پرش به محتوا

برده‌داری جنسی

از ایران‌پدیا

برده‌داری جنسی، استثمار جنسی زنان و دختران توسط باندهای مافیایی.

در گذشته برده‌داری جنسی نیازمند ربایش قربانیان و اجبار فیزیکی بود، اما امروزه از تبلیغات دروغین، فریب و نیرنگ برای تسلیم‌کردن قربانیان استفاده می‌شود. برده‌داری جنسی نسبت به تجارت جنسی و قاچاق زنان عام‌تر است و قلمرو اصلی مباحث آن زندگی روزمرهٔ انسان‌ها است.

مؤلفه‌های حقوقی برده‌داری جنسی

برده‌داری جنسی یک مفهوم حقوقی است که امروزه در شعبه‌های مختلف علوم اجتماعی مورد استفاده قرار گرفته است. مفهوم بردگی جنسی اولین‌بار در اساس‌نامهٔ دیوان بین‌المللی کیفری، مادهٔ هفتم تحت عنوان جرم مستقل به‌رسمیت شناخته شده است. قبل از این تاریخ در علم حقوق، تنها مفهوم بردگی رسمیت داشت.[۱] در اساس‌نامهٔ رم، چهار مؤلفه به‌عنوان ارکان اصلی تشکیل‌دهندهٔ برده‌داری جنسی بیان شده است:

  1. مجرم مالک قربانی شود و اعمالی نظیر خرید، فروش، اجاره، معاوضه یا کردارهای مشابه دیگر با او انجام دهد.
  2. در اثر رفتارهای فوق با قربانی عمل جنسی انجام شود.
  3. عمل مجرمانه، حملهٔ سیستماتیک به اشخاص قربانی، تلقی شود.
  4. مجرم از ماهیت عمل خود آگاهی داشته باشد.[۲]

جنسیت و برده‌داری

محور اول مؤثر بر رابطهٔ جنسیت و برده‌داری، استعمار بوده است، هرچند ظاهراً روابط جنسی قلمروی خصوصی به‌شمار می‌رود، اما استعمارگران علاقمند به سوءاستفاده از آن و همچنین تثبیت قدرت استعماری از طریق استفاده از روابط جنسی بوده‌اند. استعمارگران برای توجیه سوءاستفاده‌های استعماری مسئلهٔ نژاد را نیز مطرح کردند و رنگین‌پوستان را آماج فشارهای استعماری قرار دادند. زنان در این میان به دلایل فیزیکی بیشتر از مردان مورد آزار و اذیت قرار گرفتند، استعمارگران در برخی موارد چنین رفتارهایی را خارج از دایرهٔ هنجارهای متداول قرار دادند تا بتوانند با خاطر آسوده آن را توجیه کنند.[۳]

از نظر فمینیست‌ها مفهوم محوری رابطهٔ جنسیت و برده‌داری مفهوم خشونت جنسی است که بر اساس آن بهترین شکل مطالعهٔ ارتباط جنسیت و برده‌داری از خلال درک تجربهٔ زنان به‌دست می‌آید. در این نوع مطالعه به‌طور غیرمستقیم از تجربیات مردان نیز سخن به میان خواهد آمد که برخی از آنها قادر به مقابله با تجاوز جنسی اربابان برده‌ها نبودند و برخی دیگر استثمارکنندهٔ جنسی بودند و نگاه مثبت به برده‌داری جنسی داشتند. به‌نظر فمینیست‌ها برای درک رابطهٔ جنسیت و برده‌داری باید مقولاتی نظیر نژاد و طبقه از دریچهٔ جنسیت دیده شوند.[۴]

نهاد خانواده نیز بر ارتباط جنسیت و برده‌داری، مؤثر است، در طول تاریخ، خانواده مظهر همبستگی، مقاومت و مبارزات جنسیتی مردان و زنان بوده است. در خانوادهٔ هسته‌ای بحث آزاد و غیر آزاد مطرح است و گاهی زنان نمی‌توانند از قلمرو آزادی خویش در خانواده دفاع کنند و فشارهای محیطی بر آنها غلبه می‌کند. در خانوادهٔ گسترده زنجیره‌ای از پیوستگی‌ها وجود دارد که گاهی زنان را وادار به بردگی می‌سازد، به‌عنوان مثال در شبه‌قارهٔ هند گاهی روابط پیچیدهٔ خانوادگی باعث بردگی زنان است.[۵]

منافع کلان اقتصادی و تجارت جنسی آخرین مقولهٔ مؤثر بر برده‌داری جنسی است که نوعی استعمار مدرن برای زنان و اطفال کشورهای فقیر جهان است.[۶]

