مجید کاظمی؛ سرتیپ دوم خلبان جنگنده بمبافکن سوخو ۲۴ در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و شهید جنگ رمضان در حمله به پایگاه هوایی العدید قطر
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| درگذشت | ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش |
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | بمباران پایگاه هوایی العدید |
مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد. او تحصیلات نظامی خود را در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری آغاز کرد و با تخصص هدایت جنگندههای راهبردی، به یکی از خلبانان پایگاه هوایی شهید دوران تبدیل شد. وی در جریان عملیات پاسخ نظامی ایران به حملات ایالات متحده آمریکا و اسرائیل که به جنگ رمضان شهرت یافت، هدایت یک فروند جنگنده سوخو ۲۴ را برای بمباران پایگاه هوایی العدید در کشور قطر بر عهده داشت. این عملیات با موفقیت انجام شد و خسارات سنگینی به زیرساختهای این پایگاه وارد کرد، اما جنگنده وی در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس مورد اصابت سامانههای پدافند هوایی قرار گرفت. پس از ماهها مفقود بودن، هویت وی از طریق آزمایشهای ژنتیک محرز شد و پیکر او به ایران بازگشت و در گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.
تحصیلات
مجید کاظمی در سال ۱۳۷۷ش با قبولی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، به جمع دانشجویان رشته خلبانی پیوست. او دورههای مقدماتی آموزش خلبانی را در این دانشگاه و دورههای تکمیلی را در پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی در اصفهان پشت سر گذاشت. کاظمی پس از پایان دورههای آموزشی، خدمت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران در شهر شیراز آغاز کرد.[۱]
وی در طول سالهای خدمت، علاوه بر آموزشهای تخصصی خلبانی، دورههای مرتبط با جنگ الکترونیک، ناوبری و مأموریتهای رزمی را نیز گذراند و به عنوان یکی از فرماندهان یگانهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش فعالیت کرد. تخصص اصلی او در پرواز با جنگنده بمبافکن سوخو ۲۴ بود که یک پرنده راهبردی ساخت روسیه محسوب میشود. این جنگنده که در ناتو با نام فنسر شناخته میشود، برای عملیاتهای تهاجمی و نفوذ در عمق خاک کشورها با پرواز در ارتفاع بسیار پایین طراحی شده است.[۲]
هدایت این هواپیما با وزن بیش از ۳۰ تن در ارتفاع چند متری از سطح زمین یا دریا با سرعتهای نزدیک به صوت، با هدف گریز از چنگال رادارهای پدافندی انجام میگیرد و نیازمند تسلط بالا بر ابزارهای ناوبری است که کاظمی در این زمینه مهارت داشت. بخش بزرگی از دوران خدمت وی به عنوان خلبان عملیاتی این جنگنده سپری شد.[۳]
عملیات بمباران پایگاه العدید
در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش و در سومین روز از آغاز درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا، دو فروند بمبافکن سوخو ۲۴ نیروی هوایی ارتش از پایگاه هوایی شهید دوران شیراز به پرواز درآمدند. این عملیات متهورانه در پاسخ به حملات ارتش آمریکا و اسرائیل انجام شد و هدف آن، بمباران پایگاه هوایی العدید در قطر بود که به عنوان یکی از مهمترین مراکز لجستیکی و عملیاتی نیروهای ایالات متحده آمریکا در منطقه شناخته میشود.[۴]
در این مأموریت که با تکیه بر قابلیت نفوذ جنگندهها انجام گرفت، کاظمی فرماندهی یکی از این دو فروند را بر عهده داشت. این جنگندهها با عبور از شبکهای از سامانههای شناسایی، رادارها و پدافند هوایی، موفق شدند مواضع تعیینشده در پایگاه العدید را بمباران کنند. حبیبالله سیاری، معاون هماهنگکننده ارتش، اعلام کرد که این چهار خلبان با هواپیمای خود حماسه آفریدند و خسارات سنگینی به پایگاههای آمریکایی وارد کردند.[۵]
