جنگ ۳۳ روزه: تفاوت میان نسخهها
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
اصلاح واژه اسراییل به اسرائیل |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''جنگ ۳۳ روزه'''</big>؛ دفع پیروزمندانۀ تجاوز | <big>'''جنگ ۳۳ روزه'''</big>؛ دفع پیروزمندانۀ تجاوز اسرائیل توسط حزبالله لبنان در سال ۲۰۰۶م. | ||
جنگ ۳۳ روزه از منظر محور [[مقاومت لبنان|مقاومت]]، مصداق کامل رویارویی دو تفکر مادی و معنوی در برابر هم بود؛ در یک طرف نبرد، رژیم صهیونی با پشتوانۀ تسلیحاتی و مادی غرب برای منافع بیشتر، سلطهگری و اشغال سرزمین قرار داشت که بسیاری از مرزهای دینی، اخلاقی، عرفی و انسانی را بهراحتی در جنگ نادیده میگیرد. در طرف دیگر، [[حزبالله لبنان]] بود که برای دفع تجاوز با نیروی [[ایمان]]، ارادۀ انسانی و الگوگیری از مکتب [[عاشورا]] و [[انقلاب اسلامی]] میجنگید. با پیروزی حزبالله در این [[جنگ]]، افسانۀ شکستناپذیری | جنگ ۳۳ روزه از منظر محور [[مقاومت لبنان|مقاومت]]، مصداق کامل رویارویی دو تفکر مادی و معنوی در برابر هم بود؛ در یک طرف نبرد، رژیم صهیونی با پشتوانۀ تسلیحاتی و مادی غرب برای منافع بیشتر، سلطهگری و اشغال سرزمین قرار داشت که بسیاری از مرزهای دینی، اخلاقی، عرفی و انسانی را بهراحتی در جنگ نادیده میگیرد. در طرف دیگر، [[حزبالله لبنان]] بود که برای دفع تجاوز با نیروی [[ایمان]]، ارادۀ انسانی و الگوگیری از مکتب [[عاشورا]] و [[انقلاب اسلامی]] میجنگید. با پیروزی حزبالله در این [[جنگ]]، افسانۀ شکستناپذیری اسرائیل فروپاشید و [[روحیۀ مقاومت]] در منطقه گسترش یافت. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
تجاوز | تجاوز اسرائیل به کشور [[لبنان]] پیچیدهترین و پرهزینهترین جنگ تا سال ۲۰۰۶م بود که میان جنگهای عربیاسرییلی به «جنگ ششم» مشهور شد، نسبت به جنگ ۱۳۸۲ش، «جنگ دوم لبنان» نام گرفت<ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۴۰.</ref> و در رسانههای مختلف به «جنگ ۳۳ روزه»، «جنگ ۲۰۰۶»، «جنگ تموز» و «جنگ جولای» نیز شهرت پیدا کرد.<ref> [https://www.irna.ir/news/85563417/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D9%88%D8%B2-%D9%88-%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%AA «جنگ 33 روزه چگونه آغاز شد؟ تموز و هیمنهای که فروریخت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
رژیم صهیونی نخستینبار در ۱۹۷۸م با هدف از بینبردن گروههای [[مقاومت فلسطین]] که در خاک لبنان فعالیت میکردند، به این کشور یورش برد و یک منطقۀ امنیتی در جنوب [[لبنان]] ایجاد کرد. سپس در یک حملۀ تجاوزکارانه در ۱۹۸۲م که به جنگ پنجم اعراب و | رژیم صهیونی نخستینبار در ۱۹۷۸م با هدف از بینبردن گروههای [[مقاومت فلسطین]] که در خاک لبنان فعالیت میکردند، به این کشور یورش برد و یک منطقۀ امنیتی در جنوب [[لبنان]] ایجاد کرد. سپس در یک حملۀ تجاوزکارانه در ۱۹۸۲م که به جنگ پنجم اعراب و اسرائیل معروف شد، جنوب لبنان را به اشغال خود در آورد، اما بر اثر مقاومت مداوم حزبالله، در ۲۰۰۰م از بخشهای بزرگ در این مناطق، اخراج شد.<ref> «اهداف تجاوز ۲۰۰۶ اسرییل به خاک لبنان»، مجلۀ علوم سیاسی، شمارۀ ۳۶، ۱۳۸۵ش، ص۸۲-۸۴.</ref> جنگ معروف ۳۳ روزه با تجاوز گستردۀ رژیم صهیونیستی و حمایت همهجانبۀ آمریکا علیه لبنان و دفاع نیروهای حزبالله در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶م آغاز شد. دامنۀ این جنگ شمال سرزمینهای اشغالی و سراسر لبنان را در برگرفت و با قطعنامۀ ۱۷۰۱ شورای امنیت در ۱۴اوت ۲۰۰۶ به پایان رسید.<ref>سلیم، یومیات الوعد الصادق، ۲۰۰۶م، ج۲، ص۳۲۰.</ref> اسرائیل در این تجاوز با بیش از ۴۰ هزار نیروی نظامی وارد جنگ شده بود، اما از نیروهای با ایمان حزبالله شکست خورد.<ref>عبدالستار، پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه، ۱۳۸۶ش، ص۸۰.</ref> | ||
==اهمیت== | ==اهمیت== | ||
جنگ ۳۳روزه و پیروزی [[حزبالله لبنان|حزبالله]] در آن از نظر پیامدها و عبرتهایی که برای [[مسلمان|مسلمانان]] دارد، یادآور «جنگ بدر» در صدر اسلام است که داستان آن در قرآن آمده<ref>سورۀ آل عمران، آیۀ ۱۲-۱۳؛ سورۀ نساء، آیۀ ۷۷-۷۸.</ref> و از آن بهعنوان «یوم الفرقان» یاد شده است.<ref>انفال، آیۀ ۴۱.</ref> [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]]، رهبر [[انقلاب اسلامی ایران]] معتقد است جهاد دلاورانه و مظلومانۀ حزبالله در این جنگ ثابت کرد ملتی که ایمان و جهاد دارد، مغلوب سیطرۀ قدرتهای ستمگر نمیشود. همچنین وی پیروزی واضح حزبالله در این جنگ را یکی از تجلیات سنتهای الهی و مصداق بارز آیۀ قرآنی «كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ»<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۲۴۹.</ref> و «وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ»<ref>سورۀ انفال، آیۀ ۱۷.</ref> میداند؛<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-print?tid=9674 «پیام تبریک به حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن نصرالله به مناسبت پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ایتالله خامنهای؛] انصاری، شکوه مقاومت، ۱۳۸۶ش، ص ۶۳.</ref> زیرا در این جنگ حزبالله با نیروی کم اما با [[صبر]] و [[توکل]] در مقابل ارتش مجهز | جنگ ۳۳روزه و پیروزی [[حزبالله لبنان|حزبالله]] در آن از نظر پیامدها و عبرتهایی که برای [[مسلمان|مسلمانان]] دارد، یادآور «جنگ بدر» در صدر اسلام است که داستان آن در قرآن آمده<ref>سورۀ آل عمران، آیۀ ۱۲-۱۳؛ سورۀ نساء، آیۀ ۷۷-۷۸.</ref> و از آن بهعنوان «یوم الفرقان» یاد شده است.<ref>انفال، آیۀ ۴۱.</ref> [[سید علی خامنهای|آیتالله خامنهای]]، رهبر [[انقلاب اسلامی ایران]] معتقد است جهاد دلاورانه و مظلومانۀ حزبالله در این جنگ ثابت کرد ملتی که ایمان و جهاد دارد، مغلوب سیطرۀ قدرتهای ستمگر نمیشود. همچنین وی پیروزی واضح حزبالله در این جنگ را یکی از تجلیات سنتهای الهی و مصداق بارز آیۀ قرآنی «كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ»<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۲۴۹.</ref> و «وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ»<ref>سورۀ انفال، آیۀ ۱۷.</ref> میداند؛<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-print?tid=9674 «پیام تبریک به حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن نصرالله به مناسبت پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ایتالله خامنهای؛] انصاری، شکوه مقاومت، ۱۳۸۶ش، ص ۶۳.</ref> زیرا در این جنگ حزبالله با نیروی کم اما با [[صبر]] و [[توکل]] در مقابل ارتش مجهز اسرائیل و حمایتهای مادی و تسلیحاتی غرب از آن که مصداق «فئۀ کثیره» بود، پیروز شد. این در حالی است که در ۱۹۶۷م ارتش اسرائیل توانسته بود فقط در ظرف شش روز ارتش چند کشور عربی را شکست دهد و کرانۀ باختری رود اردن، نوار [[نوار غزه|غزه]]، بلندیهای جولان در [[سوریه]] و صحرای سینا در مصر را اشغال کند.<ref>حجازی، یک لبنان مقاومت یک اسراییل ادعا، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۵.</ref> | ||
==ویژگیها== | ==ویژگیها== | ||
ویژگیهای نبرد ۳۳ روزه، آن را از سایر نبردها متمایز میکند؛ برای اولین بار بود که در تاریخ جنگهای | ویژگیهای نبرد ۳۳ روزه، آن را از سایر نبردها متمایز میکند؛ برای اولین بار بود که در تاریخ جنگهای عربیاسرائیلی، موشکهای مقاومت در طول ۳۳ روز بدون وقفه، عمق [[نابودی اسرائیل|اسرائیل]] را هدف قرار داد و رعب و حشت را به این مناطق تحمیل کرد. اسرائیل در این جنگ، کنترل خود بر مکان، زمان، سلاح و اهداف جنگ را از دست داد و نزدیک به یک میلیون شهرکنشین صهیونیست آواره شدند. حزبالله در این جنگ توانست دو عنصر غافلگیری و ابتکار عمل را بهخوبی حفظ و بهدلیل آمادگی، انضباط بالا و فداکاری مدت جنگ را طولانی کند. <ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۳۹-۴۰.</ref> | ||
==اهداف تجاوز | ==اهداف تجاوز اسرائیل== | ||
به باور محققان تلاش برای تحقق آرزوهای همیشگی یهودیان، یعنی رسیدن به «[[سرزمین موعود]]»، <ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۱۰۵.</ref> گرفتن انتقام از [[مقاومت لبنان]] و شکست ارادۀ آن با ایجاد وحشت میان مردم لبنان از طریق ویرانکردن زیرساختهای حیاتی مانند منابع [[آب]] و انرژی و راههای ارتباطی؛ تلاش برای بازگرداندن اعتبار از دسترفتۀ | به باور محققان تلاش برای تحقق آرزوهای همیشگی یهودیان، یعنی رسیدن به «[[سرزمین موعود]]»، <ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۱۰۵.</ref> گرفتن انتقام از [[مقاومت لبنان]] و شکست ارادۀ آن با ایجاد وحشت میان مردم لبنان از طریق ویرانکردن زیرساختهای حیاتی مانند منابع [[آب]] و انرژی و راههای ارتباطی؛ تلاش برای بازگرداندن اعتبار از دسترفتۀ اسرائیل بهعنوان ذخیرۀ راهبردی آمریکا در منطقه بهویژه برای تغییر وضعیت سیاسی در کشورهای غربی [[خاورمیانه]]؛ ناتوانکردن [[حزبالله لبنان|حزبالله]] در معادلات سیاسی و نظامی لبنان و منطقه و بازسازی هیمنۀ ارتش اسرائیل در برابر [[لبنان]] و فلسطین بهویژه پس از به اسارترفتن سربازان اسرائیلی و بازیافتن قدرت بازدارندگی در منطقه از اهداف مهم اسرائیل و آمریکا در تحمیل جنگ 33روزه بر حزبالله بود.<ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۱۰۴-۱۰۶.</ref> | ||
==عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه== | ==عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه== | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
ب) قدرت نظامی | ب) قدرت نظامی | ||
حزبالله با توجه به توان نظامیِ محدودتر نسبت به ارتش | حزبالله با توجه به توان نظامیِ محدودتر نسبت به ارتش اسرائیل و محدودیتهای این حزب در انتقال تسلیحات و میزان محدود [[ذخایر موشکی]]، استراتژی نظامی خود را در برخورد با ارتش صهیونیستی بر پایۀ جنگهای چریکی تعریف کرد و تمام تاکتیکها و آموزشهای نظامی و آمادگی خود را بر این اصل استوار ساخته بود<ref>ابراهیمی و دیگران، «علل و عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه»، ۱۴۰۰ش، ص۵۸-۶۱.</ref> که پیشرویهای ارتش اسرائیل را با موانع جدی روبرو سازد؛ برای مثال مسلحکردن زمین به انواع مینهای ضدنفر و ضدتانک، تعریف نقشۀ عملیاتی ویژه برای هر منطقه بهصورت مجزا در صورت پیشروی احتمالی دشمن، حفر سنگرهای بههم متصلشده، حفر کوه و نگهداری ذخایر موشکی در آن و ایجاد سقفهای کاذب برای سیستمهای [[پرتاب موشک]]، از جمله تاکتیکهای نظامی حزبالله بود که در پیروزی این حزب نقش مهم داشت.<ref>فاتحی، «بررسی توانمندیهای نظامی حزبالله و اسراییل در جنگ ۳۳ روزه»، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۴.</ref> | ||
ج) [[مدیریت جنگ]] | ج) [[مدیریت جنگ]] | ||
| خط ۵۳: | خط ۵۳: | ||
2. بعد از ۲۰۰۶م فهرست متحدان منطقهای جریان مقاومت و حامیان آن زیادتر و قویتر شدند. برای مثال تشکیل بسیج مردمی عراق در قالب «حشدالشعبی» و خیزش اعجابآور جریان «انصارالله» یمن بهعنوان یکی از قویترین حلقههای منظومۀ مقاومت، بعد از جنگ ۳۳ روزه ظاهر شدند. | 2. بعد از ۲۰۰۶م فهرست متحدان منطقهای جریان مقاومت و حامیان آن زیادتر و قویتر شدند. برای مثال تشکیل بسیج مردمی عراق در قالب «حشدالشعبی» و خیزش اعجابآور جریان «انصارالله» یمن بهعنوان یکی از قویترین حلقههای منظومۀ مقاومت، بعد از جنگ ۳۳ روزه ظاهر شدند. | ||
3. پیروزی حزبالله در این نبرد، تاثیر فوق العادهای بر مقاومت اسلامی فلسطین گذاشت؛ زیرا دو سال بعد در جریان یورش صهیونیستها به غزه، [[حماس]] و [[جهاد اسلامی فلسطین|جهاد]] اسلامی طی جنگهای متعدد، شکست بیسابقهای بر نیروهای | 3. پیروزی حزبالله در این نبرد، تاثیر فوق العادهای بر مقاومت اسلامی فلسطین گذاشت؛ زیرا دو سال بعد در جریان یورش صهیونیستها به غزه، [[حماس]] و [[جهاد اسلامی فلسطین|جهاد]] اسلامی طی جنگهای متعدد، شکست بیسابقهای بر نیروهای اسرائیلی تحمیل کردند. | ||
4. بهدلیل پیوند دیرینه و معنوی جمهوری اسلامی ایران با [[حزبالله لبنان]]، نتیجۀ موفقیتآمیز جنگ ۳۳ روزه باعث ارتقای موقعیت منطقهای ایران در ابعاد نظامی و اطلاعاتی، افزایش توان اثرگذاری در روند حل مسئله فلسطین، افزایش توان بازدارندگی و قدرت چانهزنی ایران در معادلات مهم منطقهای شد.<ref>ابراهیمی و دیگران، «علل و عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه»، ۱۴۰۰ش، ص۶۳-۶۵.</ref> | 4. بهدلیل پیوند دیرینه و معنوی جمهوری اسلامی ایران با [[حزبالله لبنان]]، نتیجۀ موفقیتآمیز جنگ ۳۳ روزه باعث ارتقای موقعیت منطقهای ایران در ابعاد نظامی و اطلاعاتی، افزایش توان اثرگذاری در روند حل مسئله فلسطین، افزایش توان بازدارندگی و قدرت چانهزنی ایران در معادلات مهم منطقهای شد.<ref>ابراهیمی و دیگران، «علل و عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه»، ۱۴۰۰ش، ص۶۳-۶۵.</ref> | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
4. بعد از این جنگ، حزبالله لبنان و جبهۀ مقاومت بهعنوان [[قدرت نوظهور]] در روابط بینالملل تثبیت شد که توانست طرحهای استراتژیک غرب را ناکام گذارد و منافع نظام سلطه را به چالش کشد و با تبیین هویت و ایدئولوژی جدید در عرصه روابط بینالملل، در شکلدهی به نظم جدید جهانی نقش محوری ایفا کند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3191668/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 شریفزاده، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | 4. بعد از این جنگ، حزبالله لبنان و جبهۀ مقاومت بهعنوان [[قدرت نوظهور]] در روابط بینالملل تثبیت شد که توانست طرحهای استراتژیک غرب را ناکام گذارد و منافع نظام سلطه را به چالش کشد و با تبیین هویت و ایدئولوژی جدید در عرصه روابط بینالملل، در شکلدهی به نظم جدید جهانی نقش محوری ایفا کند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3191668/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 شریفزاده، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
6. بعد از نبردجنگ ۳۳ روزه وضعیت رژیم صهیونیستی در افکار عمومی جهان بدتر و پرسش از دلیل پیدایش آن جدیتر شد. برای مثال اعتراض خودجوش جهانی در ۱۲۰ کشور جهان و از جمله در اروپا و در انگلیس که خاستگاه اصلی | 6. بعد از نبردجنگ ۳۳ روزه وضعیت رژیم صهیونیستی در افکار عمومی جهان بدتر و پرسش از دلیل پیدایش آن جدیتر شد. برای مثال اعتراض خودجوش جهانی در ۱۲۰ کشور جهان و از جمله در اروپا و در انگلیس که خاستگاه اصلی اسرائیل بود صورت گرفت و در ۶۰ سال گذشته بیسابقه بود. <ref> «جنگی که مصداق کم من فئة قلیلة... است»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
==پیامدهای جنگ ۳۳ روزه برای | ==پیامدهای جنگ ۳۳ روزه برای اسرائیل== | ||
