ازدواج اینترنتی

پادکست مقاله | 🡇 noicon

ازدواج اینترنتی؛ شیوه جدید همسرگزینی و الگوی نوین ازدواج.

ازدواج اینترنتی به‌عنوان شیوه‌ای نوین در همسرگزینی، با گسترش فناوری و تغییرات اجتماعی شکل گرفته و فرصت‌های جدیدی برای آشنایی فراهم کرده است. این پدیده با مزایایی چون افزایش دایرهٔ انتخاب، صرفه‌جویی در زمان و هزینه و استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی همراه است؛ اما چالش‌ها و آسیب‌های متعددی مانند عدم امکان شناخت کامل طرف مقابل، احتمال کلاهبرداری، بی‌اعتمادی، ناپایداری روابط، گسترش ناهنجاری‌ها و پیچیدگی‌های حقوقی و شرعی به همراه دارد. در ایران، بخش قابل‌توجهی از این ازدواج‌ها به شکست منجر می‌شود و بسیاری از پلتفرم‌ها بدون نظارت کافی فعالیت می‌کنند. به نظر فعالان فرهنگی-مذهبی رویکرد متعادل، بهره‌گیری آگاهانه از ظرفیت فضای مجازی در کنار نظارت خانواده، مشاورهٔ تخصصی، رعایت اصول اخلاقی و شرعی و ثبت قانونی ازدواج است تا هم فرصت‌های جدید بهره‌برداری شود و هم آسیب‌های احتمالی به حداقل برسد.

مفهوم‌شناسی

ازدواج اینترنتی نوعی آشنایی و ایجاد رابطه است که عمدتاً از طریق فضای مجازی و ابزارهای دیجیتال صورت می‌گیرد. این پدیده همزمان با پیشرفت تکنولوژی و تغییرات اجتماعی شکل گرفته و از نظر فنی، اجتماعی و حقوقی، ابعاد مختلفی دارد؛ از نظر فنی، این نوع ازدواج با استفاده از فناوری‌های ارتباطی امکان‌پذیر شده است. از نظر اجتماعی، به‌عنوان یک شیوه در کنار شیوه‌های سنتی ازدواج قلمداد می‌شود و از نظر حقوقی، نیازمند قوانین و مقررات مشخصی برای تأیید و مدیریت است. از منظر شرعی نیز چالش‌هایی مانند شروط نکاح، شاهدان و رعایت قواعد محرمیت را به همراه دارد.

تاریخچه

نخستین عروسی آنلاین در سال ۱۸۷۶م رخ داد؛ زمانی که اپراتور تلگراف در آریزونا از مرخصی نظامی برای سفر به قصد ازدواج محروم شد و این زوج از طریق تلگراف ازدواج کردند. نخستین سیستم همسریابی اینترنتی در سال ۱۹۹۵م در فرانسه طراحی شد که در آن افراد از راه پروفایل شخصی و علایق خود به هم وصل می‌شدند. این سیستم امروزه پیشرفت زیادی کرده و خدمات متنوعی ارائه می‌دهد. مفهوم ازدواج اینترنتی از دههٔ ۱۹۹۰م و از شهر ایسی لهمو لینو در فرانسه وارد ادبیات عام فناوری اطلاعات و ارتباطات شد.

ازدواج اینترنتی در ایران

در ایران، نخستین وب‌سایت همسریابی توسط یک روحانی اردبیلی در سال ۱۳۷۹ش با هدف ایجاد تشکیلات واقعی در جامعه راه‌اندازی شد. در دههٔ ۸۰ شمسی، به‌دلیل دسترسی مشکل به اتاق‌های گفت‌وگو در یاهو، وب‌سایت‌های دیگری با هدف همسریابی به وجود آمدند که بیشتر در زمینهٔ همسریابی موقت و دوست‌یابی فعالیت می‌کردند.

موضوع دوست‌یابی مجازی و ازدواج اینترنتی در سال‌های اخیر، به‌تدریج میان عموم مردم رواج یافت؛ هرچند ریشه‌های اولیهٔ آن به اوایل دههٔ ۱۳۸۰ش بازمی‌گردد. این شیوهٔ آشنایی از همان آغاز با واکنش‌های متفاوتی مواجه شد و نگرانی‌هایی جدی در خصوص انطباق آن با هنجارهای اخلاقی، شرعی و فرهنگی جامعهٔ ایران، همراه با چالش‌های احراز هویت و صحت اطلاعات، سبب شد ازدواج اینترنتی با احتیاط فراوانی نگریسته شود.

