پرش به محتوا

مجید کاظمی

از ایران پدیا
مجید کاظمی
ناممجید
نام خانوادگیکاظمی
زادهٔ
محل تحصیلدانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری
شناخته‌شده
برای
حضور در عملیات نفوذ به پایگاه العدید در جریان جنگ رمضان
پیشهخلبان


مجید کاظمی، خلبان جنگنده بمب‌افکن سوخو ۲۴ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و کشته‌شده در عملیات نظامی علیه پایگاه هوایی العدید در کشور قطر.

مجید کاظمی از فرماندهان یگان‌های عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که فعالیت نظامی خود را از دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری آغاز کرد. او پس از طی دوره‌های تخصصی پرواز، به عنوان خلبان و افسر ناوبر هواپیمای سوخو-۲۴ در پایگاه هوایی شهید دوران در شهر شیراز مشغول به خدمت شد. کاظمی در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان بحران نظامی موسوم به جنگ رمضان، در عملیات بمباران پایگاه هوایی العدید متعلق به نیروهای ایالات متحده آمریکا در کشور قطر شرکت کرد. جنگنده او در مسیر بازگشت بر فراز آب‌های خلیج فارس هدف سامانه‌های پدافند هوایی قرار گرفت و این نظامی ایرانی جان خود را از دست داد. بقایای پیکر کاظمی پس از پنج ماه تفحص و انجام آزمایش‌های ژنتیک شناسایی شد و در ۹ مرداد ۱۴۰۵ش در قطعه شهدای جنگ رمضان واقع در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.

پیشینه نظامی

مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و در سال ۱۳۷۷ش با پذیرش در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، دوره‌های مقدماتی آموزش خلبانی را آغاز کرد. او پس از طی دوره‌های پایه، برای تکمیل آموزش‌های پیشرفته پروازی به پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی در اصفهان منتقل گردید و سپس فعالیت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز پی گرفت. این خلبان نظامی علاوه بر تخصص پرواز، دوره‌های مرتبط با جنگ الکترونیک و ناوبری رزمی را نیز گذراند و بخش عمده دوران خدمت خود را به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر جنگنده بمب‌افکن سوخو-۲۴ سپری کرد.[۱] جنگنده روسی سوخو-۲۴ عموماً برای عملیات‌های تهاجمی و نفوذ در عمق خاک کشورها طراحی شده است و کاظمی بخش بزرگی از دوران خدمت خود را به عنوان خلبان عملیاتی این جنگنده انجام داد.[۲] اجرای بخش مهمی از مأموریت‌های راهبردی و عملیاتی بر عهده این هواپیمای تاکتیکی است و کاظمی در طول سال‌های خدمت خود در رزمایش‌ها و رژه‌های هوایی حضوری مستمر داشت.[۳] این پرنده نظامی که در سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق وارد ساختار نیروهای مسلح شده بود، ابزار اصلی اقدامات برون‌مرزی ارتش محسوب می‌گردد.[۴]

عملیات العدید

مأموریت منتهی به جان‌باختن مجید کاظمی در جریان بحران نظامی موسوم به جنگ تحمیلی سوم یا جنگ رمضان در اواخر اسفند ۱۴۰۴ش رخ داد.[۵] این درگیری‌ها در پی اقدام نظامی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ش برابر با ۲۸ فوریه ۲۰۲۶م که منجر به کشته شدن سید علی خامنه‌ای و گروهی از فرماندهان نظامی گردید، آغاز شد و تهاجم هوایی و موشکی گسترده‌ای به زیرساخت‌های حیاتی ایران صورت گرفت.[۶] در پاسخ به این حملات، دکترین نظامی کشور بر مبنای ضربات متقابل بنا شد و فرماندهی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران عملیاتی تلافی‌جویانه برای هدف قرار دادن پایگاه هوایی العدید در کشور قطر برنامه‌ریزی کرد.[۷] در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش برابر با ۲ مارس ۲۰۲۶م، دو فروند بمب‌افکن سوخو-۲۴ با مجموع چهار خلبان از باند پایگاه هوایی شیراز به پرواز درآمدند.[۸] کاظمی در این آرایش نظامی به عنوان افسر ناوبر یکی از این جنگنده‌ها حضور داشت.[۹] این مأموریت در شرایطی انجام شد که ارتش با اجرای مراحل متوالی عملیات صاعقه، حملات پهپادی گسترده‌ای را علیه پایگاه‌های شیخ عیسی، الدوحه، العدیری و الازرق ادامه می‌داد.[۱۰]

