انتخابات مجلس شورای اسلامی ۱۴۰۲

انتخابات ۱۴۰۲؛ برگزاری دوازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی و ششمین انتخابات مجلس خبرگان رهبری در اسفند ۱۴۰۲ش.

انتخابات ۱۴۰۲

تاریخ	جمعه، ۱۱ اسفندماه ۱۴۰۲ش
محل	سراسر کشور
نوع	انتخابات دوازدهمین دورهٔ مجلس شورای اسلامی و ششمین دورهٔ مجلس خبرگان رهبری
موضوع	رقابت برای ۲۹۰ کرسی قوهٔ مقننه و ۸۸ کرسی مجلس خبرگان رهبری
سازمان‌دهنده	وزارت کشور
شرکت‌کنندگان	رأی‌اولی‌ها جریان اصولگرا جریان اصلاح‌طلب جریان اعتدال

انتخابات ۱۴۰۲، به برگزاری دوازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی و ششمین انتخابات مجلس خبرگان رهبری در پایان سال ۱۴۰۲ش اشاره دارد که از اصلی‌ترین عرصه‌های کنش سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و بین‌المللی نظام جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود. این انتخابات نماد مردم‌سالاری دینی و تجلی ارادهٔ مردم در تعیین سرنوشت خود است. به نظر کارشناسان افزایش مشارکت مردمی در آن، ارادهٔ ملی و اقتدار نظام اسلامی را به معرض نمایش گذاشته و نشان می‌دهد که مردم ایران از انسجام و عزم ملی برخوردارند و در بعد خارجی نیز عزت ملی و شوکت سیاسی آنها را به جهانیان نشان می‌دهد.

معرفی

انتخابات ۱۴۰۲ش، انتخابات دوازدهمین دورهٔ «مجلس شورای اسلامی» و ششمین دورهٔ «مجلس خبرگان رهبری» است که در روز جمعه، ۱۱ اسفندماه ۱۴۰۲ش در سراسر کشور برگزار می‌شود. نامزدهای این انتخابات برای رسیدن به ۲۹۰ کرسی «قوهٔ مقننه» و ۸۸ کرسی مجلس خبرگان رهبری با یکدیگر رقابت می‌کنند. بر اساس قانون، دولت موظف است تا پیش از پایان هر دورهٔ مجلس، انتخابات را برگزار کند به‌طوری که کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد. از میان تعداد کل نمایندگان مجلس شورای اسلامی، پنج نفر به ترتیب ذیل مربوط به اقلیتهای دینی است: زرتشتیان و کلیمیان هرکدام یک نماینده، مسیحیان آشوری و کلدانی به‌صورت مجموع یک نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هرکدام یک نماینده.

نقش انتخابات در جمهوری اسلامی ایران

در نظام جمهوری اسلامی ایران، انتخابات حق طبیعی و قانونی مردم انگاشته می‌شود که خداوند با حاکم‌کردن انسان‌ها بر سرنوشت اجتماعی‌شان بر عهدهٔ آنان گذاشته است. مردم با این حق، ارادهٔ خود را در حاکمیت، اعمال و سرنوشت کشور خود را با حضور فعالانه و مشارکت آگاهانه، تعیین می‌کنند. اصل ۶ قانون اساسی نیز بر ادارهٔ امور کشور با اتکا بر آرای عمومی مردم تأکید دارد و به باور صاحب‌نظران کارنامهٔ انتخاباتی نظام جمهوری اسلامی با برگزاری ۳۹ مورد در طول ۴۵ سال، کارنامهٔ بسیار درخشانی داشته و انتخابات مختلف در طی این سال‌ها، نماد مردم‌سالاری دینی، مظهر حضور مردم، احقاق حق، توانایی و اقتدار ملی برای کشور بوده است. در نظام جمهوری اسلامی ایران، انتخابات علاوه‌بر شکل‌بخشیدن به اصل نظام، در تثبیت و تداوم ارکان مختلف آن نیز نقش داشته و روند حیات نظام بر عهدهٔ مردم گذاشته است.

