مجید کاظمی، خلبان جنگنده بمبافکن سوخو ۲۴ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و کشتهشده در عملیات نظامی علیه پایگاه هوایی العدید در کشور قطر.
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| محل تحصیل | دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری |
| شناختهشده برای | حضور در عملیات نفوذ به پایگاه العدید در جریان جنگ رمضان |
| پیشه | خلبان |
مجید کاظمی از فرماندهان یگانهای عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که فعالیت نظامی خود را از دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری آغاز کرد. او پس از طی دورههای تخصصی پرواز، به عنوان خلبان و افسر ناوبر هواپیمای سوخو-۲۴ در پایگاه هوایی شهید دوران در شهر شیراز مشغول به خدمت شد. کاظمی در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان بحران نظامی موسوم به جنگ رمضان، در عملیات بمباران پایگاه هوایی العدید متعلق به نیروهای ایالات متحده آمریکا در کشور قطر شرکت کرد. جنگنده او در مسیر بازگشت بر فراز آبهای خلیج فارس هدف سامانههای پدافند هوایی قرار گرفت و وی جان خود را از دست داد. بقایای پیکر کاظمی پس از پنج ماه تفحص و انجام آزمایشهای ژنتیک شناسایی شد و در ۹ مرداد ۱۴۰۵ش در قطعه شهدای جنگ رمضان واقع در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.
سرگذشت و فعالیتهای نظامی
مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و در سال ۱۳۷۷ش با پذیرش در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، دورههای مقدماتی آموزش خلبانی را آغاز کرد.[۱] او پس از طی دورههای پایه، برای تکمیل آموزشهای پیشرفته پروازی به پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی در اصفهان منتقل گردید.[۲] کاظمی با پایان این دورههای آموزشی، فعالیت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز پی گرفت.[۳] او علاوه بر تخصص خلبانی، دورههای مرتبط با جنگ الکترونیک و ناوبری رزمی را نیز گذراند.[۴] این خلبان نظامی بخش عمده دوران خدمت خود را به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر جنگنده بمبافکن سوخو-۲۴ سپری کرد.[۵] جنگنده روسی سوخو-۲۴ که در سالهای پایانی جنگ ایران و عراق وارد نیروی هوایی شده بود و برای عملیاتهای تهاجمی و نفوذ در عمق خاک هدف طراحی شده است، ابزار اصلی مأموریتهای راهبردی کاظمی در طول خدمت نظامی او محسوب میشد.[۶] او در این مدت در رزمایشها و رژههای هوایی متعددی به عنوان خلبان عملیاتی حضور مستمر داشت و به یکی از نیروهای ارشد یگانهای عملیاتی تبدیل گردید.[۷]
عملیات نفوذ به العدید
مأموریت منتهی به جانباختن مجید کاظمی در جریان بحران نظامی موسوم به جنگ تحمیلی سوم یا جنگ رمضان در اواخر اسفند ۱۴۰۴ش رخ داد.[۸] این درگیریها در پی اقدام نظامی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ش برابر با ۲۸ فوریه ۲۰۲۶م که منجر به کشته شدن سید علی خامنهای و گروهی از فرماندهان نظامی ایران گردید، آغاز شد و تهاجم هوایی و موشکی گستردهای به زیرساختهای کشور صورت گرفت.[۹] در پاسخ به این حملات، فرماندهی نیروی هوایی ارتش عملیاتی برای هدف قرار دادن پایگاه هوایی العدید در کشور قطر برنامهریزی کرد.[۱۰] در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش برابر با ۲ مارس ۲۰۲۶م، دو فروند بمبافکن سوخو-۲۴ با مجموع چهار خلبان از باند پایگاه هوایی شهید دوران شیراز به پرواز درآمدند.[۱۱] کاظمی در این آرایش نظامی به عنوان افسر ناوبر یکی از این جنگندهها حضور داشت.[۱۲] برای فرار از رادارهای پیشاخطار و سامانههای موشکی امآیام-۱۰۴ پاتریوت، هواپیماها ملزم بودند مسیر رفت و برگشت خود را در ارتفاعی کمتر از ۳۰ متر از سطح آبهای خلیج فارس طی کنند.[۱۳] هر یک از این جنگندهها حامل هشت تن محموله تسلیحاتی و سوخت اضافی جهت ضربه زدن به مراکز عملیاتی و لجستیکی پایگاه دشمن بود.[۱۴] پایگاه هوایی العدید به عنوان یکی از بزرگترین و مهمترین مراکز نظامی ایالات متحده آمریکا در خاورمیانه ارزیابی میشود که نقش کلیدی در پشتیبانی از عملیاتهای این کشور دارد.[۱۵] این پرواز تهاجمی با موفقیت از سد سامانههای شناسایی پیشرفته عبور کرده و تأسیسات العدید را بمباران نمود که منجر به وارد آمدن خسارات گسترده به این پایگاه گردید.[۱۶]
