مجید کاظمی، خلبان شکاری نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و هدایتکننده جنگنده سوخو-۲۴ در حمله به پایگاه هوایی العدید.
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| علت مرگ | اصابت سامانه پدافند هوایی در عملیات نظامی |
| شناختهشده برای | بمباران پایگاه هوایی العدید در کشور قطر |
| پیشه | خلبان نظامی |
مجید کاظمی از خلبانان برجسته نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با درجه نظامی سرتیپ دوم بود که در جریان دورهای از تنشهای نظامی موسوم به جنگ رمضان جان باخت. او تحصیلات نظامی خود را در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری آغاز کرد و پس از طی دورههای پیشرفته در پایگاه هوایی شهید بابایی، به عنوان خلبان عملیاتی جنگنده سوخو-۲۴ در پایگاه هوایی شهید دوران به خدمت پرداخت. کاظمی در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش طی یک عملیات برونمرزی برای بمباران پایگاه هوایی العدید در کشور قطر اعزام شد. پس از انجام موفقیتآمیز مأموریت و انهدام اهداف تعیینشده در عمق خاک هدف، جنگنده او در مسیر بازگشت بر فراز آبهای خلیج فارس مورد اصابت سامانههای پدافند هوایی قرار گرفت و سقوط کرد. پس از ماهها مفقودالاثر بودن در منطقه عملیاتی، هویت او از طریق آزمایشهای دقیق ژنتیکی در مرکز دیانای ارتش تأیید شد. بقایای پیکر کاظمی در مرداد ۱۴۰۵ش به ایران بازگشت و پس از تشییع در پایگاههای نظامی تهران و شیراز، در خاک سپرده شد. عملیات متهورانه او بازتابهای گستردهای در فضای رسانهای و میان مقامات رسمی ایران داشت و با مأموریتهای تاریخی هوانوردی نظامی مقایسه گردید.
تولد و تحصیلات
مجید کاظمی در شهر شیراز در استان فارس متولد شد. او در سال ۱۳۷۷ش با قبولی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تحصیلات خود را در رشته خلبانی آغاز کرد.[۱] این خلبان دورههای مقدماتی آموزش پرواز را در همین دانشگاه نظامی پشت سر گذاشت. کاظمی سپس برای طی کردن دورههای تکمیلی و تخصصی هوانوردی نظامی به پایگاه هوایی شهید بابایی در شهر اصفهان منتقل گردید.[۲]
سوابق نظامی
مجید کاظمی پس از پایان دورههای آموزشی، خدمت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز آغاز کرد. او در طول سالهای خدمت خود در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، دورههای تخصصی متعددی را مرتبط با جنگ الکترونیک، ناوبری و مأموریتهای رزمی گذراند.[۳] تخصص اصلی کاظمی هدایت جنگنده بمبافکن راهبردی سوخو-۲۴ بود که عموماً برای عملیاتهای تهاجمی و نفوذ عمیق به خاک دشمن طراحی شده است. او بخش بزرگی از دوران خدمت خود را به عنوان خلبان عملیاتی این جنگنده که سابقه طراحی آن به دوران جنگ سرد بازمیگردد، سپری نمود.[۴] کاظمی تمامی مراحل تخصصی نظامی را در رستههای عملیاتی هوانوردی طی کرد. این افسر نظامی با ارتقای درجه در ساختار ارتش، به عنوان یکی از فرماندهان یگانهای عملیاتی با درجه سرتیپ دوم منصوب شد.[۵]
عملیات بمباران العدید
در جریان درگیریهای نظامی که با عنوان جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم شناخته میشود، دور جدیدی از تنشها میان ایران و ایالات متحده آمریکا در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش آغاز گردید.[۶] در پاسخ به حملات ارتش آمریکا و اسرائیل، در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش دو فروند جنگنده سوخو-۲۴ از پایگاه هوایی شهید دوران به پرواز درآمدند. مأموریت اصلی این جنگندهها بمباران پایگاه هوایی العدید در کشور قطر بود که محل استقرار گسترده نیروهای آمریکایی است.