اهمیت انتخابات ۱۴۰۲

به نظر کارشناسان انتخابات ۱۴۰۲ به‌دلیل موقعیت زمانی و تحولات سیاسی و اجتماعی، شرایط بین‌المللی و منطقه‌ای، وضعیت و صف‌بندی جریان‌ها و گروه‌های سیاسی داخلی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. #این انتخابات به دو نهاد حکومتی جمهوری اسلامی ایران مربوط می‌شود؛ اولی مجلس شورای اسلامی که از قوای سه‌گانهٔ تعریف‌شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رکن اصلی قانون‌گذاری در ایران، نماد مردم‌سالاری دینی و مظهر ارادهٔ مردم در تعیین سرنوشت خود است. دومی مجلس خبرگان رهبری است که تعیین‌کننده‌ترین و مهم‌ترین رکن از ارکانِ نظام اسلامی، نقطهٔ تمایز نظام جمهوری اسلامی، مظهر حضور مردم و مردم‌سالاری دینی، پایهٔ اسلامی جامعه و نظام اسلامی، پشتوانه و ذخیرهٔ معنویِ نظام محسوب می‌شود و به باور اندیشمندان در حفظ و استمرار بخشیدن رهبری دینی و انقلابی از طریق تعیین رهبری و مراقبت نسبت به حفظ شرایط رهبری، حاکمیت ارزش‌های اسلامی و تحقق اسلام در واقعیت زندگی، هدایت مردم توسط علمای دین در مقیاس اجتماعی و حکومتی و موجب سرازیر شدن آرامش الهی در جامعهٔ اسلامی نقش اساسی دارد.

1. انتخابات ۱۴۰۲ش اولین انتخابات پس از اغتشاشات ۱۴۰۱ش است که با هدف شکاف بین ملت و نظام، ضربه به امنیت ملی، ایجاد مانع بر سر راه پیشرفت و حل مشکلات کشور با شعار زن، زندگی و آزادی طراحی شد. به نظر کارشناسان حضور پرشور مردم در پای صندوق‌های رأی، طراحان فتنهٔ سال قبل را ناامید خواهد کرد، همانگونه که حضور مردم در تظاهرات ۹ دی ۱۳۸۸ش موجب خاموشی «فتنهٔ ۸۸» شد.
2. امروزه که دولت تلاش دارد با تمام توان و ظرفیت خود کاستی‌ها و مشکلات مختلف کشور را حل و بسیاری از پروژه‌های ناتمام را تکمیل کند، این انتخابات می‌تواند به مجلس نیرومند و کارآمد منجر شود که به‌شکل ریشه‌ای مشکلات را احصاء و برای آن قانون وضع و با ریل‌گذاری مناسب دولت را در حل مشکلات یاری کند. مجلس قوی، موجب قوت دولت و در نهایت قوت ایران می‌شود.
3. کشورهای غربی به‌ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه به‌خصوص بعد از عملیات طوفان الاقصی، زخم کاری از جبههٔ مقاومت دریافت کردند و جمهوری اسلامی ایران را مسبب همه ناکامی‌های خود در منطقه می‌دانند و به دنبال فرصتی برای انتقام هستند؛ به‌همین دلیل انتخابات ۱۴۰۲ را زیر نظر داشته و برای آن برنامه‌ها کشیده‌اند. حضور حداکثری و انتخاب نمایندگان صالح و کارآمد، متخصص و متعهد انقلابی، نقشه‌های شوم آنها را نقش بر آب خواهد کرد.

ویژگی‌ها

انتخابات ۱۴۰۲ دارای ویژگی‌هایی است که در انتخابات قبلی وجود نداشت؛ ثبت‌نام غیرحضوری یا الکترونیکی و طولانی‌شدن بررسی‌های هیئت نظارت و شورای نگهبان از جملهٔ این تفاوت‌ها بوده که برای مثال ۵۰ روز برای هیئت نظارت مرکزی و یک‌ماه برای شورای نگهبان پیش‌بینی شده است. همچنین انتخابات مجلس دوازدهم، با قانون جدید برگزار می‌شود؛ این قانون در مرداد ۱۴۰۲ش تصویب و ابلاغ شد که از نکات متمایزکنندهٔ قانون جدید انتخابات مجلس، زمان ثبت‌نام داوطلبان چند ماه قبل از ثبت‌نام اصلی (پیش‌ثبت‌نام) است؛ بر همین اساس از ۱۶ مرداد به‌مدت هفت روز، فرایند پیش‌ثبت‌نام داوطلبان نامزدی در انتخابات مجلس دوازدهم برگزار شد؛ پس از آن، موعد ثبت‌نام نهایی داوطلبان در ۲۷ مهر فرا رسید.

