جنگل اولنگ؛ جنگلی وسیع و زیبا در استان‌های سمنان و گلستان.

جنگل اولنگ
موقعیت و ارتفاع
کشورایران
استانسمنان
گلستان
شهرستانشاهرود
رامیان
رشته‌کوهالبرز
ارتفاع۳۲۰۰ متر
محیط طبیعی
پوشش گیاهیجنگلی خزری و مرتعی
اهمیت و گردشگری
اهمیتمنطقه نمونه گردشگری
جاذبه‌های گردشگریآبشار شیرآباد

جنگل اولنگ، جنگلی بکر و زیبا در شمال شاهرود است که به «بهشتی در دل قارهٔ کوچک» شهرت دارد.[۱] این جنگل، به‌عنوان منطقهٔ نمونهٔ گردشگری از سوی مجلس شورای اسلامی ایران انتخاب شد.[۲]

موقعیت جغرافیایی

جنگل اولنگ، بخشی از چشم‌انداز منطقهٔ جنگلی در جنوب شهرستان رامیان در استان گلستان و نیز شمال شهر شاهرود در استان سمنان است.[۳] فاصلهٔ جنگل اولنگ تا شهرهای رامیان و شاهرود، به‌ترتیب، ۳۵ و ۵۰ کیلومتر است.[۴] این جنگل در ارتفاع ۳۲۰۰ متری از سطح دریا قرار گرفته[۵] و از سمت شمال به جنگل‌های استان گلستان و از سمت‌های شرق، غرب و جنوب نیز به ارتفاعات حوزهٔ آبریز شهرستان شاهرود محدود می‌شود.[۶]

آب‌وهوا

موقعیت مکانی جنگل اولنگ که در میان دو دامنهٔ آبریز شمالی و جنوبی شرق رشته‌کوه البرز قرار گرفته، منجر به ایجاد دو نوع شرایط آب‌وهوایی متفاوت در این منطقه شده است. در شمال این منطقه، رطوبت بیشتری وجود داشته و در سمت جنوبی آن نیز بارندگی کمتری رخ می‌دهد. میانگین دمای این جنگل در حدود ۱۲ درجهٔ سانتی‌گراد است. میانگین بارندگی در مناطق شمالی در حدود ۵۵۰ میلی‌لیتر و در مناطق جنوبی نیز به ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلی‌لیتر در سال می‌رسد.[۷] جنگل اولنگ، در حدود ۹۸ روز از سال، دچار یخبندان شده و در فصل‌های پاییز و بهار نیز منطقه‌ای پربارش است.[۸]

پوشش گیاهی

پوشش گیاهی در جنگل اولنگ به دو بخش تقسیم می‌شود:

  1. پوشش جنگلی خزری در قسمت‌های شمالی و حضور درختانی همچون بلوط، مَمرَز، افرا، شیردار، وَلیک، اَزگیل و زرشک کوهی در این منطقه؛
  2. پوشش مرتعی در قسمت‌های جنوبی و وجود گیاهانی همچون اِستیپا، فِستوکا، دِرمَنه، چوبک و اَگروپایرون.[۹]

حیات‌وحش

گونه‌های مختلفی از پستانداران، پرندگان و خزندگان در این جنگل زندگی می‌کنند؛ مانند خرس قهوه‌ای، گرگ، پلنگ، خوک وحشی، شغال، روباه، شوکا، کبک، کبوتر جنگلی، بلدرچین، عقاب جنگلی، شاهین و قرقاول.[۱۰]

مشکلات زیست‌محیطی

با کشف معدن زغال‌سنگ در میانهٔ این جنگل، متأسفانه، روند تخریب و بهره‌برداری انسان‌ها از آن شروع شده است. در سال‌های اخیر نیز با شناخته‌شدن این طبیعت بکر، برخی از مسافران در آن به روشن‌کردن آتش و ریختن زباله‌های تجزیه‌ناپذیر اقدام کرده و طبیعت را در معرض خطر قرار داده‌اند.[۱۱]

گردشگری

این منطقه، به‌دلیل اقلیم خنک و جادهٔ آسفالت، همواره، پذیرای گردشگران است.[۱۲] از جمله مناطق جذاب برای گردشگران در این جنگل می‌توان به آبشار شیرآباد در سمت شمال غربی جنگل اشاره کرد که دارای هفت طبقه بوده و بلندترین آن ارتفاعی در حدود ۳۰ متر دارد. غارهای متعددی نیز در این جنگل وجود دارند که معروف‌ترین آنها «دیو سپید» و «سمندر» نام دارند. «مجموعهٔ تاریخی بسطام» با قدمتی بیش از هزار سال نیز در نزدیکی این جنگل واقع شده است.[۱۳]