پلتفرم‌های فعال

درحال‌حاضر، پلتفرم‌ها و سایت‌های متنوعی در ایران به‌منظور تسهیل آشنایی و ازدواج فعالیت می‌کنند که معمولاً با ارائهٔ پروفایل‌های کاربری، امکان ارتباط مستقیم یا واسطه‌ای را فراهم می‌سازند. برخی از این سامانه‌ها با دریافت مجوز از نهادهای نظارتی همچون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مرکز ملی فضای مجازی تحت‌نظارت قانونی فعالیت می‌کنند؛ ازجمله پلتفرم همسان‌گزینی وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی که با هدف ترویج ازدواج اسلامی و کاهش تجرد طراحی شده است. بااین‌حال، شمار قابل‌توجهی از سایت‌ها نیز بدون مجوزهای رسمی و نظارت کافی به فعالیت مشغول هستند که خطراتی نظیر کلاهبرداری، سوءاستفاده از اطلاعات شخصی، شکل‌گیری روابط سمی و حتی ازدواج‌های اجباری را به همراه دارند.

سامانه همدم

برنامه همدم، اولین پلتفرم همسریابی آنلاین متناسب با فرهنگ ایرانی-اسلامی است که زیر نظر سازمان تبلیغات اسلامی فعالیت می‌کند. این برنامه با ارائهٔ خدماتی مانند راستی‌آزمایی اطلاعات، آزمون‌های روان‌شناسی و مشاوره‌های تخصصی، به‌دنبال ایجاد بستری امن و قابل اعتماد برای آشنایی و ازدواج جوانان است. در این برنامه، معرف‌ها نقش مهمی در همراهی افراد از ابتدای آشنایی تا تصمیم‌گیری نهایی ایفا می‌کنند. در کنار استقبال از این برنامه به‌عنوان یک اقدام علمی و خانواده‌محور، برخی منتقدان آن را اقدامی سطحی می‌دانند که قادر به حل مشکلات عمیق ازدواج نیست و با فرهنگ ایرانی سازگار نیست.

دسته‌بندی سایت‌ها

سیستم‌های همسریابی اینترنتی در ایران در دو دستهٔ کلی قرار می‌گیرند:

• وبلاگ‌ها: صفحات وبی که به‌صورت رایگان با امکانات کم فعالیت می‌کنند و اساس آن‌ها بر، قرار دادن نظرات است. هیچ نظارتی بر محتوای آن‌ها نیست و افراد شمارهٔ تماس، مشخصات، علایق و ایمیل خود را به‌راحتی در معرض همگان قرار می‌دهند.
• وب‌سایت‌ها: مجموعه‌ای از صفحات وب به هم مرتبط که طراحی بهتری دارند و در سه دسته تقسیم می‌شوند:

1. وب‌سایت‌های متمرکز بر دوست‌یابی و همسریابی: الگوی این سایت‌ها مشابه مدل‌های غربی است و افراد با عضویت، به پروفایل تمام اعضا دسترسی دارند. با طرح سؤالات روان‌شناسانه، میزان تفاهم سنجیده می‌شود.
2. وب‌سایت‌هایی با ارائهٔ خدمات بیشتر: همسریابی یکی از اهداف فرعی است و ارائهٔ خدماتی مانند تالار گفت‌وگو، گروه و انجمن در اولویت است.
3. وب‌سایت‌هایی با مؤسسهٔ واقعی: بیشتر این سایت‌ها ضمن داشتن تشکیلات سازماندهی‌شده، مذهبی هستند و کار اصلی همسریابی در دنیای حقیقی پیگیری می‌شود.