داوطلبان انتخابات ۱۴۰۲

۱. مجلس شورای اسلامی

ثبت‌نام داوطلبان انتخابات دوازدهمین دورهٔ مجلس شورای اسلامی طی مدت یک هفته در ۲۷ مهر تا ۳ آبان ۱۴۰۲ انجام شد. در این مدت ۲۴۸۲۹ نفر ثبت‌نام قطعی داشتند که از میان آنها بنا به روایت سخنگوی ستاد انتخابات، تا روز ۱۷ بهمن ۱۴۰۲ش تعداد ۱۴۰۳۸ کاندیدا از سوی شورای نگهبان مجوز ورود به انتخابات را دریافت کرده‌اند. به گفتهٔ مدیرکل انتخابات وزارت کشور، ۸۸ درصد داوطلبان را آقایان و ۱۲ درصد را بانوان تشکیل می‌دهند. ۲۸ درصد داوطلبان در بازهٔ سنی ۳۰ تا ۴۰ سال، ۳۷ درصد را ۴۰ تا۵۰ سال، ۲۶ درصد را ۵۰ تا ۶۰ سال و ۹ درصد داوطلبان را افراد ۶۰ تا ۷۵ سال تشکیل دادند. ۲۳ درصد داوطلبان قطعی سابقهٔ ایثارگری و ۲ درصد نیز سابقهٔ نمایندگی در ادوار نهم، دهم و یازدهم مجلس شورای اسلامی را در کارنامهٔ خود دارند.

۲. مجلس خبرگان

برای دوره ششم مجلس خبرگان رهبری، ۵۱۰ نامزد برای تصاحب ۸۸ کرسی ثبت‌نام کرده‌اند که از جمله آنها ۵۲ نفر از نمایندگان فعلی مجلس خبرگان هستند. هادی طحان نظیف سخنگوی شورای نگهبان در ۴ بهمن ۱۴۰۲ اعلام کرد تعداد ۱۳۸ نفر در انتخابات مجلس خبرگان رهبری در سراسر کشور احراز صلاحیت شده‌اند. با توجه به شرط اجتهاد برای داوطلبان مجلس خبرگان رهبری، آزمون کتبی برای آنها در صبح روز سه‌شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۲ در شهر قم برگزار شد. داوطلبانی که سابقه نمایندگی مجلس خبرگان رهبری را داشته یا در آزمون‌های دوره‌های پیشین این مجلس، حائز نمره قبولی شده‌اند، نیاز به آزمون ندارند. داوطلبان هنگام نام‌نویسی، باید مدرک سطح چهار حوزه را ارائه دهند. از کل ۵۱۰ نفر ثبت‌نام‌کنندهٔ مجلس خبرگان رهبری، ۳۲۸ نفر نیاز به آزمون کتبی-شفاهی و ۶۴ نفر (قبول‌شدگان آزمون کتبی داوطلب دوره‌های گذشته) نیاز به آزمون شفاهی داشته‌اند؛ مابقی ۶۸ نفر (نمایندگان فعلی) ۵۰ نفر (قبول‌شدگان آزمون‌های دوره‌های گذشته یا نمایندگان ادوار) نیاز به شرکت در این آزمون را نداشتند.