برای فرار از رادارهای پیش‌اخطار و سامانه‌های موشکی ام‌آی‌ام-۱۰۴ پاتریوت، جنگنده‌ها ملزم بودند تمام مسیر پروازی رفت و برگشت خود را بر فراز خلیج فارس در ارتفاعی کمتر از ۳۰ متر حفظ کنند.[۱۱] هر یک از این پرنده‌ها حامل هشت تن محموله تسلیحاتی و سوخت اضافی جهت ضربه زدن به مراکز عملیاتی و لجستیکی پایگاه دشمن بود.[۱۲] پایگاه هوایی العدید به عنوان یکی از بزرگترین مراکز نظامی آمریکا در خاورمیانه شناخته می‌شود و این پرواز تهاجمی با موفقیت از سد سامانه‌های شناسایی پیشرفته عبور کرده و تأسیسات آن را بمباران نمود که منجر به وارد آمدن خسارات گسترده به این پایگاه گردید.[۱۳] هواپیماهای ارتش ایران در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس مورد شناسایی و رهگیری جنگنده‌های اف-۱۵ قطری و سامانه‌های پدافندی قرار گرفتند.[۱۴] اصابت آتش پدافند زمین‌به‌هوا موجب سقوط جنگنده‌ها در قلمرو سرزمینی قطر و آب‌های خلیج فارس شد و ارتباط فرماندهی با چهار سرنشین آن‌ها به طور کامل قطع گردید.[۱۵] مسعود جعفری، معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش در توصیف این درگیری بیان کرد که عملیات مذکور از پیچیده‌ترین مأموریت‌های محول‌شده به پایگاه شیراز بود و نیروهای عملیاتی شناخت دقیقی از رینگ پدافندی پیرامون پایگاه هدف داشتند.[۱۶] حبیب‌الله سیاری، معاون هماهنگ‌کننده ارتش نیز این مأموریت را با عملیات عباس دوران در بمباران بغداد مقایسه کرد و اظهار داشت که وضعیت نهایی خروج اضطراری یا جان‌باختن خلبانان در لحظه سقوط نامشخص بوده است.[۱۷]

بازگشت پیکر

وضعیت کادر پروازی عملیات العدید برای چندین ماه نامشخص بود تا اینکه پس از پنج ماه تفحص در اعماق آب‌های خلیج فارس، بقایای فیزیکی یکی از سرنشینان کشف شد.[۱۸] نتایج آزمایش‌های ژنتیکی و بررسی دقیق دی‌ان‌ای در مرکز ژنتیک ارتش نشان داد که بقایای یافت‌شده متعلق به مجید کاظمی است.[۱۹] به گفته مقامات نظامی، تلاش نهادهای اطلاعاتی و وزارت امور خارجه برای تعیین سرنوشت سه خلبان دیگر این مأموریت همچنان ادامه دارد و کشور قطر پاسخی فراتر از تحویل پیکر کاظمی ارائه نکرده است.[۲۰] پیکر کاظمی در صبحگاه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش به فرودگاه پایگاه هوایی شهید لشگری در تهران منتقل شد و طی یک مراسم رسمی مورد استقبال علی‌اکبر طالب‌زاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش قرار گرفت.[۲۱] تابوت او که به پرچم ایران مزین شده و کلاه پروازی‌اش بر روی آن قرار داشت، سپس برای برگزاری مراسم تدفین به پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز فرستاده شد.[۲۲] مراسم استقبال استانی در صبح روز ۸ مرداد ۱۴۰۵ش همراه با قرائت دعای زیارت عاشورا در مسجد صاحب‌الزمان و در جوار مقبره سرباز گمنام پایگاه هوایی شیراز برگزار گردید.[۲۳]