ویژگی‌های آشنایی اینترنتی

آشنایی و ارتباط دو جنس در محیط مجازی، پنج ویژگی مشخص دارد که آن را از روابط چهره‌به‌چهره متمایز می‌کند:

1. سادگی برقراری و قطع رابطه: دسترسی سریع و تسهیل برقراری تماس، افراد را به برقراری رابطه بیشتر ترغیب می‌کند.
2. گمنامی: عدم حضور فیزیکی باعث می‌شود هویت افراد به ظاهر وابسته نباشد و کاربران بتوانند هویت جدید و سیال بسازند.
3. هم‌جواری مجازی: اهمیت نزدیکی مکانی به حداقل می‌رسد و ارتباط و رابطه از هم جدا می‌شوند.
4. توالی تکوینی معکوس: در روابط اینترنتی، برخلاف روابط چهره‌به‌چهره، افراد ابتدا به شناخت می‌رسند و اهمیت جذابیت ظاهری به حداقل می‌رسد.
5. خودافشایی دوجانبه: گمنامی به افراد این شانس را می‌دهد که جنبه‌های بیان‌نشدهٔ وجودشان را بروز دهند و دیگری را در جهان‌بینی شخصی خود سهیم کنند.

علل گرایش به ازدواج اینترنتی

رواج ازدواج اینترنتی نتیجهٔ ترکیبی از عوامل اجتماعی، فرهنگی و تکنولوژیکی است. کاهش روش‌های سنتی معرفی همسر و نبود فرصت‌های آشنایی حضوری، افراد را به‌سوی پلتفرم‌های آنلاین سوق داده است. اثرپذیری از همسالان، دسترسی گسترده به اینترنت و آشنایی بیشتر نسل جوان با فناوری نیز در این روند مؤثر بوده‌اند. افراد با پایگاه اجتماعی-اقتصادی بالاتر، گرایش بیشتری به این روش دارند. ازدواج اینترنتی به‌ویژه برای کسانی که کم‌رو و فاقد مهارت‌های اجتماعی هستند، جذابیت دارد.

عوامل گرایش را می‌توان در چند دسته خلاصه کرد:

• عوامل فردی: افسردگی، نارضایتی از زندگی، شکست عاطفی، اختلال هویت، میزان تحصیلات، علاقه به ارتباط با جنس مخالف، تنوع‌طلبی و نگرش مثبت به سایت‌های همسریابی؛
• عوامل خانوادگی: سطح سواد خانواده، وجود خانواده‌های ازهم‌پاشیده و موافقت خانواده با این نوع ازدواج؛
• عوامل اجتماعی-فرهنگی: بالا رفتن سن ازدواج، افزایش آمار طلاق، تغییر سبک زندگی، فشار خانواده و جامعه، رهایی از قیدوبندهای اجتماعی و محدودیت‌های جامعه در روابط دو جنس؛
• عوامل اقتصادی: توان اقتصادی افراد و هزینهٔ نام‌نویسی در سایت‌های همسریابی؛
• عوامل مذهبی: گرایشات مذهبی، نیم‌مذهبی و غیرمذهبی افراد.

آسیب‌شناسی و چالش‌ها

چالش‌های عمومی

اندیشمندان علوم اجتماعی بر این باورند که اینترنت علی‌رغم فراهم کردن فضای دسترسی آسان و آزاد برای آشنایی، این شیوهٔ همسرگزینی را آسیب‌پذیر نیز کرده است. عدم امنیت، تعهد و اعتماد و روابط ناپایدار، عمده آسیب‌های شناخته‌شده هستند. باومن، جامعه‌شناس لهستانی، معتقد است افراد در این شیوه چیزهایی به دست می‌آورند و چیزهایی از دست می‌دهند؛ مهم‌ترین دستاورد آزادی است، اما در عوض امنیت، تعهد و اعتماد در روابط عاشقانه از دست می‌رود.

از دیدگاه گیدنز، ناپایداری یکی از آسیب‌های مهم این نوع ازدواج است. فضای نامطمئن مجازی نمی‌تواند ملاک دقیقی برای شناخت مطلوب باشد و به‌دلیل عدم هم‌جواری و گمنامی، امکان افزایش سوءتفاهم وجود دارد. خودافشایی و توجه صرف به افکار طرف مقابل، باعث نادیده گرفتن ارزش‌ها و آداب‌ورسوم فرهنگی-اجتماعی می‌شود و زمینه‌ساز اختلاف می‌شود.