هواپیماهای ارتش ایران در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس مورد شناسایی و رهگیری جنگندههای اف-۱۵ قطر و سامانههای پدافندی قرار گرفتند.[۱۷] اصابت آتش پدافند موجب سقوط هر دو هواپیما در قلمرو آبی خلیج فارس شد و ارتباط فرماندهی با چهار سرنشین آنها به طور کامل قطع گردید.[۱۸] مسعود جعفری، معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش در توصیف این درگیری بیان کرد که عملیات مذکور از پیچیدهترین مأموریتهای محولشده به پایگاه شیراز بود و کادر پروازی شناخت دقیقی از رینگ پدافندی پیرامون پایگاه هدف داشتند.[۱۹] حبیبالله سیاری، معاون هماهنگکننده ارتش نیز این مأموریت را با عملیات عباس دوران در بمباران بغداد مقایسه کرد و اظهار داشت که وضعیت نهایی خروج اضطراری یا جانباختن خلبانان در لحظه سقوط نامشخص بوده است.[۲۰] به گفته مقامات نظامی، این عملیات با وجود ریسک بسیار بالا به دلیل اهمیت استراتژیک پایگاه العدید در منطقه، طرحریزی و اجرا شد.[۲۱]
بازگشت پیکر و یادبودها
وضعیت کادر پروازی عملیات العدید برای چندین ماه نامشخص بود تا اینکه پس از پنج ماه تفحص در محدوده سقوط، بقایای پیکر یکی از سرنشینان به دست آمد.[۲۲] نتایج آزمایشهای ژنتیکی و بررسی دیانای در مرکز ژنتیک ارتش نشان داد که بقایای یافتشده متعلق به مجید کاظمی است.[۲۳] به گفته مقامات نظامی، تلاش نهادهای اطلاعاتی و وزارت امور خارجه برای تعیین سرنوشت سه خلبان دیگر این مأموریت همچنان ادامه دارد و کشور قطر پاسخی فراتر از تحویل پیکر کاظمی ارائه نکرده است.[۲۴] پیکر کاظمی در صبحگاه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش به فرودگاه پایگاه هوایی شهید لشگری در تهران منتقل شد و طی یک مراسم رسمی مورد استقبال علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی ارتش، قرار گرفت.[۲۵] تابوت او که به پرچم ایران مزین شده و کلاه پروازیاش بر روی آن قرار داشت، سپس برای برگزاری مراسم تدفین به پایگاه هوایی شهید دوران شیراز فرستاده شد.[۲۶]
مراسم استقبال استانی در صبح روز ۸ مرداد ۱۴۰۵ش در جوار مقبره سرباز گمنام پایگاه هوایی شیراز برگزار گردید.[۲۷] شامگاه همان روز، مراسم وداع عمومی در جریان صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه مردم شیراز در میدان امام حسین این شهر برپا شد.[۲۸] در این گردهمایی چهرههای سیاسی و مذهبی از جمله جعفر قادری نماینده شیراز، محمدجواد ملکمکان مدیرکل شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی فارس و ابوالقاسم رضایی فرمانده ارشد نظامی منطقه حضور یافتند.[۲۹] این مراسم همزمان با شب تولد پانزده سالگی دختر کاظمی برگزار شد و با شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی همراه بود.[۳۰] در روز ۹ مرداد ۱۴۰۵ش، نمازگزاران شیرازی پیکر او را پس از اقامه نماز جمعه در آستان شاهچراغ تشییع کردند.[۳۱] بقایای وی سرانجام در قطعه شهدای جنگ رمضان واقع در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.[۳۲]
جانباختن مجید کاظمی واکنشهای مختلفی را در نهادهای حاکمیتی و نظامی در پی داشت. امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش با انتشار پیامی کاظمی و همرزمانش را الگوهای ماندگار خواند و اظهار داشت که نیروی هوایی از دوران جنگ هشت ساله تا درگیریهای موسوم به جنگ دوازده روزه و جنگ رمضان، همواره نقش محوری در دفاع از مرزهای کشور ایفا کرده است.[۳۳] بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش نیز در پیامی مجزا، اقدام این خلبان را با رویدادهای تاریخی جنگ ایران و عراق مقایسه نمود.[۳۴] محمد مهدی رحیمی، رئیس عقیدتی سیاسی پایگاه شیراز نیز تأکید کرد که مسیر اقدامات هوایی ارتش با جانباختن این افراد متوقف نخواهد شد.[۳۵] ابوالقاسم رضایی، فرمانده ارشد ارتش در استانهای فارس نیز در مراسم تشییع عنوان کرد که این رویداد، اقدامات چهرههایی چون عباس دوران، عباس بابایی و جلیل زندی را در حافظه جمعی احیا کرد.[۳۶] همچنین به منظور بزرگداشت این خلبان و ماندگاری یاد او، نهادهای فرهنگی اقدام به تولید و انتشار آثار رسانهای از جمله نماهنگ تصویری با عنوان «ساعت دیواری» نمودند.[۳۷]
