مجید کاظمی، خلبان جنگنده بمب‌افکن سوخو ۲۴ نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و کشته‌شده در عملیات نظامی علیه پایگاه هوایی العدید در کشور قطر.

مجید کاظمی
ناممجید
نام خانوادگیکاظمی
زادهٔ
محل تحصیلدانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری
شناخته‌شده
برای
حضور در عملیات نفوذ به پایگاه العدید در جریان جنگ رمضان
پیشهخلبان

مجید کاظمی از فرماندهان یگان‌های عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که فعالیت نظامی خود را از دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری آغاز کرد. او پس از طی دوره‌های تخصصی پرواز، به عنوان خلبان و افسر ناوبر هواپیمای سوخو-۲۴ در پایگاه هوایی شهید دوران در شهر شیراز مشغول به خدمت شد. کاظمی در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان بحران نظامی موسوم به جنگ رمضان، در عملیات بمباران پایگاه هوایی العدید متعلق به نیروهای ایالات متحده آمریکا در کشور قطر شرکت کرد. جنگنده او در مسیر بازگشت بر فراز آب‌های خلیج فارس هدف سامانه‌های پدافند هوایی قرار گرفت و این نظامی ایرانی جان خود را از دست داد. بقایای پیکر کاظمی پس از ماه‌ها تفحص و انجام آزمایش‌های ژنتیک شناسایی شد و در ۹ مرداد ۱۴۰۵ش در قطعه شهدای جنگ رمضان واقع در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.

پیشینه نظامی

مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و در سال ۱۳۷۷ش با پذیرش در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، دوره‌های مقدماتی آموزش خلبانی را آغاز کرد. او پس از طی دوره‌های پایه، برای تکمیل آموزش‌های پیشرفته پروازی به پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی در اصفهان منتقل گردید و سپس فعالیت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز پی گرفت. این خلبان نظامی علاوه بر تخصص پرواز، دوره‌های مرتبط با جنگ الکترونیک و ناوبری رزمی را نیز گذراند و بخش عمده دوران خدمت خود را به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر جنگنده بمب‌افکن سوخو-۲۴ سپری کرد.[۱] جنگنده روسی سوخو-۲۴ عموماً برای عملیات‌های تهاجمی و نفوذ در عمق خاک کشورها طراحی شده است و کاظمی بخش بزرگی از دوران خدمت خود را به عنوان خلبان عملیاتی این جنگنده انجام داد.[۲] اجرای بخش مهمی از مأموریت‌های راهبردی و عملیاتی بر عهده این هواپیمای تاکتیکی است و کاظمی در طول سال‌های خدمت خود در رزمایش‌ها و رژه‌های هوایی حضوری مستمر داشت.[۳]

عملیات العدید

مأموریت منتهی به جان‌باختن مجید کاظمی در جریان بحران نظامی موسوم به جنگ تحمیلی سوم یا جنگ رمضان رخ داد.[۴] این عملیات در روز ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، درست در سومین روز از آغاز درگیری‌های نظامی میان ایران و ایالات متحده آمریکا به وقوع پیوست.[۵] در پاسخ به حملات، فرماندهی نیروی هوایی ارتش مأموریتی تلافی‌جویانه برای هدف قرار دادن پایگاه هوایی العدید در کشور قطر با استفاده از جنگنده‌های سوخو-۲۴ برنامه‌ریزی کرد.[۶] دو فروند بمب‌افکن از باند پایگاه هوایی شیراز به پرواز درآمدند و کاظمی در این آرایش نظامی به عنوان افسر ناوبر یکی از این پرنده‌ها حضور داشت.[۷] این مأموریت در شرایطی انجام شد که ارتش با اجرای مراحل متوالی عملیات صاعقه، مواضع دشمن را زیر ضربه برده بود.[۸]