چالش‌های خاص در ایران

پژوهش‌ها نشان می‌دهند ۸۵درصد از ازدواج‌های اینترنتی در سه سال اول زندگی به جدایی ختم می‌شود. یکی از مهم‌ترین خطرات، فعالیت غیرقانونی بسیاری از پلتفرم‌های همسریابی است که به بستری برای کلاهبرداری، هویت‌های جعلی، جمع‌آوری و فروش اطلاعات و روابط ناسالم تبدیل شده‌اند. فضای مجازی به‌دلیل دارا بودن ویژگی‌هایی مانند سهولت دسترسی، استفادهٔ آسان، گمنامی کاربران و هزینهٔ پایین به یکی از محل‌های پیدا کردن همسر تبدیل شده است. مشاوران خانواده معتقدند فقدان آموزش، اصلی‌ترین چالش ازدواج است که به انحراف در روش‌های همسریابی می‌انجامد.

معایب و چالش‌های خاص

ازدواج اینترنتی با چالش‌ها و معایبی نیز همراه است. برخی از مهم‌ترین معایب و چالش‌های ازدواج اینترنتی عبارتند از: احتمال کلاهبرداری و سوءاستفاده از طریق ایجاد هویت‌های جعلی و اطلاعات نادرست، عدم امکان شناخت کامل شخصیت طرف مقابل در فضای مجازی، مشکلات فرهنگی و اجتماعی ناشی از تفاوت‌های فرهنگی و باورها، تأثیر منفی بر روابط خانوادگی به‌دلیل مخالفت‌ها و عدم حمایت‌های اجتماعی. همچنین پیچیدگی‌های حقوقی و قانونی در زمینهٔ ثبت ازدواج، تقسیم اموال و حضانت فرزندان و مشکلات دیگری مانند افتادن در ورطهٔ رابطهٔ نامشروع، تعدد همسر، عقد زن شوهردار، ازدواج قبل‌از رسیدن به سن قانونی، ازدواج بدون اذن ولی و عدم مراعات حدود شرعی از دیگر معایب ازدواج اینترنتی است. علاوه‌بر این، عدم امنیت روانی و وابستگی عاطفی از دیگر چالش‌هایی است که در ازدواج‌های اینترنتی مشاهده می‌شود.

آسیب‌های ارتباطی

• شناخت ناقص از یکدیگر: عدم درک و آگاهی کافی از شخصیت و رفتارهای طرف مقابل که موجب ناسازگاری در آینده می‌شود.
• ارائهٔ اطلاعات غیرواقعی: به‌دلیل نبود ملاقات فیزیکی، افراد با ایجاد هویت کاذب، اطلاعات اشتباه در مورد جنسیت، تحصیلات و شخصیت خود ارائه می‌دهند.
• سوءتفاهم: در ارتباط مجازی، به‌دلیل نبود حالت چهره و لحن گفت‌وگو، برداشت افراد بر مبنای احساس آن‌ها است.
• فردگرایانه بودن: اکتفا به افکار و ایده‌های طرف مقابل و نبود ملاقات، منجر به غفلت از آشنایی با تفاوت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی طرفین و خانواده‌ها می‌شود.

تقاضای ازدواج سفید

میزان تقاضا برای ازدواج سفید در کانال‌های همسریابی رو به افزایش است. این پدیده آسیب‌های جسمی و روحی شدیدی به فرد وارد می‌سازد و آیندهٔ او را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. کاربران این وب‌سایت‌ها در برقراری ارتباط، همواره نگرانی، ترس و بی‌اعتمادی دارند و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به باورها و نگرش‌های آن‌ها وارد می‌شود.

نبود تعهد

به‌دلیل این‌که در دوستی‌ها و آشنایی‌های اینترنتی، تعهدی بین افراد ایجاد نمی‌شود، این روابط در مدت کوتاهی به جدایی ختم می‌شوند. در ازدواج اینترنتی، پسران مسئولیتی را تقبل نمی‌کنند و بیشتر آسیب به دختران برمی‌گردد.

