مجید کاظمی

مجید کاظمی
نام	مجید
نام خانوادگی	کاظمی
درگذشت	۱۱ اسفند ۱۴۰۴
ملیت	ایرانی
محل تحصیل	دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری; پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی اصفهان
پیشه	خلبان جنگنده سوخو ۲۴

مجید کاظمی، سرتیپ دوم خلبان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و افسر ناوبر جنگنده بمب‌افکن سوخو ۲۴.

مجید کاظمی از فرماندهان یگان‌های عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در عملیات جنگ تحمیلی سوم موسوم به جنگ رمضان حضور داشت. وی پس از گذراندن دوره‌های تخصصی پرواز در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، به عنوان افسر ناوبر در پایگاه هوایی شهید دوران به خدمت پرداخت. در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، او به همراه همرزمانش در یک مأموریت نفوذ عمقی، پایگاه العدید متعلق به نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا در قطر را بمباران کرد. جنگنده سوخو-۲۴ وی در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس هدف سامانه‌های پدافند هوایی قرار گرفت و ساقط شد. پس از ماه‌ها تفحص، هویت او از طریق آزمایش دی‌ان‌ای در مرکز ژنتیک ارتش محرز گردید و پیکر وی پس از تشییع در حرم شاهچراغ، در قطعه شهدای جنگ رمضانِ گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.

فعالیت‌های نظامی

مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و در سال ۱۳۷۷ش با قبولی در مقطع پایه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تحصیلات آکادمیک خود را در رشته خلبانی آغاز کرد. او پس از طی کردن دوره‌های مقدماتی آموزش پرواز در این نهاد، برای تکمیل مهارت‌های هوانوردی به پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی اصفهان اعزام شد. کاظمی پس از اتمام آموزش‌های تخصصی، خدمت رسمی و عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز آغاز نمود. وی در طول دوران خدمت نظامی خود، دوره‌های پیشرفته مرتبط با جنگ الکترونیک، ارزیابی ساختار ناوبری و برنامه‌ریزی مأموریت‌های رزمی را با موفقیت پشت سر گذاشت.^[۱]

تمرکز تخصصی و حرفه‌ای کاظمی بر هدایت جنگنده بمب‌افکن‌های راهبردی قرار داشت و او بخش عمده‌ای از مأموریت‌های خود را به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر بر روی جنگنده روسی سوخو ۲۴ سپری کرد. این هواپیمای مافوق صوت، دو کابینه و بال‌متغیر، اختصاصاً برای اجرای حملات تهاجمی در ارتفاع پایین و نفوذ به عمق خاک کشورهای متخاصم طراحی شده و توانایی بارگیری هشت تن مهمات را داراست. کاظمی با بهره‌گیری از قابلیت‌های این جنگنده، در طول سال‌های حضور در یگان‌های عملیاتی، در رزمایش‌ها، رژه‌های هوایی و مأموریت‌های پروازی ارتش مشارکتی مستمر داشت.^[۲]

جنگ رمضان

در پی ترور سید علی خامنه‌ای به همراه شماری از فرماندهان ارشد و غیرنظامیان توسط ارتش ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، تقابل همه‌جانبه‌ای شکل گرفت که به جنگ تحمیلی سوم یا جنگ رمضان شهرت یافت. در روزهای آغازین این بحران، نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران مجموعه‌ای از پروازهای عملیاتی را علیه مواضع آمریکا در کویت، قطر و اربیل در دستور کار قرار داد. در چارچوب این عملیات‌ها، در تاریکی شبِ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، دو فروند بمب‌افکن سوخو ۲۴ با حضور چهار خدمه پروازی، از جمله مجید کاظمی به عنوان افسر ناوبر، از پایگاه شهید دوران برخاستند. هدف تعیین‌شده، اجرای بمباران استراتژیک در پایگاه هوایی العدید آمریکا در قطر به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز کنترل و فرماندهی نظامی منطقه‌ای بود.^[۳]

جنگنده‌های ایرانی برای عبور از لایه‌های دفاعی چندگانه و پیشرفته دشمن، پروازی نفس‌گیر را در ارتفاعی کمتر از ۳۰ متر به انجام رساندند. این هواپیماها موفق شدند با نفوذ از میان مواضع راداری متعدد و دور زدن سامانه پدافندی پاتریوت، خود را به منطقه هدف برسانند. سوخو ۲۴ها پس از بمباران دقیق مواضع از پیش تعیین‌شده در پایگاه العدید و وارد آوردن خسارات سنگین به ساختار آن، اقدام به ترک قلمرو عملیاتی کردند. انتشار تصاویر مرتبط با خسارات وارده به این پایگاه در روزهای بعد، گواه موفقیت فاز هجومی این عملیات بود.^[۴]

