استایل تینیجری

استایل تینیجری
مد و سبک پوشش نوجوانی

نام‌ها
عنوان انگلیسی	Teenager Style
مشخصات مفهوم
شاخه علمی	جامعه‌شناسی مد و پوشش
نوع مفهوم	سبک زندگی
معنای اصطلاحی	سبک پوشش و مد رایج در میان نوجوانان
حوزه کاربرد	جامعه فرهنگ
تاریخچه و ریشه
منشأ تاریخی	دهه ۱۹۵۰م
اهمیت و ارتباط
اهمیت	ترویج فرهنگ مصرف‌گرایی هویت‌بخشی به نسل آینده
مرتبط با	فست‌فشن فرهنگ عامه نوجوانی

استایل تینیجری؛ مد و سبک پوشش نوجوانی.

استایل تینیجری به سبک پوشش نوجوانان ۱۲ تا ۲۴ سال گفته می‌شود که ویژگی‌هایی چون راحتی، شیک‌بودن، فست‌فشن، ترکیب سبک‌ها و اثرپذیری از فرهنگ عامه دارد. این سبک از دههٔ ۱۹۵۰م در غرب و تحت‌تأثیر موسیقی راک، هیپ‌هاپ و رسانه‌ها شکل گرفت و به‌سرعت جهانی شد. امروزه بازار آن در دست برندهای غربی است و در ایران نیز طراحی‌های بومی جایگاه چندانی ندارند. چالش‌هایی چون فشار مالی بر خانواده‌ها، تضاد با ارزش‌های فرهنگی و آسیب‌های زیست‌محیطی، در کنار ظرفیت‌هایی چون ورود طراحان بومی و هویت‌بخشی به نسل آینده، این حوزه را به عرصه‌ای مهم برای سیاست‌گذاری فرهنگی و صنعتی تبدیل کرده است.

مفهوم‌شناسی

استایل تینیجری (Teenager Style) ترکیبی از دو واژهٔ Teenager به معنای نوجوان و استایل به معنای شیوه، سبک، فرم و کیفیت است. این سبک به نوعی از مد و پوشش اشاره دارد که مورد علاقهٔ گروه سنی نوجوان است. دورهٔ نوجوانی براساس معیار سازمان بهداشت جهانی از ۱۲ تا ۱۹ سالگی و براساس برخی معیارهای دیگر تا ۲۴ سالگی تعریف می‌شود.

استایل تینیجری ضمن هماهنگی با روند جاری مد، به‌عنوان ابزاری برای بیان هویت و شخصیت نوجوانان به کار می‌رود و متأثر از رسانه‌های اجتماعی، روند تغییرات فرهنگی و جغرافیایی است.

ویژگی‌ها

استایل تینیجری یکی از محبوب‌ترین استایل‌ها میان نوجوانان است. مهم‌ترین ویژگی‌های این استایل عبارت است از:

• توازن میان راحتی و شیک‌بودن مانند شلوارهای جین گشاد، تیشرت، هودی و کفش‌های کتانی؛
• بازنمایی سلیقه و ذائقهٔ شخصی؛
• توجه به ترندها و فست‌فشن نظیر لباس‌ها و اکسسوری‌های ارزان‌قیمت در قالب مدهای زودگذر؛
• ترکیب چندین سبک پوشش مانند استایل خیابانی و مدرن برای ابراز تمایز؛
• اثرپذیری از اجزای مختلف فرهنگ عامه مانند موسیقی‌های پرطرفدار؛
• تنوع رنگ و استفاده از فناوری و وسایل الکترونیکی مدرن.