بی‌اعتمادی

زوج‌هایی که از این طریق ازدواج می‌کنند، به‌طور مداوم نگران این هستند که ممکن است همسرشان قبل‌از آن‌ها با افراد دیگر در اینترنت دوستی داشته باشد یا بعداز ازدواج این کار را انجام دهد؛ این موجب دغدغه و بدبینی متقابل و همیشگی در آن‌ها می‌شود.

گسترش ناهنجاری

در فضای مجازی برای دوست‌یابی و همسریابی سوءاستفاده‌های زیادی مانند شروط غیرعادی و غیراخلاقی، بهره‌برداری مالی و رفتارهای ناشایسته انجام می‌شود. در بیشتر وب‌سایت‌های همسریابی، اصول اخلاقی رعایت نمی‌شود و بیش از ۹۰درصد روابط افراد با اهداف جنسی است. بسیاری از این سایت‌ها با انتشار محتوای مستهجن و سوءاستفاده از جوانان، زمینهٔ شیوع فساد و روابط نامشروع را فراهم می‌کنند. در کشورهای غربی، همسریابی اینترنتی به‌دلیل تناسب با ارزش و فرهنگ آن جوامع، امری عادی است. وب‌سایت‌های همسریابی در خارج کشور با هدف دوست‌یابی ایجاد می‌شوند، نه همسریابی، و از این نظر با فرهنگ ایرانی تناسبی ندارند.

مزایا

ازدواج اینترنتی با گسترش فناوری، فرصت‌های جدیدی را برای یافتن همسر مناسب فراهم کرده است، برخی از مهم‌ترین این فرصت‌ها عبارتند از؛ افزایش دایرهٔ انتخاب و دسترسی به افراد با فرهنگ‌ها و دیدگاه‌های مختلف از سراسر جهان، صرفه‌جویی در زمان و هزینه‌های مرتبط با آشنایی‌های سنتی، استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی در پلتفرم‌های همسریابی برای تطبیق دقیق‌تر شخصیت‌ها و علایق افراد، فرصت‌های بیشتر برای افراد با محدودیت‌های اجتماعی یا شغلی که در تعاملات حضوری محدودیت دارند. متخصصان اجتماعی و روان‌شناسی، ضمن تأیید مزایای ازدواج اینترنتی، نسبت به برخی چالش‌های آن مانند عدم امکان شناخت کامل طرف مقابل در فضای مجازی، افزایش احتمال کلاهبرداری، مشکلات قانونی و شرعی، هشدار می‌دهند.

رویکردها به ازدواج اینترنتی

رویکرد روان‌شناختی

ازدواج اینترنتی هم‌زمان با افزایش اعتمادبه‌نفس و گسترش دایرهٔ ارتباطات، منجر به احساس آزادی بیشتر در انتخاب همسر می‌شود. بااین‌حال، با چالش‌هایی مانند وابستگی عاطفی، انزوای اجتماعی و کاهش مهارت‌های ارتباط حضوری نیز همراه است. مطالعات نشان می‌دهد مشاورهٔ روان‌شناسی نقش مؤثری در موفقیت ازدواج‌های اینترنتی دارد.

رویکرد اجتماعی و فرهنگی

ازدواج اینترنتی با تغییر الگوهای سنتی آشنایی و ازدواج، چالش‌های فرهنگی و اجتماعی متعددی را به همراه داشته است. تنوع فرهنگی و مذهبی، نگرش‌های متفاوتی را نسبت به این نوع ازدواج شکل داده است. نقش خانواده و دوستان در پذیرش یا عدم پذیرش آن، به‌شدت تحت‌تأثیر ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی حاکم بر هر جامعه است.

رویکرد حقوقی

ابعاد حقوقی ازدواج اینترنتی گسترده و پیچیده است و با توجه به تفاوت قوانین هر کشور، چالش‌های حقوقی متعددی را به همراه دارد. در ازدواج‌های اینترنتی بین‌المللی، مسائل حقوقی پیچیده‌تری ازجمله تعیین صلاحیت دادگاه‌ها، اجرای احکام و اختلافات ناشی از تفاوت قوانین دو کشور مطرح می‌شود. تنظیم قراردادهای پیش‌از ازدواج می‌تواند برخی از این اختلافات را حل کند. ثبت قانونی ازدواج اینترنتی، حمایت‌های قانونی ازجمله تعیین قوانین برای طلاق، حضانت فرزندان و تقسیم اموال را به همراه دارد.