آداب و رسوم

در منطقهٔ جنگلی اولنگ شاهرود، هر ساله، جشنواره‌های مختلفی توسط نهادهای دولتی و خصوصی برگزار می‌شود که از آن جمله می‌توان به جشنواره‌های آشپزی، آیین‌های بومی قزلباشان رامیانی، برف‌بازی و ساخت آدم‌برفی در زمستان، اشاره کرد.[۱۴] آیین حنابندان قوم قزلباش و نحوهٔ ساخت دوتار در میان شهرنشینان این منطقه به ثبت ملی رسیده است. مراسم حنابندان در رامیان، در قالبی نمایشی و نمادین با پوشیدن لباس‌های محلی، اجرای موسیقی سنتی با دوتا، خواندن ابیاتی به زبان ترکان قزلباش و بستن حنا برای عروس و داماد صورت می‌گیرد.[۱۵]

مسیر دسترسی

برای رفتن به این منطقهٔ گردشگری، می‌توان از سمت شاهرود، در حدود ۸۰ کیلومتر به‌سمت شمال شرقی شهر پیش رفته و به این جنگل رسید. مسیر دیگر نیز از سمت شهر رامیان در استان گلستان است.[۱۶]

پانویس

  1. «جنگل اولنگ، تجربه‌ای زیبا در دل شاهرود»، خبرگزاری مهر.
  2. «تصویب‌نامه در مورد مناطق نمونۀ گردشگری بین‌المللی، ملی و محلی»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  3. «جنگل اولنگ شاهرود با 98 روز یخبندان»، خبرگزاری دانشجویان ایران.
  4. مساعدی، «بررسی خصوصیات سیل در رودخانۀ قره چای رامیان» 1386ش.
  5. «جنگل اولنگ شاهرود»، وب‌سایت مجلۀ گردشگری اِلی گشت.
  6. «جنگل اولنگ، تجربه‌ای زیبا در دل شاهرود»، خبرگزاری مهر.
  7. «جنگل اولنگ شاهرود»، وب‌سایت مجلۀ گردشگری اِلی گشت.
  8. «جنگل اولنگ شاهرود، با 98 روز یخبندان»، خبرگزای دانشجویان ایران.
  9. محمدی، فاطمه، «جنگل اولنگ»، وب‌سایت کجارو.
  10. «جنگل اولنگ شاهرود»، وب‌سایت مجلۀ گردشگری اِلی گشت.
  11. «جنگل اولنگ شاهرود»، وب‌سایت مجلۀ گردشگری اِلی گشت.
  12. «جنگل اولنگ شاهرود با 98 روز یخبندان»، خبرگزاری دانشجویان ایران.
  13. «جنگل اولنگ شاهرود»، وب‌سایت مجلۀ گردشگری اِلی گشت.
  14. «جشنوارۀ ساخت مجسمه‌های آدم‌برفی در اولنگ رامیان»، وب‌سایت شبکۀ اطلاع‌رسانی دانا.
  15. «آیین حنابندان قوم قزلباش و دوتار رامیان ثبت ملی شد»، وب‌سایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  16. «جنگل اولنگ شاهرود»، وب‌سایت مجلۀ گردشگری اِلی گشت.

منابع

  • «آیین حنابندان قوم قزلباش و دوتار رامیان ثبت ملی شد»، وب‌سایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تاریخ بارگذاری: ۱۴ آذر ۱۳۹۶ش.
  • «تصویب‌نامه در مورد مناطق نمونهٔ گردشگری بین‌المللی، ملی و محلی»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تاریخ بارگذاری: ۲۳ خرداد ۱۳۸۶ش.
  • «جشنوارهٔ ساخت مجسمه‌های آدم‌برفی در اولنگ رامیان»، وب‌سایت شبکهٔ اطلاع‌رسانی دانا، تاریخ بارگذاری: ۲۸ بهمن ۱۳۹۶ش.
  • «جنگل اولنگ، تجربه‌ای زیبا در دل شاهرود»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ش.
  • «جنگل اولنگ شاهرود با ۹۸ روز یخبندان»، خبرگزاری دانشجویان ایران، تاریخ بارگذاری: ۱۱ آذر ۱۳۹۲ش.
  • «جنگل اولنگ شاهرود»، وب‌سایت مجلهٔ گردشگری اِلی گشت، تاریخ بازدید: ۱۴ آبان ۱۴۰۱ش.
  • «فقر شرایط گردشگری در جنگل اولنگ شاهرود»، خبرگزاری مهر، تاریخ بارگذاری: ۱۰ آذر ۱۳۹۲ش.
  • محمدی، فاطمه، «جنگل اولنگ»، وب‌سایت کجارو، تاریخ بازدید: ۱۴ آبان ۱۴۰۱ش.
  • مساعدی، ابوالفضل و غریب، معصومه، «بررسی خصوصیات سیل در رودخانهٔ قره چای رامیان»، نشریهٔ علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دورهٔ ۱۴، شماره ۶، ۱۳۸۶ش.