لزوم مشارکت فراگیر در انتخابات ۱۴۰۲

1. در سبک زندگی اسلامی، هدف نهایی هر فعالیتی رشد و تعالی انسان بوده و توسعهٔ انسانی بر هر امری مقدم است. مشارکت مردم در انتخابات ۱۴۰۲ از اصلی‌ترین ابزار یادگیری اجتماعی، رشد فردی و امر دینی محسوب می‌شود.
2. در نظام اسلامی مشارکت در انتخابات تنها «حق» نیست که بتوان از آن صرف‌نظر کرد بلکه چون در سبک زندگی دینی، هر فردی نسبت به سرنوشت جامعه، رشد و پیشرفت آن مسئول دانسته می‌شود، رأی‌دادن «وظیفهٔ» ملی و دینی است.
3. مشارکت فراگیر چون فرصت رشد همگانی و برابر استعدادها را در جامعه فراهم می‌کند، عین عدالت است و از طرف دیگر چون نظارت جمعی را افزایش می‌دهد، باعث کاهش انواع فساد، توزیع عادلانه و شفافیت می‌شود.
4. مشارکت مردم سبب شکل‌گیری گفتگوی اجتماعی شده و اعتماد عمومی را در جامعه افزایش می‌دهد.
5. در فضای مشارکت عمومی، فرصت برای کاهش تعارضات اجتماعی و افزایش وحدت اجتماعی فراهم می‌شود.
6. مشارکت حداکثری مردم، اشتباهات در تصمیمگیری‌های کلان و جمعی را کاهش می‌دهد، زیرا در چنین فضای اجتماعی، هر کسی نقطه‌ضعف دیگری را برطرف می‌کند.
7. پشتوانهٔ مردمی حاصل از مشارکت و افزایش مشروعیت و مقبولیت نظام، توان رایزنی‌های بینالمللی سیاست خارجی در راستای تحقق منافع ملی کشور را به‌طور چشمگیری، بالا می‌برد.
8. سلامت روانی جامعه در سایهٔ مشارکت فراگیر و جامعهٔ همگراتر، ارتقاء پیدا می‌کند.
9. امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان رهبران انقلاب اسلامی ایران، همواره بر اهمیت مشارکت مردم و برگزاری انتخابات تأکید کرده‌اند. به باور آنها نه‌تنها جمهوریت بلکه اسلامیت نظام نیز به انتخابات وابسته است و هرگونه تبلیغ علیه مشارکت مردم را مخالفت با ایران، اسلام و جمهوری اسلامی دانسته‌اند.

نقش نخبگان در انتخابات ۱۴۰۲

به نظر کارشناسان برای تحقق راهبردهای اساسی انتخابات ۱۴۰۲، شکوه و پرباری و بر طرف‌شدن مشکلات کشور همه مردم وظیفه دارند، اما نخبگان از نقش بیشتری برخودارند؛ برای مثال آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی تأکید کرده است که علمای دین، اساتید دانشگاه، اساتید حوزه، صداوسیما، مطبوعاتی‌ها، جوان‌ها، افراد در داخل خانواده، همه می‌توانند منادی انتخابات باشند و مردم را به انتخابات دعوت کنند؛ زیرا اگر مشارکت مردم ضعیف باشد مجلس ضعیف خواهد شد و توانایی کامل برای رفع مشکلات کشور نخواهد داشت.

نقش رأی‌اولی‌ها

به نظر کارشناسان رأی‌اولی‌ها (کسانی که تازه به سن ۱۸ سالگی رسیدهاند) در انتخابات ۱۴۰۲ش از کنشگران مهم این عرصهٔ مهم ملی هستند که اولین رأی و انتخاب خود را برای برگزیدن بهترین فرد در صندوق رأی خواهند انداخت و آینده‌ای روشن را رقم خواهند زد. حضور فعال رأی‌اولی‌ها بر شور و نشاط انتخابات می‌افزاید و بدخواهان نظام اسلامی را دچار ناامیدی می‌کند. به‌همین دلیل در شهرهای مختلف در سراسر کشور آیین‌ها و همایش‌های زیادی با عناوین گوناگون از جمله «جشن تکلیف سیاسی»، برای فرهنگ‌سازی انتخابات در میان جوانان برگزار شده و بسیاری از شهرهای کشور آمار رأی‌اولی‌های خود را اعلام کرده است. برای مثال، گیلان با ۲۴ هزار نفر، مهاباد ۹۰۰ نفر، قزوین ۱۵ هزار، لنگرود بیش از ۴ هزار نفر، استان فارس ۱۴۶ هزار نفر، شهرستان پارس‌آباد ۳ هزار و ۱۶۲ نفر، خاش ۴ هزار نفر، استان مرکزی ۱۹۷۲۰ نفر و کردستان ۸ هزار نفر رأی‌اولی در انتخابات ۱۴۰۲ شرکت می‌کنند.

