پرش به محتوا

مجید کاظمی

از ایران پدیا
مجید کاظمی
ناممجید
نام خانوادگیکاظمی
زادهٔ
درگذشت۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش (۲ مارس ۲۰۲۶م)
آرامگاهگلزار شهدای شیراز (قطعه شهدای جنگ رمضان)
ملیتایرانی


مجید کاظمی، خلبان شکاری بمب‌افکن سوخو-۲۴ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و از جان‌باختگان عملیات هوایی علیه پایگاه العدید قطر.

مجید کاظمی از فرماندهان یگان‌های عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که پس از گذراندن دوره‌های تخصصی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری و پایگاه هشتم شکاری اصفهان، خدمت نظامی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز متمرکز کرد. او به عنوان افسر ناوبر جنگنده راهبردی سوخو-۲۴، در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش در واکنش به آغاز بحران نظامی جنگ رمضان، در یک ماموریت عمقی برای بمباران پایگاه هوایی العدید در کشور قطر شرکت کرد. این پرواز با نفوذ در ارتفاع بسیار پایین و عبور از سد سامانه پدافند هوایی پاتریوت با موفقیت انجام شد، اما جنگنده او در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس مورد اصابت قرار گرفت. پس از ماه‌ها مفقودالاثر بودن، هویت او از طریق آزمایش‌های دی‌ان‌ای شناسایی و در ۹ مرداد ۱۴۰۵ش پس از تشییع در آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع)، در گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.

سوابق

مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و مسیر آموزش‌های نظامی خود را در سال ۱۳۷۷ش با پذیرش در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری و ورود به رشته خلبانی آغاز کرد و دوره‌های مقدماتی پرواز را در این مرکز تخصصی به پایان رساند. او سپس برای تکمیل آموزش‌های پیشرفته پروازی به پایگاه هشتم شکاری اصفهان معروف به پایگاه هوایی شهید بابایی منتقل شد و با اتمام این مقطع، فعالیت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران در زادگاهش پی گرفت.[۱] کاظمی از همان ابتدای ورود به یگان‌های رزمی، تخصص اصلی خود را در هدایت بمب‌افکن تاکتیکی سوخو-۲۴ (ساخت کشور روسیه) متمرکز کرد؛ این جنگنده پرنده‌ای با بال متغیر است که اختصاصاً برای انجام عملیات‌های تهاجمی و نفوذ در عمق خاک کشورها با سرعت مافوق صوت در ارتفاع پایین طراحی شده است. او علاوه بر تخصص خلبانی، دوره‌های پیشرفته و مرتبط با جنگ الکترونیک، ناوبری رزمی و اجرای ماموریت‌های تهاجمی را با موفقیت گذراند و در طول سال‌های متمادی خدمت خود، به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر این جنگنده استراتژیک، در رزمایش‌ها، رژه‌های هوایی ارتش و ماموریت‌های گوناگون حضوری مستمر و کلیدی داشت.[۲]

نبرد

بحران نظامی جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ش (۲۸ فوریه ۲۰۲۶ میلادی) با حادثه ترور و کشته شدن رهبر انقلاب اسلامی و شماری از فرماندهان ارشد نظامی و همچنین غیرنظامیان توسط ارتش ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی آغاز گردید. این اقدام بلافاصله با تهاجم هوایی و موشکی گسترده به زیرساخت‌های حیاتی و نظامی ایران همراه شد و کشور را وارد فاز دفاع فعال و تقابل همه‌جانبه کرد.[۳] در پاسخ به این حملات گسترده، در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش فرماندهی ارتش تصمیم به اجرای یک عملیات برون‌مرزی تلافی‌جویانه گرفت. بر این اساس، دو فروند جنگنده بمب‌افکن سوخو-۲۴ نیروی هوایی ارتش با ترکیب پرسنلی چهار خلبان و کمک‌خلبان از پایگاه هوایی شهید دوران شیراز به پرواز درآمدند تا پایگاه هوایی العدید در کشور قطر را که به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز کنترل جنگ و استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه شناخته می‌شد، بمباران کنند.[۴]

