مجید کاظمی، خلبان نظامی، افسر ناوبر بمبافکن تاکتیکی و عضو یگانهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | رشته خلبانی |
| محل تحصیل | دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری |
| شناختهشده برای | بمباران پایگاه هوایی العدید در قطر |
| فرزندان | یک دختر |
| پیشه(ها) | خلبان و افسر ناوبر |
مجید کاظمی در شیراز متولد شد و پس از پذیرش در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، دورههای تخصصی خلبانی را سپری کرد. او در پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی اصفهان و پایگاه هوایی شهید دوران شیراز به خدمت پرداخت و در پرواز با جنگنده سوخو-۲۴ تخصص یافت. در جریان جنگ تحمیلی سوم مشهور به جنگ رمضان و پس از حملات گسترده نیروهای ایالات متحده آمریکا، وی در یازدهم اسفند ۱۴۰۴ش در یک عملیات نفوذی برای بمباران پایگاه هوایی العدید در قطر شرکت کرد. جنگنده او در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس مورد اصابت سامانههای پدافندی قرار گرفت و وی کشته شد. پیکر او پس از پنج ماه کاوش و تایید هویت در مرکز ژنتیک ارتش، به ایران بازگردانده شد و پس از تشییع در آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع)، در زادگاهش به خاک سپرده شد.
تحصیلات و سوابق نظامی
مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد. او در سال ۱۳۷۷ش با قبولی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری به جمع دانشجویان رشته خلبانی پیوست و دورههای مقدماتی آموزش را در این دانشگاه پشت سر گذاشت. کاظمی سپس برای طی کردن دورههای تکمیلی پروازی به پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی اصفهان منتقل شد. او پس از پایان این دورههای آموزشی، خدمت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز آغاز کرد. کاظمی در طول سالهای خدمت در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر آموزشهای تخصصی خلبانی، دورههای مرتبط با جنگ الکترونیک، ناوبری و مأموریتهای رزمی را نیز سپری کرد.[۱]
فعالیت حرفهای او از ابتدای دوران خدمتی با هواپیمای بمبافکن تاکتیکی سوخو-۲۴ گره خورد و به عنوان خلبان عملیاتی در مأموریتها، رزمایشها و رژههای هوایی حضور مستمر داشت. این جنگندهها که در سالهای پایانی دفاع مقدس وارد ساختار نیروی هوایی ارتش شده بودند، عموماً برای عملیاتهای تهاجمی و نفوذ در عمق خاک کشورها طراحی شدهاند. او بخش عمده دوران خدمت خود را در یگانهای عملیاتی و در جایگاه خلبان کابین عقب و افسر ناوبر این جنگنده تهاجمی سپری کرد و توانست تخصص بالایی در هدایت تسلیحات دورایستا و اجرای عملیاتهای راهبردی به دست آورد.[۲][۳]
عملیات العدید و کشته شدن
در پی کشته شدن سید علی خامنهای و تنی چند از فرماندهان ارشد نظامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش (۲۸ فوریه ۲۰۲۶م) توسط ارتش ایالات متحده آمریکا و اسرائیل، تقابل نظامی همهجانبهای آغاز شد که به جنگ تحمیلی سوم یا جنگ رمضان شهرت یافت. در پاسخ به این رویداد، دکترین نظامی جمهوری اسلامی ایران بر مبنای ضربات متقابل و همسطح علیه مبادی تهاجم در کشورهای همسایه پایهگذاری شد. در این راستا، پایگاه هوایی و مرکز فرماندهی راهبردی ارتش آمریکا در شبهجزیره قطر، یعنی پایگاه هوایی العدید که نقشی محوری در هدایت پروازهای تهاجمی دشمن ایفا میکرد، به عنوان یکی از اهداف اصلی تلافیجویانه تعیین گردید.[۴]
در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، تنها دو روز پس از آغاز این درگیریها، دو فروند بمبافکن سوخو-۲۴ با چهار سرنشین از پایگاه هوایی شهید دوران شیراز به پرواز درآمدند. مجید کاظمی در این عملیات به عنوان خلبان کابین عقب و ناوبر یکی از این جنگندهها حضور داشت. این جنگندهها با حمل هشت تن تسلیحات و سوخت اضافی، در ارتفاع پروازی بسیار پایین و کمتر از ۳۰ متر حرکت کردند تا بتوانند از سامانههای شناسایی پسیو و رادارهای اخطار زودهنگام عبور کنند. جنگندههای ایرانی پس از نفوذ در عمق سیستمهای پدافندی قطر، بمباران سنگینی را علیه تأسیسات پایگاه العدید به اجرا گذاشتند که خسارات زیرساختی عمدهای به این مرکز فرماندهی وارد آورد.[۵][۶]