[۷] مجید کاظمی هدایت یکی از این دو هواپیما را بر عهده داشت. این مأموریت از منظر کارشناسان نظامی در زمره عملیاتهای تهاجمی عمیق و با ریسک بسیار بالا ارزیابی میشد که با هدف ضربه به مراکز عملیاتی و لجستیکی طراحی شده بود.[۸] جنگندههای ایرانی با پرواز در ارتفاع پایین و عبور از سد سامانههای شناسایی پیشرفته و مواضع راداری متعدد دشمن، عملیات خود را اجرا کردند. پس از بمباران اهداف تعیینشده در پایگاه، خسارات سنگینی به زیرساختهای نظامی آن وارد آمد که گستردگی این خسارات از لایههای سانسور درز کرد.[۹]
سقوط جنگنده
پس از انجام موفقیتآمیز عملیات تهاجمی در قطر، جنگندههای ایرانی در مسیر بازگشت به سوی مرزهای ایران حرکت کردند. هنگام خروج از منطقه عملیاتی و بر فراز آبهای خلیج فارس، این هواپیماها هدف سامانههای پدافند هوایی قرار گرفتند.[۱۰] بر اساس گزارشهای میدانی، رهگیری در فاصله ۳۰ کیلومتری از هدف و توسط جنگندههای اف-۱۵ متعلق به نیروی هوایی قطر انجام شد. با اصابت آتش پدافند، جنگنده حامل مجید کاظمی و هواپیمای دوم سقوط کردند.[۱۱] پس از اصابت، ارتباط با تمامی سرنشینان در آسمان قطع گردید و در آن مقطع زمانی مشخص نبود که خلبانان موفق به خروج اضطراری شدهاند یا در کابین جان باختهاند.[۱۲]
فرآیند شناسایی ژنتیکی
به دلیل شرایط خاص منطقه درگیری و ماهیت برونمرزی عملیات، سرنوشت چهار خلبان حاضر در این دو هواپیما تا ماهها در هالهای از ابهام باقی ماند و این موضوع در سکوت کامل خبری پیگیری شد.[۱۳] با انجام جستجوها در آبهای خلیج فارس، بقایایی از پیکر مجید کاظمی کشف شد. هویت کاظمی پس از انجام آزمایشهای تخصصی و بررسی دقیق مولکولی در مرکز دیانای ارتش جمهوری اسلامی ایران به صورت قطعی محرز گردید.[۱۴] با وجود شناسایی و تأیید جانباختن مجید کاظمی، نهادهای مسئول نظامی اعلام کردند که تلاشها برای تعیین تکلیف وضعیت سه خلبان دیگر که در این دو جنگنده حضور داشتند، همچنان با جدیت در جریان است.[۱۵]
بازگشت بقایا به کشور
پیکر مجید کاظمی پس از ماهها دوری از وطن به ایران بازگردانده شد. بقایای این خلبان در صبح روز چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش وارد پایگاه هوایی شهید لشگری در شهر تهران گردید.[۱۶] در فرودگاه پایتخت مراسم استقبال رسمی با حضور فرماندهان ارشد نظامی و مقاماتی نظیر علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش، برگزار شد.[۱۷] پس از اجرای مراسم ابتدایی در تهران، پیکر کاظمی به منظور برگزاری آیینهای تشییع مردمی و تدفین در زادگاهش، با تشریفات نظامی به پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز انتقال یافت.[۱۸]
مراسم تشییع
آیین وداع با مجید کاظمی در روز پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش در پایگاه هوایی شهید دوران آغاز شد. مراسم قرائت زیارت عاشورا در مسجد صاحبالزمان این پایگاه نظامی و در مجاورت مزار یک سرباز گمنام منعقد گردید.[۱۹] در عصر همان روز و پس از پایان نماز مغرب و عشاء، مراسم بدرقه و تشییع دیگری در یکی از میادین اصلی شهر شیراز با حضور مقامات استانی و فرماندهان لشکری برگزار شد.[۲۰] مراسم خاکسپاری نهایی کاظمی در روز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ش صورت گرفت. پس از اقامه نماز جمعه در حرم شاهچراغ، تابوت او به سوی گلزار شهدای شیراز بدرقه و در آنجا به خاک سپرده شد.[۲۱]
بزرگداشتها و نمادها
