تست۲
ناممحمد
نام خانوادگیپاکپور
مدفنگلزار شهدای روستای ده‌سد، شهرستان خنداب، استان مرکزی، ایران
ملیتایرانی
تحصیلاتدکتری جغرافیای سیاسی
محل تحصیلدانشگاه تهران
دانشگاه تربیت مدرس
همسراشرف


محمد پاکپور نظامی ایرانی و فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

او فعالیت نظامی خود را از سال ۱۳۵۸ش آغاز کرد و پس از حضور در غائله کردستان و جنگ ایران و عراق، بنیان‌گذار یگان زرهی سپاه شد. پاکپور فرماندهی لشکر ۸ نجف اشرف، لشکر ۳۱ عاشورا و به مدت ۱۶ سال فرماندهی نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بر عهده داشت. او با حکم سید علی خامنه‌ای در خرداد ۱۴۰۴ش به فرماندهی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب گردید و سرانجام در اسفند همان سال در جریان حمله نظامی به تهران کشته شد.[۱]

زندگینامه

زندگی شخصی

محمد پاکپور در ۱۲ خرداد ۱۳۴۰ش در روستای ده‌سد شهرستان خنداب واقع در استان مرکزی متولد شد.[۲] او تحصیلات خود را تا مقطع کارشناسی ارشد جغرافیا در دانشگاه تهران ادامه داد و سپس مدرک دکتری خود را در رشته جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس دریافت کرد.[۳] موضوع رساله دکتری او تدوین الگوی امنیت پایدار و توسعه پایدار در جنوب شرق کشور بود. او پیش از ورود به سپاه، دانشجوی رشته دندان‌پزشکی دانشگاه تهران بود اما با احساس مسئولیت نسبت به شرایط کشور تحصیل را رها کرد و به نهادهای نظامی پیوست.[۴] برادر او، رضا پاکپور، رزمنده ۱۷ ساله‌ای بود که در سال ۱۳۶۱ش در جریان عملیات رمضان کشته شد.[۵]

فعالیت‌های نظامی

با آغاز ناآرامی‌های کردستان در سال ۱۳۵۸ش، پاکپور در سن ۱۸ سالگی به مناطق غربی اعزام شد و در مبارزه با گروه‌های مسلح حضور یافت. با آغاز جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۵۹ش، او به عضویت رسمی سپاه پاسداران درآمد و مسئولیت راه‌اندازی و فرماندهی لشکر ۳۰ زرهی سپاه را بر عهده گرفت. همچنین او مسئولیت نظارت و تایید فنی ادوات زرهی ورودی به جبهه‌ها را بر عهده داشت و در جریان حضور میدانی در جبهه‌ها مجروح و به درجه جانبازی نائل آمد. در اواخر جنگ و سال‌های پس از آن، او فرماندهی لشکرهای خط‌شکن ۸ نجف اشرف و ۳۱ عاشورا را بر عهده گرفت و این یگان‌ها را سازماندهی کرد.[۶]

مسئولیت‌های نظامی

پاکپور پس از پایان جنگ ایران و عراق، سمت‌های فرماندهی قرارگاه نصرت و قرارگاه شمال را بر عهده داشت و به مدت پنج سال معاون عملیات سپاه پاسداران بود. او از سال ۱۳۸۲ش تا ۱۳۸۴ش به عنوان معاون هماهنگ‌کننده نیروی زمینی سپاه فعالیت کرد و سپس از سال ۱۳۸۷ش تا ۱۳۸۸ش معاون عملیات کل سپاه شد.[۷] او در اسفند ۱۳۸۸ش با حکم فرمانده کل قوا به فرماندهی نیروی زمینی سپاه منصوب گردید و به مدت ۱۶ سال تا خرداد ۱۴۰۴ش در این سمت باقی ماند. در پی کشته شدن حسین سلامی در خرداد ۱۴۰۴ش، پاکپور با حکم فرمانده کل قوا به فرماندهی کل سپاه پاسداران منصوب شد و درجه سرلشکری دریافت کرد.[۸] او به مدت ۹ ماه تا اسفند ۱۴۰۴ش هدایت این نهاد را بر عهده داشت.[۹]

اقدامات راهبردی

بخش عمده اقدامات پاکپور در نیروی زمینی سپاه بر نوسازی ساختاری و مردم‌پایه کردن امنیت متمرکز بود. او طرح کلان انسداد مرزهای کشور را از طریق احداث جاده‌های راهبردی، سیم‌خاردار و مین‌گذاری به اجرا درآورد و مساحت ۷۵۰ کیلومتر مربع از مرزهای غربی را پاک‌سازی کرد.[۱۰] او ساختار رزمی نیروی زمینی سپاه را به پهپادهای مسلح مجهز نمود و پدافند موشکی را توسعه داد.[۱۱] او امنیت مناطق مرزی جنوب شرق کشور را از طریق به‌کارگیری بومیان منطقه در قالب قرارگاه قدس سازماندهی کرد و گروه‌های مسلح را زمین‌گیر نمود.[۱۲] در جریان حملات تروریستی سال ۱۳۹۶ش به مجلس شورای اسلامی، او شخصاً فرماندهی عملیاتی یگان تکاوران صابرین را در بهارستان بر عهده گرفت. همچنین او با بهینه‌سازی توانمندی‌های موشکی سپاه، در جریان جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه سال ۱۴۰۴ش، پاسخ‌های موشکی به پایگاه‌های نظامی العدید و اراضی فلسطین را مدیریت کرد.[۱۳]

