مجید کاظمی، نظامی ایرانی و خلبان بمبافکن تاکتیکی سوخو ۲۴ در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
| نام | مجید |
|---|---|
| نام خانوادگی | کاظمی |
| زادهٔ | |
| علت مرگ | اصابت پدافند هوایی و سقوط جنگنده |
| محل زندگی | شیراز |
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | بمباران پایگاه هوایی العدید در قطر |
| فرزندان | یک دختر |
مجید کاظمی از افسران عملیاتی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که فعالیت نظامی خود را از دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری آغاز کرد. او پس از گذراندن دورههای تخصصی پرواز، ناوبری و جنگ الکترونیک، در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز مستقر شد. کاظمی در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش در جریان بحران نظامی معروف به جنگ رمضان، به عنوان افسر ناوبر یکی از بمبافکنهای سوخو-۲۴ در عملیات نفوذ به عمق خاک قطر برای بمباران پایگاه هوایی العدید متعلق به ایالات متحده آمریکا شرکت کرد. این جنگنده پس از انجام موفقیتآمیز مأموریت و وارد کردن خسارات گسترده به این تأسیسات، در مسیر بازگشت بر فراز خلیج فارس هدف سامانههای پدافند هوایی و جنگندههای رهگیر قرار گرفت و سقوط کرد. بقایای جسد وی پس از ماهها جستجو و از طریق آزمایشهای دیانای شناسایی شد و در مرداد ۱۴۰۵ش به ایران بازگشت و در قطعه کشتگان جنگ رمضان در شیراز به خاک سپرده شد. مقامات نظامی ایران از جمله فرمانده کل ارتش، مأموریت وی را با عملیات عباس دوران در دوره جنگ ایران و عراق مقایسه کردهاند.
زندگینامه
مجید کاظمی در شهر شیراز متولد شد و در سال ۱۳۷۷ش با قبولی در دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، به جمع دانشجویان رشته خلبانی پیوست. او دورههای مقدماتی آموزش خلبانی را در این دانشگاه و دورههای تکمیلی را در پایگاه هشتم شکاری شهید بابایی اصفهان پشت سر گذاشت و پس از پایان دورههای آموزشی، فعالیت عملیاتی خود را در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز آغاز کرد. کاظمی در طول سالهای خدمت، علاوه بر آموزشهای تخصصی خلبانی، دورههای مرتبط با جنگ الکترونیک، ناوبری و مأموریتهای رزمی را نیز با موفقیت گذراند و به عنوان یکی از خلبانان عملیاتی نیروی هوایی ارتش در مأموریتها، رزمایشها و رژههای هوایی حضوری مستمر داشت. فعالیت حرفهای این خلبان ارتش از ابتدای دوران خدمتی با هواپیمای بمبافکن تاکتیکی سوخو-۲۴ گره خورد و او بخش عمده دوران خدمت خود را به عنوان خلبان کابین عقب و افسر ناوبر در یگانهای عملیاتی این جنگنده سپری کرد. بمبافکن سوخو-۲۴ ساخت کشور روسیه عموماً برای عملیاتهای تهاجمی و نفوذ در عمق خاک کشورها طراحی شده است و تخصص اصلی کاظمی نیز در هدایت عملیاتی همین پرنده متمرکز بود.[۱]
کشتهشدن
در تاریخ ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش، پس از وقوع تنشها و حملات نظامی ارتش ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه مواضع ایران که منجر به آغاز بحران نظامی موسوم به جنگ رمضان شد، نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران یک عملیات تهاجمی برونمرزی را برنامهریزی کرد. در این مأموریت، دو فروند بمبافکن سوخو-۲۴ ارتش در قالب یک دسته پروازی از پایگاه هوایی شهید دوران شیراز به پرواز درآمدند. مجید کاظمی به عنوان افسر ناوبر یکی از این جنگندهها در این عملیات حساس حضور داشت. این جنگندهها با پرواز در ارتفاع بسیار پایین و کمتر از ۳۰ متر، موفق شدند از سد سامانههای شناسایی پسیو، رادارهای اخطار زودهنگام و مواضع پدافندی متعدد عبور کنند. هدف اصلی این مأموریت، پایگاه هوایی العدید در کشور قطر بود که به عنوان یکی از مهمترین مراکز پشتیبانی و لجستیکی نیروهای آمریکایی در منطقه خاورمیانه کاربرد داشت. خلبانان ایرانی موفق شدند مواضع تعیینشده در این پایگاه را بمباران کرده و خسارات سنگینی به بخشهای مختلف آن وارد کنند.[۲]
