او در موضوعاتی مانند حجاب، میان دستورات اصیل قرآنی و سنتهای تحمیلی تفکیک قائل شده و معتقد است که زنان مسلمان با استناد به خودآگاهی قرآنی و روشهای ساختارشکنانه، به دنبال بازیابی حقوقی هستند که در طول تاریخ تحت لوای دین از آنان دریغ شده است.<ref>جین دمن، دایرةالمعارف قرآن، 1401ش، ص316.</ref> | بدران با تفکیک میان اسلام و جامعه پدرسالار، معتقد است مفسران زن بهدلیل تجربه زیسته خود، قرائتهای پویایی از روح قرآن ارائه دادهاند که برابری جنسیتی پنهانمانده در تفاسیر سنتی را آشکار میکند. او در موضوعاتی مانند حجاب، میان دستورات اصیل قرآنی و سنتهای تحمیلی تفکیک قائل شده و معتقد است که زنان مسلمان با استناد به خودآگاهی قرآنی و روشهای ساختارشکنانه، به دنبال بازیابی حقوقی هستند که در طول تاریخ تحت لوای دین از آنان دریغ شده است.<ref>جین دمن، دایرةالمعارف قرآن، 1401ش، ص316.</ref> | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۷: | ||
محققان نقدهای دیگری نیز بر دیدگاههای مارگوت بدران نوشتهاند که برخی از آنها عبارت است از: | محققان نقدهای دیگری نیز بر دیدگاههای مارگوت بدران نوشتهاند که برخی از آنها عبارت است از: | ||
* استفاده از تفسیر به رأی شخصی برای غیرقرآنی نشاندادن احکام سنتی اسلام؛ | * استفاده از تفسیر به رأی شخصی برای غیرقرآنی نشاندادن احکام سنتی اسلام؛ | ||
* تلاش برای واردکردن افکار و ارزشهای غربی به بستر جوامع اسلامی؛ | * تلاش برای واردکردن افکار و ارزشهای غربی به بستر جوامع اسلامی؛ | ||
* نادیدهگرفتن علوم تخصصی و پیشنیازهای لازم برای اجتهاد و استنباط از نصوص؛ | * نادیدهگرفتن علوم تخصصی و پیشنیازهای لازم برای اجتهاد و استنباط از نصوص؛ | ||
* نادیدهگرفتن سنت نبوی و | * نادیدهگرفتن سنت نبوی و سیرهٔ ائمه در تبیین حدود پوشش و روابط جنسیتی؛ | ||
* بیتوجهی به تفاسیر مفسران زنِ معتقد به تفاوتهای طبیعی و فیزیکی میان زن و مرد؛ | * بیتوجهی به تفاسیر مفسران زنِ معتقد به تفاوتهای طبیعی و فیزیکی میان زن و مرد؛ | ||
* تقلیلدادن جایگاه حمایتی و مصونیتی حجاب به یک محدودیت تحمیلی و غیرقرآنی.<ref>[https://www.magiran.com/volume/43774 زیبایینژاد، «فمینیسم اسلامی نداریم»، 1387ش، ص80.]</ref> | * تقلیلدادن جایگاه حمایتی و مصونیتی حجاب به یک محدودیت تحمیلی و غیرقرآنی.<ref>[https://www.magiran.com/volume/43774 زیبایینژاد، «فمینیسم اسلامی نداریم»، 1387ش، ص80.]</ref> | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | {{پانویس پیشنویس}} | ||
*اقبال، مظفر، «خاورشناسی و دائره المعارف قرآن»، | == منابع == | ||
*رضایی | * اقبال، مظفر، «خاورشناسی و دائره المعارف قرآن»، مجلهٔ قرآن پژوهی خاورشناسان، شمارهٔ ۶، ۱۳۸۸ش. | ||
*زیبایینژاد، محمدرضا، «فمینیسم اسلامی نداریم»، بازتاب | * رضایی اصفهانی، محمدعلی، «بررسی دائرةالمعارف قرآن لایدن»، مجلهٔ قرآنپژوهشی خاورشناسان، شمارهٔ شمارهٔ ۱، ۱۳۸۵ش. | ||
*فتاحی، فتحیه و افسردیر، حسین، «ارزیابی و نقد مدخل جنسیت از دائرةالمعارف قرآن لیدن»، | * زیبایینژاد، محمدرضا، «فمینیسم اسلامی نداریم»، بازتاب اندیشه، شمارهٔ ۱۰۱، ۱۳۸۷ش. | ||
*مودب، سیدرضا و موسوی مقدم، سیدمحمد، «نقد دائرة المعارف قرآن لیدن بر اساس آراء و مبانی شیعه»، | * فتاحی، فتحیه و افسردیر، حسین، «ارزیابی و نقد مدخل جنسیت از دائرةالمعارف قرآن لیدن»، مجلهٔ مطالعات زن و خانواده، ۱۳۹۳ش. | ||
* مودب، سیدرضا و موسوی مقدم، سیدمحمد، «نقد دائرة المعارف قرآن لیدن بر اساس آراء و مبانی شیعه»، مجلهٔ شیعهشناسی، شمارهٔ ۲۳، ۱۳۸۷ش. | |||
{{آغاز چپچین}} | {{آغاز چپچین}} | ||
*"Badran, Margot". ''Library of Congress''. Retrieved 20 August 2023. | * "Badran, Margot". ''Library of Congress''. Retrieved 20 August 2023. | ||
*Hamilton, Lynn ( | * Hamilton, Lynn (۳۰ ژوئن ۱۹۹۱). "Telling of Kuwaiti women's resistance role". ''The Philadelphia Inquirer''. p. 3-M. Retrieved 22 August 2023. | ||
*"Margot Badran". ''Women's Islamic Initiative in Spirituality and Equality''. 13 August 2009. Retrieved 21 August 2023. | * "Margot Badran". ''Women's Islamic Initiative in Spirituality and Equality''. 13 August 2009. Retrieved 21 August 2023. | ||
*Raemdonck, An Van ( | * Raemdonck, An Van (۱۹ فوریه ۲۰۱۵). "Review of Margot Badran (ed.), Gender and Islam in Africa: Rights, Sexuality and Law". ''Religion & Gender''. '''5''' (1): 118– Retrieved 23 August 2023. | ||
*Sikand, Yoginder ( | * Sikand, Yoginder (۱۵ سپتامبر ۲۰۰۹). ""Islamic Feminism Is a Universal Discourse"". ''Qantara.de''. Retrieved 20 August 2023. | ||
{{پایان چپچین}} | {{پایان چپچین}} | ||
