بوئینگ کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر؛ گونهای از هواپیماهای سوخترسان نظامی آمریکا برای سوختگیری هوایی.
 هواپیمای سوخترسان KC-135 در حال سوخترسانی هوایی به یک جنگنده F-16 | |
پادکست مقاله | 🡇
|
بوئینگ کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر (Boeing KC-135 Stratotanker) خانوادهای از هواپیماهای سوخترسان نظامی ساخت شرکت بوئینگ در ایالات متحده آمریکا است که برای سوختگیری هوایی از هواگردهای مختلف طراحی شده است. این هواپیما نخستین سوخترسان جت نیروی هوایی آمریکا محسوب میشود. در جنگ رمضان رسانههای آمریکایی از انهدام چند فروند از این هواپیماها در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان و آسمان عراق خبر دادند که با واکنش شدید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا همراه بود.
تاریخچۀ توسعه
هواپیمای کیسی-۱۳۵ از نمونه آزمایشی بوئینگ ۳۶۷–۸۰ توسعه یافت که همزمان مبنای طراحی هواپیمای مسافربری بوئینگ ۷۰۷ نیز قرار گرفت. بدنهٔ این هواپیما باریکتر و کوتاهتر از ۷۰۷ است و شرکت بوئینگ برای آن شناسه مدل ۷۱۷ را تعیین کرد.[۱] در ۱۹۵۴م، نیروی هوایی آمریکا سفارش اولیه ۲۹ فروند کیسی-۱۳۵ ای را ثبت کرد که این رقم بعدها به سفارش ۸۲۰ فروند رسید. کیسی-۱۳۵ در سال ۱۹۵۷م وارد خدمت شد و بهعنوان نخستین هواپیمای سوخترسان جت نیروی هوایی ایالات متحده شناخته میشود.[۲] قیمت این هواپیما حدود ۶۵ میلیون دلار برآورد میشود.[۳]
مشخصات فنی و قابلیتهای سوخترسانی
طول این هواپیما حدود ۴۱ متر، دهانه بال آن حدود ۳۹ متر و حداکثر سرعت آن حدود ۹۳۰ کیلومتر در ساعت است. برد عملیاتی کیسی-۱۳۵ بیش از ۱۵ هزار کیلومتر و ظرفیت سوخت آن بیش از ۹۰ هزار کیلوگرم است.[۴] کیسی-۱۳۵ ستون فقرات ناوگان سوخترسان نیروی هوایی ایالات متحده محسوب میشود.[۵] این هواپیما از سیستم بوم (Boom) استفاده میکند؛ یک لولهٔ تلسکوپی که توسط اپراتوری در عقب هواپیما هدایت میشود و به هواپیمای دریافتکنندۀ سوخت متصل میشود. از نظر ظرفیت، یک فروند کیسی-۱۳۵ میتواند به ۲۰ تا ۳۰ فروند جنگنده اف-۱۵ یا اف-۳۵ سوخترسانی کند یا یک بمبافکن بی-۲ اسپیریت را بهطور کامل تغذیه کند.[۶]
در عملیاتهای بزرگ، اغلب چندین تانکر به صورت هماهنگ برای پشتیبانی از بمبافکنهای سنگین بهکار گرفته میشوند. در مأموریتهای واقعی، بهطور معمول ۴ تا ۶ ساعت پرواز میکند و حدود ۴۰٬۰۰۰ تا ۶۰٬۰۰۰ پوند سوخت را برای حفظ مدار پروازی مصرف میکند. پس از کسر این مقدار، حدود ۱۴۰٬۰۰۰ تا ۱۶۰٬۰۰۰ پوند سوخت قابل انتقال باقی میماند. این تانکر در یک پرواز استاندارد قادر است ۲۰ تا ۲۵ اتصال سوخترسانی انجام دهد.[۷]
نقش راهبردی در عملیات هوایی
بسیاری از استراتژیستهای نظامی، هواپیماهای سوخترسان را زیرساخت پنهان جنگ هوایی و عامل توانمندساز توصیف میکنند و معتقدند این هواپیماها حتی از بمبافکنهای راهبردی در اجرای عملیاتهای جهانی مهمتر هستند. بهدلیل اهمیت حیاتی، برخی تحلیلگران نظامی بر این باورند که دشمنان آمریکا در هر درگیری احتمالی، ابتدا تلاش میکنند این هواپیماها را از بین ببرند.[۸] این هواپیما در جنگ ویتنام، جنگ خلیج فارس، افغانستان، عراق و حمله به ایران نقش حیاتی در تمدید برد هواپیماهای جنگی ایفا کرده است.[۹]
وضعیت عملیاتی فعلی و جایگزینی