در این مأموریت پیچیده، خلبانان ایرانی با چالش‌های تاکتیکی عظیمی از جمله عبور از سد رادارهای پیشرفته اخطار زودهنگام و حلقه پدافندی لایه‌لایه مجهز به سامانه موشکی پاتریوت روبرو بودند. نیروهای عملیاتی با شناخت دقیق از رینگ پدافندی دشمن، برای مصون ماندن از سامانه‌های شناسایی پسیو، تمام مسیر نفوذ را در ارتفاع بسیار پایین و کمتر از سی متر پرواز کردند. این تاکتیک به آن‌ها اجازه داد تا خود را به هدف رسانده و با تخلیه هشت تن تسلیحات و سوخت اضافی، مواضع تعیین‌شده را هدف قرار دهند و خسارات سنگینی به آشیانه‌ها و تاسیسات پایگاه العدید وارد آورند.[۵] با وجود اجرای موفقیت‌آمیز فاز نفوذ و بمباران، تهدیدها پایان نیافت و جنگنده‌های ایرانی در مرحله خروج از منطقه عملیاتی و بر فراز آب‌های خلیج فارس با رهگیری فعال هواپیماهای گشت نظامی دشمن مواجه شدند. در فاصله سی کیلومتری از هدف، جنگنده‌های اف-۱۵ متعلق به پدافند هوایی قطر و سامانه‌های موشکی زمین به هوا این پرنده‌ها را رهگیری کرده و مورد اصابت قرار دادند که این امر منجر به سقوط هر دو بمب‌افکن و قطع کامل ارتباط با شبکه فرماندهی عملیات گردید.[۶]

تفحص

به دلیل وقوع سانحه در اعماق آب‌های خلیج فارس و قرارگیری محل سقوط در قلمرو سرزمینی کشور قطر، فرآیند شناسایی و کشف بقایای کادر پروازی با موانع شدید لجستیکی و حفاظتی روبرو شد و سرنوشت مجید کاظمی و سه خلبان همرزم او برای چندین ماه در هاله‌ای از ابهام باقی ماند.[۷] امیر سرتیپ مسعود جعفری، معاون هماهنگ‌کننده نیروی هوایی ارتش، اعلام کرد که با وجود پیگیری‌های مستمر نیروی هوایی، دستگاه‌های اطلاعاتی و وزارت امور خارجه ایران، کشور قطر پاسخی فراتر از تحویل یک پیکر ارائه نکرده است. در نهایت پس از گذشت پنج ماه و با کشف شواهد فیزیکی، انجام آزمایش‌های تخصصی و بررسی تطبیقی دی‌ان‌ای در مرکز ژنتیک ارتش، هویت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی به طور قطعی محرز گردید، در حالی که وضعیت سه خدمه دیگر همچنان در دست بررسی باقی ماند.[۸] پیکر او در صبح روز چهارشنبه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش به کشور بازگردانده شد و پس از ورود به پایگاه هوایی شهید لشگری در تهران، طی یک مراسم تشریفات رسمی مورد استقبال فرماندهان نیروی هوایی ارتش از جمله امیر سرتیپ علی‌اکبر طالب‌زاده، جانشین فرمانده این نیرو قرار گرفت.[۹]