رویکرد دینی

در اسلام، ازدواج به‌عنوان یک پیمان مقدس شناخته می‌شود که با رعایت شرایطی چون رضایت زوجین، رضایت پدر در صورت باکره بودن دختر، تعیین مهریه و حضور شاهدان معتبر انجام می‌گیرد. ارتباط با قصد ازدواج و بدون مفسده در فضای اینترنت اشکال شرعی ندارد و در صورت رعایت این شرایط، این نوع ازدواج از نظر اکثر فقهای شیعه پذیرفته است.

در مسیحیت نیز ازدواج به‌عنوان یک عهد مقدس بر پایهٔ معیارهایی همچون صداقت و شرافت تعریف شده و اگر این اصول در فضای مجازی قابل تحقق باشد، پذیرفته می‌شود. بااین‌حال، چالش‌های اخلاقی نظیر هویت‌های نادرست، عدم شناخت عمیق و ارتباطات مجازی بدون تعامل واقعی، با ارزش‌های دینی که بر صداقت، اعتماد و شفافیت تأکید دارند، در تضاد قرار می‌گیرد.

گزارش روزنامه ایران؛ دختران دهه شصتی پیشتاز ازدواج‌های اینترنتی

کاربران وب‌سایت‌های همسریابی

افراد منزوی که مهارت‌های اجتماعی پایینی دارند، بستر اینترنت را برای برقراری ارتباط غیرمستقیم مناسب می‌بینند. کارشناسان معتقدند بیشتر افرادی که در جستجوی همسر در وب‌سایت‌های همسریابی هستند، گروه‌هایی با محدودیت‌های ظاهری، فردی، خانوادگی و فرهنگی هستند. گروه دیگر که تعدادشان بیشتر است، شامل افرادی است که انگیزهٔ سالم ندارند و با هدف تجربهٔ روابط موقت و متعدد از این سایت‌ها استفاده می‌کنند و درصد کمی از کاربران به‌دنبال ازدواج هستند.

بیشتر کاربران در بازهٔ سنی ۲۵ تا ۳۵ سال هستند و این افراد دارای تحصیلات دانشگاهی و شغل هستند و از طبقهٔ متوسط شهرهای بزرگ محسوب می‌شوند.

نگرش کاربران

براساس نتایج پژوهشی در سال ۱۳۹۴ش بر روی دانشجویان دانشگاه شیراز، نگرش ۷۵درصد دانشجویان به همسریابی اینترنتی منفی بود، ۲۳درصد نگرش میانه و ۲درصد نگرش مثبت داشتند. به‌دلیل متفاوت بودن عوامل اجتماعی مؤثر در جامعه‌پذیری دختران و پسران، دختران نگرش منفی‌تری به همسریابی اینترنتی دارند. بالاتر بودن پیوستگی با خانواده در دختران، بیانگر نظارت شدیدتر خانواده‌ها بر آن‌ها جهت مقابله با آسیب‌های اینترنت است.

در شبکه‌های اجتماعی، درحالی‌که زنان تمایل بیشتری به روابط عاشقانه و بلندمدت دارند، مردان به‌دنبال روابط مقطعی هستند. بیشتر دختران از همسریابی اینترنتی برای انتخاب فرد ایده‌آل استفاده می‌کنند و بیشتر پسران با انگیزهٔ سرگرمی از این سایت‌ها استفاده می‌کنند.

شیوه‌های مواجهه با آسیب‌های ازدواج اینترنتی

با توجه به مخاطرات همسریابی اینترنتی، بسیاری از مشاوران خانواده تخصیص اماکنی برای آشنایی جوانان و استفاده از افراد بابصیرت را جایگزین مناسبی برای بنگاه‌های همسریابی می‌دانند. با استفادهٔ درست از فضای مجازی و افزایش سطح آگاهی مردم، می‌توان از ظرفیت آن برای ازدواج بهره گرفت.

