جشن پسته
| جشن پسته | |
|---|---|
| نام رسمی | جشن پسته |
| نام انگلیسی | Pistachio Festival |
| زمان برگزاری | فصل برداشت محصول |
| علت برگزاری | شکرگزاری پس از برداشت محصول پسته |
| هدف برگزاری | معرفی ظرفیتهای اقتصادی و گردشگری و پاسداشت میراث ملموس |
| مکان برگزاری | مناطق پستهخیز ایران |
| گستره جغرافیایی | ایران |
| منشأ تاریخی | عصر معاصر |
| اشیاء مرتبط | پسته |
| نمادها | پسته |
جشن پسته، مراسم شکرگزاری پس از برداشت محصول پسته در ایران.
جشن پسته یک جشن محصول در ایران بهشمار میرود. این جشن هرساله توسط باغداران در مناطق مختلف کشور برگزار میشود. برگزاری این جشنهای آیینی علاوه بر گرامیداشت همکاری میان اعضای خانواده و خویشاوندان برای برداشت محصول، نوعی معرفی انواع گونههای پسته است تا بسیاری از گردشگران و مردم از ویژگی این محصول آگاه شوند. در این مراسم خوراکیها، صنایعدستی و غذاهای بومی هر منطقه نیز ارائه میشود تا شرکتکنندگان در این جشن با فرهنگ و آدابورسوم آن منطقه آشنا شوند.
تاریخچه
جشن پسته مراسمی نوظهور است که در دهههای اخیر بهمنظور گرامیداشت این محصول با ارزش برگزار میشود. بسیاری از باغداران برای معرفی نژاد و گونهٔ خاص پستهٔ مربوط به شهر یا منطقهٔ خود و افزایش بازارپسندی آن به برگزاری این جشن در مناطقی که مختص به کاشت این محصول است، پرداختهاند.[۱]
آیین جشن پسته
مراسم جشن ملی پسته هر ساله در شهرهای مختلف که محل برداشت محصول پسته است، برگزار میشود.[۲] در این جشنواره گردشگران متعددی زمان برداشت محصول در باغستانهای سنتی پسته حضور یافته و از نزدیک با چگونگی برداشت محصول پسته به شیوهٔ سنتی توسط باغبانها آشنا میشوند.[۳] در این مراسم علاوه بر ارائه و معرفی پستهٔ مرغوب و درجهٔ یک آن منطقه،[۴] بازیهای بومی محلی،[۵] نمایشگاه تولیدات و محصولات کشاورزی و صنایع دستی نیز برگزار میشود.[۶]
شیوه برگزاری جشن پسته
آیین برگزاری جشن پسته یک کنش جمعی است؛ به این صورت که مالکان باغهای پسته چند روز قبل از شروع جمعآوری محصول به باغات رفته و در ساختمانهای مسکونی خود مستقر میشوند و پس از آن پستهچینی را شروع میکنند. بر اساس نیاز به نیروی انسانی، اعضای خانواده، خویشاوندان و نزدیکان اعم از زن و مرد و کودک برای مراسم در روز «پستهچینی» جمع میشوند. بچهها بهخاطر وزن کمتر، برای چیدن پسته از شاخههای درختان کهنسال راحت بالا میروند. بانوان نیز در جمعآوری خوشهها و چیدن آن کمک میکنند. مردها علاوه برچیدن محصول، حمل محمولههای پسته را نیز بر عهده دارند.[۷] همچنین در این مراسم پس از جمعآوری محصول، باغداران به تشریح فرایند ۱۲ ماهه تولید و فراوری پسته خود میپردازند. در این جشنواره هر باغدار، فعالیتهای سالانه خود برای تولید محصول بهتر را توضیح میدهد. این امر در امتیازدهی داوران و انتخاب نوع مرغوب پسته تأثیرگذار است. در جشن پسته افراد به معرفی غذاها و شیرینیهایی که با پسته تهیه میشوند نیز میپردازند.[۸]
شهرهای برگزار کنندهٔ جشن پسته
خاستگاه رویش و پرورش پسته مناطق کویری و دارای خاک ماسهای است. بههمین منظور امروزه پسته در بسیاری از شهرها و آبادیهای حاشیهٔ کویر بهخصوص در مناطق شرق و جنوبشرقی ایران مانند یزد،[۹] کرمان،[۱۰] دامغان، قزوین، رفسنجان و اردستان کاشته میشود.[۱۱] شهرت پستهٔ مربوط به این شهرها بیش از مناطق دیگر است.[۱۲] همچنین گونهٔ وحشی این محصول در مراوهتپه بهصورت خودرو وجود دارد.[۱۳] شهرستان رفسنجان و منطقهٔ نوق یکی از قطبهای اصلی پسته بوده و تعداد زیادی از کشاورزان نمونه، رکوردداران تولید پسته و یکی از بهترین نمونههای باغات پسته کشور در این شهر واقع شده است.[۱۴] بهدلیل شهرت و کیفیت بالای پسته در این مناطق، این شهرها هرساله پس از برداشت محصول خود، میزبان مراسم جشن پسته هستند.[۱۵]
کارکرد