ارتش در روزهای پایانی این بازه زمانی با ادامه مراحل بیستم تا بیستوپنجمین عملیات صاعقه، حملات پهپادی به پایگاههای شیخ عیسی، الدوحه، العدیری، عریفجان و الازرق را نیز به انجام رسانده بود. در مسیر بازگشت از پایگاه العدید و بر فراز آسمان خلیج فارس، این جنگندهها در فاصله ۳۰ کیلومتری از هدف، از سوی جنگندههای اف-۱۵ قطری رهگیری شدند. با اصابت سامانههای پدافند هوایی دشمن، کاظمی جان خود را از دست داد و ارتباط با خدمه هر دو هواپیما قطع شد. محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش، دلیل این اتفاق را تقویت سامانههای پدافندی دشمن پس از گذشت چند روز از عملیاتهای قبلی عنوان کرد.[۶]
احراز هویت
پس از وقوع سانحه در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، مأموریت و وضعیت خلبانان تا ماهها در سکوت خبری قرار داشت و هیچ اطلاعی از سرنوشت دقیق سرنشینان جنگندهها در دست نبود. با توجه به حضور دو فروند جنگنده سوخو ۲۴ در این عملیات، در مجموع چهار خلبان هدایت آنها را بر عهده داشتند و تلاشها برای جستجو و بررسی وضعیت این افراد توسط نهادهای مربوطه آغاز شد.[۷]
فرآیند احراز هویت به دلیل گذشت زمان و شرایط خاص محل سقوط در خلیج فارس، با دشواریهای زیادی همراه بود. سرانجام پس از گذشت پنج ماه، روابط عمومی ارتش در اوایل مرداد ۱۴۰۵ش با انتشار اطلاعیهای، اعلام کرد که هویت مجید کاظمی از طریق بررسی دقیق نمونههای دیانای و انجام آزمایشهای تخصصی در مرکز ژنتیک ارتش به صورت قطعی محرز شده است. با وجود تأیید درگذشت کاظمی، ارتش اعلام کرد که تلاشها برای تعیین تکلیف وضعیت سه خلبان دیگر همچنان با جدیت تمام در جریان است.[۸]
بازگشت پیکر
پیکر مجید کاظمی در صبح روز چهارشنبه، ۷ مرداد ۱۴۰۵ش، پس از ماهها دوری از خاک کشور، وارد پایگاه هوایی شهید لشگری در تهران شد. در این مراسم رسمی، پیکر وی مورد استقبال فرماندهان ارشد و کارکنان نیروی هوایی ارتش، از جمله علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش قرار گرفت. پیکر وی سپس برای برگزاری آیینهای تشییع و خاکسپاری، به شهر شیراز منتقل شد.[۹]
مراسم تشییع
مراسم استقبال از پیکر کاظمی در صبح روز پنجشنبه، ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز و در کنار بارگاه شهید گمنام برگزار شد. در این مراسم، استاندار فارس، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار، رئیس کل دادگستری فارس و مدیرکل شورای تبلیغات اسلامی فارس حضور داشتند. در این آیین، کلاه و لباس پرواز کاظمی بر روی تابوت وی که با پرچم ایران مزین شده بود، قرار گرفت.[۱۰]
مراسم وداع با پیکر وی همراه با قرائت زیارت عاشورا در ساعت ۷ صبح در مسجد صاحبالزمان پایگاه هوایی شهید دوران برگزار شد. همچنین شامگاه پنجشنبه، مراسم تشییع دیگری پس از اقامه نماز مغرب و عشا در یکی از میادین شهر شیراز برگزار گردید. مراسم نهایی تشییع و اقامه نماز بر پیکر او در روز جمعه، ۹ مرداد ۱۴۰۵ش، پس از نماز جمعه در حرم احمد بن موسی شاهچراغ آغاز شد و سپس پیکر وی برای تدفین به گلزار شهدای شیراز منتقل و به خاک سپرده شد.[۱۱]
واکنشها
انتشار خبر درگذشت مجید کاظمی و بازگشت پیکر او با واکنش مقامات کشوری و لشکری همراه بود. عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش، در پیامی ضمن تسلیت به خانواده وی، کاظمی و سه همرزم دیگرش را الگوهایی راستین خواند و تأکید کرد که ارتش تا آخرین نفس از خاک ایران دفاع خواهد کرد. بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش نیز اقدام کاظمی را نفوذ بیهراس به دل دشمن توصیف کرد و افزود که روح او آمین دعاهایی است که به ضریح شاهچراغ گره میخورد.[۱۲]
سید مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، کاظمی را فرزند مکتب وفاداری دانست و گفت که او مأموریت خود را با شجاعت به انجام رساند و در مسیر بازگشت، آسمان خلیج فارس را با خون خود رنگین کرد. وی افزود که این رویداد توان بازدارندگی دفاعی ایران را استوارتر خواهد کرد.[۱۳] اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، کاظمی را از تبار عقابانی خواند که مأموریت را به پایان میرسانند، حتی اگر به خانه بازنگردند.[۱۴]
بازتابهای اجتماعی
