پیشنویس:روز جهانی عاری از خشونت و افراطیگری
روز جهانی عاری از خشونت و افراطیگری؛ مناسبتی رسمی و بین المللی برای مبارزه با تندروی و ترویج فرهنگ صلح و مدارا در جهان.
روز جهانی عاری از خشونت و افراطیگری، مناسبتی رسمی است که برای مبارزه با تندروی و ترویج صلح در جهان شکل گرفته است. این موضوع علاوه بر ریشههای دیپلماتیک در سازمان ملل و تقویم ایران، به بررسی راهکارهای آموزشی، اقتصادی و رسانهای برای از بین بردن ناامنی و کاهش رفتارهای خشونتآمیز در جامعه میپردازد.
معرفی
روز جهانی عاری از خشونت و افراطیگری مناسبتی بین المللی و ملی است که بهمنظور جلب توجه جامعۀ جهانی به ریشهکنی زمینههای خشونت، ترویج مدارا و فرهنگ صلح نامگذاری شده است. این مناسبت بر آموزش عمومی، پیشگیری از رفتارهای افراطی و تسهیل گفتگو میان فرهنگها و پیروان مذاهب مختلف تمرکز دارد.[۱]
در اندیشۀ شیعی، مفهوم جهان عاری از خشونت پیوندی عمیق با آموزۀ مهدویت و دولت موعود دارد. بر اساس این رویکرد الهیاتی، برقراری امنیت پایدار و برچیده شدن ریشههای ستم بر عهدۀ حکومت موعود بوده که تحقق صلح واقعی را در بستر عدالت جهانی و از طریق انقلابی فرهنگی و عقلانی دنبال می کند. در این دیدگاه، تلاشهای تاریخی و رسانهای برای ارائۀ چهرهای خشن از موعود، شگردی فکری جهت بازتولید خشونت و استمرار ستمپذیری در جامعۀ انسانی تبیین می شود.[۲]
تاریخچه
ایدۀ اولیۀ جهان عاری از خشونت و افراطیگری در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۳م در شصت و هشتمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد از سوی جمهوری اسلامی ایران مطرح شد. مجمع عمومی این پیشنهاد را به اتفاق آرا تصویب کرد و این طرح در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۴م بهعنوان قطعنامه به تصویب نهایی رسید.[۳] بههمین مناسبت، پیشنهاد نامگذاری روز ۱۸ دسامبر بهعنوان روز جهانی علیه خشونت و افراطیگری در نخستین کنفرانس بینالمللی جهان علیه خشونت و افراطیگری در تهران مطرح شد.[۴] در بیانیۀ پایانی این کنفرانس که با حضور مقامات و اندیشمندان بیش از ۵۰ کشور جهان برگزار شد، این پیشنهاد مورد استقبال قرار گرفت.[۵]
در سطح ملی، بهدلیل نقش ایران در ارائۀ این طرح، شورای عالی انقلاب فرهنگی به ریاست رئیسجمهور و براساس مصوبۀ شورای فرهنگ عمومی، روز ۲۷ آذر را که همزمان با هجدهم دسامبر است، بهعنوان روز ملی مقابله با خشونت و افراطیگری در تقویم رسمی کشور تصویب کرد. این روز در ایران با سالروز درگذشت محمد مفتح و روز وحدت حوزه و دانشگاه همزمان بوده که از او بهعنوان یکی از چهرههای مقابله با افراطیگری یاد میشود.[۶]
اهداف و رویکردها
هدف از نامگذاری این روز، جلب توجه دولتها و جوامع مدنی به برنامهریزی برای ریشهکنی زمینههای بروز خشونت در جامعۀ جهانی و زنده نگه داشتن یاد قربانیان افراطگرایی است.[۷] تسهیل گفتگوی میان فرهنگها، تمدنها و پیروان مذاهب مختلف از رویکردهای اصلی این مناسبت بهشمار میرود. این روز بر آموزش همگانی با بهرهگیری از روشهای پیشرفتۀ تربیتی، ترویج مدارا، فرهنگ صلح و تنشزدایی با مشارکت عالمان، روشنفکران، زنان و جوانان تأکید دارد.[۸]
