مجید کاظمی، خلبان نظامی، افسر ناوبر جنگنده بمبافکن سوخو ۲۴ و از فرماندهان یگانهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| درگذشت | ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ |
| محل زندگی | شیراز، ایران |
| ملیت | ایرانی |
مجید کاظمی متولد شهر شیراز بود و پس از گذراندن دورههای تخصصی خلبانی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری و پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی، به عنوان خلبان عملیاتی جنگنده سوخو-۲۴ در پایگاه هوایی شهید دوران مشغول به خدمت شد. او در جریان درگیریهای نظامی میان ایران و ایالات متحده آمریکا که با عنوان جنگ رمضان شناخته میشود، در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش در یک مأموریت برونمرزی برای بمباران پایگاه هوایی العدید در کشور قطر شرکت کرد. پس از انجام موفقیتآمیز این عملیات، جنگنده وی در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس مورد اصابت سامانه پدافند هوایی قرار گرفت و او جان خود را از دست داد. پس از پنج ماه مفقودالاثر بودن، هویت وی از طریق آزمایش دیانای تایید شد و پیکر او پس از انتقال به تهران و شیراز، در میان استقبال گسترده مردمی و مقامات لشکری و کشوری در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.
پیشینه نظامی
مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و فعالیتهای نظامی خود را در ساختار ارتش پیگیری کرد. او در سال ۱۳۷۷ش با شرکت در آزمونهای ورودی و قبولی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، رسماً به جمع دانشجویان رشته خلبانی پیوست.
دورههای مقدماتی آموزش خلبانی توسط وی در محیط دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری طی شد. پس از اتمام این مرحله، او برای گذراندن دورههای تکمیلی پروازی به پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی در شهر اصفهان منتقل شد.
با پایان یافتن مراحل آموزشی و تخصصی، خدمت عملیاتی مجید کاظمی در پایگاه هوایی شهید دوران واقع در شیراز آغاز گردید. در طول سالهای خدمت نظامی، او آموزشهای مختلفی را پشت سر گذاشت.
از جمله دورههای تخصصی که وی علاوه بر خلبانی طی کرد، میتوان به دورههای مرتبط با جنگ الکترونیک، تکنیکهای ناوبری هوایی و مأموریتهای رزمی اشاره کرد.
فعالیت حرفهای این خلبان در نیروی هوایی ارتش به طور مشخص با هواپیمای بمبافکن تاکتیکی سوخو-۲۴ گره خورده بود. این جنگنده که ساخت کشور روسیه است، برای انجام عملیاتهای تهاجمی و نفوذ در عمق خاک هدف طراحی شده است.[۱]
جنگنده سوخو-۲۴ در ساختار نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از داراییهای مهم تهاجمی شناخته میشود که اجرای بخش قابل توجهی از مأموریتهای راهبردی و عملیاتی بر عهده آن قرار دارد. این جنگندهها از سالهای پایانی دفاع مقدس وارد نیروی هوایی ارتش شده بودند.
مجید کاظمی بخش بزرگی از دوران خدمت خود را به عنوان خلبان عملیاتی این جنگنده سپری کرد. او در جایگاه خلبان کابین عقب و افسر ناوبر در مأموریتهای رزمی، رزمایشهای نظامی و رژههای هوایی حضوری مستمر داشت.[۲]
عملیات العدید
در چارچوب درگیریهای نظامی میان ایران و ایالات متحده آمریکا که از آن با عنوان «جنگ رمضان» یا «جنگ تحمیلی سوم» یاد میشود، نیروی هوایی ارتش مأموریتهای برونمرزی متعددی را برنامهریزی کرد.
در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، دو فروند بمبافکن سوخو-۲۴ متعلق به نیروی هوایی ارتش از پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز به پرواز درآمدند. مجید کاظمی به عنوان یکی از چهار خلبان حاضر در این دو جنگنده، در این عملیات حضور داشت.