کاربران شبکههای اجتماعی پس از انتشار خبر احراز هویت کاظمی، واکنشهای گستردهای نشان دادند. در این پیامها، نفوذ وی به پیشرفتهترین پایگاههای نظامی با درجه ژنرالی و پذیرش مأموریتی که احتمال بازگشت از آن اندک بود، مورد توجه قرار گرفت. کاربرانی چون مهدی مقدادی، سارا نیکدل، علیرضا تقوینیا، سیده کاف، حسن بردال و ریحانه ایرانی در مطالب خود، وی را با چهرههای تاریخی نیروی هوایی نظیر عباس دوران و عباس بابایی مقایسه کردند. همچنین عبارت «یا خودمون برمیگردیم یا برنمیگردیم، ولی کار باید انجام بشه» در میان مطالب منتشر شده به عنوان نمادی از اراده خلبانان ایرانی در این عملیات به دفعات تکرار شد.[۱۵]
پانویس
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری قطره.
- ↑ «پرواز بی بازگشت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری تین نیوز.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
- ↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «عقاب به آشیانهاش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «شهادت خلبان سوخو ۲۴ ارتش پس از ماهها احراز شد»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «برگزاری مراسم استقبال از پیکر خلبان شهید، امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در شیراز»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «انتقال پیکر مطهر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز»، خبرگزاری برنا.
- ↑ «پیام فرمانده کل ارتش پس از شهادت خلبان مجید کاظمی»، پایگاه خبری عصر ایران.
- ↑ «پیام سرپرست وزارت دفاع به مناسبت بازگشت پیکر خلبان مجید کاظمی»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ «پیام بقایی به مناسبت تشییع پیکر خلبان شهید مجید کاظمی»، پایگاه خبری فرارو.
- ↑ «واکنش کاربران فضای مجازی به شهادت مجید کاظمی»، پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز.
منابع
- «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری قطره. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «پرواز بی بازگشت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی». پایگاه خبری تین نیوز. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟». پایگاه خبری رویداد۲۴. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش». پایگاه خبری انتخاب. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «عقاب به آشیانهاش بازگشت». خبرگزاری ایرنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «تایید شهادت خلبان سوخو 24 ارتش». پایگاه خبری عصر ایران. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی». وبسایت تابناک. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهادت خلبان سوخو ۲۴ ارتش پس از ماهها احراز شد». خبرگزاری ایکنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «برگزاری مراسم استقبال از پیکر خلبان شهید، امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در شیراز». پایگاه خبری انتخاب. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «انتقال پیکر مطهر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز». خبرگزاری برنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام فرمانده کل ارتش پس از شهادت خلبان مجید کاظمی». پایگاه خبری عصر ایران. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام سرپرست وزارت دفاع به مناسبت بازگشت پیکر خلبان مجید کاظمی». وبسایت دنیای اقتصاد. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیام بقایی به مناسبت تشییع پیکر خلبان شهید مجید کاظمی». پایگاه خبری فرارو. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «واکنش کاربران فضای مجازی به شهادت مجید کاظمی». پایگاه خبری-تحلیلی مشرق نیوز. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم مجید کاظمی
سرتیپ دوم مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
شهید مجید کاظمی
خلبان شهید مجید کاظمی