بوئینگ کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر
بوئینگ کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر؛ گونهای از هواپیماهای سوخترسان نظامی آمریکا برای سوختگیری هوایی.
بوئینگ کیسی-۱۳۵ استراتوتانکر (Boeing KC-135 Stratotanker) خانوادهای از هواپیماهای سوخترسان نظامی ساخت شرکت بوئینگ در ایالات متحده آمریکا است که برای سوختگیری هوایی از هواگردهای مختلف طراحی شده است. این هواپیما نخستین سوخترسان جت نیروی هوایی آمریکا محسوب میشود. در جنگ رمضان رسانههای آمریکایی از انهدام چند فروند از این هواپیماها در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان و آسمان عراق خبر دادند که با واکنش شدید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا همراه بود.
تاریخچۀ توسعه
هواپیمای کیسی-۱۳۵ از نمونه آزمایشی بوئینگ ۳۶۷–۸۰ توسعه یافت که همزمان مبنای طراحی هواپیمای مسافربری بوئینگ ۷۰۷ نیز قرار گرفت. بدنهٔ این هواپیما باریکتر و کوتاهتر از ۷۰۷ است و شرکت بوئینگ برای آن شناسه مدل ۷۱۷ را تعیین کرد.[۱] در ۱۹۵۴م، نیروی هوایی آمریکا سفارش اولیه ۲۹ فروند کیسی-۱۳۵ ای را ثبت کرد که این رقم بعدها به سفارش ۸۲۰ فروند رسید. کیسی-۱۳۵ در سال ۱۹۵۷م وارد خدمت شد و بهعنوان نخستین هواپیمای سوخترسان جت نیروی هوایی ایالات متحده شناخته میشود.[۲] قیمت این هواپیما حدود ۶۵ میلیون دلار برآورد میشود.[۳]
مشخصات فنی و قابلیتهای سوخترسانی
طول این هواپیما حدود ۴۱ متر، دهانه بال آن حدود ۳۹ متر و حداکثر سرعت آن حدود ۹۳۰ کیلومتر در ساعت است. برد عملیاتی کیسی-۱۳۵ بیش از ۱۵ هزار کیلومتر و ظرفیت سوخت آن بیش از ۹۰ هزار کیلوگرم است.[۴] کیسی-۱۳۵ ستون فقرات ناوگان سوخترسان نیروی هوایی ایالات متحده محسوب میشود.[۵] این هواپیما از سیستم بوم (Boom) استفاده میکند؛ یک لولهٔ تلسکوپی که توسط اپراتوری در عقب هواپیما هدایت میشود و به هواپیمای دریافتکنندۀ سوخت متصل میشود. از نظر ظرفیت، یک فروند کیسی-۱۳۵ میتواند به ۲۰ تا ۳۰ فروند جنگنده اف-۱۵ یا اف-۳۵ سوخترسانی کند یا یک بمبافکن بی-۲ اسپیریت را بهطور کامل تغذیه کند.[۶]
در عملیاتهای بزرگ، اغلب چندین تانکر به صورت هماهنگ برای پشتیبانی از بمبافکنهای سنگین بهکار گرفته میشوند. در مأموریتهای واقعی، بهطور معمول ۴ تا ۶ ساعت پرواز میکند و حدود ۴۰٬۰۰۰ تا ۶۰٬۰۰۰ پوند سوخت را برای حفظ مدار پروازی مصرف میکند. پس از کسر این مقدار، حدود ۱۴۰٬۰۰۰ تا ۱۶۰٬۰۰۰ پوند سوخت قابل انتقال باقی میماند. این تانکر در یک پرواز استاندارد قادر است ۲۰ تا ۲۵ اتصال سوخترسانی انجام دهد.[۷]
نقش راهبردی در عملیات هوایی
بسیاری از استراتژیستهای نظامی، هواپیماهای سوخترسان را زیرساخت پنهان جنگ هوایی و عامل توانمندساز توصیف میکنند و معتقدند این هواپیماها حتی از بمبافکنهای راهبردی در اجرای عملیاتهای جهانی مهمتر هستند. بهدلیل اهمیت حیاتی، برخی تحلیلگران نظامی بر این باورند که دشمنان آمریکا در هر درگیری احتمالی، ابتدا تلاش میکنند این هواپیماها را از بین ببرند.[۸] این هواپیما در جنگ ویتنام، جنگ خلیج فارس، افغانستان، عراق و حمله به ایران نقش حیاتی در تمدید برد هواپیماهای جنگی ایفا کرده است.[۹]
وضعیت عملیاتی فعلی و جایگزینی