عوامل شکل‌گیری برده‌داری جنسی

۱. فقر

کاتلین باری در کتاب «روسپی‌گری و جنسیت» نشان می‌دهد که میلیون‌ها زن بردهٔ جنسی از کشورهای فقیر آفریقایی، جنوب‌شرق آسیا، آمریکای‌جنوبی و اروپای‌شرقی بوده‌اند.[۷] مرور تراژدی‌های بردگان جنسی نشان می‌دهد که فقر عامل مهم آن است. سازمان خدمات مهاجرت آمریکا پس از بازرسی ۲۰ مرکز متخلف فاحشه‌گری در شهرهای سان‌فرانسیسکو، لس‌آنجلس، سیاتل دالاس، هوستون و نیواورلئان اعلام کرده است که تجارت جنسی در آمریکا حاوی بردگی جنسی است و زنان در این مراکز مورد ضرب و شتم، تجاوز جنسی و سوزانده شدن با سیگار قرار می‌گیرند، بهانهٔ اصلی باندهای تبهکار قاچاق انسان پرداخت‌نشدن صورت‌حساب مهاجرت به آمریکا بوده است.[۸] در همین تحقیقات زنی اظهار کرده است که او را وادار کرده‌اند که حدود چهل‌هزار دلار برای تأمین مخارج آمدن به آمریکا از طریق رفتن به ده‌ها روسپی‌خانه برای باندهای تبهکار کاسبی کند.[۹] کاتالینا سوارز دختری از کشور فقیر پورتوریکو نمونه‌ای دیگر است که در نه‌سالگی ربوده می‌شود و به مدت ۱۸ سال مورد سوءاستفادهٔ جنسی قرار می‌گیرد.[۱۰]

۲. جنگ

جنگ ویتنام سبب شکل‌گیری صدها بردهٔ جنسی شد، چون جنگ موجب شدت‌گرفتن فقر است. مردم فقیر ناچار شدند دختران خود را به فروش برسانند. فرماندهان خسته از جنگ و کشتار ارتش آمریکا مشتریان اصلی آنها بودند. آمریکایی‌ها بعد از خریدن زنان و دختران، آنان را وادار به بردگی جنسی برای صنعت سکس ارتش آمریکا کردند. نه‌تنها ویتنام که کشورهای اطراف آن نظیر فلیپین و تایلند نیز در این صنعت برده‌سازی مدرن گرفتار شدند.[۱۱]

«اردوگاه‌های آسایش» ژاپنی‌ها در خلال جنگ جهانی دوم شاید اولین برده‌سازی جنسی در خلال جنگ جهانی بود. ژاپنی‌ها در خلال جنگ جهانی دوم برده‌های جنسی را از میان زنان کشورهای استعمارشده توسط ژاپن در منطقهٔ آسیا و اقیانوس آرام انتخاب می‌کردند.[۱۲] طبق برخی اسناد افشاشدهٔ مرتبط با جنگ جهانی دوم، ارتش ژاپن از میان اهالی کشورهای استعمارشده برای اوقات استراحت سربازان خود بردگان جنسی می‌فرستاد، در یک مورد برای تأمین نیازهای جنسی هزاران سرباز، ۵۰ زن برای بردگی فرستاده شده بود، اما در عین حال ۳۰ زن دیگر نیز درخواست داده شده بود.[۱۳]

۳. فروش دختران

یکی از عوامل بردهٔ جنسی شدن زنان و دختران در کشورهای فقیر، فروش آنها به قاچاق‌چیان و ثروتمندان است. برخی افراد فروخته‌شده از فروش خود آگاه بوده اما چاره‌ای جز قبول آن نداشته‌اند و اما برخی دیگر را هنگام فروش، فریب می‌دادند و ظاهراً برای کار در خارج اعزام می‌کردند، اما مقصد واقعی آنها روسپی‌خانه‌ها بوده است. در صورت مقاومت در روسپی‌خانه با انواع شکنجه و اذیت و آزار جنسی و غیرجنسی مواجه می‌شدند.[۱۴]

۴. بحران معنویت

یکی از عوامل مؤثر بر بردگی جنسی بحران معنویت ناشی از گسترش فرهنگ سرمایه‌داری در جهان است. قبل از نظام سرمایه‌داری و حتی در نظام بورژوازی غرب، زن همنشین اصلی مرد بود و کار او در خانه مقدس بود.[۱۵]

نظریه ماکس وبر نشان می‌دهد که چگونه سرمایه‌داری با جایگزینی عقلانیت مادی به‌جای اخلاق انسانی، به سیستمی تبدیل شد که سود را بر انسانیت مقدم می‌داند و تبعات اجتماعی آسیب‌زایی را به بار آورده است. وبر استدلال می‌کند که سرمایه‌داری در ابتدا با قواعد اخلاقی سخت‌گیرانه‌ای متولد شد، اما در قرن نوزدهم تحولی اساسی در ارزش‌های آن رخ داد. سودجویی اقتصادی جایگزین اخلاقیات انسانی شد و معیار سنجش همه چیز، از جمله انسانیت، قرار گرفت. در این نظام جدید:

  • ارزش‌های اخلاقی که مانع رشد اقتصادی تلقی می‌شدند، کنار گذاشته شدند.
  • انسان به موجودی خودمختار و منزوی تبدیل شد که مسئولیت تمام مشکلات شخصی خود را به دوش می‌کشد و حقِ انتظار حمایت از جامعه را ندارد.
  • بهره‌کشی از کارگران به حقی برای سرمایه‌داران برای پیشرفت اقتصادی بدل شد و مشکلات و ورشکستگی‌های کارگران و صاحبان کسب‌وکارهای کوچک، تنها نتیجه طبیعی کنش اقتصادی قلمداد می‌شد.
  • حتی گرسنگی که نتیجه ناتوانی در تحمل کار سخت بود، طبیعی و عادی شمرده می‌شد.
  • در این فضای حاکم، عقلانیت مادی به بالاترین ارزش تبدیل شد:
  • احساسات (حتی احساسات جنسی) می‌بایست قربانی اهداف اقتصادی می‌شد.
  • هرگونه محدودیت اخلاقی باقی‌مانده از گذشته، ضد بهداشت روانی معرفی شد.
  • هر کنش مادی، از مهاجرت‌های پرخطر تا کنش‌های غیراخلاقی، به‌عنوان عملی عقلانی ترویج می‌شد.
  • در نهایت، این تلاش برای تحقق رؤیاهای مادی بی‌حدومرز، بستری برای بردگی جنسیِ خواسته یا ناخواسته زنان و دختران فراهم کرد و پیامدهای ویرانگر این تغییر ارزش‌ها را به تصویر کشید.[۱۶]

۴. تضعیف خانواده در نظام سرمایه‌داری

در دنیای صنعتی‌شده، خانواده به‌دلیل هزینه‌های بالای مادی و نداشتن منافع اقتصادی، غیرعقلانی دانسته شده و قبول ازدواج و بچه‌داری نیز به‌همین دلیل امری ناپسند تبلیغ شده است. پیامد این مسئله ایجاد خلأ عاطفی و احساسی در اعضای جامعه است، در چنین شرایطی اعمال جنسی افسارگسیخته تنها راه تأمین عواطف و نیازهای جنسی خواهد شد و زمینهٔ جذب در باندهای تبهکار با وعده و وعید دروغین مادی و جنسی را فراهم ساخت. در نهایت برخی از همین اشخاص اسیر مافیای قاچاق و باندهای خلافکار بین‌المللی شده و بردهٔ جنسی خواهند شد.[۱۷]

۵. نقش شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی به‌طور گسترده به ابزاری برای بهره‌کشی و بردگی جنسی تبدیل شده‌اند. نمونهٔ بارز این پدیده، شبکه‌ای با عنوان «شبکه الکس» در ایران است. این شبکه ابتدا از طریق پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام و کلاب‌هاوس، به شکار قربانیان برای «اسکورت سرویس» های جنسی می‌پردازد. فرایند جذب با تحلیل داده‌های کاربران (مانند لایک‌ها، کامنت‌ها و علایق) توسط ربات‌های هوشمند آغاز می‌شود تا تیپ‌های شخصیتی مستعد شناسایی شوند. سپس، با وعدهٔ مشاغل فریبنده‌ای مانند منشی‌گری، آرایشگری یا مترجمی، قربانیان به کشورهایی مانند ترکیه و امارات منتقل می‌شوند. پس از انتقال و اطمینان از تناسب فرد با اهداف شبکه، با تقویت رؤیاهای ثروت و زندگی اشرافی، آنان را در دام رویاهای مادی غرق می‌کنند. در نهایت، با فراهم کردن ارتباطات محدود با افراد ثروتمند، قربانیان به‌تدریج به بردگی جنسی کشانده شده و به‌طور کامل در دایرهٔ اسکورت سرویس‌ها قرار می‌گیرند.[۱۸]

برده‌ساختن جنسی با وعده‌های مهاجرت به کشورهای توسعه‌یافته، جذب‌شدن در شغل‌های لوکس و دست‌یابی به درآمدهای فراوان در کل دنیا جریان دارد و مقالات و کتاب‌های قاچاق انسان و بردگی جنسی موارد متعدد و تکان‌دهنده از آنها را در سراسر جهان توصیف و گزارش کرده است که وجه مشترک آن انتقال انسان‌ها از کشورهای فقیرتر به‌سوی کشورهای متمول‌تر به‌منظور بردهٔ جنسی ساختن است که پایان آن غرق‌شدن در منجلاب بردگی جنسی و اسیرشدن در دام شبکه‌های بین‌المللی اداره‌کنندگان بردگان جنسی است.[۱۹]

۶. نقش هنر غربی در ترویج بردگی جنسی

فرهنگ‌سازی بردگی جنسی به‌صورت غیرمستقیم نه‌تنها در فیلم‌های هالیوودی وجود دارد که حتی نقاشی‌ها و سفرنامه‌های قرن هفدهم بردگی جنسی را ترغیب، توجیه و تطهیر کرده است. یکی از نمونه‌های برجستهٔ آن نقاشی‌ها و گزارش‌های مردم‌شناسانه از شهر کیپ‌تاون در آفریقای‌جنوبی است. در آثار هنرمندان و نویسندگان غربی شهر کیپ‌تاون به‌عنوان نمادی از زیبایی تصویر شده است که استعمارگران خوش‌پوش در متن و بردگان مالائی در حاشیه طراحی شده است. در حالی‌که آثار بعدی هنرمندان آفریقای‌جنوبی نشان داد که واقعیت کاملاً برعکس این القائات دروغین بوده است.[۲۰] واقعیت این بود که لژ برده‌داران که بردگان در آن زندگی می‌کردند در اصل به منزلهٔ فاحشه‌خانهٔ کیپ تاون و نقاشی‌های زیبا از بردگان برای پنهان‌کردن سنت جاری خشونت نسبت به بردگان جنسی بوده است.[۲۱] ظلم به بردگان جنسی در این منطقهٔ تحت استعمار هلند و انگلیس به اندازه‌ای زیاد بوده است که بعدها متولدین کیپ‌تاون به اشخاصی که از نژاد مختلط به دنیا آمده‌اند، مشهور شدند، اما در همین زمان بردگان در نقاشی‌ها به‌صورت بسیار زیبا نمایش داده می‌شدند.[۲۲]