مرحله پیچیده و مرگبار این مأموریت در مسیر بازگشت به وقوع پیوست. جنگندههای ایرانی در هنگام خروج از منطقه عملیات و بر فراز آبهای خلیج فارس، با لایههای دفاعی و گشتهای هوایی فعال روبهرو شدند. این هواپیماها در ۳۰ کیلومتری مرزهای تعیینشده توسط جنگندههای گشت نظامی اف-۱۵ متعلق به نیروی هوایی قطر رهگیری شدند و به صورت همزمان با تهدید پدافند زمینبههوای سامانه پاتریوت مواجه گردیدند. در جریان این درگیری و فشردگی سامانههای پدافندی، هر دو جنگنده ایرانی مورد اصابت موشکهای رهگیر قرار گرفته و سقوط کردند که این حادثه مستقیماً به کشته شدن مجید کاظمی منجر گردید. از همان لحظه اصابت، ارتباط با خدمه هر چهار کابین قطع شد و اطلاعات دقیقی از سرنوشت آنها در دست نبود.[۳]
پیامدها
پس از سقوط جنگندهها بر فراز خلیج فارس، سرنوشت چهار خلبان حاضر در این مأموریت برای ماهها در هالهای از ابهام قرار داشت و جستجوها برای یافتن بقایای آنها توسط نهادهای ذیربط تداوم یافت. با کشف نشانهها و انجام آزمایشهای تخصصی و تطبیق دیانای (DNA) در مرکز ژنتیک ارتش، هویت مجید کاظمی به طور رسمی محرز شد و بقایای پیکر وی پس از پنج ماه به کشور بازگشت. تلاشهای نیروی هوایی، دستگاههای اطلاعاتی و وزارت امور خارجه برای تعیین قطعی وضعیت سه خلبان دیگر همچنان ادامه دارد و دولت قطر اطلاعات دقیقی در این زمینه به مقامات ایرانی ارائه نکرده است. پیکر کاظمی در تاریخ ۷ مرداد ۱۴۰۵ش وارد پایگاه هوایی شهید لشگری تهران شد و طی یک مراسم تشریفاتی رسمی مورد استقبال فرماندهان ارشد نظامی از جمله علیاکبر طالبزاده، جانشین فرمانده نیروی هوایی قرار گرفت و پس از آن تابوت وی به منظور برگزاری آیین خاکسپاری به شیراز منتقل گردید.[۴]
در شامگاه ۸ مرداد ۱۴۰۵ش، صد و چهل و هشتمین اجتماع شبانه مردم شیراز به مراسم وداع با کاظمی اختصاص یافت و با حضور اقشار مختلف در میدان امام حسین شیراز برگزار شد. این مراسم همزمان با تاریخ تولد پانزده سالگی دختر وی بود و مادران سایر کشتگان جنگ نیز با در دست داشتن تصاویر فرزندان خود در آن حضور یافتند. در این گردهمایی، مقامات عالیرتبه کشوری و لشکری از جمله ابوالقاسم رضایی، ارشد نظامی ارتش در استان فارس و کهگیلویه و بویراحمد، حسینعلی امیری استاندار فارس، سید صدرالله رجایی رئیس کل دادگستری استان، سید احمد احمدیزاده معاون سیاسی و امنیتی استاندار، افشین سوریایی، فرمانده پایگاه هوایی شهید دوران و جعفر قادری نماینده شیراز در مجلس حضور یافتند. در نهایت، پیکر کاظمی در روز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ش، پس از اقامه نماز جمعه در حرم مطهر شاهچراغ تشییع شد و در قطعه کشتگان جنگ رمضان در گلزار شهدای شیراز به خاک سپرده شد.[۵]
واکنشها
