روز ملی جزایر سه‌گانه خلیج فارس

روز ملی جزایر سه‌گانه خلیج فارس؛ نهم آذرماه مصادف با سالروز تثبیت حاکمیت ایران بر مجموع جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک.

پیشینه

پیشینۀ حضور ایران در جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از دوره‌های باستانی عیلامی، هخامنشی، اشکانی و ساسانی تا دوران اسلامی گواه حاکمیت ایران بر این جزایر است. تا قرن بیستم، اداره محلی جزایر بر عهده شیوخ قاسمی لنگه از توابع ایران بود که مالیات خود را به دولت مرکزی پرداخت می‌کردند. ایران در طول دوره اشغال بریتانیا (۱۹۰۴ تا ۱۹۷۱م) هیچ‌گاه از ادعای حاکمیت خود دست نکشید و پیوسته اعتراضات رسمی و دیپلماتیک ثبت کرد. خروج بریتانیا در سال ۱۹۷۱م از منطقه خلیج فارس منجر به مذاکرات و در نهایت اعاده کامل حاکمیت بر تنب‌ها و توافق بر سر وضعیت بوموسی با مسئولیت امنیتی کامل برای ایران شد.

در بامداد نهم آذر ۱۳۵۰ش، نیروی دریایی ارتش با اجرای عملیاتی، حاکمیت ایران را بر جزایر سه‌گانه تثبیت کرد. در جریان این عملیات، سه تن از نیروی دریایی ایران با نام‌های رضا سوزنچی، حبیب سلگی‌کهریزی و آیت خانی در جزیره تنب بزرگ به شهادت رسیدند.

دولت امارات متحده عربی از زمان تأسیس خود در سال ۱۳۵۰ش، بر جزایر سه‌گانه خلیج فارس ادعای مالکیت دارد. این ادعا در ادامه ادعاهای پیشین شیخ‌نشین‌های شارجه و رأس‌الخیمه در دوران ۶۸ ساله اشغال بریتانیا از منطقه مطرح شده است. در مهر‌ماه ۱۴۰۳ش، امارات متحده عربی بار دیگر ادعاهای خود درباره مالکیت جزایر سه‌گانه را تکرار کرد. این اقدام همراه با انتشار بیانیه‌ای مشترک از شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا که این جزایر را «اشغالی» خواند، موجی از اعتراضات گسترده در میان مردم و فضای مجازی ایران به‌ وجود آورد. کاربران ایرانی با ایجاد کمپین‌های مختلف، بر حاکمیت ایران بر این جزایر تأکید کردند. فعالان رسانه‌ای و اجتماعی نیز پیشنهاد دادند که برای زنده نگه‌داشتن یاد حاکمیت تاریخی و حقوقی ایران بر این سرزمین‌ها اقدامات نمادین و فرهنگی تداوم یابد.

روز نهم آذر، به‌عنوان روز ملی جزایر سه‌گانه با فرماندهی و پیگیری‌های مستمر مدیریت حقوقی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، از طریق مکاتبات رسمی با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به مرحله تصویب و ثبت نهایی رسید و در سال ۱۴۰۵ش در تقویم رسمی ایران ثبت شد.

هدف

پاسداشت یاد و خاطره شهدای آن عملیات؛

تقویت نمادهای حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس؛

مقابله با ادعاهای واهی و تبلیغات دشمنان علیه تمامیت ارضی ایران.

کارکرد

این اقدام، بر اهمیت استراتژیک این جزایر به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از خاک ایران و نقش حیاتی آنها در امنیت ملی و منطقه‌ای تأکید می‌کند. برنامه‌های هنری و فرهنگی مراسم روز ملی جزایر سه‌گانه خلیج‌فارس، افزون بر نمایش ظرفیت‌های غنی فرهنگی و هنری این جزایر، بستری برای تحکیم هویت ملی، انسجام اجتماعی و گفت‌وگوی فرهنگی میان مردم بومی و میهمانان فراهم می‌کند. این روز فرصتی برای آشنا کردن نسل جوان با تاریخ کهن و فرهنگ جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک است و بر ضرورت حفظ و پاسداشت میراث فرهنگی ایران اسلامی در این سرزمین‌ها تأکید می‌ورزد. این برنامه، فرصتی برای تأکید بر جایگاه جزایر سه‌گانه به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از خاک ایران و همچنین پاسداشت فرهنگ، هنر و تاریخ غنی این مناطق فراهم می‌آورد.

برنامه‌ها

اولین سال بزرگداشت روز ملی جزایر سه‌گانه در سال ۱۴۰۴ش برگزار شد. این مراسم با حمایت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی هرمزگان و همکاری فرمانداری، شهرداری و شورای اسلامی شهر ابوموسی، در هشتم و نهم آذرماه در پارک ساحلی دولت این جزیره استراتژیک برگزار شد.

برنامه‌های متنوع این مراسم شامل افتتاحیه با چیدمان تجسمی با عنوان «بازی با رنگ‌ها و دنیای کودکان»، اجرای نمایش‌های خیابانی شامل «ماهی شط دلوم» و «دارا»، اجرای زنده موسیقی محلی توسط «گروه موسیقی صدف دریا»، برنامه شاد «جُنگ شادی» ویژه کودکان و بخش مشارکتی «بازی با رنگ‌ها» بود.

منابع

• «برگزاری آیین گرامیداشت روز ملی جزایر سه‌ گانه در ابوموسی»، وب‌سایت بوکینگ، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۴ش.
• «جزایر سه‌گانه صاحب روز ملی شدند»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۹ آبان ۱۴۰۴ش.
• «روز ملی جزایر سه‌گانه در تقویم رسمی کشور ثبت شد + جزئیات»، وب‌سایت خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ آبان ۱۴۰۴ش.
• «روز ملی جزایر سه‌گانه ایران و دفاع ۱۲روزه به تقویم ۱۴۰۵ می‌رسند»، وب‌سایت شبکه العالم، تاریخ درج مطلب: شهریور ۱۴۰۴ش.
• عادلی، علی، «روزی که حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه تثبیت شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۸ آذر ۱۴۰۴ش.