شامگاه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، مراسم وداع عمومی در جریان صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه مردم شیراز در میدان امام حسین این شهر برپا شد.[۲۴] در این گردهمایی چهره‌های سیاسی و مذهبی استان فارس از جمله حسینعلی امیری استاندار، محمدجواد ملک‌مکان مدیرکل شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، جعفر قادری نماینده مجلس و ابوالقاسم رضایی فرمانده ارشد نظامی منطقه حضور یافتند.[۲۵] این مراسم که همزمان با شب تولد پانزده سالگی دختر کاظمی برگزار شد، با سر دادن شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی همراه بود.[۲۶] ابوالقاسم رضایی در این رویداد، ضمن قدردانی از حضور مردم که بیش از ۱۵۰ شب متوالی در تجمعات شهری شرکت داشتند، عنوان کرد که کاظمی مأموریت محوله را به انجام رساند و اقدامات وی یادآور جان‌فشانی‌های عباس دوران و عباس بابایی در حافظه جمعی است.[۲۷] در روز ۹ مرداد ۱۴۰۵ش، نمازگزاران شیرازی پیکر او را پس از اقامه نماز جمعه در حرم احمد بن موسی (ع) تشییع کردند.[۲۸] بقایای این خلبان سرانجام در قطعه شهدای جنگ رمضان واقع در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.[۲۹]

جان‌باختن مجید کاظمی واکنش‌های مختلفی را در نهادهای حاکمیتی و نظامی در پی داشت. امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش با انتشار پیامی کاظمی و همرزمانش را الگوهای ماندگار خواند و اظهار داشت که نیروی هوایی از دوران جنگ هشت ساله تا درگیری‌های موسوم به جنگ دوازده روزه و جنگ رمضان، همواره نقش محوری در دفاع از مرزهای کشور ایفا کرده است.[۳۰] سید مجید ابن‌الرضا، سرپرست وزارت دفاع نیز عنوان کرد که این رویداد موجب استوارتر شدن توان بازدارندگی نظامی خواهد شد.[۳۱] بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش در پیامی مجزا، اقدام این خلبان را میثاق دوباره مردان نظامی برای جان‌نثاری ارزیابی نمود.[۳۲] علیرضا شیخ، معاون اجرایی ارتش، کاظمی را نخبه پروازی خواند که درس دفاع را در مکتب فرماندهان پیشین آموخته بود.[۳۳] محمدمهدی رحیمی، رئیس عقیدتی سیاسی پایگاه شیراز نیز تأکید کرد که مسیر اقدامات هوایی ارتش با جان‌باختن این افراد متوقف نخواهد شد.[۳۴] به منظور پاسداشت اقدامات این خلبان، آثاری رسانه‌ای نظیر نماهنگ تصویری «ساعت دیواری» نیز در فضای عمومی تولید و منتشر گردید.[۳۵]

پانویس

  1. «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
  2. «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
  3. «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
  4. نامشخص و نامشخص، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، سند تحلیلی، ۱.
  5. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۱.
  6. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۱.
  7. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۱.
  8. «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاش‌ها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است»، پایگاه خبری انتخاب.
  9. «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
  10. «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وب‌سایت تابناک.
  11. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۱.
  12. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۲.
  13. «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
  14. «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکایی‌ها حمله کردند»، وب‌سایت تابناک.
  15. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۲.
  16. «جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
  17. «عقاب به آشیانه‌اش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
  18. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۲.
  19. «DNA Tests Confirm Martyrdom of Iranian Air Force Su-24 Pilot»، خبرگزاری تسنیم.
  20. «جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
  21. «عقاب به آشیانه‌اش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
  22. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۳.
  23. «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، خبرگزاری ایرنا.
  24. «وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی»، خبرگزاری ایرنا.
  25. «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
  26. «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
  27. «تا آخرین قطره خون راه شهید کاظمی را ادامه می‌دهیم»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  28. «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
  29. «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید»، خبرگزاری ایسنا.
  30. «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وب‌سایت تابناک.
  31. «در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  32. «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جان‌نثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.
  33. «شهید مجید کاظمی اسطوره ماندگار تاریخ ایران است»، خبرگزاری موج.
  34. «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید»، خبرگزاری ایسنا.
  35. نامشخص و نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۳.

منابع

تغییر مسیرهای پیشنهادی

شهید مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
امیر سرتیپ مجید کاظمی
امیر کاظمی
شهید کاظمی
خلبان کاظمی
سرتیپ کاظمی
مجیدکاظمی
شهید مجیدکاظمی