یواساس جرالد آر. فورد؛ ناو هواپیمابر هستهای کلاس فورد و پرهزینهترین شناور نظامی نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا.
 ناو یواساس جرالد آر. فورد | |
پادکست مقاله | 🡇
|
یواساس جرالد آر. فورد (USS Gerald R. Ford) یک ناو هواپیمابر هستهای و پرهزینهترین سامانه نظامی متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا است. این شناور پیشرفته با وجود بهرهگیری از فناوریهای نوینی چون پرتابگرهای الکترومغناطیسی و پیشبینی خدمت تا سال ۲۰۵۸م، در جریان یک مأموریت طولانی و بیسابقه ۳۰۰ روزه در مدیترانه، کارائیب و دریای شمال دچار فرسایش عملیاتی و استهلاک شدید شد. این ناو در سال ۲۰۲۶م پس از استقرار در خاورمیانه برای تقابل با ایران، هدف یک حمله همهجانبه و تلافیجویانه از ۱۷ جهت قرار گرفت که پیامدهایی چون ۳۰ ساعت آتشسوزی مداوم، مسمومیت و آوارگی صدها نفر از خدمه و در نهایت خروج کامل این شناور غولپیکر به همراه ۷۰ جنگنده آن از مدار نبرد و ترک منطقه درگیری را به دنبال داشت.
پیشینه و ساخت
ساخت این ناو با برش تشریفاتی یک صفحه فولادی ۱۵ تنی در سال ۲۰۰۵م آغاز شد و پس از مدتی در سال ۲۰۰۹م ساخت بخش اصلی آن کلید خورد. این ناو در نهایت بهطور رسمی در سال ۲۰۱۷م به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا تحویل داده شد و جایگزین ناو یواساس اینترپرایز شد.[۱] یک شرکت کشتیسازی در ویرجینیا که تنها شرکت دارای توانایی ساخت ناو هواپیمابر هستهای در آمریکا است ساخت این شناور را بر عهده داشت.[۲] این ناو برای طول عمر بالایی طراحی شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۸م در خدمت نیروی دریایی آمریکا باقی بماند.[۳] هزینه ساخت ناو جرالد آر. فورد آن را به پرهزینهترین سامانه نظامی جهان تبدیل کرده است.[۴]
مشخصات فنی
یواساس جرالد آر. فورد با عرض ۷۷ متر و جثهای مشابه ناوهای کلاس نیمیتز،[۵] حدود ۳۳۵ متر طول و وزنی بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ تُن دارد[۶] و بهدلیل استفاده از سامانههای خودکار بیشتر، حدود ۴۰۰۰ تُن سبکتر است.[۷] و میتواند همزمان بیش از ۷۵ فروند هواپیما را حمل کند.[۸] این ناو برخلاف نسلهای پیشین که برای ۴۰ سال خدمت طراحی شده بودند، با هدف عمر عملیاتی بیش از ۹۰ سال ساخته شده است. برای تسهیل حرکت هواپیماها و مهمات روی عرشه، طراحان جزیره فرماندهی پرواز را به بخش عقبتر ناو منتقل کردهاند.[۹]
این ناو از رآکتورهای هستهای نوینی بهره میبرد که توان الکتریکی بسیار بیشتری نسبت به رآکتورهای کلاس نیمیتز تولید میکنند و نیاز به فضای کمتری دارند. یکی از مهمترین نوآوریهای این ناو استفاده از سامانه پرتاب الکترومغناطیسی هواپیما (EMALS) به جای منجنیقهای بخار قدیمی است که شتابی یکنواخت برای پرتاب انواع هواپیماها و پهپادها فراهم میکند،[۱۰] فرسایش جنگندهها را کاهش داده و میتواند هر ۴۵ ثانیه یک هواپیما را پرتاب کند.[۱۱] برای فرود هواپیماها سامانه پیشرفته گیرانداز (AAG) جایگزین ترمزهای هیدرولیکی شده است که با استفاده از موتورهای الکتریکی و رایانه توقف ایمنتری را رقم میزند.[۱۲] همچنین استفاده از آسانسورهای جدید تسلیحات، انتقال مهمات به عرشه را تسریع کرده است.[۱۳] بهدلیل سطح بالای اتوماسیون این ناو با تعداد خدمه کمتری عملیاتی میشود که نسبت به نسلهای پیشین کاهش چشمگیری داشته است.[۱۴]
تسلیحات و توان هوایی