فرماندهی هوایی آمریکا تا ۲۰۱۸م حدود ۳۹۶ فروند کیسی-۱۳۵ را در اختیار داشت. مطالعات نشان داده است که بسیاری از این هواپیماها میتوانند تا حدود ۲۰۳۰م و برخی تا ۲۰۴۰م همچنان پرواز کنند، هرچند هزینههای نگهداری آنها بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. با این حال، ایالات متحده در سالهای اخیر فرایند جایگزینی تدریجی این هواپیما با تانکرهای جدیدتر مانند بوئینگ کیسی-۴۶ پگاسوس را آغاز کرده است.[۱۰]
نقش عملیاتی در جنگ رمضان
در جریان جنگ رمضان، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان توسط ایران خبر دادند.[۱۱] همچنین گزارش شد یک فروند دیگر در حال پرواز در آسمان عراق هدف قرار گرفت که به کشتهشدن ۶ خدمه آن انجامید.[۱۲] دونالد ترامپ در واکنش به این گزارشها، رسانههایی مانند والاستریت ژورنال و نیویورک تایمز را متهم به انتشار اخبار جعلی و تلاش برای القای شکست آمریکا در جنگ کرد. کارشناسان نظامی معتقدند انهدام ناوگان سوخترسان، توان عملیاتی نیروی هوایی آمریکا را بهشدت محدود کرده و بسیاری از عملیاتهای دوربرد را در عمل غیرممکن میسازد.[۱۳]
سقوط بوئینگ سوخترسان آمریکا در حمله به ایران
سقوط در غرب عراق
در جنگ رمضان ۱۴۰۴ش یک فروند هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده در ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش در غرب عراق منهدم شد.[۱۴] مقاومت اسلامی عراق بهطور رسمی اعلام کرد که این سرنگونی در پاسخ به حضور و تجاوزات آمریکا در خاک عراق صورت گرفته است.[۱۵] فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز بعد با صدور بیانیهای، مرگ تمامی شش سرنشین این هواپیما را تأیید و ادعا کرد که علت حادثه «نه آتش دشمن و نه آتش خودی» بوده است؛ اما برخی تحلیلگران آن را بخشی از الگوی رفتاری آمریکا برای پنهان کردن تلفات و خسارات ناشی از درگیری با ایران ارزیابی کردهاند.[۱۶]
آسیب پنج فروند در عربستان
والاستریت ژورنال فاش کرد که در پی حمله موشکی و پهپادی ایران در روز جمعه، ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ش پنج فروند هواپیمای سوخترسان متعلق به ارتش آمریکا در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان مورد اصابت قرار گرفته و آسیب دیدهاند.[۱۷]
واکنشها
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در واکنش به توییت پیشین سنتکام دربارهٔ مأموریت هواپیمای سوخترسان آمریکایی در خاورمیانه، با اشاره به سقوط این هواپیما، تأکید کرد که خانوادههای آمریکایی باید بدانند چرا نیروهای نظامی کشورشان در راستای اهداف توسعهطلبانه نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، قربانی میشوند.[۱۸]
دونالد ترامپ، گزارش والاستریت ژورنال را تکذیب کرد و مدعی شد چهار فروند هیچ آسیبی ندیده و یک فروند نیز آسیب جزئی دیده است. وی رسانههای نیویورک تایمز و والاستریت ژورنال را پستفطرت خواند[۱۹] و گفت این رسانهها قصد دارند آمریکا جنگ را ببازد. ترامپ مدعی شد که هواپیماها دوباره در حال خدمت هستند.[۲۰]
پیامدها
در پی تضعیف ناوگان سوخترسان ایالات متحده در جریان جنگ با ایران، رسانههای تخصصی هوانوردی گزارش دادند نیروی هوایی ایالات متحده یک هواپیمای سوخترسان قدیمی را که حدود ۶۸ سال از عمر آن میگذرد دوباره فعال کرده است.[۲۱] روزنامه آلمانی بیلد نیز گزارش داد که این تلفات در جنگ با ایران باعث تضعیف ناوگان سوخترسان آمریکا شده و نیروی هوایی این کشور اکنون در واکنش به این وضعیت اقدام به بازگرداندن هواپیماهای قدیمی از انبارهای خود کرده است.[۲۲]
پانویس
- ↑ «آشنایی با بوئینگ سی-۱۳۵ استراتولیفتر»، همشهری آنلاین.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران.