برای فرار از رادارهای پیش‌اخطار و سامانه‌های مجهز به موشک‌های پاتریوت، جنگنده‌ها ملزم بودند تمام مسیر پروازی خود را بر فراز خلیج فارس در ارتفاعی کمتر از ۳۰ متر حفظ کنند.[۹] خلبانان ایرانی پس از عبور از لایه‌های دفاعی، مواضع تعیین‌شده در پایگاه العدید را با موفقیت بمباران کردند که منجر به وارد آمدن خسارات گسترده به این پایگاه نظامی در خاورمیانه شد.[۱۰] هواپیماهای ارتش در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس مورد رهگیری جنگنده‌های اف-۱۵ قطری و سامانه‌های پدافندی قرار گرفتند.[۱۱] با اصابت آتش پدافند، ارتباط فرماندهی با خدمه این دو جنگنده به طور کامل قطع گردید و هیچ‌کس از سرنوشت چهار خلبان آن‌ها خبری نداشت.[۱۲] مقامات نظامی ارتش این مأموریت را با عملیات عباس دوران در بمباران بغداد مقایسه کرده و تأکید نمودند که نیروهای عملیاتی با علم به بی‌بازگشت بودن تقریبی این پرواز، به دل سامانه‌های لایه‌لایه دشمن نفوذ کردند.[۱۳]

بازگشت پیکر و واکنش‌ها

وضعیت کادر پروازی عملیات العدید نامشخص بود تا اینکه پس از ماه‌ها جستجو و بررسی در خلیج فارس، بقایای یکی از سرنشینان کشف شد.[۱۴] نتایج آزمایش‌های تخصصی و بررسی دقیق دی‌ان‌ای نشان داد که بقایای یافت‌شده به طور قطعی متعلق به مجید کاظمی است.[۱۵] به گفته مقامات نظامی، تلاش برای تعیین سرنوشت سه خلبان دیگر این مأموریت از سوی نهادهای مربوطه همچنان در جریان است.[۱۶] پیکر کاظمی در صبحگاه ۷ مرداد ۱۴۰۵ش به فرودگاه پایگاه هوایی شهید لشگری در تهران منتقل شد و طی مراسمی رسمی مورد استقبال قرار گرفت.[۱۷] پیکر او سپس برای برگزاری مراسم تشییع و تدفین به پایگاه هوایی شهید دوران در شیراز فرستاده شد.[۱۸] مراسم استقبال استانی در صبح روز ۸ مرداد ۱۴۰۵ش همراه با قرائت دعای زیارت عاشورا در جوار مقبره سرباز گمنام پایگاه هوایی شیراز برگزار گردید.[۱۹]

شامگاه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، مراسم وداع عمومی در جریان صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه مردم شیراز در میدان امام حسین این شهر برپا شد.[۲۰] در این گردهمایی چهره‌های سیاسی و مذهبی استان فارس حضور یافتند و شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی سر داده شد.[۲۱] ابوالقاسم رضایی در این رویداد، ضمن تأکید بر استمرار ایستادگی نیروهای مسلح تا آخرین قطره خون برای دفاع از تمامیت ارضی کشور، عنوان کرد که اقدامات کاظمی یادآور جان‌فشانی‌های چهره‌های نامدار گذشته است.[۲۲] در روز ۹ مرداد ۱۴۰۵ش، نمازگزاران شیرازی پیکر او را پس از اقامه نماز جمعه در حرم احمد بن موسی (ع) تشییع کردند.[۲۳] بقایای این خلبان سرانجام در قطعه شهدای جنگ رمضان واقع در گلزار شهدای دارالرحمه شیراز به خاک سپرده شد.[۲۴]