در مراسم تشییع این خلبان در شیراز، اقداماتی نمادین برای تجلیل از جایگاه نظامی او انجام شد. تجهیزات پروازی کاظمی شامل کلاه خلبانی و لباس نظامی بر روی تابوتی که با پرچم ایران پوشانده شده بود، قرار گرفت.[۲۲] نهادهای رسمی در اطلاعیهها و پیامهای خود، اقدام او را نمادی از وفاداری به عهد و ایثار برای حفظ امنیت سرزمین تفسیر کردند. این بازگشت به عنوان نقطه عطفی در تاریخ مبارزات ضدآمریکایی هوانوردی ایران معرفی شد.[۲۳] کاربران شبکههای اجتماعی نیز در پیامهای خود، جانباختن او با درجه ژنرالی در تقابل با سامانههای پیشرفته دفاعی را نشانهای از عدم وجود ترس در بدنه هوانوردی ارتش قلمداد کردند.[۲۴]
مواضع مقامات داخلی
بازگشت پیکر مجید کاظمی با صدور پیامهایی از سوی مقامات کشوری همراه شد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که عقابان تیزپرواز مأموریت را به پایان میرسانند، حتی اگر خود به خانه بازنگردند.[۲۵] حبیبالله سیاری، معاون هماهنگکننده ارتش، با تأیید هجوم این خلبانان به پایگاههای آمریکایی در قطر، این عملیات را در راستای حفظ قدرت بازدارندگی ایران ارزیابی کرد.[۲۶] همچنین سید مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، اقدامات کاظمی را عاملی برای استواری درخت توانمند دفاعی جمهوری اسلامی توصیف کرد که خون او آسمان خلیج فارس را رنگین نموده است.[۲۷]
مواضع فرماندهان ارتش
امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در پیام تسلیت خود کاظمی و سه همرزمش را قهرمانانی راستین خواند که در مسیر دفاع از سرزمین، جان خود را سپر ملتی غیور کردهاند.[۲۸] بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش، در پیامی شجاعت کاظمی را تحسین کرد و عملیات او در جنگ رمضان را با حمله تاریخی عباس دوران به هتل الرشید بغداد مشابه دانست.[۲۹] بهمرد تأکید کرد که از این پس نام مجید کاظمی در آسمان شهر شیراز و در کنار نور شاهچراغ به عنوان خطشکنی جوانمرد خواهد درخشید.[۳۰]
بازتابهای رسانهای
رسانههای داخلی ایران و جراید کثیرالانتشار، پوشش گستردهای به این رویداد تاریخی دادند. پایگاه خبری فرادید با انتشار تصاویری از کاظمی در کنار جنگنده سوخو-۲۴ پیش از اجرای آخرین عملیات، به بازخوانی کارنامه نظامی و سفر در زمان این خلبان پرداخت.[۳۱] روزنامه جوان نیز در یادداشتی با تیتر «قهرمانی که العدید را شکافت»، بازگشت پیکر او را پایانی بر انتظار جامعه و همرزمانش توصیف نمود و بر اهمیت راهبردی عملیات وی تأکید کرد.[۳۲] پایگاه خبری رویداد۲۴ با بررسی جزئیات این پرواز نیمهتمام، از ریسک بالای هجوم به یکی از مهمترین پایگاههای هوایی ایالات متحده آمریکا در منطقه خاورمیانه نوشت.[۳۳]
کنشهای شبکههای اجتماعی
همزمان با تأیید رسمی هویت این خلبان نظامی، کاربران شبکههای اجتماعی در پلتفرمهایی نظیر ایکس واکنشهای متعددی نشان دادند. هشتگهایی نظیر شهادت مجید کاظمی در فضای مجازی به منظور یادبود این عملیات مورد استفاده قرار گرفت.[۳۴] فعالان رسانهای و کاربرانی مانند مهدی مقدادی، سارا نیکدل، علیرضا تقوینیا، ریحانه ایرانی و سید نظامالدین موسوی در نوشتههای خود، به بررسی غیرت و جسارت پروازی او در تقابل با سامانههای دفاعی پیشرفته پرداختند.[۳۵] گروهی از این کاربران نیز شجاعت کاظمی را ستودند و با تأکید بر عدم وجود ترس در ساختار فکری خلبانان نیروی هوایی، نام او را در کنار الگوهای شاخص این نیرو مانند عباس بابایی ماندگار دانستند.[۳۶]
پانویس
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری قطره.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری قطره.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری قطره.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «واکنش کاربران فضای مجازی به شهادت مجید کاظمی»، پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز.