هدف این عملیات، بمباران پایگاه هوایی العدید در کشور قطر بود. این پایگاه به عنوان یکی از مهمترین مراکز و پایگاههای نظامی نیروهای آمریکایی در منطقه خاورمیانه شناخته میشود.[۳]
عملیات مذکور در پاسخی مستقیم به حملات ارتش آمریکا و اسرائیل به مواضع ایران انجام گرفت. مسعود جعفری، معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش، این عملیات را یکی از پیچیدهترین مأموریتهای محولشده به پایگاه شهید دوران توصیف کرد.
پیش از آغاز پرواز، مسیر عملیات و شرایط منطقه به طور کامل بررسی شده بود و نیروهای عملیاتی نسبت به رینگ پدافندی پیرامون پایگاه هدف شناخت دقیقی داشتند.[۴]
این مأموریت در زمره عملیاتهای تهاجمی عمیق با درجه خطر بسیار بالا طبقهبندی میشد، زیرا فاصله کوتاه از مرزهای ایران و نفوذ به عمق خاک یک کشور همسایه نیازمند عبور از لایههای دفاعی متعدد بود.
بر اساس گزارشهای نظامی، جنگندههای ایرانی با موفقیت از سد سامانههای شناسایی و رادارهای پیشرفته عبور کرده و توانستند رینگ پدافندی مجهز به سامانههای پاتریوت را پشت سر بگذارند.
بمبافکنهای سوخو-۲۴ پس از رسیدن به هدف، مواضع تعیینشده در پایگاه العدید را بمباران کردند. طبق اطلاعیههای ارتش، در این مأموریت برونمرزی خساراتی به بخشهای مختلف این پایگاه آمریکایی وارد شد.[۵]
کشته شدن
پس از اجرای مأموریت در پایگاه العدید، سختترین بخش عملیات برای خلبانان ایرانی در مسیر خروج از منطقه عملیاتی و بازگشت به سمت مرزهای ایران رقم خورد.
جنگندهها هنگام پرواز بر فراز آبهای خلیج فارس، توسط سامانههای پدافند هوایی و رهگیرهای کشور قطر شناسایی و هدف آتش قرار گرفتند. اصابت موشکهای پدافندی منجر به سقوط جنگندهها در آبهای منطقه شد.[۶]
در پی این هدفگیری، ارتباط با خدمه هر دو جنگنده به طور کامل قطع شد و مجید کاظمی به همراه سایر همرزمانش جان خود را از دست دادند. از تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، سرنوشت این چهار خلبان در هالهای از ابهام قرار گرفت.[۷]
پیامدها
با قطع ارتباط و مفقود شدن خلبانان، روند بررسیها و پیگیریهای اطلاعاتی و دیپلماتیک آغاز شد.
تلاشهای مشترک نیروی هوایی ارتش، دستگاههای اطلاعاتی و وزارت امور خارجه ایران برای تعیین وضعیت سرنشینان سوخو-۲۴ها تا ماهها ادامه یافت. فرآیند کشف وضعیت خلبانان به دلیل گذشت زمان و شرایط خاص جغرافیایی محل سقوط با دشواریهای زیادی همراه بود.
پس از گذشت پنج ماه از زمان انجام عملیات، پیکر یکی از خلبانان به دست نیروهای ایرانی رسید. به منظور احراز دقیق هویت، پیکر کشفشده به مرکز ژنتیک ارتش منتقل شد.
با انجام آزمایشهای تخصصی و بررسیهای دقیق دیانای، هویت مجید کاظمی به صورت قطعی محرز گردید و ارتش جمهوری اسلامی ایران به طور رسمی خبر کشته شدن وی را تأیید کرد.[۸]
با وجود تأیید هویت مجید کاظمی، مقامات کشور قطر تا ماه مرداد ۱۴۰۵ش پاسخی فراتر از تحویل این یک پیکر ارائه نکردهاند.