پیکر کاظمی در صبح روز پنجشنبه ۸ مرداد برای برگزاری مراسم استقبال و بزرگداشت به جوار مقبره شهدای گمنام در پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز منتقل شد. محمدمهدی رحیمی، رئیس عقیدتی سیاسی این پایگاه، در حاشیه این مراسم بر تداوم مسیر ایستادگی تیزپروازان ارتش تاکید کرد.[۱۰] در شامگاه همان روز، صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه مردم شیراز در میدان امام حسین (ع) شیراز به مراسم وداع با این خلبان اختصاص یافت. این مراسم با حضور گسترده خانواده وی شامل پدر، مادر، همسر، برادر و فرزندش، همرزمان، امیر سرتیپ ابوالقاسم رضایی فرمانده ارشد ارتش در استان‌های فارس و کهگیلویه و بویراحمد، و امیر سرتیپ دوم افشین سوریایی فرمانده پایگاه شهید دوران برگزار گردید. تقارن زمانی احراز هویت و بازگشت پیکر مجید کاظمی با شب تولد پانزده سالگی تنها دختر او، بازتاب عاطفی وسیعی در رسانه‌ها یافت و به عنوان هدیه‌ای جاودانه از یک پدر توصیف شد.[۱۱] سرانجام در روز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ش، پس از اقامه نماز جمعه در آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع)، پیکر امیر سرتیپ مجید کاظمی بر دوش مردم و با حضور مقاماتی چون حسینعلی امیری استاندار فارس و سید صدرالله رجایی رئیس کل دادگستری استان تشییع شد و در قطعه شهدای جنگ رمضانِ گلزار شهدای شیراز واقع در دارالرحمه این شهر به خاک سپرده شد.[۱۲]

میراث

عملیات بمباران پایگاه العدید و جان‌باختن مجید کاظمی در عمق آسمان دشمن، واکنش‌ها و بازتاب‌های وسیعی در سطوح کلان نظامی و فضای رسانه‌ای ایران به دنبال داشت. مقامات ارشد ارتش و تحلیلگران این ماموریت نفوذ عمقی را به دلیل پیچیدگی‌های استثنایی تاکتیکی، با عملیات سال ۱۳۶۱ش عباس دوران در حمله به هتل الرشید بغداد مقایسه کرده و شجاعت خلبانان ایرانی در پذیرش داوطلبانه یک پرواز تقریباً بی‌بازگشت را نمادی از برتری اراده انسانی و ایمانی بر فناوری پیشرفته راداری قلمداد کردند.[۱۳] امیر سرلشکر امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، با انتشار پیام رسمی تسلیت، مجید کاظمی و سه همرزم دیگرش را قهرمانانی راستین خواند که نامشان به عنوان الگویی ماندگار برای نسل‌های آینده ثبت خواهد شد. سردار سرتیپ پاسدار سید مجید ابن‌الرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح نیز تصریح کرد که خون شهدای این عملیات، توان بازدارندگی ایران را استوارتر از گذشته خواهد کرد.[۱۴]

همچنین امیر سرتیپ خلبان بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش، در پیام خود با تجلیل از والدین شریف، همسر وفادار و فرزند صبور این خلبان، ریخته شدن خون او را میثاق دوباره مردان آسمانی برای دفاع قطعی از استقلال میهن و ایستادگی در برابر متجاوزان توصیف نمود.[۱۵] در سطح افکار عمومی و فرهنگی نیز، افزون بر حضور بی‌سابقه مردم در تشییع پیکر وی، تولیدات هنری متنوعی برای تثبیت نام و یاد او شکل گرفت که انتشار نماهنگ تصویری «ساعت دیواری» به پاسداشت مجاهدت‌های این عقاب تیزپرواز، یکی از نمادهای ادای دین جامعه مدنی و نهادهای هنری به ایثار وی محسوب می‌شود.[۱۶]

پانویس

  1. «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
  2. «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
  3. نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۱.
  4. «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید»، خبرگزاری ایسنا.
  5. «جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
  6. «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکایی‌ها حمله کردند»، وب‌سایت تابناک.
  7. «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
  8. «جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
  9. «عقاب به آشیانه‌اش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
  10. «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید»، خبرگزاری ایسنا.
  11. «وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی»، خبرگزاری ایرنا.
  12. «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
  13. «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جان‌نثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.
  14. «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وب‌سایت تابناک.
  15. «پیام فرمانده نیروی هوایی ارتش به مناسبت شهادت خلبان مجید کاظمی»، وب‌سایت خبرآنلاین.
  16. نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۲.

منابع

تغییر مسیرهای پیشنهادی

مجید کاظمی
امیر سرتیپ مجید کاظمی
امیرسرتیپ مجید کاظمی
سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
شهید مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
خلبان شهید مجید کاظمی