تنب کوچک؛ جزیرهای در غرب تنب بزرگ.
تنب کوچک جزیرهای در خلیج فارس و غرب تنب بزرگ است و موقعیت استراتژیک بهدلیل نزدیکی به تنگه هرمز دارد. این جزیره فاقد سکنه است و کاربری نظامی دارد.
موقعیت
تنب کوچک در جنوب بندرلنگه و غرب تنب بزرگ قرار دارد. فاصلهٔ آن تا بندرعباس حدود ۱۶۹ کیلومتر، تا تنب بزرگ حدود 15 کیلومتر[۱] تا بندرلنگه ۵۰ کیلومتر تا رأسالخیمه ۹۲ کیلومتر و است. نزدیکترین بنادر ایرانی به آن، بندرخمیر و بندرلنگه هستند که هر دو در فاصلهٔ تقریبی ۷۵ کیلومتری قرار دارند.[۲] تنب کوچک نیز مانند تنب بزرگ بهدلیل نزدیکی به تنگه هرمز، موقعیت استراتژیکی برای نظارت بر تردد دریایی است.[۳] این جزیره بین ۵۵/۸ تا ۵۵/۱۰ درجهٔ طول شرقی نسبت به نصفالنهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۴ تا ۲۶/۱۵ درجهٔ عرض شمالی واقع شده است.[۴]
تاریخچه
اهمیت
اهمیت تنب کوچک بیشتر در ارتباط با تنب بزرگ است؛ بهگونهای که بهعنوان خط دفاعی ورودی خلیج فارس و نقش پشتیبانی آن مورد توجه قرار میگیرد.[۵] تنب کوچک به کلیه ناوهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند اشراف دارد و از طرفی عقبهای برای تنب بزرگ و خط مقدمی برای حفاظت از بندر لنگه است.[۶]
نامهای جزیره
این جزیره در زبان محلی نبی تنب یا تنبو نامیده میشود. تنبو در گویش تنگستانی بهمعنای تپهٔ کوچک است.[۷] همچنین تنمبو، توئب، تنب مار و تمب مار نیز نامیده میشود.[۸] تنب کوچک فانوس دریایی خلیج فارس نیز نامیده میشود، غیرمسکونی بوده و این جزیره، حریم آبهای قانونی سواحل خلیج فارس را گسترش میدهد.[۹]
جمعیتشناسی
تنب کوچک فاقد هرگونه سکنهای است. اندازه بسیار کوچک آن و خطرات ناشی از شبکههای گستردهٔ خطوط لولهٔ نفت در سراسر آن، سبب شده که این جزیره غیرمسکونی باشد.[۱۰]
شکل و مساحت
تنب کوچک با شکل تقریباً مثلثی،[۱۱] وسعتی حدود ۱٫۲ کیلومتر مربع دارد. این جزیره بهصورت یک طاقدیس از آب سر برآورده و از دور بهشکل پشتهای یکپارچه دیده میشود. سطح جزیره در دماغهٔ شمالی و شمال غربی ناهموار است و از تپههای تقریباً گردی تشکیل شده که بلندترین نقطه آن ۲۵٫۸ متر ارتفاع دارد. نیمهٔ شمالی جزیره تقریباً هموار است. در بخش شرقی نیز تپهای به ارتفاع ۲۲ متر دیده میشود. نیمهٔ جنوبی متشکل از ناهمواریهای پراکندهای است که حداکثر بلندی آن به ۲۰ متر میرسد.[۱۲]
طبیعت و پوشش گیاهیجانوری
وجود گنبدهای نمکی بسیار زیاد در این جزیره سبب شده که در این نواحی پوشش گیاهی وجود نداشته باشد. بهدلیل آبوهوای گرم و خشک و بارندگی محدود، جانوران و گیاهان محدودی در آن وجود دارد و تنها برخی از گیاهان مقاوم در برابر خشکی و شوری را در آن میتوان یافت. انواع مار و عقرب نیز در آن وجود دارد[۱۳] و از همین رو آن را تنب مار نیز نامیدهاند.[۱۴]
بلندترین نقطه آن، تپه زهرا، با ارتفاع ۳۵ متر از سطح دریا قرار دارد. این جزیره که عمدتاً دارای زمینهای شنی و در برخی نقاط صخرهای است، فاقد منابع آب شیرین بوده و کاربری آن کاملاً نظامی است.[۱۵]
این جزیره خالی از سکنه است، زیرا هیچ منبع آبی در آن یافت نمیشود. با این حال، برخی گیاهان کویری، مارها و پرندگان در آن زندگی میکنند.[۱۶]
این جزیره دارای یک فرودگاه کوچک، بندر و تأسیسات دفاعی است و اغلب برای تمرینات نظامی مورد استفاده قرار میگیرد.[۱۷]
پانویس
- ↑ حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سهگانه)»، 1393ش، ص70.
- ↑ «جزیره تنب کوچک کجاست؟ بررسی مساحت، آب و هوا، جمعیت و نقشه»، وبسایت ایرانیجو.
- ↑ «تنب بزرگ و تنب کوچک کجا هستند؟»، وبسایت سفرمارکت.
- ↑ «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سهگانه)»، 1393ش، ص70.
- ↑ امیری و نادری، «نقش جزایر سه گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1397ش، ص167.
- ↑ مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص5.
- ↑ جالینوسی و رستمی، «بررسي دلایل سياسي و تاريخي ادعاهاي امارات متحده عربي و استدلال ايران در مورد مالکيت ايران بر جزاير سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسي»، 1395ش، ص78.
- ↑ امیری و نادری، «نقش جزایر سه گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1397ش، ص165.
- ↑ «جزیره تنب کوچک کجاست؟ بررسی مساحت، آب و هوا، جمعیت و نقشه»، وبسایت ایرانیجو.
- ↑ حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سهگانه)»، 1393ش، ص70.
- ↑ وثوقی، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- ↑ «جزیره تنب کوچک کجاست؟ بررسی مساحت، آب و هوا، جمعیت و نقشه»، وبسایت ایرانیجو.
- ↑ «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ حیدری موصلو و کاویانیراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سهگانه)»، 1393ش، ص70.
- ↑ مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص5.
- ↑ «تنب بزرگ و تنب کوچک کجا هستند؟»، وبسایت سفرمارکت.
دیدگاههای ارزیابان
منابع
- «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آبان ۱۳۸۹ش.
- «تنب بزرگ و تنب کوچک کجا هستند؟»، وبسایت سفرمارکت، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «جزیره تنب کوچک کجاست؟ بررسی مساحت، آب و هوا، جمعیت و نقشه»، وبسایت ایرانیجو، تاریخ بازدید: ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- وثوقی، محمدباقر، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.