قدرت تهاجمی ناو فورد بر پایه بال هوایی هشتم (CVW-8) استوار است.[۱۵] عرشه پرواز این ناو ظرفیت حمل تعداد زیادی از انواع هواپیما و بالگرد را دارد. ترکیب اسکادران پروازی آن شامل جنگندههای سوپر هورنت شامل سه اسکادران تکسرنشین F/A-18E و یک اسکادران دو سرنشین F/A-18F که میتوانند تا ۹ موشک از جمله پیکربندی «زنبور قرمز قاتل» را حمل کنند، هواپیماهای جنگ الکترونیک گراولر، هواپیماهای هشدار زودهنگام هاوکآی و بالگردهای سیهاوک شامل ۱۹ فروند به همراه ۲ فروند پرنده تیلتروتور CMV-22B Osprey است.[۱۶]
این ناو همچنین برای پذیرش جنگندههای نسل جدید مانند لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ و پهپادهای سوخترسان در حال ارتقا است[۱۷] و توان تهاجمی آن با موشکهای دوربرد AIM-174B با برد بیش از ۳۲۰ کیلومتر، موشکهای ضدکشتی AGM-158C و مینهای هوشمند ۹۰۰ کیلوگرمی Quicksink تکمیل میشود.[۱۸] ناو فورد برای دفاع از خود، به رادارهای پیشرفته دو بانده مانند رادار AN/SPY-3 برای کشف موشکهای کروز، سامانههای موشکی سطحبههوا و توپهای دفاع نزدیک مجهز شده است. در یک آزمایش مقاومت بدنه در تابستان ۲۰۲۱م، این ناو در برابر انفجار زیرآبی بسیار قدرتمندی معادل ۱۸٬۱۴۴ کیلوگرم تیانتی که برای تضمین امنیت ۵۰۰۰ ملوان در برابر موشکهای ضدکشتی مانند DF-21 انجام شد مورد ارزیابی قرار گرفت و با موفقیت آن را پشت سر گذاشت.[۱۹]
چالشهای رزمی در تقابل با ایران
یواساس جرالد فورد بهمنظور مقابله با ایران و محافظت از نیروها و متحدان آمریکا در خاورمیانه و حوالی سواحل اسرائیل مستقر شد؛ اما توانایی و آمادگی رزمی این ناو برای رویارویی با ایران با چالشهای جدی مواجه بود. استقرار طولانیمدت و بیسابقه این ناو حدود ۳۰۰ روز از زمان آغاز مأموریت خود، در دریای شمال، مدیترانه و کارائیب، تمرینات شدید در دریای شمال که زیردریایی اتمی کلاس یاسن روسیه با موشکهای مافوق صوت زیرکون به آن نزدیک شد و مأموریتهایی برای بیثباتسازی حکومت مادورو در ونزوئلا، که طولانیترین مأموریت یک ناو پس از جنگ ویتنام محسوب میشود منجر به استهلاک شدید، خستگی خدمه و فرسایش کامل آن شده است.[۲۰]
از سوی دیگر، بر پایه برخی گزارشها بحران در پایگاه صنعتی دفاعی و صنعت کشتیسازی آمریکا باعث شده تا ظرفیتهای تعمیر، نگهداری و جایگزینی ناوها به شدت محدود شود و همزمان پیشرفت موشکهای بالستیک، ضدکشتی و مافوقصوت، آسیبپذیری این ناو گرانقیمت را افزایش داده است.[۲۱] علیرغم آنکه مقامات نظامی آمریکایی مدعی هستند این ناو و ناوشکنهای اسکورت آن به سامانههای دفاعی پیشرفته برای رهگیری موشکها مجهز بوده، هدف قرار دادن آن در سرعت بالا دشوار است و در کوتاهمدت توان دفاعی دارد، اما فرسایش ناوگان و تردیدها در خصوص آمادگی ارتش آمریکا برای ورود به یک جنگ طولانیمدت و گسترده، توانایی واقعی ناو جرالد فورد را برای مقابله با ایران به شدت به چالش کشیده است.[۲۲]
آسیب در زمان حمله به ایران
به گزارشرسانههای مختلف، نخستین نشانههای آسیبدیدگی و از همپاشیدگی این ناو در بهمن ۱۴۰۴ش گزارش شد، زمانی که بیش از ۶۵۰ عدد از سرویسهای بهداشتی آن از کار افتاد.[۲۳] سپس در تاریخ ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش آتشسوزی گستردهای در بخش رختشویی اصلی ناو رخ داد که نزدیک به ۳۰ ساعت طول کشید.[۲۴] این حادثه به مصدومیت چندین ملوان و تخریب بیش از ۶۰۰ تختخواب انجامید[۲۵] و دود ناشی از آن، بیش از ۲۰۰ نفر از خدمه را دچار مشکل تنفسی کرد.[۲۶] مقامات نظامی آمریکا ادعا کردند که این آتشسوزی به حملات نظامی مرتبط نبوده است.[۲۷]
عوامل و زمینههای آسیب