پیامدهای برده‌داری جنسی

۱. اذیت و آزار جسمی

به برخی از آنها دهان‌بند زده شده و بدن‌های آنها با سیگار سوزانده و گاهی دست‌وپای آنها را می‌بستند.[۲۳] اگر اشخاصی مراحل اولیهٔ جذب‌شدن در فرایند بردگی جنسی را طی کنند، اما سپس در مراحل نهایی در برابر خواسته‌های نامشروع مقاومت کنند، به اشکال مختلف شکنجه شده و حتی از ارتباط با نزدیکان و فامیل نیز محروم خواهند شد.[۲۴]

۲. معتاد شدن

برای وابسته کردن بردگان جنسی به باندهای تبهکار به بردگان، مواد مخدر تزریق و معمولاً آنان را به کوکائین و هروئین معتاد می‌کنند.[۲۵]

۳. القای هویت انحرافی

باندهای تبهکار و اربابان تلاش دارند هویت و شخصیت بردگان را کاملاً از بین ببرند، به‌همین منظور برای تسلیم‌کردن بردگان جنسی از آنان فیلم می‌گیرند و برای آنان هویت جدید انحرافی و بردگی جنسی را می‌سازند و پذیرش الزامی این هویت جدید را به قربانیان القا می‌کنند.[۲۶]

پانویس

  1. خاک، «جرم انگاری خشونت جنسی در حقوق بین‌الملل کیفری»، 1387ش، ص124.
  2. جعفری و همکاران، «برده‌داری جنسی در حقوق بین‌الملل کیفری: با تأکید بر رویه دادگاه ویژه سیرالئون»، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۹۷.
  3. Campbell and Elbourne, sex, power and slavery, 2014,p4.
  4. Campbell, and Elbourne,, sex, power and slavery. 2014. p3.
  5. Campbell and Elbourne, sex, power and slavery, 2014,p4.
  6. Campbell and Elbourne, sex, power and slavery, 2014,p5.
  7. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، 1384ش، ص69.
  8. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، 1384ش، ص68.
  9. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، 1384ش، ص69.
  10. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، 1384ش، ص67.
  11. مهری، «ارتش آمریکا و ترویج بردگی جنسی زنان در جنوب شرقی آسیا»، ۱۴۰۱ش، ص6-8.
  12. جعفری و همکاران، «برده‌داری جنسی در حقوق بین‌الملل کیفری: با تأکید بر رویه دادگاه ویژه سیرالئون»، 1401ش، ص1994.
  13. زندباف، «برده‌داری جنسی ارتش ژاپن در جنگ جهانی دوم»، وب‌سایت تاریخ ایرانی.
  14. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، 1384ش، ص70.
  15. اعزازی، جامعه‌شناسی خانواده با تأکید بر نقش، ساختار و کارکرد خانواده در دوران معاصر، 1394ش، ص45.
  16. واعظی و همکاران، «تحلیل آثار نظام سرمایه‌داری در تغییر ساختار خانواده و روابط جنسی آزاد»، 1402ش، ص77-81.
  17. واعظی و همکاران، «تحلیل آثار نظام سرمایه‌داری در تغییر ساختار خانواده و روابط جنسی آزاد»، 1402ش، ص81.
  18. فتوره‌چی، «دام عنکبوت: نقش شبکه‌های اجتماعی در برده‌داری جنسی»، 1402ش، ص333.
  19. اشتری، قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص28-48.
  20. .Campbell and Elbourne, sex, power and slavery, 2014, p407
  21. .Campbell and Elbourne, sex, power and slavery, 2014, p411
  22. .Campbell and Elbourne, sex, power and slavery, 2014, p412
  23. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، ۱۳۸۴ش، ص۷۱.
  24. فتوره‌چی، «دام عنکبوت: نقش شبکه‌های اجتماعی در برده‌داری جنسی»، ۱۴۰۲ش، ص۳۳۴.
  25. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، ۱۳۸۴ش، ص۷۱.
  26. روزن رید(Rosen Reid)، برده‌داری جنسی، ۱۳۸۴ش، ص۷۱.