فرایند شکلگیری

شکل‌گیری در غرب

رونق اقتصادی پس‌از جنگ جهانی دوم در آمریکا و اروپا، همراه با افزایش جمعیت نوجوانان، میانگین درآمد هفتگی آنان را افزایش داد. این افزایش جمعیت و درآمد موجب شد نوجوانان به‌عنوان یک گروه اجتماعی متمایز شکل بگیرند و پول بیشتری را صرف سلیقه‌ها، ذائقه‌ها و ابراز هویت خود کنند. در دههٔ ۱۹۵۰م، این بازار جدید رشد کرد و نوجوانان فرصت یافتند خرده‌فرهنگ و هویت متمایز خود را ایجاد کنند. آنان برای این هویت متمایز به‌سمت مد، موسیقی و سرگرمی‌هایی چون سینمای درایو (Drive-in theater) رفتند تا با استفاده از یک صفحهٔ نمایش فیلم در فضای باز و بزرگ، فیلم‌ها را از داخل ماشین‌های خود تماشا کنند.

نقش موسیقی و خرده‌فرهنگ‌ها

از میان این عناصر، موسیقی راک اند رول (به انگلیس: Rock and roll) و سبک پوشش بدنی در ارتباطی تنگاتنگ، موجب محبوبیت سبک خاصی از لباس میان نوجوانان و جوانان شد. این موسیقی به‌دلیل جنب‌وجوش و تحرک بیشتر، نیاز به لباس‌های راحت و آزاد داشت. به این ترتیب، شلوار جین، تی‌شرت‌های سفید و ژاکت‌های چرمی که نماد راحتی و سادگی هنرمندان این حوزه بود، مورد توجه نوجوانان قرار گرفت. این جریان با رشد رسانه‌های جمعی مانند مجلات، فیلم‌ها و برنامه‌های موسیقی تلویزیونی در سراسر آمریکا، اروپا و جهان گسترش یافت. در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، این سبک میان نوجوانان و جوانان آفریقایی-آمریکایی نیز به‌عنوان یک گروه متمایز ظهور کرد. این گروه متأثر از خرده‌فرهنگ هیپ‌هاپ که ترکیبی از گرافیتی، رقص، مد و موسیقی رپ بود، لباس‌های ورزشی با مارک‌های شرکت‌های معروف آدیداس، ریباک و نایک را وارد دنیای مد نوجوانان کرد.

گسترش جهانی

به این ترتیب، سبک ویژه‌ای به نام استایل تینیجری شکل گرفت که پس‌از دههٔ ۱۹۹۰م، در عین اثرپذیری از بسترهای فرهنگی و جغرافیایی هر کشور، در تمام دنیا محبوبیت یافت و به‌عنوان جریان عمدهٔ مد و استایل، حتی گروه‌های سنی بالاتر تا اوایل میانسالی را نیز تحت‌تأثیر قرار داد. امروزه استایل تینیجری تنها محدود به نوجوانان نیست، بلکه جذابیت فرهنگی گسترده‌ای یافته است.

چالش‌ها

چالش‌های استایل تینیجری گسترهٔ وسیعی از خود نوجوانان، خانواده‌ها، جامعه و فرهنگ و محیط‌زیست را دربر می‌گیرد. این چالش‌ها عبارتند از:

• فشارهای مالی مدگرایی بر خانواده‌ها؛
• تأثیرات منفی برخی سبک‌های پوشش نوجوانان به‌دلیل اثرپذیری از گروه‌های خاص و ترویج مصرف‌گرایی یا رفتار ناسالم و پرخطر؛
• تضاد و چالش برخی از سبک‌های پوشش نوجوانان با ارزش‌های فرهنگی جامعه و اثرات مخرب زیست‌محیطی به‌دلیل تغییر سریع مد در استایل تینیجری؛
• فشارها و استرس‌های ناشی از ترندها و مدهای سریع؛

علاوه‌بر این، کارشناسان حوزهٔ پوشاک و رسانه معتقدند به‌دلیل ضعف در طراحی پوشاک، نبود ایده‌های نو در صنعت طراحی پارچه و لباس، تبلیغات گستردهٔ رسانه‌های خارجی، فاصلهٔ خالی میان لباس کودک و بزرگسال و فقدان لباس اختصاصی نوجوان، عدم ذائقه‌سازی برای مد و لباس نوجوانان، دشواری تأمین پوشاک نوجوانان به‌دلیل مدل‌ها و رنگ‌های فانتزی و حساسیت سلیقهٔ این گروه سنی، نوجوانان در جایگزینی این استایل و انتخاب استایل‌های متناسب با ارزش‌های فرهنگی جامعه ایران، نیز با چالش مواجه‌اند.