روان‌شناسان معتقدند همسریابی اینترنتی زمانی با موفقیت همراه است که رسیدن طرفین به بلوغ هیجانی با نظارت مؤسسات مربوطه و مشاورهٔ متخصصان فضای مجازی همراه شود و حمایت خانواده‌ها از فرزندان در کنترل آسیب‌ها مؤثر است.

متخصصان، مشاورهٔ پیش‌از ازدواج را برای آمادگی در مواجهه با چالش‌ها توصیه می‌کنند. همچنین رعایت اصول اخلاقی و احکام شرعی و مراعات قوانین حقوقی در تمامی مراحل ارتباط ضروری است.

در فرهنگ ایرانی به شکل سنتی، خانواده پشتوانهٔ محکمی برای انتخاب همسر است و آشنایی دختر و پسر با نظارت والدین، نقش مؤثری در دوام و پایداری زندگی دارد. کارشناسان معتقدند ازدواج نه‌تنها پیوند دو شخص، بلکه پیوند دو خانواده است و حذف خانواده منجر به آسیب‌های زیادی می‌شود.

منابع

• «آیا شناخت همسر از طریق فضای مجازی و ازدواج اینترنتی از نظر شرعی جایز است؟ و آیا چنین ازدواجی پایدار و پابرجا می‌ماند؟»، وب‌سایت اسلام کوئست، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۴۰۲ش.
• «اهمیت مشاوره قبل از ازدواج»، وب‌سایت دانشگاه شهید بهشتی، تاریخ بازدید: ۱۴ مهر ۱۴۰۳ش.
• ابراهیمی، مهدی، «ازدواج اینترنتی»، وب‌سایت مجموعهٔ پل، تاریخ بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۳ش.
• ابراهیمی، مهدی، «ازدواج مجازی موفق»، وب‌سایت پل، تاریخ بازدید: ۱۴ مهر ۱۴۰۳ش.
• «ازدواج از طریق تلگرام و فضای مجازی چقدر در ایران رواج دارد؟»، پایگاه خبری تحلیلی فرارو، تاریخ درج مطلب: ۵ مرداد ۱۴۰۱ش.
• «ازدواج اینترنتی آری یا نه؟!»، وب‌سایت حوزه‌نت، تاریخ درج مطلب: ۲۸ بهمن ۱۳۹۱ش.
• «ازدواج اینترنتی و عواقب آن»، وب‌سایت ویکی‌روان، تاریخ درج مطلب: ۲۵ تیر ۱۳۹۷ش.
• «ازدواج‌های اینترنتی چالشی پیش روی جامعه»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۷ بهمن ۱۳۹۰ش.
• برات دستجردی، نگین و عرفان، آرزو، «بررسی عوامل مؤثر در گرایش به ازدواج اینترنتی در بین دانشجویان (با رویکرد آسیب‌شناسانه به ازدواج اینترنتی)، علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شمارهٔ دوم، پاییز و زمستان ۱۳۹۱ش.
• براون، آلی، «آیا دوستیابی اینترنتی کتاب مقدسی است؟»، وب‌سایت threadsuk، تاریخ بازدید: ۵ اکتبر ۲۰۲۴م.
• تاج‌آبادی فراهانی، محمد و دیگران، «رابطهٔ عملکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی با شیوه‌های همسرگزینی»، پژوهشنامهٔ مددکاری اجتماعی، شمارهٔ نوزده، بهار ۱۳۹۸ش.
• تاجیک اسماعیلی، سمیه و مقدسی، مجید، «رابطه میان نحوه و میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی با ازدواج جوانان تهرانی»، در مجلهٔ مطالعات علوم اجتماعی ایران، سال ۱۴، شمارهٔ ۲، پیاپی ۵۳، ۱۳۹۶ش.
• جمشیدوند، احمد، «ازدواج غیرحضوری، شرایط عقد نکاح با فرد در خارج از کشور»، وب‌سایت مشاورهٔ حقوقی وکیل‌وند، تاریخ بازدید: ۱۴ مهر ۱۴۰۳ش.
• دی کیلر، جاناتان، «ازدواج در خارج از کشور: به رسمیت شناختن ازدواج‌های بین‌المللی به صورت قانونی»، وب‌سایت Law N Guilt، تاریخ بازدید: ۵ اکتبر ۲۰۲۴م.
• رازقی، نادر و همکاران، «بررسی جامعه‌شناختی نگرش جوانان نسبت به ازدواج در فضای مجازی»، در مجلهٔ جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ ۱، سال ۲۸، شمارهٔ پیاپی ۶۵، ۱۳۹۴ش.