شهادت

در روز یکشنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، در جریان حمله هوایی مشترک ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به تهران، محمد پاکپور در سن ۶۴ سالگی در جریان جلسه شورای عالی دفاع در بیت رهبری به همراه سید علی خامنه‌ای، عبدالرحیم موسوی، عزیز نصیرزاده و علی شمخانی کشته شد.[۱۴] پیکر او پس از تشییع در شهرهای تهران و اراک، در روز جمعه ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ش به شهرستان خنداب منتقل و بنا بر وصیتش، در گلزار شهدای روستای ده‌سد خنداب در کنار آرامگاه برادرش رضا پاکپور دفن گردید.[۱۵]

بازتاب‌ها

پاکپور پیش از درگذشت، در خرداد ۱۳۹۸ش از سوی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا مورد تحریم قرار گرفت.[۱۶] همچنین اتحادیه اروپا در فروردین ۱۴۰۰ش (آوریل ۲۰۲۱م) نام او را به اتهام نقض حقوق بشر در حوادث آبان ۱۳۹۸ش در فهرست تحریم‌های خود قرار داده بود.[۱۷] پس از درگذشت او، از سوی نیروهای مسلح درجه سپهبدی به وی اعطا شد و مقامات نظامی از او به عنوان معمار تحولات عملیاتی و امنیت پایدار ایران یاد کردند.[۱۸] مراسم‌های یادبود متعددی برای او در شهرهای مختلف از جمله مشهد، تهران و منزل مادری او در اراک برگزار گردید.[۱۹]

پانویس

  1. «سردار محمد پاکپور کیست؟ + بیوگرافی و سوابق»، روزنامه شرق.
  2. «شهید پاکپور، از رزمنده ۱۷ ساله تا شهادت»، خبرگزاری ایرنا.
  3. «گوشه ای از سوابق و فعالیت های فرمانده جدید نیروی زمینی سپاه»، خبرگزاری ایرنا.
  4. «نگاهی به زندگینامه سردار محمد پاکپور؛ فرمانده جدید سپاه پاسداران / سردار ایرانی را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری دانشجو.
  5. «شهید پاکپور، از رزمنده ۱۷ ساله تا شهادت»، خبرگزاری ایرنا.
  6. «گوشه ای از سوابق و فعالیت های فرمانده جدید نیروی زمینی سپاه»، خبرگزاری ایرنا.
  7. «گوشه ای از سوابق و فعالیت های فرمانده جدید نیروی زمینی سپاه»، خبرگزاری ایرنا.
  8. «سردار محمد پاکپور کیست؟ + بیوگرافی و سوابق»، روزنامه شرق.
  9. «نگاهی به زندگینامه سردار محمد پاکپور؛ فرمانده جدید سپاه پاسداران / سردار ایرانی را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری دانشجو.
  10. «نگاهی به زندگینامه سردار محمد پاکپور؛ فرمانده جدید سپاه پاسداران / سردار ایرانی را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری دانشجو.
  11. «روایت سرلشکر صفوی از فرماندهی شهید پاکپور در میانه دو جنگ»، پایگاه تحلیلی صراط‌نیوز.
  12. «نگاهی به زندگینامه سردار محمد پاکپور؛ فرمانده جدید سپاه پاسداران / سردار ایرانی را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری دانشجو.
  13. «نگاهی به زندگینامه سردار محمد پاکپور؛ فرمانده جدید سپاه پاسداران / سردار ایرانی را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری دانشجو.
  14. فرماندهانی که در کنار فرمانده شان به شهادت رسیدند، فرماندهانی که در کنار فرمانده‌شان به شهادت رسیدند، ۱۲.
  15. «شهید پاکپور, از رزمنده ۱۷ ساله تا شهادت»، خبرگزاری ایرنا.
  16. «آمریکا کدام فرماندهان سپاه پاسداران را تحریم کرد؟»، رادیو فردا.
  17. «شهید پاکپور، از رزمنده ۱۷ ساله تا شهادت»، خبرگزاری ایرنا.
  18. «فرمانده قرارگاه خاتم: شهید پاکپور معمار تحولات عملیاتی بود/ همسر شهید: او تا آخرین لحظات عمر خود در میدان خدمت بود+ تصاویر»، خبرگزاری خبرآنلاین.
  19. «روایت فرمانده قرارگاه سیدالشهدا از محمد پاکپور؛ برخی شبها یک ساعت میخوابید و کم خوراک بود اما...»، خبرگزاری خبرآنلاین.

منابع