روابط عمومی ارتش در اطلاعیهای اعلام کرد که تلاشها برای تعیین تکلیف وضعیت سه خلبان دیگر که در این عملیات حضور داشتند، از سوی نهادهای مربوطه همچنان در جریان است و سرنوشت آنان هنوز در ابهام قرار دارد.[۹]
انتقال پیکر
در تاریخ ۷ مرداد ۱۴۰۵ش، پیکر مجید کاظمی وارد پایگاه هوایی شهید لشگری در شهر تهران شد. در این پایگاه، مراسم استقبال رسمی با حضور فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش برگزار گردید.
علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش، از جمله مقامات ارشد نظامی بود که در این مراسم حضور یافت و به پیکر وی ادای احترام کرد.
در مرحله بعد، پیکر مجید کاظمی به منظور برگزاری آیین تشییع و خاکسپاری به زادگاهش، شهر شیراز، منتقل شد.
صبح روز پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، مراسم استقبال در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز، در جوار مقبره سرباز گمنام این پایگاه، برگزار شد. این مراسم با حضور خانواده وی و مقامات استانی و نظامی همراه بود.[۱۰]
حسینعلی امیری (استاندار فارس)، سید صدرالله رجایی (رئیس کل دادگستری استان)، ابوالقاسم رضایی (ارشد نظامی ارتش در استانهای فارس و کهگیلویه و بویراحمد)، سید احمد احمدیزاده (معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار) و دادستان شیراز از جمله افراد حاضر در این مراسم بودند.
محمد مهدی رحیمی، رئیس عقیدتی سیاسی پایگاه شهید دوران، در این مراسم سخنرانی کرد و اقدام کاظمی را در امتداد عملکرد عباس دوران دانست.[۱۱]
مراسم یادبود
شامگاه پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، مراسم وداع مردمی با پیکر مجید کاظمی در میدان امام حسین شیراز برگزار شد. این برنامه که به عنوان صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه مردم شیراز شناخته میشد، با حضور گسترده شهروندان همراه بود.
خانواده کاظمی از جمله مادر، پدر، برادران و تنها دختر وی در این مراسم حضور داشتند. این آیین وداع دقیقاً مقارن با شب تولد پانزده سالگی دختر وی برگزار شد.
در این مراسم، شرکتکنندگان شعارهایی نظیر «حیدر حیدر»، «مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر اسرائیل» و «حسین حسین شعار ماست، شهادت افتخار ماست» سر دادند.
همرزمان کاظمی در نیروی هوایی نیز در این اجتماع حاضر بودند. همچنین تعدادی از مادران کشتهشدگان جنگ ایران و عراق با در دست داشتن تصاویر فرزندان خود برای همدردی با خانواده کاظمی در میدان امام حسین حضور یافتند.
جعفر قادری، نماینده شیراز در مجلس شورای اسلامی، و ملکمکان، مدیرکل شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، از دیگر مسئولان حاضر در مراسم وداع شبانه بودند.[۱۲]
خاکسپاری
مراسم نهایی تشییع پیکر مجید کاظمی در روز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ش برگزار شد. پیکر وی ابتدا به مصلی نماز جمعه شیراز انتقال یافت.
پس از اقامه نماز جمعه در مصلای شاهچراغ، تابوت وی بر دستان شرکتکنندگان و نیروهای نظامی به سمت محل دفن تشییع گردید.
در نهایت، پیکر مجید کاظمی در قطعه اختصاصیافته به کشتگان جنگ رمضان در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.[۱۳]
واکنشها
کشته شدن مجید کاظمی در عملیات العدید، پیامها و واکنشهای متعددی را از سوی مقامات ارشد نظامی ایران به دنبال داشت.
بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، با صدور پیامی این اتفاق را تسلیت گفت. وی در متن پیام خود اشاره کرد که نام مجید کاظمی در کنار چهرههایی چون عباس دوران قرار گرفته است. بهمرد تأکید کرد که خون این خلبان میثاقی دوباره برای مردان نظامی ایران در مسیر دفاع از مرزها خواهد بود.[۱۴]
فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز در پیام جداگانهای واکنش نشان داد. وی عملکرد نیروی هوایی را در جنگهای دوازده روزه و جنگ رمضان برجسته دانست و تأکید کرد که ارتش بر عهد خود با مردم استوار است و در مقابل متجاوزان ایستادگی خواهد کرد.[۱۵]
علیرضا شیخ، معاون اجرایی ارتش، در یادداشتی به این رویداد پرداخت. او کاظمی و همرزمانش را اسطورههای تاریخ ایران خواند و بیان کرد که اسطورهها ساخته نمیشوند، بلکه در بزنگاههای تاریخی از دل حوادث متولد میشوند.[۱۶]
ابوالقاسم رضایی، ارشد نظامی ارتش در استان فارس، طی سخنرانی در مراسم وداع با پیکر کاظمی، ضمن قرائت پیام فرمانده کل ارتش، خطاب به مردم گفت که حضور مستمر آنها در صحنه موجب تقویت روحیه نیروهای مسلح برای دفاع از تمامیت ارضی کشور میشود.[۱۷]
پانویس
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
- ↑ «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «شهید مجید کاظمی که بود و چه کرد؟»، پایگاه خبری روز نو.
- ↑ «امیرسرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی چطور به شهادت رسید؟+ ویدیو»، پایگاه خبری اکوایران.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «سرنوشت سه خلبان دیگر 2 سوخو ۲۴ ایرانی چه شد؟ / جزئیات تازه از ماموریت 2 جنگنده سوخو۲۴ ایرانی در جنگ رمضان»، پایگاه خبری رکنا.
- ↑ «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، پایگاه خبری نصر نیوز.
- ↑ «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وبسایت تابناک.
- ↑ «شهید مجید کاظمی اسطوره ماندگار تاریخ ایران است»، خبرگزاری موج.
- ↑ «تا آخرین قطره خون راه شهید کاظمی را ادامه میدهیم»، پایگاه خبری باشگاه خبرنگاران جوان.
منابع
- «استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید». پایگاه خبری نصر نیوز. ۰۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری شهرآرانیوز. ۰۷ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک); پارامتر|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «امیرسرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی چطور به شهادت رسید؟+ ویدیو». پایگاه خبری اکوایران. ۰۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید». خبرگزاری ایسنا. ۰۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «تا آخرین قطره خون راه شهید کاظمی را ادامه میدهیم». پایگاه خبری باشگاه خبرنگاران جوان. ۰۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان». خبرگزاری مهر. ۰۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید». خبرگزاری ایرنا. ۰۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «خلبان مجید کاظمی کیست؟». پایگاه خبری رویداد۲۴. ۰۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است». خبرگزاری ایرنا. ۰۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی». وبسایت تابناک. ۰۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «سرنوشت سه خلبان دیگر 2 سوخو ۲۴ ایرانی چه شد؟ / جزئیات تازه از ماموریت 2 جنگنده سوخو۲۴ ایرانی در جنگ رمضان». پایگاه خبری رکنا. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهید مجید کاظمی اسطوره ماندگار تاریخ ایران است». خبرگزاری موج. ۰۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «شهید مجید کاظمی که بود و چه کرد؟». پایگاه خبری روز نو. ۰۸ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک); پارامتر|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت». خبرگزاری ایرنا. ۰۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران». وبسایت تابناک. ۰۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید». خبرگزاری ایسنا. ۰۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک)
تغییر مسیرهای پیشنهادی
مجید کاظمی
امیر مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم مجید کاظمی
امیر سرتیپ مجید کاظمی
شهید مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
خلبان شهید مجید کاظمی
مجیدکاظمی
شهیدمجیدکاظمی
امیرمجیدکاظمی
- خطاهای یادکرد: تاریخ
- یادکردهای وب بدون نشانی اینترنتی
- مجید کاظمی
- اهالی شیراز
- افسران نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
- خلبانان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
- خلبانان سوخو-۲۴
- دانشآموختگان دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری
- کشتهشدگان نظامی اهل ایران
- کشتهشدگان در خلیج فارس
- مدفونان در دارالرحمه شیراز