انجمن آزادی زنان
انجمن حریت نسوان یا انجمن آزادی زنان در سال ۱۲۸۶ با بحثها و برنامهریزی تعدادی از روشنفکران زن و مرد دوران جنبش مشروطه تشکیل شد.
پیشینه
از همان سالهاي قبل از انقلاب مشروطيت، جريان بهائيت و فراماسونري در سالهاي 1259 و 1269ﻫ . ش، عدهاي از متفكران و اصلاحطلبان افراطي را كه درباره حقوق زنان بحث ميكردند، جذب كرد.[۱].حضور عناصري چون اردشير ريپورتر جي ــ عامل شناختهشده استعمار انگلستان در ايران ــ در اولين انجمنهايي كه به اسم زنان مؤسسه [۲] و نيز رشيد شهمردان[۳] اهداف و اقدامات اين انجمنها را در هالهاي از ابهام و احيانآ وابستگي فرو ميبرد. اولين گروه از اين دست، انجمن آزادي زنان در سال 1278 ﻫ . ش بود. در پي رفت و آمدهاي تعدادي از زنان و مردان به خارج و تماس با اروپاييان و آشنايي آنان با تمدن غرب، پايههاي ايجاد اين انجمن به منظور ورود زنان در فعاليتهاي اجتماعي و معاشرت آنان با مردان، نهاده شد.
اهداف و فعالیتها
برطبق نظامنامه انجمن، هر مردي به همراه زن و دختر يا يكي از بستگانش حضور مييافت. جلسات انجمن، ماهي دوبار در محلي خارج از تهران (فيشرآباد) تشكيل ميشد. که ظاهرا هدف ار آن اختلاط و ارتباط مردان و زنان باهم بوده است. هر جلسه جنبه آموزشی و تبلیغی داشت. [۴] موضوع جلسات اوضاع و احوال زمان بود، سخنرانيها به عهده زنان گذاشته ميشد تا علاوه بر اظهار نظرات خود، به اجتماعاتي كه مردان نيز حضور داشتند، خو بگيرند. در توصیف انجمن آزادی زنان بدرالملوک بامداد چنین مينويسد: پيش از آن كه آتش جنگ بين الملل اول روشن شود، تعدادي از مردان و زنان ايراني به واسطه مسافرت به خارج و تماس با اروپاييان تا اندازهاي با تمدن جديد آشنا شده بودند. جمعي به اين فكر افتادند وسيلهاي برانگيزند كه زنان را به معاشرت و حضور اجتماعي كه مردان در آن شركت دارند، عادت بدهند و به مسائل اجتماعي وارد كرده، علاقهمند سازند. پس از مدتي شور وتبادل افكار چنين نتيجه گرفتند كه انجمن آزادي زنان را تشكيل بدهند.[۵]البته این انجمن مدتزمان زیادی دوام نیاورد و به دلیل لو رفتن محل جلسات، از سوی مردم مورد اعتراض و هجوم قرار گرفت و منحل شد.
اعضا
علاوه بر زناني چون تاجالسلطنه و افتخارالسلطنه ــ دختران ناصرالدين شاه ــ صديقه دولت آبادی، شمسالملوك جواهركلام، گلين خانم موافق، فخرالملوك ــ دختر شيخالرئيس قاجار [پانویس ۱] زنان خارجي چون ميسيز جردن [پانویس ۲] و افنديه خانم در آن حضور داشتند.[۶]
یادداشت
- ↑ كوماري جايواردنه. مبارزات زنان در ايران. ترجمه مهلقا كاشفي، جنس دوم (مجموعه مقالات)، به كوشش نوشين احمدي خراساني، تهران، نشر توسعه، 1377، ص 96
- ↑ مطالعات و پژوهشهاي سياسي. ظهور و سقوط سلطنت پهلوي، جستارهايي از تاريخ معاصر ايران. ج 2، تهران، اطلاعات، 1374، ص 143-133
- ↑ تاريخ زرتشتيان. تهران، فروهر، 1362، ص 363 و مهدي ملكزاده. زندگاني ملكالمتكلمين. تهران، 1325، ص 153. تشكيل شد
- ↑ زن در تاریخ معاصر ایران، ص113
- ↑ بامداد،از مشروطه تا انقلاب سفید،ص 7 – 8
- ↑ بدرالملوك بامداد. زن ايراني از انقلاب مشروطيت تا انقلاب سفيد. تهران، ابنسينا، 1347. ج ص 8-7
پانویس
منابع
- غفار، زارعی،مقاله زنان ؛ از حرکت ملی به جنبش، مجله زمانه، ش48 سال 1385
- آفاری، ژانت ،مترجم دکتر جواد یوسفیان، انجمنهای نیمه سری زنان، نشر بانو، 1377
- توانا، مرادعلی، زن در تاریخ معاصر ایران، نشر برگ زیتون،ج1، سال1380
خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «پانویس» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="پانویس"/> یافت نشد.