در مسیر بازگشت و به موازات خروج از قلمرو قطر، تهدیدات پدافندی دشمن شدت گرفت. هواپیماهای ایرانی در فاصله ۳۰ کیلومتری از هدف توسط جنگنده‌های گشت هوایی اف-۱۵ رهگیری شده و بر فراز آب‌های خلیج فارس مورد اصابت آتش سامانه‌های پدافند هوایی قرار گرفتند. با انهدام این دو پرنده نظامی، ارتباط رادیویی کادر پروازی با مرکز فرماندهی مستقر در ایران به طور کامل قطع شد و سرنوشت هر چهار خلبان حاضر در این مأموریت در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت.^[۵]

احراز هویت ژنتیکی

سقوط جنگنده‌ها در اعماق آب‌های گرم خلیج فارس و قرارگیری بقایا در قلمرو سرزمینی کشور قطر، فرآیند شناسایی و جست‌وجوی کادر پروازی را با پیچیدگی‌های لجستیکی و حفاظتی مواجه ساخت. با گذشت پنج ماه از ناپدید شدن هواپیماها، نهادهای اطلاعاتی، نیروی هوایی و وزارت امور خارجه ایران روند پیگیری وضعیت خلبانان را مدیریت کردند. پس از استخراج نمونه‌های فیزیکی از محل حادثه و ارجاع آن‌ها به مرکز ژنتیک ارتش، فرآیند تطبیق دی‌ان‌ای (DNA) انجام گرفت. سرانجام در اوایل مرداد ۱۴۰۵ش، روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی، احراز هویت قطعی مجید کاظمی را تأیید کرد و از ادامه روند پیگیری برای تعیین وضعیت سه خلبان دیگر خبر داد.^[۶]

تشییع و خاکسپاری

پیکر مجید کاظمی در صبحگاه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش به میهن بازگردانده شد و پس از ورود به پایگاه هوایی شهید لشگری تهران، در مراسمی با حضور علی‌اکبر طالب‌زاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی، مورد استقبال قرار گرفت. یک روز بعد، بقایای وی برای انجام آیین‌های وداع و تدفین به شیراز انتقال یافت. مراسم استقبال محلی در پایگاه شهید دوران و در جوار مزار سربازان گمنام با حضور چهره‌هایی نظیر حسینعلی امیری استاندار فارس، سید صدرالله رجایی رئیس کل دادگستری استان، ابوالقاسم رضایی فرمانده ارشد نظامی ارتش در منطقه، و جعفر قادری نماینده مجلس شورای اسلامی منعقد گردید.^[۷]

شامگاه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه شیراز در میدان امام حسین به آیین وداع با کاظمی اختصاص یافت. این مراسم که دامنه جمعیت آن تا خیابان‌های زند و آزادی امتداد داشت، تقارنی با سالروز تولد پانزده‌سالگی دختر کاظمی پیدا کرد. شرکت‌کنندگان با سر دادن شعارهایی به مواضع نظامی کشورهای غربی واکنش نشان دادند. در نهایت، در ظهر روز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ش، پس از برگزاری نماز جمعه در مصلی و حرم شاهچراغ، پیکر کاظمی بر دوش مردم تشییع و در قطعه شهدای جنگ رمضانِ گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.^[۸]

پیامدها

عملیات نفوذ سوخو ۲۴ها و جان‌باختن کادر پروازی آن با بازتاب‌های گسترده‌ای از سوی فرماندهان عالی‌رتبه نظامی همراه شد. امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، با صدور پیامی کاظمی و همرزمانش را قهرمانان راستین کشور و الگویی برای جامعه توصیف کرد و بر دفاع همه‌جانبه ارتش در برابر متجاوزان تأکید ورزید. بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش، وی را خط‌شکن جبهه نبرد در جنگ رمضان دانست و از خون او به عنوان میثاقی برای دفاع از وطن یاد کرد. سید مجید ابن‌الرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، تصریح کرد که این جان‌فشانی‌ها توان بازدارندگی ایران را استوارتر از گذشته خواهد ساخت و حبیب‌الله سیاری نیز حفظ اتحاد را عامل موفقیت در برابر دشمنان قلمداد نمود. افزون بر واکنش‌های سیاسی، محمدمهدی رحیمی، رئیس عقیدتی سیاسی پایگاه شهید دوران، رویکرد نظامی کاظمی را هم‌رده با اقدام عباس دوران در دفاع مقدس ارزیابی کرد و در عرصه فرهنگی، نماهنگ تصویری «ساعت دیواری» به یاد وی تدوین و منتشر گردید.^[۹]