منابع

  • اشتری، بهناز، قاچاق زنان: بردگی معاصر، تهران، میزان، ۱۳۸۵ش.
  • اعزازی، شهلا، جامعه‌شناسی خانواده با تأکید بر نقش، ساختار و کارکرد خانواده در دوران معاصر، تهران، روشنگران و مطالعات زنان، ۱۳۹۴ش.
  • جعفری، ساناز السادات و همکاران، «برده‌داری جنسی در حقوق بین‌الملل کیفری: با تأکید بر رویه دادگاه ویژه سیرالئون»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دوره ۵۲، شماره ۴، زمستان ۱۴۰۱ش.
  • خاک، روناک، «جرم انگاری خشونت جنسی در حقوق بین‌الملل کیفری»، مجله حقوق بین‌المللی، سال ۲۵، شماره ۳۹، ۱۳۸۷ش.
  • روزن رید(Rosenreid)، ستSeth، برده‌داری جنسی، سیاحت غرب، شماره ۳۰، ۱۳۸۴ش.
  • زندباف، عباس، «برده‌داری جنسی ارتش ژاپن در جنگ جهانی دوم»، وب‌سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب: ۴ شهریور ۱۳۹۱ش.
  • فتوره‌چی، محمدمهدی، «دام عنکبوت: نقش شبکه‌های اجتماعی در برده‌داری جنسی»، مجله خردورزی، شماره ۴. بهمن ۱۴۰۲ش.
  • مهری، ستاره، «ارتش آمریکا و ترویج بردگی جنسی زنان در جنوب شرقی آسیا»، نشریه آتش، شماره ۱۲۷، خرداد ۱۴۰۱ش.
  • واعظی، سیدعباس و همکاران، «تحلیل آثار نظام سرمایه‌داری در تغییر ساختار خانواده و روابط جنسی آزاد»، نشریه مطالعات میان رشته‌ای تمدنی انقلاب اسلامی، سال ۲، شماره ۶، ۱۴۰۲ش.
  • Campbell, Gwyn, and Elbourne, Elizabeth, sex, power and slavery Ohio, Ohio University Press, 2014

++++++

بردگی جنسی مدرن، به‌کارگیری زنان و کودکان با فریب یا اجبار برای استثمار جنسی در دوران معاصر.
بردگی جنسی مدرن به وضعیتی اشاره دارد که در آن، زنان و کودکان، اغلب از طریق فریب یا اجبار با شیوه‌های نوپدید، وادار به انجام فعالیت‌های جنسی می‌شوند. این پدیده یکی از اشکال قاچاق انسان و استثمار جنسی است که در دنیای امروز به‌ویژه با استفاده از فناوری‌های مدرن و اینترنت گسترش یافته است. سودآوری این تجارت شوم، موجب شده است که گروه‌های تبهکار به‌صورت سازمان‌یافته و در گسترۀ جهانی به آن روی آورند و حتی ادبیات و فرهنگ متناسب با آن را در قالب مفاهیمی مانند توریسم جنسی و کارگر جنسی، تولید کنند.

مفهوم‌شناسی بردگی جنسی مدرن

بردگی جنسی عبارت است از بهره‌کشی جنسی از زنان و کودکان با اجبار یا خدعه و سوءاستفاده از وضعیت افراد قربانی.[۱] امروزه بردگی جنسی در تعامل با زندگی شهری و جهانی‌شدن، با شیوه‌های تازه‌تری رخ می‌دهد؛ به‌عنوان مثال قاچاق زنان و کودکان به شکل بین‌المللی، توریسم جنسی، ازدواج‌های اجباری با استفاده از روش‌های نوپدید اعمال خشونت یا فریب و اغفال مانند پخش تصاویر مبتذل یا خصوصی از زنان و کودکان در اینترنت، از مصادیق بردگی جنسی مدرن است. در برخی موارد بردگی جنسی به‌صورت روابط عاشقانه، پوشش داده می‌شود؛ این وضعیت اغلب با سوءاستفاده از احساسات، اعتماد و آسیب‌پذیری قربانیان صورت می‌گیرد.[۲]

ویژگی‌های بردگی جنسی مدرن

فرامرزی‌بودن

بردگی جنسی مدرن، پدیده‌ای است که مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و قربانیان ممکن است به کشورهای گوناگون منتقل شوند. این ویژگی موجب دشواریِ کشف دقیق سویه‌ها و شیوه‌های بردگی جنسی در دنیای امروز شده و کنوانسیون‌های مبارزه با قاچاق زنان و کودکان را در مهار کامل این پدیده، ناکارآمد ساخته است.[۳]

استفاده از فناوری

قاچاقچیان در روند بردگی جنسی مدرن، از اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و برنامه‌های دوستیابی برای فریب قربانیان و جذب آن‌ها استفاده می‌کنند.

فریب و وعده‌های دروغین

قربانیان اغلب با وعده‌های شغل، تحصیل، یا زندگی بهتر فریب می‌خورند و سپس در دام بردگی جنسی گرفتار می‌شوند.