به گزارش برخی رسانههای آمریکایی، ناو جرالد فورد و ۵۰۰۰ ملوان آن در زمان خروج از منطقه، به مرز فروپاشی روحی و جسمی رسیده بودند. سناتور مارک وارنر، معاون رئیس کمیته اطلاعاتی سنا، اعلام کرد که خدمه این ناو بهای تصمیمات نظامی عجولانه را پرداخت میکنند. آسوشیتدپرس به نقل از ملوانان گزارش داد که بسیاری از آنان به محض بازگشت، قصد ترک نیروی دریایی را دارند و تمدیدهای مکرر مأموریت، باعث از دست دادن مراسم عروسی، تولد فرزندان و لحظات پایانی عمر نزدیکانشان شده است.[۲۸] داگلاس مکگریگور، سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا نیز مدعی شده است که برخی ملوانان ناو جرالد آر. فورد از شدت نارضایتی، بهطور عمدی زیرپیراهنها را داخل توالتها میچپاندند تا سیستم فاضلاب از کار بیفتد. به گزارش وی، خدمه پس از حدود ۱۰ ماه حضور مداوم در دریا بهشدت ناراضی بوده و این نارضایتی بهشکلهای بیسابقهای بروز کرده است.[۲۹]
تحلیل کارشناسان از علل حادثه آتشسوزی
کارشناسان نظامی در تحلیل رویداد آتشسوزی، دو سناریو را مطرح کردهاند. بهگفتهٔ آنان، اگر حادثه تصادفی بوده باشد، نشاندهندهٔ ضعف انضباط و مدیریت ضعیف است و اگر عمدی بوده باشد، حاکی از افت شدید روحیه و مقاومت پرسنل در برابر اعزام به خط مقدم است. برخی تحلیلگران نیز این مشکلات را به تهیشدن پایگاه صنعتی دفاعی آمریکا و عدم کارایی سامانههای کلیدی مانند منجنیق الکترومغناطیسی مرتبط دانستهاند.[۳۰]
ناکامی عملیاتی و عقبنشینی از منطقه نبرد
این ناو پس از ناکامی در مأموریت خود علیه ایران، منطقه عملیات را ترک کرد و در جزیرهٔ کرت در دریای مدیترانه پهلو گرفت.[۳۱] بر اساس اعلام سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، عقبنشینی یکبارهٔ ناو هواپیمابر جرالد فورد از میدان جنگ و ناکامی آن در پشتیبانی نظامی از نیروهای آمریکایی در منطقۀ غرب آسیا، نشاندهندهٔ پوشالیبودن قدرت مادی مستکبران توصیف شده است. وی تأکید کرد که تغییر مسیر این ناو بهسمت پایگاه آمریکا و تلاش برای عدمعبور از تنگه بابالمندب، این سؤال را برای افکار عمومی جهان و منطقه رقم زده است که چرا باید یک ناو جنگی ۱۳ میلیارد دلاری آمریکا از چند قایق تندرو چندهزاردلاری نیروهای مقاومت ترس و هراس داشته باشد؟[۳۲] بهگزارش رسانهها این ناو بعد از برقراری آتشبس موقت از ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ش، دوباره به دریای سرخ برگشته است. کارشناسان بازگشت این ناو را در راستای بخشی از آرایش جدید نظامی و تغییر ماهیت تهدیدها تحلیل میکنند.[۳۳]
پانویس
- ↑ «جزئیات مشخصات ناو «یواساس جرالد آر. فورد»، وبسایت فرارو.
- ↑ «همه چیز درباره مأموریت و توان نظامی ناو هواپیمابر یواساس جرالد آر. فورد»، پایگاه خبری تحلیلی پارسینه.
- ↑ «همه چیز درباره مأموریت و توان نظامی ناو هواپیمابر یواساس جرالد آر. فورد»، پایگاه خبری تحلیلی پارسینه.
- ↑ «جرالد آر. فورد» ، گرانترین ناو جنگی جهان/ این ناو چقدر برای آمریکا هزینه برداشته است؟»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ پناهی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهی قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو.
- ↑ «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ «چرا ناو هواپیمابر جرالد فورد توان مقابله با ایران را از دست میدهد؟»، وبسایت گجت نیوز.
- ↑ «چرا ناو هواپیمابر جرالد فورد توان مقابله با ایران را از دست میدهد؟»، وبسایت گجت نیوز.
