پرش به محتوا

پیش‌نویس:ولادیمیر پوتین

از ایران پدیا

ولادیمیر پوتین؛ سیاست‌مدار و رییس‌جمهوری فدراسیون روسیه.

زندگی‌نامه

ولادیمیر ولادیمیرویچ پوتین در ۷ اکتبر ۱۹۵۲م در لنینگراد (سن پترزبورگ کنونی) متولد شد.[۱] او فرزند ولادیمیر اسپیریدونویچ پوتین، کارگر کارخانه و ماریا ایوانوونا پوتینا، کارگر کارخانه بود.[۲] پوتین تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه شماره ۱۹۳ لنینگراد آغاز کرد و پس از آن در دبیرستان شماره ۲۸۱ با گرایش شیمی به تحصیل پرداخت و در ۱۹۷۰م فارغ‌التحصیل شد. وی در همان سال وارد دانشکده حقوق دانشگاه دولتی لنینگراد شد و در ۱۹۷۵م با مدرک حقوق فارغ‌التحصیل گردید و چند سال بعد نیز مدرک دکترای اقتصاد دریافت کرد. پوتین پس از فارغ‌التحصیلی به همکاری با کاگب دعوت شد و از ۱۹۸۵ تا ۱۹۹۰م به عنوان افسر اطلاعاتی در آلمان شرقی مشغول به کار بود.[۳]

ازدواج و فرزندان

ولادیمیر پوتین یک بار ازدواج کرده است. همسر وی لیودمیلا شرکنوا (ازدواج ۱۹۸۳م، طلاق ۲۰۱۳م) بود که حاصل این ازدواج دو دختر به نام‌های ماریا و کاترینا است. ماریا ورونتسوا، فرزند بزرگ پوتین، متخصص سیستم غدد درون‌ریز و دارای فعالیت‌های دانشگاهی و بازرگانی است و پیشتر با تاجری هلندی ازدواج کرده بوده است. کاترینا تیخونوا، فرزند کوچک‌تر، در زمینه فناوری عصب‌شناسی و بازرگانی فعالیت دارد و به مهارت خود در راک اند رول نیز شهرت یافته است. هر دو دختر در روسیه تحصیل کرده و به چند زبان خارجی مسلط هستند. پوتین به‌ندرت درباره خانواده‌اش سخن می‌گوید و بر زندگی مستقل آنان تأکید دارد. وی همچنین اشاره کرده است که دارای نوه است، اما از تعداد و جزئیات بیشتر درباره آن‌ها خودداری می‌ورزد.[۴]

فعالیت‌ها

فعالیت سیاسی خود را در اوایل دههٔ ۱۹۹۰م آغاز کرد. او از ۱۹۹۱م تا ۱۹۹۴م به عنوان معاون شهردار سن پترزبورگ و از ۱۹۹۴م تا ۱۹۹۶م به عنوان معاون اول شهردار این شهر مشغول به کار بود. در اوت ۱۹۹۶م به مسکو نقل مکان کرد و معاون ادارهٔ امور کرملین شد. در مارس ۱۹۹۷م، ریاست ادارهٔ کنترل عمومی کرملین و معاونت رئیس‌ستاد کرملین را بر عهده گرفت. در ژوئیه ۱۹۹۸م به عنوان رئیس سرویس امنیت فدرال (جانشین اصلی کاگب) منصوب شد و در مارس ۱۹۹۹م، مسئولیت شورای امنیت کرملین نیز به وظایف او افزوده شد. در اوت ۱۹۹۹م، بوریس یلتسین او را به عنوان نخست‌وزیر معرفی کرد و از ۳۱ دسامبر ۱۹۹۹م، پوتین به عنوان رئیس‌جمهور موقت فعالیت خود را آغاز نمود.[۵]

پوتین در دهه‌های ۱۹۷۰م و ۱۹۸۰م برای کاگب کار کرد و از ۱۹۸۵م تا ۱۹۹۰م در بخش اطلاعات خارجی این سازمان در آلمان شرقی مشغول به فعالیت بود. او در سال ۱۹۹۰ به عنوان دستیار رئیس دانشگاه دولتی لنینگراد و سپس دستیار آناتولی سوبچاک، رئیس شورای شهر لنینگراد، فعالیت کرد.[۶]