ظرفیت‌ها

استایل تینیجری به‌دلیل اثرپذیری از زمینه‌های فرهنگی و جغرافیایی هر جامعه دارای ظرفیت‌های متعددی است: نظیر وجود بازار بی‌رقیب داخلی، ورود طراحان بومی و طراحی استایل‌های مدرن مطابق با فرهنگ و نیازهای جامعه و از این طریق کمک به توسعهٔ صنعت مد داخلی و هویت‌بخشی نسل آینده از طریق ذائقه‌سازی و جهت‌دهی به‌سمت لباس‌هایی که در عین راحتی، زیبایی و جذابیت برای نوجوانان، تصویر مثبت بدنی و اعتمادبه‌نفس ایجاد کند و به شکل‌گیری هویت، شخصیت و رفتارهای متناسب با ارزش‌های جامعه کمک کند.

منابع

• «آیا برای مد و لباس نوجوانان ذائقه‌سازی شده است؟» باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۴ شهریور ۱۴۰۲ش.
• «آیا برای یک بچه مسلمان ایرانی لباس مناسب داریم»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۱ شهریور ۱۳۹۶ش.
• «استایل تینیجری چیست؟»، وب‌سایت بهتک مارکت، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۳ش.
• خسروی، رضوان، «اثر مد و مدگرایی بر اقتصاد خانواده»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۳۹۰ش.
• «دشواری‌های تأمین پوشاک نوجوان‌ها، مدل‌ها و رنگ‌های فانتزی دل می‌برد»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آذر ۱۳۹۷ش.
• «ردپای فرهنگ غرب بر پوشش جوانان ایرانی، مدهایی که به اتلاف انرژی و قابلیت‌های فکری جوانان می‌انجامند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ تیر ۱۳۹۳ش.
• «سردرگمی دختران نوجوان در بازار پوشاک؛ مزون‌های خصوصی جایگزین صنف لباس نوجوان شده‌اند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۹ تیر ۱۴۰۰ش.
• «طراحی لباس نوجوانان، بازاری جذاب برای هویت‌بخشی نسل آینده»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ خرداد ۱۴۰۲ش.
• کرمی، وحید، «مسائل مربوط به تصویر بدن و لباس نوجوان و تأثیری که بر نوجوانان دارد»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۷ آبان ۱۳۹۷ش.
• موسوی، نیرالسادات و همکاران، «تحلیل عوامل اثرگذار بر انتخاب پوشش غیرمتعارف توسط جوانان (مطالعهٔ موردی: بانوان در منطقهٔ دو تهران)»، مجلهٔ علوم و فناوری نساجی و پوشاک، شمارهٔ ۳۹، ۱۴۰۰ش.
• «نوجوانی؛ دوره‌ای که تا ۲۴ سالگی طول می‌کشد؛ شایع‌ترین اختلالات فکری و روان‌شناختی نوجوانان»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۴۰۲ش.
• «ویژگی‌های یک استایل تینیجری خوب چیست؟»، وب‌سایت آرون پرتو ایرانیان، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۲ش.

• Andie, Korenge, "Peer pressure and stigma surrounds fashion and cheap clothing brands among teens", Eagle Eye News website, published on: Nov 7, 2022.
• Brackney, Lauren, "Teens shouldn’t feel pressure to conform to trends" Dart News online, published on: Sep 24, 2019.
• Cobbing, Madeleine and Vicaire, Yannick "Timeout for fast fashion", Greenpeace e.v. , Hongkongstraße 10,20457 Hamburg, Germany.
• Hargrove, Janet, "The Birth of Teenage Fashion: Youth Culture in the 1950s and 60s", Timeless Fashion Hub website, accessed on: 24 Oct 2024.
• "style", Britannica Dictionary website, accessed on 26 2024.
• "Teenage Fashion", encyclopedia website, accessed on: 24 Oct 2024.