در سطح تبیین مواضع رسمی، دولتمردان و مقامات دفاعی ایران با پیوند زدن مفهوم این قطعنامه به مسائل منطقه، ریشۀ اصلی ناامنی، آوارگیهای اجباری، بحرانهای انسانی و افراطگرایی را در سیاستهای اشغالگری، تروریسم ساختاری و تجاوزات نظامی رژیم صهیونیستی و حامیان غربی آن قلمداد میکنند و تحقق واقعی جهان عاری از خشونت را مشروط به رفع این بسترها، پایان دادن به استانداردهای دوگانه در سازوکارهای بینالمللی و مقابله با ابزارهای نظام سلطه میدانند.[۹] همچنین، دولتمردان ایران تصویب این قطعنامه را دستاوردی برای کشوری میدانند که خود بر اساس مستندات تاریخی یکی از بزرگ ترین قربانیان تروریسم و افراطیگری بوده و هزینههای مادی و انسانی زیادی در این راه پرداخته است. همچنین در این چارچوب، از الگوهای رفتاری و تجمعات مذهبی مسالمتآمیز مانند راهپیمایی اربعین بهعنوان مظهر اقتدار معنوی، اتحاد و همبستگی در برابر بسترهای وحشتآفرین یاد میشود.[۱۰]
در سطح داخلی نیز، نامگذاری این روز فرصتی برای فعالیتهای آگاهیبخشی بهشمار میرود تا رفتارهای خشونتآمیز ناآگاهانه در لایههای مختلف جامعه کاهش پیدا کند. براساس رویکردهای تبیینشده، توسعهنیافتگی، نیازهای مادی پاسخ داده نشده، بیکاری، فقر، ناامیدی نسبت به آینده، تبعیض در مناسبات بینالمللی و تفسیرهای نادرست از آموزههای مذهبی از بسترهای اصلی رشد خشونت در جهان بهشمار میروند که نیازمند چارهاندیشی بینالمللی هستند.[۱۱]
اقدامات و بیانیهها
در راستای تحقق اهداف این روز، اقدامات و محورهای عملی گوناگونی در ابعاد بینالمللی و فرهنگی دنبال میشود:
مواجهه با تروریسم و افراطگرایی خشن از طریق دیپلماسی و همکاری همهجانبۀ بینالمللی از مهمترینِ این اقدامات است.[۱۲] در این مسیر، قطع تأمین مالی مستقیم و غیرمستقیم جریانهای خشونتآمیز از سوی کشورهای حامی، بسترساز اصلی کاهش ناامنی تبیین میشود.[۱۳] کنترل و نظارت سازمانهای بینالمللی در این زمینه اهمیت بالایی دارد، بهشرط آنکه بازیگران جهانی اولویت را بهجای منافع سیاسی کوتاهمدت، بر گسترش اخلاق بینالمللی قرار دهند.[۱۴] در همین راستا، مدیرکل سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد یا همان یونسکو بر ضرورت ترویج فرهنگ گفتگو از طریق آموزش و رسانهها تأکید کرده و چهرههای برجستۀ صلح جهانی از جمله کوفی عنان و اسقف توتو نیز از این ایده ستایش کردهاند.[۱۵]
بخش دیگری از اقدامات عملی بر اصلاح نظام آموزشی برای مقابله با تفسیرهای تکفیری و ارائۀ مفاهیم صلحآمیز استوار است. همچنین، پیشنهاد تأسیس صندوقهای بینالمللی اشتغالزایی و توسعه در کشورهای آسیبدیده از تروریسم جهت از بین بردن زمینههای مادی خشونت مطرح شده است.[۱۶]
در ابعاد فرهنگی و رسانهای، بر همزیستی مسالمتآمیز، محترم شمردن مقدسات و مدیریت عقلانی تکثر فرهنگی در ارتقای نقش ادیان در زندگی عمومی جوامع تأکید می شود. ایجاد شبکههای ارتباطی میان اندیشمندان و همکاری رسانههای بینالمللی جهت آگاهسازی افکار عمومی نیز از دیگر اقدامات این حوزه است.[۱۷] در این میان، تکنولوژی و فضای مجازی بهدلیل ساختار تعاملی خود میتواند با تولید محتوای تحلیلی و تبیین علتهای خشونت، به جامعهپذیری افراد و کاهش افراطگرایی کمک کند.[۱۸]
منابع
- «27 آذر روز مبارزه با خشونت و افراطیگری نامگذاری شد». پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری. ۱۸ آذر ۱۳۹۳. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «ایران درمبارزه با خشونت و افراطیگری پیشگام است». خبرگزاری ایرنا. ۲۶ آذر ۱۳۹۵. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «پیام استاندار خراسان شمالی بهمناسبت روز جهان عاری از خشونت و افراطیگرایی». خبرگزاری بینالمللی قرآن. ۲۹ آذر ۱۳۹۶. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «پیام سخنگوی وزارت خارجه برای روز جهان عاری از خشونت و افراطیگری». خبرگزاری فرارو. ۲۷ آذر ۱۴۰۳. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «جهان عاری از خشونت قربانی زیادهخواهی دولتها». خبرگزاری آرمان امروز. ۲۶ آذر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «جهان عاری از خشونت و افراطگری برای نیل به صلحی پایدار». وبسایت مرکز بینالمللی مطالعات صلح. ۹ دسامبر ۲۰۱۴. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «جهان عاری از خشونت و افراطیگری، جهان عاری از رژیم صهیونیستی است». وبسایت وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح. ۳۱ خرداد ۱۳۹۶. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «جهان عاری از خشونت و افراطیگری؛ رهاورد ظهور مهدوی». خبرگزاری شبستان. ۲۷ آذر ۱۴۰۱. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «خشونت و افراطیگری در جهان محکوم است». خبرگزاری مهر. ۱۰ دی ۱۳۹۳. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «شورای عالی انقلاب فرهنگی 27 آذر را روز مبارزه با خشونت و افراطیگری تعیین کرد». خبرگزاری گویا نیوز. ۱۹ آذر ۱۳۹۳. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- «نامگذاری 18 دسامبر به عنوان روز جهانی علیه خشونت و افراطیگری». خبرگزاری دانشجو. ۱۸ آذر ۱۳۹۳. دریافتشده در ۲۵ تیر ۱۴۰۵.
- ↑ «نامگذاری 18 دسامبر به عنوان روز جهانی علیه خشونت و افراطیگری»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «جهان عاری از خشونت و افراطیگری؛ رهاورد ظهور مهدوی»، خبرگزاری شبستان.
- ↑ «نامگذاری 18 دسامبر به عنوان روز جهانی علیه خشونت و افراطیگری»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «27 آذر روز مبارزه با خشونت و افراطیگری نامگذاری شد»، پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری.
- ↑ «جهان عاری از خشونت و افراطیگری، جهان عاری از رژیم صهیونیستی است»، وبسایت وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
- ↑ «شورای عالی انقلاب فرهنگی 27 آذر را روز مبارزه با خشونت و افراطیگری تعیین کرد»، خبرگزاری گویا نیوز.
- ↑ «نامگذاری 18 دسامبر به عنوان روز جهانی علیه خشونت و افراطیگری»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «پیام استاندار خراسان شمالی بهمناسبت روز جهان عاری از خشونت و افراطیگرایی»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.
- ↑ «جهان عاری از خشونت و افراطیگری، جهان عاری از رژیم صهیونیستی است»، وبسایت وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
- ↑ «27 آذر روز مبارزه با خشونت و افراطیگری نامگذاری شد»، پایگاه اطلاعرسانی ریاست جمهوری.
- ↑ «نامگذاری 18 دسامبر به عنوان روز جهانی علیه خشونت و افراطیگری»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «پیام سخنگوی وزارت خارجه برای روز جهان عاری از خشونت و افراطیگری»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «جهان عاری از خشونت قربانی زیادهخواهی دولتها»، خبرگزاری آرمان امروز.
- ↑ «ایران درمبارزه با خشونت و افراطیگری پیشگام است»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «جهان عاری از خشونت و افراطگری برای نیل به صلحی پایدار»، وبسایت مرکز بینالمللی مطالعات صلح.
- ↑ «نامگذاری 18 دسامبر به عنوان روز جهانی علیه خشونت و افراطیگری»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «خشونت و افراطیگری در جهان محکوم است»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «ایران درمبارزه با خشونت و افراطیگری پیشگام است»، خبرگزاری ایرنا.