در عرصهٔ نظامی، پوتین با وعدهٔ سرکوب جدایی‌طلبان چچنی، آخرین جنگ در چچن را آغاز کرد و عملکرد قاطع او در این جنگ مورد توجه قرار گرفت. او همچنین برقراری «دیکتاتوری قانون» و ایجاد نظم و میهن‌پرستی را از اهداف خود در سخنرانی‌های عمومی اعلام کرده است.[۷]

پوتین در پاسخ به درخواست یلتسین برای نامزدی ریاست‌جمهوری، اعلام کرد که این کار را به عنوان یک افسر و به دلیل عادت به اطاعت از دستورات انجام می‌دهد و مأموریت تاریخی خود را سامان‌دهی به اوضاع قفقاز شمالی دانست. در سال ۱۹۹۲م معاون شهردار پوتین مجوز صادرات ۱۲۲ میلیون دلاری کالاهایی نظیر چوب، فلزات کمیاب و نفت را دریافت کرد که با هدف مبادلهٔ پایاپای با مواد غذایی انجام شد؛ اما این طرح موفقیت‌آمیز نبود و برخی نمایندگان سن پترزبورگ او را به فساد متهم کردند، اگرچه شهردار وقت این اتهامات را نپذیرفت. پوتین در سال ۱۹۷۵م از دانشگاه دولتی لنینگراد با مدرک حقوق فارغ‌التحصیل شد.[۸]

فعالیت‌های سیاسی

ولادیمیر پوتین فعالیت سیاسی خود را در سال ۱۹۹۱م به عنوان معاون شهردار سن پترزبورگ آغاز کرد و با حمایت آناتولی سوبچاک، شهردار وقت، به عنوان مشاور ارشد وی فعالیت نمود. او در سال ۱۹۹۶م به مسکو منتقل شد و سمت‌هایی چون معاون اداره امور کرملین، رئیس اداره کنترل عمومی و معاون رئیس‌ستاد کرملین را بر عهده گرفت. در ژوئیه ۱۹۹۸م به ریاست سرویس امنیت فدرال (جانشین کاگب) و در مارس ۱۹۹۹م به دبیری شورای امنیت کرملین منصوب شد. در اوت ۱۹۹۹م بوریس یلتسین او را به عنوان نخست‌وزیر معرفی کرد و از دسامبر همان سال به عنوان رئیس‌جمهور موقت آغاز به کار نمود. پوتین در سال ۲۰۰۰ برای نخستین بار به عنوان رئیس‌جمهور روسیه انتخاب شد و از آن زمان تاکنون در پنج دورهٔ ریاست‌جمهوری، با تغییر قانون اساسی در سال ۲۰۲۱ برای تمدید دوره‌های قدرت، بر مسند حکومت باقی مانده است. او در طول این سال‌ها با سرکوب مخالفان، از جمله بازداشت میخائیل خودورکوفسکی، مسمومیت و زندانی شدن الکسی ناوالنی و ترور بوریس نمتسوف، و همچنین محدودسازی رسانه‌های مستقل و تصویب قوانین علیه «اخبار جعلی» و «بدنام کردن نظامیان»، فضای سیاسی روسیه را به سمت تمرکز قدرت و کاهش مخالفت‌های آشکار سوق داده است.[۹]

فعالیت‌های نظامی و امنیتی

پوتین فعالیت خود در دستگاه امنیتی را از دههٔ ۱۹۷۰م با عضویت در کاگب آغاز کرد و از ۱۹۸۵م تا ۱۹۹۰م در بخش اطلاعات خارجی این سازمان در آلمان شرقی مشغول به کار بود. او پس از رسیدن به قدرت، جنگ دوم چچن را در سال ۱۹۹۹م با شعار سرکوب جدایی‌طلبان آغاز کرد و با عملیات نظامی گسترده، کنترل این جمهوری را بازپس گرفت. در سال ۲۰۰۸، با حمله به گرجستان، مناطق آبخازیا و اوستیای جنوبی را تحت کنترل روسیه درآورد. در سال ۲۰۱۴م، شبه‌جزیره کریمه را به روسیه الحاق کرد و سپس از جدایی‌طلبان در دونباس حمایت نمود. سرانجام در فوریه ۲۰۲۲، با فرماندهی جنگ تمام‌عیار علیه اوکراین، بزرگ‌ترین درگیری نظامی اروپا از زمان جنگ جهانی دوم را رقم زد. او همچنین گارد ملی (روسگاردیا) را با گزارش مستقیم به خود ایجاد کرد و در ژوئن ۲۰۲۳م با شورش مسلحانهٔ یوگنی پریگوژین، رهبر گروه واگنر، مواجه شد که آن را سرکوب کرد.[۱۰]