پانویس
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ نامشخص، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، سند تحلیلی، ۱.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۱.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۱.
- ↑ «احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو ۲۴ ارتش/ ورود پیکر مطهر شهید به کشور تا ساعاتی دیگر»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاشها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است»، پایگاه خبری انتخاب.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۲.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۳.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۳.
- ↑ «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکاییها حمله کردند»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
- ↑ «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «عقاب به آشیانهاش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ نامشخص، «نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت»، سند تحلیلی، ۱.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۴.
- ↑ «DNA Tests Confirm Martyrdom of Iranian Air Force Su-24 Pilot»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «عقاب به آشیانهاش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۵.
- ↑ «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «وداع باشکوه مردم با قهرمان آسمان/ شیراز به احترام شهید کاظمی ایستاد»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ نامشخص، «گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی»، سند تحلیلی، ۶.
منابع
- «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاشها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است». پایگاه خبری انتخاب. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «عقاب به آشیانهاش بازگشت». خبرگزاری ایرنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جاننثاری در راه وطن است». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت». خبرگزاری ایرنا. ۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو ۲۴ ارتش/ ورود پیکر مطهر شهید به کشور تا ساعاتی دیگر». خبرگزاری ایسنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید». خبرگزاری ایسنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «وداع باشکوه مردم با قهرمان آسمان/ شیراز به احترام شهید کاظمی ایستاد». خبرگزاری ایسنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید». خبرگزاری ایسنا. ۹ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «جزئیات تازه از مأموریت نفسگیر خلبانان پایگاه شهید دوران در جنگ رمضان». خبرگزاری مهر. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «خلبان مجید کاظمی کیست؟». پایگاه خبری رویداد۲۴. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری شهرآرانیوز. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه». روزنامه شرق. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکاییها حمله کردند». وبسایت تابناک. ۲۲ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران». وبسایت تابناک. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «DNA Tests Confirm Martyrdom of Iranian Air Force Su-24 Pilot». خبرگزاری تسنیم. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- نامشخص، نامشخص (۱۴۰۵). گزارش تحلیلی-راهبردی مأموریت نفوذ عمقی سوخو-۲۴ ارتش و واکاوی ابعاد شهادت امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی. سند تحلیلی.
- نامشخص، نامشخص (۱۴۰۵). نجات انرژی با بلوغ اجتماعی عقاب به آشیانه بازگشت. سند تحلیلی.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
شهید مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
امیر سرتیپ مجید کاظمی
امیر کاظمی
شهید کاظمی
خلبان کاظمی
سرتیپ کاظمی
مجیدکاظمی
شهید مجیدکاظمی