ازدواج سنتی

ازدواج سنتی؛ ازدواج با وساطت خانواده، فامیل و آشنایان.

ازدواج سنتی

پادکست مقاله | 🡇 noicon

ازدواج و تشکیل خانواده باعث بقای نسل و تأمین نیازهای جسمی و روحی انسان‌ها می‌شود. از این رو، سبک ازدواج اهمیت زیادی دارد. ازدواج به سبک سنتی رایج‌ترین شیوه در زمان‌های گذشته بوده و امروزه کم‌رنگ شده است. در ازدواج سنتی خانواده‌ها اولین و مهم‌ترین تصمیم گیرنده هستند. بعداز اقدام خانواده‌ها برای خواستگاری مراحل آشنایی پسر و دختر انجام می‌شود. در این سبک ازدواج، روابط عاطفی عروس و داماد بعداز ازدواج شکل می‌گیرد و در صورتی که روند آشنایی به‌طور صحیح و آگاهانه صورت گرفته باشد، زندگی مشترک دوام و پایداری بالایی خواهد داشت.

معرفی ازدواج سنتی

ازدواج سنتی شکلی از ازدواج است که قدمت زیادی دارد و با وساطت خانواده‌ها، فامیل و آشنایان صورت می‌گیرد. این سبک ازدواج در زمان‌های گذشته بدون هیچ یا کم‌ترین نقشی از سوی پسر و دختر انجام می‌شد.

امروزه روند ازدواج سنتی به این صورت است که خانواده پسر در زمان معینی از نظر سن، تحصیل و شغل اقدام به یافتن دختر مناسب از خانواده‌های مورد نظر خود می‌کنند و خانوادهٔ دختر نیز از بین خواستگاران، فرد مقبول را انتخاب می‌کند. در این نوع ازدواج، دختر و پسر قبل از خواستگاری، شناخت عمیقی از هم ندارند و در طول مراحل خواستگاری با هم گفتگو کرده و با ویژگی‌های اخلاقی، انتظارات و معیارهای هم آشنا می‌شوند.

ویژگی‌های ازدواج سنتی

• در ازدواج سنتی، خواستگاری از سوی خانوادهٔ پسر صورت می‌گیرد. در بسیاری از جوامع سنتی، ازدواج فامیلی و خویشاوندی، مرسوم و مورد پذیرش است. حتی در برخی خانواده‌ها، حفظ ارتباط قومی-قبیله‌ای یا روابط فامیلی بر رضایت دختران ترجیح داده می‌شود.
• در شیوهٔ سنتی دختر و پسر در اوج حمایت خانواده قرار دارند. تأمین مالی عروسی بر عهدهٔ خانواده‌ها است و حتی معمولاً بعداز عروسی هم، این حمایت در قالب کمک‌خرج ادامه پیدا می‌کند.
• علاوه‌بر این، در ازدواج سنتی، خانواده‌ها در مسائل مختلف زندگی فرزندان خود اعمال نظر می‌کنند و معمولاً خود عروس و داماد نیز در امور مهم زندگی با بزرگترهای خانواده مشورت می‌کنند.
• در ازدواج سنتی معیارهای انتخاب برای مرد بیشتر حول خصوصیات روانی است و زنانی که طرفدار ازدواج سنتی هستند، بیشتر از این‌که به فکر خصوصیات ظاهری و سطح اقتصادی خواستگار خود باشند، به سطح فرهنگی، اجتماعی، جغرافیایی، شخصیتی و مذهبی او توجه دارند.
• مسألهٔ عشق در ازدواج سنتی سیر متفاوتی را طی می‌کند. علاقه و محبت در طول زندگی مشترک بین زن و مرد ایجاد می‌شود. آن‌ها با الگو قرار دادن والدین خود، تلاش می‌کنند با تمام فراز و نشیب‌های زندگی مشترک کنار بیایند و با کمبودها بسازند. در خانه، غالباً مردسالاری حاکم است و زن باید مطیع و کدبانو باشد.