پانویس

↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.«خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.«تصاویر سلاح موثر روسی که با آن ایران می‌تواند اسرائیل را بزند»، وب‌سایت تابناک.
↑ گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۱.«عقاب به آشیانه‌اش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
↑ «جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.«از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش»، وب‌سایت تابناک.«از سرنوشت سه خلبان هنوز خبری نیست/ مأموریت با پرواز در ارتفاع کمتر از ۳۰ متر انجام شد»، پایگاه خبری باشگاه خبرنگاران جوان.«درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وب‌سایت تابناک.
↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاش‌ها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است»، پایگاه خبری انتخاب.«سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکایی‌ها حمله کردند»، وب‌سایت تابناک.
↑ «احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو ۲۴ ارتش/ ورود پیکر مطهر شهید به کشور تا ساعاتی دیگر»، خبرگزاری ایسنا.گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۲.«جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.«استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، پایگاه خبری نصر نیوز.گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۳.
↑ «وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی»، خبرگزاری ایرنا.«وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید»، خبرگزاری ایسنا.«پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
↑ «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وب‌سایت تابناک.«خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جان‌نثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.«در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران»، خبرگزاری ایرنا.«امیر سیاری: حفظ اتحاد و همدلی رمز موفقیت در مقابله با دشمنان است/ تسلیم شدن در قاموس و ادبیات نظامی و فرهنگی مردم ایران جایی ندارد»، خبرگزاری برنا.گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۴.

منابع

«امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری شهرآرانیوز. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه». روزنامه شرق. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«تصاویر سلاح موثر روسی که با آن ایران می‌تواند اسرائیل را بزند». وب‌سایت تابناک. ۲۰ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«عقاب به آشیانه‌اش بازگشت». خبرگزاری ایرنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان». خبرگزاری مهر. ۹ مرداد ۱۴۰۵. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
«از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش». وب‌سایت تابناک. ۲۷ فروردین ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«از سرنوشت سه خلبان هنوز خبری نیست/ مأموریت با پرواز در ارتفاع کمتر از ۳۰ متر انجام شد». پایگاه خبری باشگاه خبرنگاران جوان. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی». وب‌سایت تابناک. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاش‌ها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است». پایگاه خبری انتخاب. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکایی‌ها حمله کردند». وب‌سایت تابناک. ۲۲ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو ۲۴ ارتش/ ورود پیکر مطهر شهید به کشور تا ساعاتی دیگر». خبرگزاری ایسنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید». پایگاه خبری نصر نیوز. ۸ مرداد ۱۴۰۵. پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
«وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید». خبرگزاری ایسنا. ۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت». خبرگزاری ایرنا. ۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران». وب‌سایت تابناک. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جان‌نثاری در راه وطن است». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران». خبرگزاری ایرنا. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
«امیر سیاری: حفظ اتحاد و همدلی رمز موفقیت در مقابله با دشمنان است/ تسلیم شدن در قاموس و ادبیات نظامی و فرهنگی مردم ایران جایی ندارد». خبرگزاری برنا. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
گزارش تحلیلی-راهبردی (۱۴۰۵). تهران: سند. از پارامتر ناشناخته |ک= صرف‌نظر شد (کمک); پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)

تغییر مسیرهای پیشنهادی

مجید کاظمی
امیر سرتیپ مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم مجید کاظمی
سرتیپ کاظمی
امیر کاظمی
شهید مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
خلبان شهید کاظمی
شهید خلبان مجید کاظمی
سید مجید کاظمی
امیرسرتیپ‌دوم مجید کاظمی
مجیدکاظمی
مجید‌کاظمی

[1] «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.

[2] «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.«خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.«تصاویر سلاح موثر روسی که با آن ایران می‌تواند اسرائیل را بزند»، وب‌سایت تابناک.

[3] گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۱.«عقاب به آشیانه‌اش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.

[4] «جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.«از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش»، وب‌سایت تابناک.«از سرنوشت سه خلبان هنوز خبری نیست/ مأموریت با پرواز در ارتفاع کمتر از ۳۰ متر انجام شد»، پایگاه خبری باشگاه خبرنگاران جوان.«درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وب‌سایت تابناک.

[5] «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاش‌ها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است»، پایگاه خبری انتخاب.«سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکایی‌ها حمله کردند»، وب‌سایت تابناک.

[6] «احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو ۲۴ ارتش/ ورود پیکر مطهر شهید به کشور تا ساعاتی دیگر»، خبرگزاری ایسنا.گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۲.«جزئیات تازه از مأموریت نفس‌گیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.

[7] «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.«استقبال باشکوه شیراز از پیکر خلبان شهید عملیات ضدآمریکایی پایگاه العدید»، پایگاه خبری نصر نیوز.گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۳.

[8] «وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی»، خبرگزاری ایرنا.«وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید»، خبرگزاری ایسنا.«پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.

[9] «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وب‌سایت تابناک.«خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جان‌نثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.«در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران»، خبرگزاری ایرنا.«امیر سیاری: حفظ اتحاد و همدلی رمز موفقیت در مقابله با دشمنان است/ تسلیم شدن در قاموس و ادبیات نظامی و فرهنگی مردم ایران جایی ندارد»، خبرگزاری برنا.گزارش تحلیلی-راهبردی، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند، ۴.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]