تنب کوچک

تنب کوچک؛ جزیره‌ای در غرب تنب بزرگ.

تنب کوچک جزیره‌ای در خلیج فارس و غرب تنب بزرگ است و موقعیت استراتژیک به‌دلیل نزدیکی به تنگه هرمز دارد. این جزیره فاقد سکنه است و کاربری نظامی دارد.

موقعیت

تنب کوچک در جنوب بندرلنگه و غرب تنب بزرگ قرار دارد. فاصلهٔ آن تا بندرعباس حدود ۱۶۹ کیلومتر، تا تنب بزرگ حدود 12 کیلومتر، تا بندرلنگه 45 کیلومتر و تا جزیرۀ حمرا در رأس‌الخیمه 80 کیلومتر است. نزدیک‌ترین بنادر ایرانی به آن، بندرخمیر و بندرلنگه هستند که هر دو در فاصلهٔ تقریبی ۷۵ کیلومتری قرار دارند. این جزیره بین ۵۵/۸ تا ۵۵/۱۰ درجهٔ طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۴ تا ۲۶/۱۵ درجهٔ عرض شمالی واقع شده است.

اهمیت

اهمیت تنب کوچک بیشتر در ارتباط با تنب بزرگ است؛ به‌گونه‌ای که به‌عنوان خط دفاعی ورودی خلیج فارس و نقش پشتیبانی آن مورد توجه قرار می‌گیرد و حریم آب‌های قانونی سواحل خلیج فارس را گسترش می‌دهد. تنب کوچک بر ناوهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، تسلط و دید دارد. همچنین، این جزیره به‌عنوان پشتوانه‌ای برای تنب بزرگ و خط مقدمی برای دفاع از بندر لنگه عمل می‌کند.

نام‌های جزیره

جزیرۀ تنب کوچک در زبان محلی نبی تنب یا تنبو نامیده می‌شود. تنبو در گویش تنگستانی به‌معنای تپهٔ کوچک است. همچنین به تنمبو، توئب، تنب مار و تمب مار نیز شهرت دارد. تنب کوچک فانوس دریایی خلیج فارس نیز نامیده می‌شود.

جمعیت‌شناسی

این جزیره خالی از سکنه است؛ زیرا هیچ منبع آبی در آن یافت نمی‌شودو کاربری کاملا نظامی دارد.

شکل و مساحت

تنب کوچک با شکل تقریباً مثلثی، وسعتی حدود ۱٫۲ کیلومتر مربع دارد. این جزیره به‌صورت یک طاقدیس از آب سر برآورده و از دور به‌شکل پشته‌ای یکپارچه دیده می‌شود. سطح جزیره در دماغهٔ شمالی و شمال غربی ناهموار است و از تپه‌های تقریباً گردی تشکیل شده است. نیمهٔ شمالی جزیره هموار است. در بخش شرقی نیز تپه‌ای به ارتفاع ۲۲ متر دیده می‌شود. نیمهٔ جنوبی متشکل از ناهمواری‌های پراکنده‌ای است که حداکثر بلندی آن به ۲۰ متر می‌رسد. بلندترین نقطه آن، تپه زهرا، با ارتفاع ۳۵ متر از سطح دریا قرار دارد و دارای زمین‌های شنی و در برخی نقاط صخره‌ای است.

طبیعت و پوشش گیاهی‌جانوری

با وجود عدم دسترسی به آب شیرین، برخی گیاهان کویری، مارها و پرندگان در آن زندگی می‌کنند و از همین رو آن را تنب مار نیز نامیده‌اند.

امکانات

تنب کوچک دارای یک اسکلۀ نسبتاً کوچک و یک باند فرودگاه مختص استفاده‌های نظامی است.

پانویس

منابع

• «آشنایی با جزیره تنب کوچک - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 1 اردیبهشت 1391ش.
• «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 24 آبان 1389ش.
• امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سه گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شمارۀ 56، بهار 1399ش.
• جالینوسی، احمد و رستمی، طیبه، «بررسي دلایل سياسي و تاريخي ادعاهاي امارات متحده عربي و استدلال ايران در مورد مالکيت ايران بر جزاير سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسي»، فصلنامۀ تخصصی مطالعات خليج‌فارس، سال دوم، شمارۀ سوم، پاییز 1395ش.
• حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سه‌گانه)»، تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، شمارۀ 21، زمستان 1393ش.
• مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، شمارۀ 59 و 60، مرداد و شهریور 1371ش.
• وثوقی، محمدباقر، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.