مزایای ازدواج سنتی

مهم‌ترین مزایای ازدواج سنتی عبارت است از:

1. حضور پر رنگ خانواده‌ها و اعتماد جوانان به انتخاب بزرگترها زمینهٔ فسادهایی چون خودنمایی، جلوه‌گری و روابط نامشروع را از بین می‌برد و نیز به حاکمیت تعقل و شناخت صحیح کمک می‌کند.
2. سنجش خصوصیات پنهان دختر و پسر توسط یک یا چند هم‌جنس از خانوادهٔ طرف مقابل که موجب غربالگری عقلانی و عاری از احساس می‌شود.
3. روند معارفه می‌تواند با نظارت خانواده‌ها و به صورت شرعی تا مدت چند ماه به طول انجامد.
4. ایجاد اختلافات کمتر از نظر اقتصادی، فرهنگی و مذهبی به‌جهت بررسی پیشینهٔ خانواده‌ها از طرف هر دو خانواده.
5. در این نوع ازدواج، چون پسر و دختر از قبل ارتباط عاطفی نداشته‌اند، به‌طور منطقی و عاقلانه به شناخت یکدیگر می‌پردازند و عواطف و هیجانات، مانع تفکر و تعقل در انتخاب نمی‌شود. اما بعداز آشنایی صحیح، به‌تدریج علاقه بین آن‌ها ایجاد می‌شود.
6. موافقت و حمایت خانواده‌ها، باعث افزایش رضایت زناشویی شده و احتمال طلاق را کاهش می‌دهد.
7. در ازدواج سنتی، زوجین سازگاری بیش‌تری دارند و برای ایجاد آرامش، شادی، رشد و تعالی خانواده تلاش می‌کنند. به همین جهت، در اغلب ازدواج‌های سنتی بعد از گذشت چندین سال، زوجین احساس رضایت و خوشبختی بیش‌تری می‌کنند.
8. به‌دلیل نداشتن روابط نامشروع قبل از ازدواج، گرایش به خیانت در زوج‌های سنتی کمتر است.

چالش‌های ازدواج سنتی

1. در برخی موارد به رضایت دختر در ازدواج توجهی نمی‌شود.
2. وجود رسومات غلط و دست‌وپاگیر مثل مهریهٔ بالا، جهاز سنگین یا عروسی مجلل. هرچند این آداب‌ورسوم در دنیای مدرن جلوه‌های دیگری پیدا کرده است.
3. عدم شناخت کافی دختر و پسر از یکدیگر.
4. طولانی بودن روند پاسخگویی به خواستگاری.
5. برآورده نشدن اهداف ازدواج در برخی از موارد ازدواج سنتی به‌جهت اجبار و عدم رضایت طرفین.

منابع

• «ازدواج سنتی بهتر است یا مدرن»، وب‌سایت ذهن موفق، تاریخ بازدید: ۴ اسفند ۱۴۰۱ش.
• براتی، سیروس و آسایش، محمدحسن، «واکاوی مسائل و مشکلات ازدواج‌های سنتی و مدرن در ایران: یک پژوهش مروری»، اولین همایش بین‌المللی مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، ۲ شهریور۱۴۰۰ش.
• بهبهانی، فاخره، «نگاهی مقایسه‌ای به دو سبک ازدواج، به ازدواج سنتی عقیده دارید یا مدرن»، جام‌جم آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۳۹۳ش.
• بهمنش، فرشته و دیگران، «رضایت زناشویی در الگوهای مختلف همسرگزینی؛ رویکرد مبتنی بر قرآن»، سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، شماره ۱، دوره ۲، زمستان ۱۳۹۶ش.
• پایی، اکرم، «ازدواج‌های اجباری و راهکارهای حقوقی مقابله با آن»، مطالعات فقه اقتصادی، شماره اول، سال دوم، بهار ۱۳۹۹ش.
• فکوری، محمدعلی، «فرهنگ ازدواج از منظر اسلام و جامعه ما»، وب‌سایت برگ سبز، تاریخ درج مطلب: ۷ مهر ۱۳۸۹ش.
• موسوی، طاهره، «ازدواج در کشاکش سنت و مدرنیته»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: مهر ۱۳۹۲ش.