سودآوری

بردگی جنسی برای تبهکاران از قاچاق مواد مخدر نیز پرسودتر است، به دلیل این‌که بردگان جنسی بارها قابلیت جابجایی و سودآوری دارند. در مقابل این سود سرشار، هزینۀ آن برای مجرمان کم است، به‌ویژه این که در برخی جوامع، بردگی جنسی قانونی یا نیمه‌قانونی است.[۴]

تایلند یکی از کشورهایی است که قربانیان غیرتایلندی را در شمار قربانی قلمداد نمی‌کند و همین قانون زمینۀ بردگی جنسی آنان را فراهم می‌کند. تایوان از طریق عروس سفارشی و مهاجرت بی‌رویه به بردگی جنسی کمک می‌کند. در چین بر اساس برخی انگاره‌های خرافی، سازمان‌های تبهکار تحت‌نظر یک پدر‌خوانده تشکیل می‌شود و با سازماندهی و منابع مالی قوی بردگان جنسی را جابه‌جا می‌کنند.[۵]

اجبار و کنترل

بردگان جنسی که با نیرنگ و فریب به این دام می‌افتند، در ادامه این روند به دلایل مختلفی مثل ترس، شرایط بردگی را می‌پذیرند.[۶] زنان قاچاق‌شده در بدترین شرایط کار می‌کنند یا وادار به ازدواج اجباری می‌شوند. یک گزارشگر سازمان ملل، شرایط خانه‌های فساد در برخی شهرهای جهان را شبیه دوران برده‌داری کهن، توصیف کرده است. در این مکان‌ها ابزار تسلیم‌کردن افراد، شکنجه و محروم کردن از غذا است.[۷]

جغرافیای بردگی جنسی مدرن

سازمان‌های تبهکاری که زنان و کودکان را برای بردگی جنسی، قاچاق می‌کنند معمولاً آنها را از آسیا و آفریقا و به‌ویژه کشورهایی به‌دست می‌آورند که حمایت اجتماعی کاملی از زنان و کودکان در آن‌ها صورت نمی‌گیرد و حتی خرید و فروش کودکان و زنان به‌دلایل مختلفی مانند فقر، جنگ و خشونت، تا حدی در جامعه، پذیرفته می‌شود.[۸]

کشورهای اروپایی مقصد بسیاری از برده‌های جنسی هستند و قوانین بسیاری از آنها مانند انگلیس برای مبارزۀ جدی با بردگی جنسی مناسب نیست یا مانند کرواسی، توان شناخت دقیق قربانیان را ندارد.[۹]

ایالات متحده آمریکا با ژست محافظت از حقوق بردگان جنسی، بیشتر به وضع دیگر کشورها توجه نشان می‌دهد در حالی‌که آمریکا یکی از کشورهای مقصد انتقال بردگان جنسی است.[۱۰] آمریکای مرکزی به‌دنبال کسب درآمد از طریق تجارت برده‌های جنسی است.[۱۱]

زمینه‌ها و عوامل بردگی جنسی مدرن

سازمان‌های تبهکار

قاچاق سازمان‌یافته زنان ابعاد وسیعی در دنیای معاصر یافته است.[۱۲] زنانی که تمایلی به بردگی جنسی ندارند، ربوده می‌شوند و سپس نقش بردۀ جنسی را ایفا می‌کنند.[۱۳] کمیسیون ضد مافیای پارلمان ایتالیا اعلام کرد که انسان‌ها مخصوصا زنان و کودکان مثل کالا به ایتالیا آورده شده و به‌عنوان برده کار می‌کنند.[۱۴] در افغانستان گروه‌های مسلح، زنان و کودکان را از خیابان‌ها یا بازارها می‌ربایند و خانواده‌های آنان را از طریق تهدید وادار به سکوت می‌کنند.[۱۵]

نابرابری و بی‌‌عدالتی

هر ساله هزاران نفر از کشورهای بالکان و آفریقا به اروپای غربی می‌رسند؛ اما بسیاری از آنان به‌دلیل بدهی به باندهای تبهکار مجبور به روسپی‌گری و اعمال شاقه می‌شوند.[۱۶]

در کشورهای حوزۀ کارائیب، استعمار آمریکایی یک سیستم نابرابر از نظر نژادی ایجاد کرده و سبب شده است که آن‌جا مکان مناسبی برای توریسم جنسی باشد و درآمد آن انحصاراً از طریق بردگی جنسی حاصل شود.[۱۷]

برخی بر این باورند که تبعیض از دلایل رونق بازار بردگی جنسی است.[۱۸] ۸۰ درصد قربانیان برده‌داری مدرن از طبقۀ فقیر و اقشاری هستند که توان دفاع از منافع خود را ندارند.[۱۹]

ناآگاهی قربانیان

زنان فقیر از ماهیت و شرایط کار جنسی اطلاعات دقیقی ندارند. آنان معمولاً برای کارهایی نظیر نمایش‌های برهنه آمادگی می‌گیرند، اما در عمل، وادار به روسپی‌گری می‌شوند و در ادامه نیز نمی‌توانند از دام گروه‌های تبهکار نجات یابند. بسیاری از آنها بدون این‌که بدانند، به روسپی‌خانه یا دلالان انسان فروخته شده و سپس به کارهای جنسی طاقت فرسا وادار می‌شوند.[۲۰]

بسیاری از زنان از طریق آگهی‌های شغلی نظیر منشی‌گری، فروشندگی و پیش‌خدمتی و با هدف اشتغال به آمریکا می‌روند، اما بعد از رسیدن به آمریکا می‌فهمند که آن مشاغل وجود ندارد و به‌ناچار مانند یک برده یا زندانی به فحشا تن می‌دهند و برخی به فاحشه‌خانه‌ها فروخته می‌شوند.[۲۱]

رئیس سازمان غیردولتی «مرکز بحران برای زنان و کودکان قزاقستان» بر این عقیده است که زنان و دختران قاچاق‌شده از ماهیت فعالیت‌های سازمان‌های تبهکار اطلاعاتی ندارند و تلاشی برای کسب آگاهی دربارۀ کارهای خارج از کشور نمی‌کنند.[۲۲]

مصطفی‌ بن ‌یحیی از کارشناسان جرم‌شناسی پلیس امارات، اعلام کرده است که ۳۴.۸ درصد از زنان قربانی، از راه آگهی استخدام به‌ویژه جذب منشی، جذب گروه‌های قاچاق انسان شده‌اند.[۲۳]

اشتغال به روسپی‌گری

یکی از راهبردهای رایج تبهکاران جنسی جذب افراد منحرف است؛ قربانیانی که به‌طور انفرادی در کشورهای مختلف به فحشا مشغول هستند، با وعدۀ درآمد بهتر به سازمان‌های تبهکار می‌پیوندند و نقش بردۀ جنسی بین‌المللی را ایفا می‌کنند.[۲۴]

در آسیای جنوب‌شرقی دست‌کم یک میلیون کودک زیر پانزده سال از راه فحشا ارتزاق می‌کنند.[۲۵] یکی از موارد تاثیر انحرافات بر بردگی جنسی در توریسم جنسی ظهور پیدا می‌کند. افرادی که به قصد تمتع جنسی سفر می‌کنند، نرخ استفاده از خدمات جنسی به‌صورت جداگانه در صورت‌حساب آن‌ها لحاظ می‌شود.[۲۶]

رویای زندگی در جوامع پیشرفته

مختصصان پزشکی قانونی معتقدند گروه‌های تبهکار، زنان و دختران را با وعدۀ زندگی بهتر به دام می‌اندازند.[۲۷] زنانی که از شرایط زندگی خود راضی نیستند و در آرزوی رسیدن به زندگی رؤیایی هستند، عموماً در دام سازمان‌های تبهکار می‌افتند و از کارهایی نظیر خدمتکار خانه یا خدمۀ رستوران یا کارگر کارخانه سر در می‌آورند.[۲۸]

آسیا یکی از مناطق مهم شکل‌گیری بردگی جنسی است و دلیل آن زنانی هستند که به‌دنبال زندگی بهتر هستند. مشاغل کم‌درآمد زنان این منطقه، آنان را به این مسیر سوق می‌دهد.[۲۹] بنگا‌ه‌های کاریابی و مدل‌سازی یا ازدواج با وعدۀ استخدام، اعطای شغل یا همسریابی، این دسته از زنان و دختران را جذب می‌کنند. قربانیان در رؤیای زندگی بهتر غرق هستند و هیچ تصوری از آیندۀ این انتخاب ندارند.[۳۰]

پیامدهای بردگی جنسی مدرن برای کودکان

اکثر کودکان درگیر تجارت جنسی، در طول زندگی علائمی مانند افسردگی، تمایل به خودکشی، اعتیاد، عدم گرایش به برقراری روابط جنسی با همسر و فقدان اعتماد به نفس را بروز می‌دهند و در برقراری روابط اجتماعی دچار مشکل هستند. علائم بزه‌دیدگی در طول زندگی، آنان را آزار می‌دهد.[۳۱]

مبارزه با بردگی جنسی مدرن

ممنوعیت بی‌قید و شرط بردگی جنسی و حمایت از بزه‌دیدگان، بدون توجه به رضایت و تابعیت قربانیان، دو راهبرد اساسی در مبارزه با بردگی جنسی مدرن، دانسته شده است[۳۲] که لوازمی دارد، ازجمله: به‌روزرسانی و بهینه‌سازی قوانین موجود، تلاش برای کشف و شناخت دقیق از ماهیت مجرمان این پدیدۀ سازمان‌یافته، تقویت کارگزاران مبارزه با بردگی جنسی و تربیت افراد ماهر.[۳۳]

برای مقابله اجتماعی و فرهنگی با بردگی جنسی مدرن نیز راهکارهایی پیشنهاد شده است، ازجمله: حل مشکلات خانواده‌ها، آگاهی‌بخشی از طریق رسانه‌ها، آموزش و پرورش، معرفی الگوهای زندگی سالم، هویت‌سازی و تقویت هوش عاطفی.

از نظر اقتصادی کاهش فقر، توانمند‌سازی زنان و تقویت مشارکت آنان در فعالیت‌های اقتصادی و از نظر حقوقی تلاش برای تقویت و تطبیق قوانین موجود در جهت مبارزه با تبهکاران و همچنین وضع قوانین حمایتی از بزه‌دیدگان در سطح ملی و بین‌المللی برای کاهش بردگی جنسی لازم است.[۳۴]

برده‌داری جنسی از دیدگاه اسلام

آموزه‌های دین اسلام، روابط جنسی را فقط در چارچوب ازدواج و زناشویی شرعی، تایید کرده و از هرگونه عنان‌گسیختگی در برقراری روابط جنسی، پرهیز داده است. همچنین آموزه‌های دین اسلام با سازوکار روشنی زمینه‌ساز برچیده‌شدن بردگی در جوامع بشری شده است. از دیدگاه آموزه‌های دین اسلام، کارفرما تنها مالک کار اشخاص است و هیچگاه مالک شخص و بدن کارگر نخواهد بود.[۳۵] در روایات اهل‌بیت، تاجران برده، بدترین انسان‌ها معرفی شده‌اند[۳۶] و آنها مورد لعنت خداوند هستند.[۳۷]