تأیید جان‌باختن مجید کاظمی واکنش‌های متعددی را در سطح حاکمیتی در پی داشت. امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، با انتشار پیامی این اقدام را تبریک و تسلیت گفت و تأکید نمود که ارتش تا آخرین نفس در مقابل متجاوزان خواهد ایستاد.[۲۵] سید مجید ابن‌الرضا، سرپرست وزارت دفاع نیز عنوان کرد که این رویداد موجب استوارتر شدن توان بازدارندگی نظامی خواهد شد.[۲۶] علیرضا شیخ، معاون اجرایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، در رثای کاظمی و همرزمانش با انتشار یادداشتی، این خلبانان را حماسه‌سازانی خواند که سوار بر جنگنده‌ها به دل حوادث زدند و تأکید کرد که اسطوره‌ها در بزنگاه‌های تاریخی متولد می‌شوند.[۲۷] بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش در پیامی مجزا، ریخته شدن خون این خلبان را میثاق دوباره مردان نظامی برای جان‌نثاری ارزیابی نمود.[۲۸]

پانویس

  1. «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
  2. «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.
  3. «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
  4. «از کویت تا آسمان قطر؛ پروازی که شروعش ضربه بود و پایانش آتش»، وب‌سایت تابناک.
  5. «خلبان مجید کاظمی کیست؟»، پایگاه خبری رویداد۲۴.
  6. «سرنوشت سه خلبان دیگر ۲ سوخو ۲۴ ایرانی چه شد؟ / جزئیات تازه از ماموریت ۲ جنگنده سوخو۲۴ ایرانی در جنگ رمضان»، خبرگزاری رکنا.
  7. «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاش‌ها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است»، پایگاه خبری انتخاب.
  8. «اجرای مرحله نهم عملیات صاعقه ارتش علیه مواضع ارتش تروریستی آمریکا»، خبرگزاری برنا.
  9. «از سرنوشت سه خلبان هنوز خبری نیست/ مأموریت با پرواز در ارتفاع کمتر از ۳۰ متر انجام شد»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  10. «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وب‌سایت تابناک.
  11. «ویدیو/ بازگشت پیکر قهرمان «سوخو ۲۴» به وطن»، خبرگزاری ایسنا.
  12. «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وب‌سایت تابناک.
  13. «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وب‌سایت تابناک.
  14. «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وب‌سایت تابناک.
  15. «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاش‌ها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است»، پایگاه خبری انتخاب.
  16. «سرنوشت سه خلبان دیگر ۲ سوخو ۲۴ ایرانی چه شد؟ / جزئیات تازه از ماموریت ۲ جنگنده سوخو۲۴ ایرانی در جنگ رمضان»، خبرگزاری رکنا.
  17. «عقاب به آشیانه‌اش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
  18. «استقبال از پیکر خلبان شهید «مجید کاظمی» در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز»، خبرگزاری ایکنا.
  19. «بازگشت عقاب تیزپرواز به آشیانه دوران»، خبرگزاری ایرنا.
  20. «وداع باشکوه مردم شیراز با خلبان شهید مجید کاظمی»، خبرگزاری ایرنا.
  21. «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
  22. «تا آخرین قطره خون راه شهید کاظمی را ادامه می‌دهیم»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  23. «پیکر خلبان شهید مجید کاظمی در گلزار شهدای شیراز آرام گرفت»، خبرگزاری ایرنا.
  24. «وداع با عقاب آسمان/ شیراز، فاتحِ بلندپروازش را به آغوش کشید»، خبرگزاری ایسنا.
  25. «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وب‌سایت تابناک.
  26. «در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  27. «در رثای شهید کاظمی و دیگر خلبانان قهرمان سوخو ۲۴ ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  28. «خون شهید خلبان کاظمی میثاق دوباره مردان آسمانی این سرزمین برای جان‌نثاری در راه وطن است»، خبرگزاری ایرنا.

منابع

تغییر مسیرهای پیشنهادی

شهید مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
امیر سرتیپ مجید کاظمی
امیر کاظمی
شهید کاظمی
خلبان کاظمی
سرتیپ کاظمی
مجیدکاظمی
شهید مجیدکاظمی