با این وجود، در مسیر بازگشت و بر فراز آبهای خلیج فارس، این هواگردها توسط جنگندههای اف-۱۵ پدافند هوایی قطر که مجهز به رادارهای نگاه به پایین و موشکهای هوابههوا بودند، رهگیری شدند. ایجاد منطقه مرگ راداری در ارتفاع پست توسط سامانه موشکی پاتریوت و اصابت موشکهای هوابههوا منجر به سقوط هر دو جنگنده در آبهای خلیج فارس و مرزهای هوایی منطقه شد و کاظمی جان خود را از دست داد. ارتباط با خدمه این دو پرنده قطع شد و سرنوشت آنان تا ماهها در ابهام فنی و نظامی قرار گرفت. مسعود جعفری معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش، این عملیات را یکی از پیچیدهترین مأموریتهای محولشده به پایگاه شهید دوران توصیف کرد.[۷][۸]
احراز هویت و مراسمهای خاکسپاری
سرنوشت خلبانان این عملیات برای ماهها نامشخص بود تا اینکه پس از کشف شواهد فیزیکی در محل سقوط در اعماق آبهای خلیج فارس، نمونههای به دست آمده به مرکز ژنتیک ارتش ارجاع داده شد. با انجام آزمایشهای تخصصی و بررسیهای دقیق دیانای، کشته شدن مجید کاظمی به طور رسمی محرز گردید، در حالی که وضعیت سه خلبان دیگر این مأموریت از سوی دولت قطر مسکوت ماند و نامشخص باقی ماند. پیکر او پس از پنج ماه در ۷ مرداد ۱۴۰۵ش به ایران بازگردانده شد و با ورود به پایگاه هوایی شهید لشگری تهران، مورد استقبال رسمی فرماندهان نیروی هوایی ارتش از جمله علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده این نیرو قرار گرفت.[۹][۱۰][۱۱]
پس از انتقال پیکر کاظمی به شیراز، آیین استقبال در صبح روز ۸ مرداد ۱۴۰۵ش در جوار مزار شهید گمنام در پایگاه هوایی شهید دوران برگزار شد که در آن محمد مهدی رحیمی، رئیس عقیدتی سیاسی پایگاه سخنرانی کرد. در شامگاه همان روز، اجتماع مردمی در میدان امام حسین شیراز با حضور خانواده وی از جمله مادر، پدر، برادر و دختر پانزدهسالهاش که روز تولد او با بازگشت پیکر پدرش تقارن یافته بود، برپا گردید. این مراسم که صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه مردم شیراز بود، با سر دادن شعارهای سیاسی نظیر مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل همراه شد و مادران کشتهشدگان جنگ نیز با در دست داشتن تصاویر فرزندان خود در آن حضور یافتند.[۱۲][۱۳]
در این برنامهها چهرههایی چون جعفر قادری نماینده شیراز در مجلس شورای اسلامی، ملکمکان مدیرکل شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی فارس، ابوالقاسم رضایی فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران در استان فارس و استان کهگیلویه و بویراحمد و افشین سوریایی فرمانده پایگاه شهید دوران حضور داشتند. مراسم تشییع نهایی در ۹ مرداد ۱۴۰۵ش پس از اقامه نماز جمعه در مصلای شیراز و آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع) انجام گرفت. در نهایت، پیکر مجید کاظمی در قطعه شهدای جنگ رمضان در گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.[۱۴][۱۵]
بازتابها و پیامدهای منطقهای
کشته شدن مجید کاظمی در این عملیات برونمرزی، بازتابهای گستردهای در میان مقامات ارشد نظامی و ساختار دفاعی ایران داشت. بهمن بهمرد فرمانده نیروی هوایی ارتش در پیامی رسمی، شجاعت وی را ستود و او را با عباس دوران مقایسه کرد و از پیوند یاد او با حرم شاهچراغ سخن گفت. امیر حاتمی و حبیبالله سیاری معاون هماهنگکننده ارتش نیز ضمن تایید پیچیدگی این مأموریت، اقدام کاظمی را همتراز با حمله به هتل الرشید بغداد ارزیابی کردند. علیرضا شیخ معاون اجرایی ارتش و سید مجید ابنالرضا سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، این عملیات را عامل استواری توان بازدارندگی دفاعی ایران دانستند.[۱۶][۱۷][۱۸]