جشن برداشت محصول پسته بهمنظور شکرگزاری از نعمتهای الهی برگزار میشود. برگزاری اینگونه جشنها که نمادی از جلوههای اشتغالزایی، بهرهگیری از منابع آب و خاک، یک نوع حضور دسته جمعی یا وحدت مردمی و رسیدن به کمال بوده از جلوههای فرهنگ ایرانی است. کارشناسان معتقدند امروزه پسته از مهمترین محصولات کشاورزی تولید شده در مناطق مختلف کشور بهشمار میرود. پستهٔ ایران بهلحاظ کیفیت در مقایسه با پسته تولیدی سایر کشورها از جایگاه بالایی برخوردار است؛ بههمین منظور جزو اقلام مهم و صادرات غیرنفتی به سایر نقاط جهان محسوب میشود.[۱۶] هدف از برگزاری جشن پسته، علاوه بر پاسداشت میراث ملموس، معرفی ظرفیتهای اقتصادی و گردشگری این منطقه است. همچنین معرفی اقلیم مناطق کاشت پسته بهعنوان مناطق خاص بهرهبرداری کشاورزی، فراهم آوردن زمینههای تبدیل آن به باغات گسترده برای تولید و صادرات بیشتر این محصول باارزش کشاورزی از دیگر اهداف برگزاری این جشن است.[۱۷]
جایگاه مراسم جشن پسته در میان مردم
نگاه ویژه مردم به پسته و جایگاه مهم آن در اقتصاد و کشاورزی سبب شده امروزه بسیاری از شهرهای میزبان زراعت پسته به توسعه باغات پسته، افزایش راندمان تولید در واحد سطح، ارتقای کیفیت محصول و گسترش صنایع تبدیلی این محصول پرداخته و بهمنظور معرفی محصول خود به برگزاری جشن پسته اقدام کنند.[۱۸]
پانویس
- ↑ . معتمد، «جشن پسته در قزوین»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
- ↑ . احمدی زاده، «جشن ملی پسته رفسنجان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.
- ↑ . معتمد، «جشن پسته در قزوین»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
- ↑ . احمدی زاده، «جشن ملی پسته رفسنجان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.
- ↑ . «فراخوان جشنواره «پسته به روایت شما»»، وبسایت رفسنجان زیبا.
- ↑ . احمدی زاده، «جشن ملی پسته رفسنجان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا.
- ↑ . صابری افتخاری، «پسته»، دانشنامه فرهنگ مردم ایران.
- ↑ . «فراخوان جشنواره «پسته به روایت شما»»، وبسایت رفسنجان زیبا.
- ↑ . معتمد، «جشن پسته در قزوین»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
- ↑ . صابری افتخاری، «پسته»، دانشنامه فرهنگ مردم ایران.
- ↑ . دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ پسته.
- ↑ . میرزا اسدی، «جزئیات برگزاری جشن ملی پسته در رفسنجان اعلام شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
- ↑ . دهخدا، لغتنامه، ذیل واژۀ پسته.
- ↑ . میرزا اسدی، «جزئیات برگزاری جشن ملی پسته در رفسنجان اعلام شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
- ↑ . «جشن پایان برداشت محصول پسته در بوئین زهرا برگزار شد»، وبسایت مگیران.
- ↑ . «جشن پایان برداشت محصول پسته در بوئین زهرا برگزار شد»، وبسایت مگیران.
- ↑ . میرزا اسدی، «جزئیات برگزاری جشن ملی پسته در رفسنجان اعلام شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
- ↑ . «جشن پایان برداشت محصول پسته در بوئین زهرا برگزار شد»، وبسایت مگیران.
منابع
- احمدیزاده، ابوذر، «جشن ملی پسته رفسنجان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی: ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۸ مهر ۱۴۰۱ش.
- «جشن پایان برداشت محصول پسته در بوئینزهرا برگزار شد»، وبسایت مگیران، تاریخ بازدید: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، اریخ بازدید: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- صابری افتخاری، عارفه، «پسته»، در دانشنامه فرهنگ مردم ایران، وبسایت کتابخانه مدرسه فقاهت، تاریخ درج مطلب: ۱۵ دی ۱۳۹۸ش.
- «فراخوان جشنواره "پسته به روایت شما"»، وبسایت رفسنجان زیبا، تاریخ بازدید: ۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- معتمد، مهدی، «جشن پسته در قزوین»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۶ شهریور ۱۳۹۴ش.
- میرزا اسدی، حسین، «جزئیات برگزاری جشن ملی پسته در رفسنجان اعلام شد»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ مهر ۱۴۰۱ش.