آش ارده، از غذاهای رایج در شهرهای جنوبی ایران.
| نام و طبقهبندی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | ماشپلو، پیلا ارده |
| نام بومی | آش ارده |
| نوع | غذای سنتی و پلو |
| گروه | غذاهای اصلی |
| خاستگاه و پراکندگی | |
| خاستگاه | خوزستان، ایران |
| منطقه | جنوب ایران (دزفول، شوشتر) |
| کشور | ایران |
| فصل | پاییز و زمستان |
| ترکیبات | |
| مواد تشکیلدهنده | برنج ماش ارده |
| ماده اصلی | ارده و ماش |
| تهیه و مصرف | |
| روش تهیه | پخت برنج و ماش به صورت پلو و مخلوط کردن با ارده |
| شیوه مصرف | همراه با شیره خرما یا شکر و تربچه |
| ویژگیها و سلامت | |
| کاربرد | غذای گرم زمستانی |
| فواید | طبع گرم، رفع خستگی، تأمین انرژی |
| ارزش فرهنگی | |
| ارزش فرهنگی | از غذاهای سنتی و رایج جنوب ایران |
آش ارده از غذاهای مخصوص استان خوزستان و شهرهای دزفول و شوشتر است. آش ارده برخلاف اسم آن که تصور آش از آن میرود، نوعی پلو است که از ترکیب ماش، برنج و ارده تهیه میشود و در فصل سرد سال بهخصوص روزهای بارانی، از آن استفاده میشود.
معرفی
آش ارده با نامهای ماشپلو[۱] یا پیلا ارده[۲] نیز خوانده میشود. این آش که نوعی پلوی خوشمزه است با برنج، ماش و ارده درست میشود. این غذا بهدلیل طبع گرمی که دارد، در فصلهای پاییز و زمستان استفاده میشود و خواص زیادی برای سلامتی بدن انسان دارد از جمله: ارده، چربی بالایی دارد ولی چربی آن از چربیهای خوب است و خستگی و کوفتگی بدن را از بین میبرد. ماش هم پروتئین بالایی دارد و انرژی لازم برای بدن انسان را فراهم میکند.[۳]
اردهای که دزفولیها در آش ارده استفاده میکنند، از کنجد بوداده تهیه میشود و رنگ تیرهای دارد. اردهای که از کنجد خام درست میشود و رنگ روشنی دارد، برای استفاده در آش ارده مناسب نیست.[۴]
طرز تهیه
برای تهیهٔ آش ارده، ابتدا ماشها را میپزند. سپس برنج را در آب جوش ریخته و آبکشی میکنند. در مرحلهٔ بعد ماشها را با برنج مخلوط کرده و برنج را به مدت ۴۵ دقیقه دَم میکنند. بعد از پختن برنج، آش ارده را درون ظرفی ریخته و به مقدار دلخواه روی آن ارده میریزند و خوب با هم مخلوط میکنند تا ارده به خورد برنج برود.[۵]
چند نکته
در تهیه بهتر این غذا و خوردن آن، نکاتی وجود دارد که عبارتاند از:
- بهتر است ارده را وقتی برنج داغ است اضافه کنند تا بهخوبی به خوردِ برنج برود.[۶]
- در کنار این غذا از شیرهٔ خرما استفاده میکنند، به این صورت که هرکس به میزان دلخواه روی برنج خود، شیره میریزد.[۷]
- بعضیها بهجای شیرهٔ خرما از شکر یا خرما استفاده میکنند.
- از قدیم مرسوم بوده آش ارده با سبزی بهخصوص تربچه و برگهایش خورده شود.[۸]
پانویس
- ↑ «آش ارده شوشتری، غذای گرم و مخصوص روزهای سرد زمستانی»، وبسایت مجله دلتا.
- ↑ «طرز تهیه ارده پلو یا آش ارده خوزستانی (غذای زمستانی مقوی)»، وبسایت مجله کوروش.
- ↑ «آش ارده شوشتری، غذای گرم و مخصوص روزهای سرد زمستانی»، وبسایت مجله دلتا.
- ↑ «آش ارده، پلو ارده خوزستانی»، وبلاگ تندیس درخشان.
- ↑ مهدیانی، «کارناوال طعم و رنگ در غذاهای جنوبی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
- ↑ «آش ارده، پلو ارده خوزستانی»، وبلاگ تندیس درخشان.
- ↑ «طرز تهیه ارده پلو یا آش ارده خوزستانی (غذای زمستانی مقوی)»، وبسایت مجله کوروش.
- ↑ «آش ارده، پلو ارده خوزستانی»، وبلاگ تندیس درخشان.
منابع
- «آش ارده، پلو ارده خوزستانی»، وبلاگ تندیس درخشان، تاریخ بازدید: ۸ بهمن ۱۴۰۱ش.
- «آش ارده شوشتری، غذای گرم و مخصوص روزهای سرد زمستانی»، وبسایت مجله دلتا، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۴۰۰ش.
- «طرز تهیه ارده پلو یا آش ارده خوزستانی (غذای زمستانی مقوی)»، وبسایت مجله کوروش، تاریخ درج مطلب: ۱ آذر ۱۴۰۱ش.
- مهدیانی، معصومه، «کارناوال طعم و رنگ در غذاهای جنوبی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آذر ۱۴۰۱ش.