نقش احزاب و گروه‌های سیاسی

برخی از کارشناسان، جریان‌ها و احزاب سیاسی مختلف را از بازیگران اصلی و مهم انتخابات مجلس دوازدهم در ۱۴۰۲ش می‌دانند که در این میان کنشگران سیاسی در سه جریان اصلی «اصولگرا»، «اصلاح‌طلب» و «اعتدال» در حال رایزنی و تدارک برنامه برای حضور در انتخابات۱۴۰۲ هستند. به گزارش رسانه‌ها، سه تشکل سیاسی در جریان اصلاح‌طلب و اعتدالی، رایزنی‌های انتخاباتی خود را برای رسیدن به یک لیست مشترک در انتخابات مجلس دوازدهم آغاز کرده‌اند. حزب کارگزاران سازندگی به دبیرکلی «حسین مرعشی»، حزب ندای ایرانیان به دبیرکلی «سیدشهاب‌الدین طباطبایی» و حزب اعتدال و توسعه با دبیرکلی «محمدباقر نوبخت» در حال بحث و بررسی برای نحوه ورود به انتخابات هستند. حزب اعتدال و توسعه هم از یک‌سو فهرست خود را برای انتخابات آماده کرده و از سوی دیگر نیز با دو حزب اصلاح‌طلب در حال مذاکره است تا یک فهرست مشترک ارائه دهند. در جبههٔ اصولگرایان نیز بیشتر در قالب شورای ائتلاف نیروهای انقلاب به ریاست «غلامعلی حداد عادل»، شورای وحدت با محوریت جامعهٔ روحانیت مبارز، جبههٔ پایداری انقلاب اسلامی با دبیرکلی «صادق محصولی» و شبکهٔ یاران انقلاب اسلامی (شریان) در انتخابات ۱۴۰۰ شرکت می‌کنند. در کنار این سه جریان اصلی، رسانه‌ها از تصمیم نمایندگان ادوار مجلس خبر می‌دهند که در این دوره بنا را بر حضور تأثیرگذار در صحنهٔ رقابت گذاشته‌اند و نیروهای اصلی خود را وارد صحنه کرده‌اند.

نقش رسانهٔ ملی

به نظر کارشناسان وظیفهٔ رسانهٔ ملی در انتخابات ۱۴۰۲ بسیار مهم و سنگین است. رسانهٔ ملی مسئولیت روشنگری و بصیرت‌افزایی افکار عمومی جامعه را به‌عهده دارد که با تهیه و تولید انواع برنامه‌های مستند و آموزشی باید به واقعیت‌نمایی فعالیت‌های احزاب و گروه‌های سیاسی کشور پرداخته و آگاهی و بصیرت سیاسی اقشار مختلف جامعه را افزایش دهد تا قوهٔ تمییز آنان را در دریافت انواع اخبار تقویت و آنها را در انتخاب اصلح و درست یاری کند.

رسانه‌های معاند

به گزارش منابع خبری، اهمیت بسیار بالای انتخابات ۱۴۰۲ و نقش آن در احیای دوبارهٔ پیوند میان مردم و حکومت اسلامی، وحدت ملی، انسجام و امنیت کشور باعث شده است که تبلیغات گستردهٔ دشمان از جمله رسانه‌های معاند علیه آن بیش از پیش شدت پیدا کند. این رسانه‌ها با حملهٔ گسترده و فراگیر سعی در خدشه واردکردن و زیر سؤال‌بردن سلامت انتخابات ۱۴۰۲ دارند تا مردم را دلسرد کنند و میزان مشارکت مردم را پایین بیاورند. به نظر کارشناسان با افزایش سطح آگاهی عموم مردم به‌ویژه قشر جوان جامعه، می‌توان در برابر این شبیخون سیاسی دشمن ایستادگی کرد تا بار دیگر مردم کشور و جهان شاهد شکست آنان در برابر قدرت مردمی و جمهوریت نظام اسلامی باشند.

دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

آیت‌الله خامنه‌ای انتخابات ۱۴۰۲ را بسیار مهم، تعیین‌کننده و زمینه‌ساز تحول می‌داند و با تبیین اهمیت مجلس شورای اسلامی در حل مشکلات موجود و تعیین مسیر حرکت کشور، تأکید کرده است که ملت خود را برای برگزاری انتخابات به بهترین شکل یعنی همراه با ۴ ویژگی «مشارکت قوی و پرشور، رقابت واقعی جناح‌ها و دیدگاه‌های مختلف، سلامت حقیقی و امنیت کامل» آماده کند. آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کرده که جمهوریت و اسلامیت نظام هر دو به انتخابات وابسته است؛ زیرا تحقق جمهوریت و حاکمیت مردم در ادارهٔ کشور هیچ راهی جز برگزاری انتخابات ندارد. وی مشارکت قوی مردم را معجزه‌آفرین خوانده و معتقد است که برگزاری انتخاباتی پرشکوه و با حضور پرشور مردم، موجب وحدت ملی می‌شود، وحدت ملی و حضور پر قدرت مردم در صحنه، قدرت ملی می‌آورد و قدرت ملی موجب امنیت می‌شود که امنیت نیز زمینه‌ساز پیشرفت علمی، شکوفایی اقتصادی و حل مشکلات گوناگون اقتصادی، سیاسی و فرهنگی خواهد بود.

انتخابات الکترونیک

برای اولین‌بار انتخابات ۱۴۰۲ در چهار حوزهٔ انتخابیهٔ قم، رشت و خمام، آبادان و ملایر به‌صورت الکترونیکی برگزار خواهد شد؛ در حوزه‌های انتخابیه آبادان با ۳ کرسی مجلس شورای اسلامی و ۶ کرسی مجلس خبرگان، حوزه انتخابیه رشت و خُمام با ۳ کرسی مجلس شورای اسلامی و ۴ کرسی مجلس خبرگان، قم، جعفرآباد و کَهَک با ۳ کرسی مجلس شورای اسلامی و ۱ کرسی خبرگان و حوزهٔ انتخابیه ملایر با ۲ کرسی مجلس شورای اسلامی و ۲ کرسی مجلس خبرگان.

نظرسنجی میزان مشارکت

نظرسنجی‌ها از افزایش تمایل مردم برای حضور در انتخابات حکایت دارد. کارشناسان با اشاره به نظرسنجی‌های صورت گرفته در سطح ملی و استانی، معتقدند که مطابق نتایج نظرسنجی صورت‌گرفته توسط مراکز معتبر افکار سنجی، میزان تمایل به مشارکت مردمی در دوازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی با افزایش روبه‌رو است و از ارکانی که به‌صورت قطعی میزان انگیزه برای مشارکت را بالا خواهد آورد برگزاری سالم انتخابات و ایجاد فضای رقابتی عادلانه است. به گفتهٔ مسئولان ستاد انتخابات تمهیدات ویژه‌ای نیز برای مشارکت وسیع مردم اندیشیده شده و با کوچک‌ترین تخلف انتخاباتی برخورد خواهد شد.

مهم‌ترین شاخص‌ها

برخی کارشناسان بر این باورند که مهم‌ترین شاخص‌ها در انتخابات ۱۴۰۲ برای مجلس شورای اسلامی عبارتند از: دوری از تهمت، عدم تخریب رقبا، پرهیز از دوقطبی‌سازی، تعامل سازنده با دولت و دیگر دستگاه‌ها، پایبندی به اصل شفافیت، تقویت بنیهٔ نظارتی، تصویب قوانین کارآمد و مؤثر و با قابلیت اجرائی‌شدن، حفظ ارتباط مستمر با مردم، تلاش برای تحقق آرمان‌های انقلاب و منویات رهبری انقلاب اسلامی، شناسایی خلأهای محلی و ملی و کمک به دولت برای برطرف‌ساختن آنها و کمک به بهبود ساختارها و رفع کاستی‌ها.

