سرنگونی جنگنده اف-۳۵ توسط ایران؛ رویدادی بیسابقه در جریان جنگ تحمیلی سوم (جنگ رمضان) که طی آن نیروهای پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران موفق به اصابت و انهدام یک فروند جنگنده رادارگریز نسل پنجم ساخت لاکهید مارتین شدند.
شرح رویداد
اصابت نخستین جنگنده اف-۳۵
روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش اعلام کرد که یک فروند جنگنده راهبردی اف-۳۵ ارتش آمریکا در آسمان مرکزی ایران، ساعت ۲:۵۰ بامداد، توسط سامانه پدافند نوین پیشرفته هوافضای سپاه مورد اصابت و آسیب جدی قرار گرفت.[۱]
تأیید رسانههای آمریکایی: شبکه سیانان به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که این جنگنده پس از آنکه احتمالاً هدف آتش پدافند ایران قرار گرفته، مجبور به فرود اضطراری در یکی از پایگاههای آمریکا در غرب آسیا شده است. سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده سنتکام، با تأیید این مطلب اعلام کرد که جنگنده در حال پرواز بر فراز ایران بوده و مجبور به فرود اضطراری شده است. شبکه الجزیره و شبکه المیادین نیز در پیامهایی در رسانههای اجتماعی، خبر هدف قرار گرفتن جنگنده اف-۳۵ توسط سپاه را منتشر کردند.[۲]
بازتاب در بازار سهام: شرکت لاکهید مارتین بهعنوان سازنده اصلی اف-۳۵، تا پیش از این رویداد سهام صعودی داشت. از زمان اعلام اصابت نخستین جنگنده اف-۳۵ بر فراز ایران، ارزش سهام این شرکت با کاهش چشمگیری مواجه گردید. تحلیلگران مالی این افت را نشانهای بر صحت ادعای ایران در هدف قرار دادن این جنگنده ارزیابی کردند.[۳]
انهدام دومین جنگنده اف-۳۵
در ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که دومین فروند جنگنده فوق پیشرفته اف-۳۵ آمریکا در آسمان مرکزی ایران، توسط سامانۀ نوین پدافند پیشرفته هوافضای سپاه منهدم و سقوط کرده است. به گزارش رسانهها، این جنگنده از اسکادران لکن هیث بوده و بهطور کامل منهدم شده است. بهدلیل متلاشی شدن جنگنده، از سرنوشت خلبان خبری در دست نیست. رسانه آمریکایی آکسیوس ضمن تأیید هدف قرار گرفتهشدن و سرنگونی یک جنگنده، اعلام کرد که عملیات جستجو و نجات دو خلبان در حال انجام است. وبسایت آکسیوس همچنین گزارش داد که رسانههای ایران تصاویری از باقیماندههای یک هواپیمای اف-۳۵ منتشر کردهاند.
افسر شکارچی اف-۳۵ و تأکید بر سرنگونی
پس از این رویدادها، افسر ارشد شکارچی جنگنده اف-۳۵ در گفتوگو با رسانه ملی اعلام کرد که افسانه جنگندههای رادارگریز لاکهید مارتین به پایان رسیده است. وی در این گفتوگو به طور مشخص تأکید کرد که جنگنده اف-۳۵ را هدف قرار داده و ساقط کرده است. وی همچنین از شلیک به سمت اف-۳۵ و مشاهده لحظه اصابت سخن گفت و افزود که سامانههای نوین پدافند هوایی توانایی رهگیری و انهدام این پرندهها را دارند.
ابهامات درباره نوع جنگنده ساقطشده
با وجود تأکید روابط عمومی سپاه و افسر شکارچی بر سرنگونی جنگنده اف-۳۵، برخی ابهامات درباره جزئیات این رویداد باقی مانده است. منابع رسمی و خبرگزاریهای ایران در گزارشهای اولیۀ خود بهطور مشخص از اف-۳۵ نام بردهاند. با این حال، چند روز بعد در برخی رسانههای داخلی و خارجی گزارشهایی با اشاره به جنگنده اف-۱۵ منتشر شد که موجب ایجاد ابهام در افکار عمومی شد.[۴]
خبر سرنگونی و تکذیب در جنگ 12 روزه
در جریان جنگ دوازدهروزه (خرداد ۱۴۰۴)، خبرگزاری صداوسیما به نقل از ارتش جمهوری اسلامی ایران از انهدام یک فروند جنگنده اف-۳۵ آمریکایی خبر داد. این خبر به سرعت در رسانههای داخلی بازتاب یافت و به عنوان یک موفقیت بزرگ پدافندی معرفی شد. با این حال، پس از مدتی مشخص شد که این خبر نادرست بوده است. در واکنش به این رویداد، پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، در سخنانی در دانشگاه شهید بهشتی اذعان کرد که انتشار این خبر به اعتبار سازمان لطمه زده است. به گفته وی، یک مقام رسمی به صداوسیما اعلام کرده بود که این اتفاق رخ داده است، اما بعداً مشخص شد که اطلاعات مذکور موثق نبوده است. جبلی همچنین اضافه کرد که در برخی مقاطع مانند حوادث ۱۴۰۱، روایت اول را از دست داده بودند، زیرا دادههای اساسی در اختیارشان قرار نمیگرفت. وی تأکید کرد که رسانه نباید اعتبار خود را وابسته به دستگاههای دیگر کند، اما وقتی اطلاعات حیاتی در اختیار نهادهای دیگر است، ناچار به اطلاعرسانی در آن چارچوب است. [۵]
پانویس
- ↑ «جنگندۀ F-۳۵ آمریکا بر فراز ایران مورد اصابت قرار گرفت+ فیلم»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «واکنش رسانههای جهان به رهگیری جنگنده اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.
- ↑ «کاهش سهام سازنده F35 بعد از ضربه ایران»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-۱۵ آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «اعتراف تلخ رئیس صداوسیما درباره سقوط اف 35»، وبسایت تابناک.
منابع
«اعتراف تلخ رئیس صداوسیما درباره سقوط اف 35»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 18 آذر 1404ش.
«جنگ روایتها درباره نجات دو خلبان F-۱۵ آمریکایی در ایران؛ واقعیت چیست؟»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 16 فروردین 1404ش.
«جنگندۀ F-۳۵ آمریکا بر فراز ایران مورد اصابت قرار گرفت+ فیلم»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.
«کاهش سهام سازنده F35 بعد از ضربه ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 28 اسنفد 1404ش.
«واکنش رسانههای جهان به رهگیری جنگنده اف-۳۵ آمریکا توسط ایران»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 28 اسفند 1404ش.