- ↑ «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش (+عکس)/ وضعیت 3 خلبان دیگر نامشخص است»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ یزدانی، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، روزنامه، ۱.
- ↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش»، پایگاه خبری انتخاب.، «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش (+عکس)/ وضعیت 3 خلبان دیگر نامشخص است»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش (+عکس)/ وضعیت 3 خلبان دیگر نامشخص است»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «عقاب به آشیانهاش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «برگزاری مراسم استقبال از پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در شیراز»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «برگزاری مراسم استقبال از پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در شیراز»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «پیام سرپرست وزارت دفاع به مناسبت بازگشت پیکر خلبان مجید کاظمی»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ یزدانی، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، روزنامه، ۱.
- ↑ «پیام بقایی به مناسبت تشییع پیکر خلبان شهید مجید کاظمی»، پایگاه خبری فرارو.
- ↑ «عقاب به آشیانهاش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «پیام سرپرست وزارت دفاع به مناسبت بازگشت پیکر خلبان مجید کاظمی»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «پیام فرمانده کل ارتش پس از شهادت خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری فرارو.
- ↑ «پیام فرمانده نیروی هوایی ارتش به مناسبت شهادت خلبان مجید کاظمی»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ «پیام فرمانده نیروی هوایی ارتش به مناسبت شهادت خلبان مجید کاظمی»، وبسایت خبرآنلاین.
- ↑ «تصاویر»، پایگاه خبری فرادید.
- ↑ جوان، «قهرمانی که «العدید» را شکافت و پرواز کرد»، روزنامه جوان، ۱.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
- ↑ «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، پایگاه خبری ساعت ۲۴.
- ↑ یزدانی، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، روزنامه، ۱.
- ↑ یزدانی، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، روزنامه، ۱.
منابع
- «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری قطره. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه». روزنامه شرق. ۸ مرداد ۱۴۰۵. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «واکنش کاربران فضای مجازی به شهادت مجید کاظمی». پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش (+عکس)/ وضعیت 3 خلبان دیگر نامشخص است». پایگاه خبری عصر ایران. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- یزدانی، حامد (۱۴۰۵). «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت». روزنامه (۱): ۱.
- «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش». پایگاه خبری انتخاب. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی». وبسایت تابناک. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «عقاب به آشیانهاش بازگشت». خبرگزاری ایرنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «برگزاری مراسم استقبال از پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در شیراز». پایگاه خبری انتخاب. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام بقایی به مناسبت تشییع پیکر خلبان شهید مجید کاظمی». پایگاه خبری فرارو. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام فرمانده نیروی هوایی ارتش به مناسبت شهادت خلبان مجید کاظمی». وبسایت خبرآنلاین. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام سرپرست وزارت دفاع به مناسبت بازگشت پیکر خلبان مجید کاظمی». وبسایت دنیای اقتصاد. ۷ مرداد ۱۴۰۵. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «پیام فرمانده کل ارتش پس از شهادت خلبان مجید کاظمی». پایگاه خبری فرارو. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «تصاویر». پایگاه خبری فرادید. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟». پایگاه خبری رویداد۲۴. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
- جوان، روزنامه (۱۴۰۵). «قهرمانی که «العدید» را شکافت و پرواز کرد». روزنامه جوان (۱): ۱.
- «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران». پایگاه خبری ساعت ۲۴. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۸ مرداد ۱۴۰۵.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
کاظمی مجید
مجیدکاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم کاظمی
امیر مجید کاظمی
سرتیپ مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
سرتیپ کاظمی
خلبان کاظمی
شهید مجید کاظمی
شهید کاظمی