منابع

• «آخرین آمار ثبت‌نام کنندگان در دوازدهمین دوره انتخابات مجلس»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مهر ۱۴۰۲ش.
• «آزمون کتبی داوطلبان ششمین دوره مجلس خبرگان رهبری برگزار شد»، وب‌سایت شورای نگهبان، تاریخ درج مطلب: ۲ آذر ۱۴۰۲ش.
• «انتخابات ۱۱ اسفند ۱۴۰۲»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ بازدید: ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ش.
• «انتخابات اسفندماه ۱۴۰۲: تبیین راهبرد رهبر معظم انقلاب اسلامی دربارهٔ انتخابات»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۲ش.
• «انتخابات پرشور عامل وحدت ملی می‌شود»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۲ش.
• «انتخابات نماد مردم‌سالاری دینی در نظام اسلامی»، وب‌سایت مگیران، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آذر ۱۴۰۲ش.
• «اهمیت انتخابات در جمهوری اسلامی ایران»، وب‌سایت بصیرت، تاریخ انتشار: ۲۱ فروردین ۱۴۰۰ش.
• «پایان نام‌نویسی داوطلبان ششمین دوره مجلس خبرگان /آیت الله جنتی نام‌نویسی نکرد / کدام چهره‌ها ثبت نام کردند؟»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۲ش.
• «تعداد نهایی داوطلبان انتخابات نمایندگی مجلس شورای اسلامی مشخص شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳ آبان ۱۴۰۲ش.
• «چرا انتخابات خبرگان مهم است؟»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۳۹۴ش.
• «جزئیات سازوکار آموزش برگزاری انتخابات الکترونیک در ۴ حوزه»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ دی ۱۴۰۲ش.
• جعفری، حمید، «اهمیت انتخابات ۱۴۰۲»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ درج مطلب: ۲۵ آذر ۱۴۰۲ش.
• جعفری، علی، «مجلس شورای اسلامی»، وب‌سایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۳۸۷ش.
• «جمهوریت و اسلامیت نظام هر دو به انتخابات وابسته است»، وب‌سایت پیشخوان، تاریخ درج مطلب: ۳ دی ۱۴۰۲ش.
• حسین‌زاده، عباس، «مجلس خبرگان»، وب‌سایت پژوهه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ تیر ۱۳۸۷ش.
• «رأی‌اولی‌ها»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «روز آزمون مجلس خبرگان رهبری چگونه گذشت»، وب‌سایت رزنامهٔ آرمان امروز، تاریخ درج مطلب: ۳۰ آبان ۱۴۰۲ش.
• «سیاست‌های کلی برگزاری انتخابات ۱۴۰۲ تشریح شد»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، تاریخ درج مطلب: ۱۵ آبان ۱۴۰۲ش.
• «صف‌آرایی ادواری‌ها در انتخابات مجلس»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۰ دی ۱۴۰۲ش.
• «فرمان مهم رهبر انقلاب برای افزایش مشارکت در انتخابات اسفند ۱۴۰۲»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۴۰۲ش.
• «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۸ آذر ۱۳۷۸ش.
• «نتایج بررسی صلاحیت‌های انتخابات مجلس خبرگان رهبری مشخص شد/ بیش از ۶۵۰ داوطلب دیگر برای انتخابات مجلس شورای اسلامی تأیید شدند»، وب‌سایت شورای نگهبان، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «نظرسنجی‌ها از افزایش تمایل مردم برای حضور در انتخابات حکایت دارد»، وب‌سایت وزارت کشور، تاریخ درج مطلب: ۱۹ مهر ۱۴۰۲ش.
• «نقشه راه انتخابات ۱۴۰۲»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۴۰۲ش.
• مرنی، آزاده، «خیز رسانه‌های معاند برای ایجاد اخلال در انتخابات ۱۴۰۲»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ش.
• «۱۰ دلیل بر اهمیت مشارکت در انتخابات»، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۲ش.
• «۵۵۰ کاندیدا؛ شاه کلید انتخابات اسفند ۱۴۰۲ می‌شوند؟ /تصمیم آخر شورای نگهبان»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۷ بهمن ۱۴۰۲ش.