قرآن، آزاد کردن برده را زمینۀ ورود به بهشت معرفی کرده است.[۳۸] پیامبر اکرم در آزادی برده پیشقدم بود و اهل‌بیت او نیز به وی اقتدا و بردگان زیادی را آزاد کردند.[۳۹]

پانویس

  1. - السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»، 1384ش، ص332.
  2. - اسلامی و میریان، «بردگی جنسی کودکان و سازوکارهای مقابله با آن در نظام بین‌المللـی حقـوق بشر و حقوق ایران»، 1394ش، ص9-27.
  3. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص14.
  4. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص14.
  5. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص99 و 104.
  6. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص14.
  7. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص40.
  8. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص70، 89، 185، 195 203 و 209.
  9. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص89.
  10. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص251.
  11. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص237.
  12. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص31.
  13. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص19.
  14. - - The Report of Agence France Presse (AFP). February 7، 2001.
  15. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص42.
  16. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص35.
  17. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص223-229.
  18. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص61.
  19. -کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، 1387ش، ص121.
  20. - Organization for Security and Co-operation in Europe Review Conference، “TRAFFICKING IN HUMAN BEINGS: IMPLICATIONS FOR THE OSCE”، 1999، p. 5
  21. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص49.
  22. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص42.
  23. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص60.
  24. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص18.
  25. - تبریزی، تجارت شیطانی، 1379ش، ص70.
  26. - رنجبریان، «اشکال معاصر بردگی، استثمار زنان و کودکان»، 1382ش، ص32.
  27. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص61.
  28. - اشتری، ‌ قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص53.
  29. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص114.
  30. - مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص18.
  31. - اسلامی و میریان، «بردگی جنسی کودکان و سازوکارهای مقابله با آن در نظام بین‌المللـی حقـوق بشر و حقوق ایران»، 1394ش، ص9.
  32. - السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»، 1384ش، ص328.
  33. - اسلامی و میریان، «بردگی جنسی کودکان و سازوکارهای مقابله با آن در نظام بین‌المللـی حقـوق بشر و حقوق ایران»، 1394ش، ص27-30.
  34. - معتمدی و مستوفی‌فر، قاچاق انسان: چالش‌ها و راهکارهای پیشگیری، 1388ش، ص165.
  35. - طباطبایی، تفسیر المیزان، 1374ش، ص220.
  36. - صدوق، من‌ لایحضره الفقیه، 1365ش، ج1، ص354.
  37. - میرزای نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، 1408ق، ج‏14، ص30-31.
  38. - سوره بلد، آیات 11-13.
  39. - خدادادی، «بررسی فقهی و حقوقی قاچاق زنان»، 1395ش، ص187.

منابع

  • اسلامی، رضا و میریان، سیده سارا، «بردگی جنسی کودکان و سازوکارهای مقابله با آن در نظام بین‌المللـی حقـوق بشر و حقوق ایران»، سال ششم، شماره اول، بهار و تابستان 1394ش.
  • اشتری، ‌ بهناز، قاچاق زنان: بردگی معاصر، تهران، میزان، 1385ش.
  • السان، مصطفی، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»، فصلنامه علمی‌پژوهشی رفاه اجتماعی، سال چهارم، شماره 16، 1384ش.
  • تبریزی، ایرج، تجارت شیطانی، تهران، کیهان، 1379ش.
  • خدادادی، صالحه، «بررسی فقهی و حقوقی قاچاق زنان»، نشریه پژوهش‌نامه حقوق بشری، دوره دوم، شماره 5، پاییز 1395ش.
  • رنجبریان، محمدحسین، «اشکال معاصر بردگی، استثمار زنان و کودکان»، گزارش سمینار ارائه یافته‌های چهار مطالعه، مرکز مطالعات حقوق بشر، 1382ش.
  • صدوق، محمد، من‌ لایحضره الفقیه، تهران، صدوق، 1365ش.
  • طباطبایی، محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی، قم، جامعه مدرسین، 1374ش.
  • کولایی، الهه و‌هاشمی، طاهره سادات، «قاچاق زنان، برده‌داری مدرن»، آیین، شماره 19 و 20، 1387ش.
  • معتمدی،‌هادی و مستوفی‌فر، فرزانه، قاچاق انسان: چالش‌ها و راهکارهای پیشگیری، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، 1388ش.
  • مک‌کیب، کیمبرلی و مانیان، سابینا، نگاهی جامعه‌شناسانه به قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، ترجمه سمانه‌سادات سدیدپور و فروغ شجاع نوری، تهران، پارس کتاب، 1397ش.
  • میرزای نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، مؤسسه آل‌البیت، 1408ق.
  • Organization for Security and Co-operation in Europe Review Conference، “TRAFFICKING IN HUMAN BEINGS: IMPLICATIONS FOR THE OSCE”، September 1999.