- ↑ «واکنش مقام نظامی آمریکا به سخن رهبری در مورد غرق کردن ناو / نیویورک تایمز: ناو جرالد فورد در سواحل اسرائیل مستقر میشود»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.
- ↑ «آمریکا در بنبست خودساخته؛ چرا ناو پیشرفته «جرالد فورد» از میدان رویارویی با ایران خارج شد؟»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «وقوع آتشسوزی در ناو هواپیمابر «جرالد آر. فورد»»، وبسایت عصر ایران.
- ↑ «جزئیات تازه از آتشسوزی سنگین ناو جرالد فورد/ وضعیت اسفبار ملوانان آمریکایی پس از حریق»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.
- ↑ «آمریکا در بنبست خودساخته؛ چرا ناو پیشرفته «جرالد فورد» از میدان رویارویی با ایران خارج شد؟»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «گزارش بلومبرگ از مشکلات متعدد ناو هواپیمابر جرالد فورد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «آمریکا در بنبست خودساخته؛ چرا ناو پیشرفته «جرالد فورد» از میدان رویارویی با ایران خارج شد؟»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «افشاگری درباره اقدام عجیب ملوانهای «جرالد آر. فورد» برای فرار از جنگ با ایران/ ماجرای خرابکاری عمدی ملوانها چیست؟+ فیلم»، وبسایت اقتصاد نیوز.
- ↑ «آمریکا در بنبست خودساخته؛ چرا ناو پیشرفته «جرالد فورد» از میدان رویارویی با ایران خارج شد؟»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «ناو هواپیمابر جرالد فورد پس از شکست مأموریت از منطقه عقبنشینی کرد.»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «عقبنشینی ناو هواپیمابر جرالد فورد، پوشالی بودن قدرت مستکبران را ثابت کرد»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «جرالد فورد در سایه آتشبس؛ عروس تعریفی بعدی در میانه جنگی که هنوز تمام نشده»، وبسایت تابناک.
منابع
- «آمریکا در بنبست خودساخته؛ چرا ناو پیشرفته «جرالد فورد» از میدان رویارویی با ایران خارج شد؟»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۶ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «استقرار ناو «جرالد فورد» و دو ناوشکن آمریکا در دریای سرخ»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «افشاگری دربارهٔ اقدام عجیب ملوانهای «جرالد آر. فورد» برای فرار از جنگ با ایران/ ماجرای خرابکاری عمدی ملوانها چیست؟ + فیلم»، وبسایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
- پناهی، حسین علی، «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهٔ قدرت جرالد آر فورد + ویدیو»، وبسایت روزیاتو، تاریخ درج مطلب: ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «جرالد آر. فورد»، گرانترین ناو جنگی جهان/ این ناو چقدر برای آمریکا هزینه برداشته است؟»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «جرالد فورد در سایه آتشبس؛ عروس تعریفی بعدی در میانه جنگی که هنوز تمام نشده»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «جزئیات تازه از آتشسوزی سنگین ناو جرالد فورد/ وضعیت اسفبار ملوانان آمریکایی پس از حریق»، وبسایت روزنامهٔ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «جزئیات مشخصات ناو «یواساس جرالد آر. فورد»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «چرا ناو هواپیمابر جرالد فورد توان مقابله با ایران را از دست میدهد؟»، وبسایت گجت نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «سپاه: ناو هواپیمابر جرالد فورد از مدار خارج شد»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «عقبنشینی ناو هواپیمابر جرالد فورد، پوشالی بودن قدرت مستکبران را ثابت کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «قُمار بزرگ روی آب | قویترین ناو جهان با نقطهضعفی آشکار | همهچیز دربارهٔ ناو یواساس جرالد آر. فورد که راهی خاورمیانه شده است»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «گزارش بلومبرگ از مشکلات متعدد ناو هواپیمابر جرالد فورد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «ناو هواپیمابر جرالد فورد پس از شکست مأموریت از منطقه عقبنشینی کرد.»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «ناو هواپیمابری که در برابر ۱۸ تن تیانتی دوام آورد؛ پشتپردهٔ قدرت جرالد آر فورد»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «همه چیز دربارهٔ مأموریت و توان نظامی ناو هواپیمابر یواساس جرالد آر. فورد»، پایگاه خبری تحلیلی پارسینه، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «واکنش مقام نظامی آمریکا به سخن رهبری در مورد غرق کردن ناو / نیویورک تایمز: ناو جرالد فورد در سواحل اسرائیل مستقر میشود»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «وقوع آتشسوزی در ناو هواپیمابر «جرالد آر. فورد»»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.