- ↑ «معرفی هواپیمای سقوط کرده آمریکایی در جنگ + قیمت بسیار سنگین آن»، وبسایت روزنامۀ هفت صبح.
- ↑ «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران.
- ↑ «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران.
- ↑ «در جریان جنگ تحمیلی سوم، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان توسط ایران خبر دادند.»، وبسایت شبکۀ العالم.
- ↑ «جزئیات سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکا در عراق»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ عاملی، «۶ زخم عمیق بر پیکر رژیم آمریکا و کرنش نسبت به ملت ایران»، خبرگزاری ایرنا؛ «در جریان جنگ تحمیلی سوم، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان توسط ایران خبر دادند.»، وبسایت شبکۀ العالم.
- ↑ «جزئیات جدید از سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی»، وبسایت شهرآرا نیوز؛ «تصاویری از لاشه هواپیمای سوخترسان KC‑135 ارتش آمریکا در غرب عراق»، وبسایت عصر ایران.
- ↑ «جزئیات جدید از سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی»، وبسایت شهرآرا نیوز.
- ↑ «جزئیات سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکا در عراق»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «میلیتاریتایمز: آسیب به پنج سوخترسان آمریکا تأیید شده است»، خبرگزای مهر.
- ↑ «واکنش قالیباف به سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی/ چند لحظه بعد …»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «واکنش تند ترامپ به ماجرای انهدام هواپیماهای سوخترسان»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ «ترامپ در شوک ضربه ایران در اصابت هواپیماهای سوخترسان آمریکا»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «از گور برخاسته؛ آمریکا سوخترسان ۶۸ ساله را به نیروی هوایی برمیگرداند/ بیلد: جنگ با ایران باعث تضعیف ناوگان سوخترسان آمریکا شده است»، خبر آنلاین.
- ↑ «کار آمریکا به سوخترسانهای بازنشسته در انبار رسید!»، وبسایت تابناک.
منابع
- «آشنایی با بوئینگ سی-۱۳۵ استراتولیفتر»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ بهمن ۱۴۰۲ش.
- «از گور برخاسته؛ آمریکا سوخترسان ۶۸ ساله را به نیروی هوایی برمیگرداند/ بیلد: جنگ با ایران باعث تضعیف ناوگان سوخترسان آمریکا شده است»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۴ فرودین ۱۴۰۵ش.
- «ترامپ در شوک ضربه ایران در اصابت هواپیماهای سوخترسان آمریکا»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «تصاویری از لاشه هواپیمای سوخترسان KC‑۱۳۵ ارتش آمریکا در غرب عراق»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۶ فروردین ۱۴۰۴ش.
- «جزئیات جدید از سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «جزئیات سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکا در عراق»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسنفد ۱۴۰۴ش.
- «در جریان جنگ تحمیلی سوم، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان توسط ایران خبر دادند.»، وبسایت شبکهٔ العالم، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
- عاملی، سعیدرضا، «۶ زخم عمیق بر پیکر رژیم آمریکا و کرنش نسبت به ملت ایران»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «کار آمریکا به سوخترسانهای بازنشسته در انبار رسید!»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «میلیتاریتایمز: آسیب به پنج سوخترسان آمریکا تأیید شده است»، خبرگزای مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۷ مهر ۱۴۰۴ش.
- «واکنش تند ترامپ به ماجرای انهدام هواپیماهای سوخترسان»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «واکنش قالیباف به سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی/ چند لحظه بعد …»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «معرفی هواپیمای سقوط کرده آمریکایی در جنگ + قیمت بسیار سنگین آن»، وبسایت روزنامهٔ هفت صبح، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۹ مهر ۱۴۰۴ش.