از منظر راهبردی و منطقهای، این رویداد موجب شد تا نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران رویکرد تهاجمی خود را شدت بخشند. ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در قالب عملیاتهای صاعقه و رعد، حملات موشکی و پهپادی پرحجمی را علیه تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه به اجرا گذاشتند. این اقدامات شامل تهاجم به پایگاه هوایی علیالسالم در کویت با هدف قرار دادن سامانه سیرم و تجمع نیروها، حمله به پایگاه هوایی الازرق در اردن که به انهدام جنگندههای اف-۳۵ انجامید، حمله به پایگاه هوایی شیخ عیسی در بحرین و همچنین توقیف نفتکشهای متخلف در تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران بود. در عرصه فرهنگی و تثبیت ماندگار این خلبان نیز نماهنگ تصویری «ساعت دیواری» به یاد او تولید و از شبکههای مختلف منتشر گردید.[۱۹][۲۰]
پانویس
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ شریف، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، روزنامه، ۱.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، گزارش تحلیلی، ۱.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، گزارش تحلیلی، ۱-۲.
- ↑ «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، گزارش تحلیلی، ۲-۳.
- ↑ «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکاییها حمله کردند»، وبسایت تابناک.
- ↑ «DNA Tests Confirm Martyrdom of Iranian Air Force Su-24 Pilot»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «عقاب به آشیانهاش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، گزارش تحلیلی، ۳.
- ↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «وداع باشکوه مردم با قهرمان آسمان/ شیراز به احترام شهید کاظمی ایستاد»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «شهید مجید کاظمی اسطوره ماندگار تاریخ ایران است»، خبرگزاری موج.
- ↑ «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، گزارش تحلیلی، ۴-۵.
- ↑ «در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران»، خبرگزاری ایرنا.
منابع
- «DNA Tests Confirm Martyrdom of Iranian Air Force Su-24 Pilot». خبرگزاری تسنیم. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو ۲۴ ارتش/ ورود پیکر مطهر شهید به کشور تا ساعاتی دیگر». خبرگزاری ایسنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاشها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است». پایگاه خبری انتخاب. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه». روزنامه شرق. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری شهرآرانیوز. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان». خبرگزاری مهر. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکاییها حمله کردند». وبسایت تابناک. ۲۲ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی». وبسایت تابناک. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «عقاب به آشیانهاش بازگشت». خبرگزاری ایرنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «انتقال پیکر شهید امیر سرتیپ دوم خلبان کاظمی از تهران به شیراز/ اعلام جزئیات مراسم تشییع». خبرگزاری ایرنا. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «وداع باشکوه مردم با قهرمان آسمان/ شیراز به احترام شهید کاظمی ایستاد». خبرگزاری ایسنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت». خبرگزاری ایرنا. ۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید». خبرگزاری ایسنا. ۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران». خبرگزاری ایرنا. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است». خبرگزاری ایرنا. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «شهید مجید کاظمی اسطوره ماندگار تاریخ ایران است». خبرگزاری موج. ۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی». گزارش تحلیلی. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - شریف، لیلا (۱۴۰۵). «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت». روزنامه (۹۷۲۷): ۱.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجیدکاظمی
امیر سرتیپ خلبان مجید کاظمی
امیرسرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
خلبان مجیدکاظمی
شهید مجید کاظمی
شهید مجیدکاظمی
سرتیپ کاظمی
سرتیپ مجید کاظمی