تأیید رسمی کشته شدن خلبانان این عملیات نفوذ عمقی، واکنشهای متعددی را در سطوح عالیرتبه نظامی ایران برانگیخت. مسعود جعفری، معاون هماهنگکننده نیروی هوایی ارتش و حبیبالله سیاری، معاون هماهنگکننده ارتش، این مأموریت را از منظر تاکتیک نظامی با عملیات تاریخی عباس دوران در بمباران هتل الرشید بغداد در طول جنگ ایران و عراق مقایسه کردند و آن را نمونهای بارز از اجرای متهورانه مأموریتهای استراتژیک با آگاهی از بیبازگشت بودن تقریبی پرواز توصیف نمودند.[۶] امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در پیامی با تأکید بر استواری ساختار نظامی کشور بر عهد خود با مردم، عنوان کرد که این سازمان تا آخرین قطره خون از استقلال و مرزهای ایران در مقابل متجاوزان دفاع خواهد کرد.[۷]
سید مجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، خون این نظامیان را عامل استحکام روزافزون توان بازدارندگی دفاعی ایران معرفی کرد. همچنین بهمن بهمرد، فرمانده نیروی هوایی ارتش، در یک بیانیه رسمی، کاظمی و همرزمانش را خطشکنان مواجهه با آمریکا و اسرائیل خواند که با شجاعت به حلقه تجهیزات راداری نفوذ کردند. افزون بر واکنشهای سیاسی و نظامی، رسانهها و نهادهای هنری نیز به پوشش این رویداد پرداختند و محصولاتی فرهنگی از جمله نماهنگ تصویری «ساعت دیواری» با تمرکز بر آخرین لحظات حیات این خلبان نیروی هوایی تولید و از رسانههای داخلی منتشر گردید.[۸]
منابع
- «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق». پایگاه خبری شهرآرانیوز. ۷ مرداد ۱۴۰۵. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاشها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است». پایگاه خبری تحلیلی انتخاب. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکاییها حمله کردند». وبسایت تابناک. ۲۲ خرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «عقاب به آشیانهاش بازگشت». خبرگزاری ایرنا. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «بازگشت قهرمان آسمان به شیراز/ شهید «مجید کاظمی» به آشیانه رسید». خبرگزاری ایسنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید». خبرگزاری ایرنا. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی». وبسایت تابناک. ۸ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران». وبسایت تابناک. ۷ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
- «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه». روزنامه شرق. ۱۰ مرداد ۱۴۰۵. دریافتشده در ۱۰ مرداد ۱۴۰۵.
تغییر مسیرهای پیشنهادی
مجید کاظمی
امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی
امیر سرتیپ مجید کاظمی
سرتیپ دوم مجید کاظمی
خلبان مجید کاظمی
شهید مجید کاظمی
شهید خلبان مجید کاظمی
امیر مجید کاظمی
- ↑ «امیر سرتیپ دوم خلبان شهید مجید کاظمی که بود؟ + بیوگرافی و سوابق»، پایگاه خبری شهرآرانیوز.
- ↑ «ارتش: احراز شهادت یکی از قهرمانان سوخو۲۴ ارتش / امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی در جریان حمله ۱۱ اسفند سال گذشته، خسارات سنگینی را به پایگاه العدید آمریکا در کشور قطر وارد کرد / تلاشها برای تعیین وضعیت ۳ خلبان دیگر ۲ جنگنده سوخو ۲۴ همچنان در جریان است»، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب.
- ↑ «سرنوشت مبهم خلبانان ایرانی که به آمریکاییها حمله کردند»، وبسایت تابناک.
- ↑ «عقاب به آشیانهاش بازگشت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «خداحافظ قهرمان آسمانی؛ بازگشت پدر، هدیه تولد پانزده سالگی دختر شهید»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «درباره جاویدنام و جانفدای ایران خلبان شهیدمجیدکاظمی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «واکنش فرمانده کل ارتش به شهادت خلبان قهرمان ایران»، وبسایت تابناک.
- ↑ «خلبان مجید کاظمی کیست؟ + بیوگرافی و زندگینامه»، روزنامه شرق.