• «سرانجام ازدواج‌های آنلاین؛ به نام ازدواج به کام طلاق»، وب‌سایت مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ش.
• سیفی، زینب، «ازدواج مجازی به روایت مدیر همدم؛ ۹۹٫۵درصد معرفی موفق»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ بازدید: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
• سیفی، زینب، «بررسی ابعاد پدیدهٔ «ازدواج مجازی»(۱) شبکه‌های اجتماعی، مُعرف‌های جدید ازدواج»، خبرگزاری بسیج، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۲ش.
• شعاع کاظمی، مهرانگیز، «۸۵درصد ازدواج‌های اینترنتی منجر به طلاق می‌شود»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۳۹۲ش.
• شفیعی، مرضیه و کسایی، هادی، «ازدواج اینترنتی از دیدگاه فقه و حقوق اسلامی»، در مجلهٔ نامهٔ الهیات، شمارهٔ ۶۷، دورهٔ ۱۷، ۱۴۰۳ش.
• صابری‌راد، احمد و دیگران، «تأثیر تکنولوژی‌های نوین (اینترنت و شبکه‌های مجازی و …) در ازدواج»، همایش ملی انجمن مشاورهٔ ایران، ۱۳۹۲ش.
• صادقی، محمد، «مذاکرات پیش از عقد در نکاح؛ از ماهیت تا تأثیر حقوقی»، در مجلهٔ فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، سال ۲۳، شمارهٔ ۶۹، ۱۳۹۷ش.
• «علت رواج ازدواج اینترنتی چیست؟»، وب‌سایت صراط‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آذر ۱۳۹۴ش.
• عنایت، حلیمه و دیگران، «مطالعه نگرش دانشجویان نسبت به ازدواج اینترنتی (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه شیراز)»، همایش تغییرات خانواده و چالش‌های آن در ایران، ۱۳۹۴ش.
• کدخدایی، محمدرضا، «پیامدهای حقوقی و کیفری ازدواج اینترنتی»، خبرگزاری حوزه، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۳۹۱ش.
• کنعانی، محمد امین و محمدزاده، حمیده، «تماس‌های شبکه ای و تجربه عشق سیال»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، دوره ۹، ش ۱، بهار ۱۳۹۵ش.
• مرتضی، عادل و صفا، جاوید، «بررسی شرایط شکلی ازدواج بین‌المللی در حقوق ایران، پاکستان و انگلستان»، در نشریهٔ تحقیقات حقوقی، دورهٔ ۲۵، شمارهٔ ۹۷، ۱۴۰۱ش.
• «معایب و مزایای آشنایی اینترنتی برای ازدواج»، وب‌سایت خانواده و فضای مجازی، تاریخ بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۳ش.
• «موافقان و مخالفان همسریابی اینترنتی در ایران چه می‌گویند؟»، ماهنامهٔ پیوست، تاریخ درج مطلب: ۲۹ آبان ۱۴۰۰ش.
• مهدیزاده، شراره و شمس بیرانوند، عاطفه، «بررسی نگرش جوانان به استفاده از سایت‌های همسریابی و عوامل مؤثر بر آن»، مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، شمارهٔ سی، ۱۳۹۴ش.
• «همسران اینترنتی/ تقاضای بالای ازدواج سفید در کانال‌های همسریابی»، وب‌سایت سلامت‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ مرداد ۱۴۰۱ش.
• «همسر اینترنتی و ازدواج اینترنتی»، وب‌سایت حوزه‌نت، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ش.
• نصری، پریسا، «ازدواج اینترنتی چیست؟»، وب‌سایت کوچ موفق بانوان، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آذر ۱۴۰۲ش.
• «۸۵درصد ازدواج‌های اینترنتی منجر به طلاق می‌شود»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۳۹۲ش.

• The first “Onlind” ,Wedding Actually Happened 144 Years Ago”, " Insidehook Website, Date of Visit: 1 sep 2024.