فرماندهی هوایی آمریکا تا ۲۰۱۸م حدود ۳۹۶ فروند کیسی-۱۳۵ را در اختیار داشت. مطالعات نشان داده است که بسیاری از این هواپیماها میتوانند تا حدود ۲۰۳۰م و برخی تا ۲۰۴۰م همچنان پرواز کنند، هرچند هزینههای نگهداری آنها بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. با این حال، ایالات متحده در سالهای اخیر فرایند جایگزینی تدریجی این هواپیما با تانکرهای جدیدتر مانند بوئینگ کیسی-۴۶ پگاسوس را آغاز کرده است.[۱۰]
نقش عملیاتی در جنگ رمضان
در جریان جنگ رمضان، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان توسط ایران خبر دادند.[۱۱] همچنین گزارش شد یک فروند دیگر در حال پرواز در آسمان عراق هدف قرار گرفت که به کشتهشدن ۶ خدمه آن انجامید.[۱۲] دونالد ترامپ در واکنش به این گزارشها، رسانههایی مانند والاستریت ژورنال و نیویورک تایمز را متهم به انتشار اخبار جعلی و تلاش برای القای شکست آمریکا در جنگ کرد. کارشناسان نظامی معتقدند انهدام ناوگان سوخترسان، توان عملیاتی نیروی هوایی آمریکا را بهشدت محدود کرده و بسیاری از عملیاتهای دوربرد را در عمل غیرممکن میسازد.[۱۳]
پانویس
- ↑ «آشنایی با بوئینگ سی-۱۳۵ استراتولیفتر»، همشهری آنلاین.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران.
- ↑ «معرفی هواپیمای سقوط کرده آمریکایی در جنگ + قیمت بسیار سنگین آن»، وبسایت روزنامۀ هفت صبح.
- ↑ «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران.
- ↑ «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران.
- ↑ «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران.
- ↑ «در جریان جنگ تحمیلی سوم، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان توسط ایران خبر دادند.»، وبسایت شبکۀ العالم.
- ↑ «جزئیات سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکا در عراق»، وبسایت دنیای اقتصاد.
- ↑ عاملی، «۶ زخم عمیق بر پیکر رژیم آمریکا و کرنش نسبت به ملت ایران»، خبرگزاری ایرنا؛ «در جریان جنگ تحمیلی سوم، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان توسط ایران خبر دادند.»، وبسایت شبکۀ العالم.
منابع
- «آشنایی با بوئینگ سی-۱۳۵ استراتولیفتر»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ بهمن ۱۴۰۲ش.
- «چرا انهدام سوخترسانهای KC-135، ترامپ را عصبانی کرده است؟»، وبسایت باشگاه خبرنگارران دانشجویی ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسنفد ۱۴۰۴ش.
- «در جریان جنگ تحمیلی سوم، رسانههای آمریکایی از انهدام پنج فروند سوخترسان کیسی-۱۳۵ در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان توسط ایران خبر دادند.»، وبسایت شبکهٔ العالم، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
- عاملی، سعیدرضا، «۶ زخم عمیق بر پیکر رژیم آمریکا و کرنش نسبت به ملت ایران»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «معرفی هواپیمای سقوط کرده آمریکایی در جنگ + قیمت بسیار سنگین آن»، وبسایت روزنامهٔ هفت صبح، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «یک هواپیمای سوخترسان آمریکا به چند هواپیما میتواند سوخت برساند؟»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۹ مهر ۱۴۰۴ش.