فعالیت‌های اقتصادی

در سال‌های ابتدایی ریاست‌جمهوری پوتین، اقتصاد روسیه با اتکا به قیمت بالای نفت، رشد چشمگیری داشت و او با مقابله با الیگارش‌های دههٔ ۱۹۹۰م کنترل دولت را بر صنایع کلیدی بازگرداند. او با احضار سرمایه‌داران بزرگ به کرملین، از آن‌ها خواست که از سیاست دوری کنند و در ازای آن، ثروت خود را حفظ نمایند. پوتین همچنین قراردادهای کلانی به متحدان نزدیک خود اعطا کرده است، از جمله قرارداد ۳٫۵ میلیارد دلاری به دوست دوران کودکی‌اش، آرکادی روتنبرگ، برای ساخت پلی به کریمه. در سال‌های اخیر، او حدود ۴۰٪ از بودجهٔ سالانهٔ روسیه را به بخش دفاع و امنیت اختصاص داده و اقتصاد این کشور را به سمت تأمین هزینه‌های جنگ در اوکراین هدایت کرده است.[۱۱]

فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی

پوتین با تأکید بر ارزش‌های میهن‌پرستی و نظم، همواره در سخنرانی‌های عمومی خود بر اهمیت هویت روسی و حفظ سنت‌های ملی تأکید داشته است. او که خود یک ورزشکار جودو و سامبو با کمربند مشکی است، همواره از ورزش به عنوان ابزاری برای تربیت بدنی و انضباط شخصی یاد کرده است. او همچنین حمایت گسترده‌ای از کلیسای ارتدکس روسیه به عمل آورده و آن را به عنوان ستون اصلی هویت فرهنگی روسیه معرفی نموده است. در عین حال، او با ممنوعیت سازمان‌های حقوق بشری مانند «یادبود» (Memorial) و سرکوب نهادهای مدنی، فضای فرهنگی و اجتماعی روسیه را به سمت انسجام دولتی و کنترل بیشتر سوق داده است.[۱۲]

فعالیت‌های بین‌المللی

پوتین در عرصهٔ سیاست خارجی، روابط راهبردی با چین، هند و کشورهای همسو را تقویت کرده و همواره بر مخالفت خود با توسعهٔ ناتو به سمت شرق تأکید داشته است. او در ابتدا، پس از حملات ۱۱ سپتامبر، با آمریکا در افغانستان همکاری کرد، اما به تدریج با انتقاد از یکجانبه‌گرایی ایالات متحده در کنفرانس امنیتی مونیخ (۲۰۰۷م)، موضعی خصمانه‌تر در قبال غرب اتخاذ نمود. روابط او با بریتانیا پس از قتل الکساندر لیتویننکو در سال ۲۰۰۶م و با اتحادیه اروپا و آمریکا به دلیل الحاق کریمه و جنگ اوکراین به شدت تیره شد. او فروپاشی شوروی را «بزرگ‌ترین فاجعهٔ ژئوپلیتیکی قرن» خوانده و تلاش کرده است تا با بازتعریف نقش روسیه در نظم جهانی، نفوذ این کشور را در مناطق تحت نفوذ سنتی خود حفظ نماید.[۱۳]

پانویس

منابع

«تصاویر | دختران پوتین که هستند؟ | نکات ویژه در مورد خانواده رئیس جمهور روسیه». هشمهری آنلاین. ۲۶ فروردین ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.

«رازهای زندگی شخصی ولادیمر پوتین رئیس جمهور روسیه». وب‌سایت خبر فوری. ۹ بهمن ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.

«سندی از خانواده پوتین که به نمایش گذاشته شد | ویدئو». هشمهری آنلاین. ۱۷ خرداد ۱۴۰۳. دریافت‌شده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵.

«Vladimir Putin: From Russia's KGB to a long presidency defined by war in Ukraine». bbc. ۱۷ مارس ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶.

«Vladimir Putin». themoscowtimes. مارس ۲۲, ۲۰۰۰. دریافت‌شده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶.