ازدواج سنتی

ازدواج سنتی

مراسم عقد در اتاق عقد حرم حضرت معصومه

پادکست مقاله | 🡇 noicon

ازدواج سنتی؛ ازدواج با وساطت خانواده، فامیل و آشنایان.

ازدواج سنتی شکلی دیرینه از ازدواج است که با وساطت خانواده‌ها، فامیل و آشنایان انجام می‌شود. از ویژگی‌های آن می‌توان به خواستگاری از سوی خانواده پسر، رواج ازدواج فامیلی، حمایت مالی و عاطفی خانواده‌ها پس از عروسی، اعمال نظر بزرگ‌ترها در زندگی زوجین و حاکمیت نسبی مردسالاری اشاره کرد. در این سبک ازدواج، عشق معمولاً پس از ازدواج و در طول زندگی مشترک شکل می‌گیرد. از مزایای آن می‌توان به کاهش فساد و روابط نامشروع به دلیل حضور پررنگ خانواده، امکان سنجش خصوصیات پنهان توسط بستگان، کاهش اختلافات اقتصادی و فرهنگی، افزایش رضایت زناشویی و کاهش طلاق اشاره کرد. در مقابل، چالش‌هایی مانند نادیده‌گرفتن رضایت دختر در برخی موارد و رسومات سنگین و پرهزینه، نیز وجود دارد.

معرفی ازدواج سنتی

ازدواج سنتی شکلی از ازدواج است که قدمت زیادی دارد و با وساطت خانواده‌ها، فامیل و آشنایان صورت می‌گیرد. این سبک ازدواج در زمان‌های گذشته با کم‌ترین نقش‌آفرینی از سوی پسر و دختر انجام می‌شد. امروزه روند ازدواج سنتی به این صورت است که خانواده پسر در زمان معینی از نظر سن، تحصیل و شغل اقدام به یافتن دختر مناسب از خانواده‌های مورد نظر خود می‌کنند و خانوادهٔ دختر نیز از بین خواستگاران، فرد مقبول را انتخاب می‌کند. در این نوع ازدواج، دختر و پسر قبل از خواستگاری، شناخت عمیقی از هم ندارند و در طول مراحل خواستگاری با هم گفتگو کرده و با ویژگی‌های اخلاقی، انتظارات و معیارهای هم آشنا می‌شوند.

ویژگی‌های ازدواج سنتی

مراسم خواستگاری با حضور خانواده داماد

• در ازدواج سنتی، خواستگاری از سوی خانوادهٔ پسر صورت می‌گیرد. در بسیاری از جوامع سنتی، ازدواج فامیلی و خویشاوندی، مرسوم و مورد پذیرش است. حتی در برخی خانواده‌ها، حفظ ارتباط قومی-قبیله‌ای یا روابط فامیلی بر رضایت دختران ترجیح داده می‌شود.
• در شیوهٔ سنتی دختر و پسر در حمایت خانواده قرار دارند. تأمین هزینه عروسی بر عهدهٔ خانواده‌ها است و حتی معمولاً بعداز عروسی هم، این حمایت در قالب کمک‌خرج ادامه پیدا می‌کند.
• در ازدواج سنتی، خانواده‌ها در مسائل مختلف زندگی فرزندان خود اعمال نظر می‌کنند و معمولاً خود عروس و داماد نیز در امور مهم زندگی با بزرگترهای خانواده مشورت می‌کنند.
• در ازدواج سنتی معیارهای انتخاب برای مرد بیشتر حول خصوصیات روانی است و زنانی که طرفدار ازدواج سنتی هستند، بیشتر از این‌که به فکر خصوصیات ظاهری و سطح اقتصادی خواستگار خود باشند، به سطح فرهنگی، اجتماعی، جغرافیایی، شخصیتی و مذهبی او توجه دارند.
• مسألهٔ عشق در ازدواج سنتی سیر متفاوتی را طی می‌کند. علاقه و محبت در طول زندگی مشترک بین زن و مرد ایجاد می‌شود. آن‌ها با الگو قرار دادن والدین خود، تلاش می‌کنند با تمام فراز و نشیب‌های زندگی مشترک کنار بیایند و با کمبودها بسازند. در خانه، غالباً مردسالاری حاکم است و زن باید مطیع و کدبانو باشد.

مزایای ازدواج سنتی

1. حضور پر رنگ خانواده‌ها و اعتماد جوانان به انتخاب بزرگترها زمینهٔ فسادهایی چون خودنمایی، جلوه‌گری و روابط نامشروع را از بین می‌برد و نیز به حاکمیت تعقل و شناخت صحیح کمک می‌کند.
2. سنجش خصوصیات پنهان دختر و پسر توسط یک یا چند هم‌جنس از خانوادهٔ طرف مقابل که موجب غربالگری عقلانی و عاری از احساس می‌شود.
3. روند معارفه می‌تواند با نظارت خانواده‌ها و به صورت شرعی تا چند ماه به طول انجامد.
4. به‌دلیل بررسی پیشینهٔ خانواده‌ها از طرف هر دو خانواده، اختلافات اقتصادی، فرهنگی و مذهبی، کمتر رخ می‌دهد.
5. در این نوع ازدواج، چون پسر و دختر از قبل ارتباط عاطفی نداشته‌اند، به‌طور منطقی و عاقلانه به شناخت یکدیگر می‌پردازند و عواطف و هیجانات، مانع تفکر و تعقل در انتخاب نمی‌شود. اما بعداز آشنایی صحیح، به‌تدریج علاقه بین آن‌ها ایجاد می‌شود.
6. موافقت و حمایت خانواده‌ها، باعث افزایش رضایت زناشویی شده و احتمال طلاق را کاهش می‌دهد.
7. در ازدواج سنتی، زوجین سازگاری بیش‌تری دارند و برای ایجاد آرامش، شادی، رشد و تعالی خانواده تلاش می‌کنند. به همین جهت، در اغلب ازدواج‌های سنتی بعد از گذشت چندین سال، زوجین احساس رضایت و خوشبختی بیشتری می‌کنند.
8. به‌دلیل نداشتن روابط نامشروع قبل از ازدواج، گرایش به خیانت در ازدواج سنتی کمتر است.

چالش‌های ازدواج سنتی

1. در برخی موارد به رضایت دختر در ازدواج توجهی نمی‌شود.
2. وجود رسومات غلط و دست‌وپاگیر مثل مهریهٔ بالا، جهاز سنگین یا عروسی مجلل.
3. نداشتن شناخت کافی دختر و پسر از یکدیگر.
4. طولانی‌بودن روند پاسخ‌گویی به خواستگاری.
5. برآورده نشدن اهداف ازدواج در برخی از ازدواج‌های سنتی به‌جهت اجبار و عدم رضایت طرفین.

منابع

• «ازدواج سنتی بهتر است یا مدرن»، وب‌سایت ذهن موفق، تاریخ بازدید: ۴ اسفند ۱۴۰۱ش.
• براتی، سیروس و آسایش، محمدحسن، «واکاوی مسائل و مشکلات ازدواج‌های سنتی و مدرن در ایران: یک پژوهش مروری»، اولین همایش بین‌المللی مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، ۲ شهریور۱۴۰۰ش.
• بهبهانی، فاخره، «نگاهی مقایسه‌ای به دو سبک ازدواج، به ازدواج سنتی عقیده دارید یا مدرن»، جام‌جم آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۳۹۳ش.
• بهمنش، فرشته و دیگران، «رضایت زناشویی در الگوهای مختلف همسرگزینی؛ رویکرد مبتنی بر قرآن»، سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، شماره ۱، دوره ۲، زمستان ۱۳۹۶ش.
• پایی، اکرم، «ازدواج‌های اجباری و راهکارهای حقوقی مقابله با آن»، مطالعات فقه اقتصادی، شماره اول، سال دوم، بهار ۱۳۹۹ش.
• فکوری، محمدعلی، «فرهنگ ازدواج از منظر اسلام و جامعه ما»، وب‌سایت برگ سبز، تاریخ درج مطلب: ۷ مهر ۱۳۸۹ش.
• موسوی، طاهره، «ازدواج در کشاکش سنت و مدرنیته»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: مهر ۱۳۹۲ش.