مردم | مردم اسرائیل به اسطورۀ ارتش [[شکستناپذیر]] و کسب پیروزیهای آسان عادت کرد بودند و بههمین دلیل شکست در این جنگ پیامدهای عمیقی بر ساختار فکری این جامعه بر جا گذاشت و باعث فروپاشی تمام اصول مسلم و مفاهیمی شد که در ادبیات سیاسی و اجتماعی این رژیم رواج پیدا کرده بود.<ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۳۰۳.</ref> همچنین این جنگ موازنۀ قدرت را به نفع جبهۀ مقاومت رقم زد و استراتژی هجومی رژیم صهیونیستی را به تدریج به استراتژی دفاعی تبدیل کرد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3191668/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 شریفزاده، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> متزلزلشدن ساختار نظامی اسرائیل از درون؛ از بینرفتن اعتماد مردم اسرائیل به [[ارتش]] این رژیم؛ خدشهدارشدن اعتماد رهبران سیاسی اسرائیل به ارتش و فرماندههان آن؛ بیاعتمادی ارتش اسرائیل به مسئولان سیاسی این رژیم؛ فروپاشی دکترین نظامی رژیم صهیونیستی مبنی بر رقمزدن سریع نتیجۀ جنگ در میدان؛ درک محدودیت قدرت اسرائیل از سوی سران سیاسی و نظامی این رژیم؛ پایینآمدن سطح توقعات اسرائیل؛ کاهش سطح نقش اسرائیل در اجرای نقشههای آمریکا در منطقه و مطرحشدن دوبارۀ سؤال دربارۀ وجود و بقای رژیم صهیونیستی از دیگر پیامدهای شکست اسرائیل در جنگ ۳۳ روزه بود.<ref> [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34026 «10 دستاورد جنگ ۳۳ روزه به روایت سیدحسن نصرالله»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.]</ref> | ||
==بازنمایی جنگ ۳۳ روزه== | ==بازنمایی جنگ ۳۳ روزه== | ||
دربارۀ جنگ ۳۳ روزه و پیامدهای مختلف آن آثار گوناگون ادبی، تحلیلی و تحقیقی نوشته شده است، ازجمله: «پشتصحنۀ سیاسی جنگ ۳۳روزه»<ref> [https://nashreshahidkazemi.ir/673/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87.html «پشت صحنه سیاسی جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت انتشارات شهید کاظمی.]</ref> و «ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه»، <ref> [https://taaghche.com/book/96551/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 «کتاب ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت تاقچه.]</ref> «جنگ غافلگیریها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»، <ref> [https://irdc.ir/fa/publications/book/817 «جنگ غافلگیریها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/1883068/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85/ «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، وبسایت گیسوم.]</ref> «[[جنگ سی و سه روزه]]»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/1653988/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87/ «جنگ سی و سه روزه» وبسایت گیسوم.]</ref> «آخرین روز جنگ»، <ref> [https://www.ibna.ir/news/341730/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «آخرین روز جنگ»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه | دربارۀ جنگ ۳۳ روزه و پیامدهای مختلف آن آثار گوناگون ادبی، تحلیلی و تحقیقی نوشته شده است، ازجمله: «پشتصحنۀ سیاسی جنگ ۳۳روزه»<ref> [https://nashreshahidkazemi.ir/673/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87.html «پشت صحنه سیاسی جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت انتشارات شهید کاظمی.]</ref> و «ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه»، <ref> [https://taaghche.com/book/96551/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 «کتاب ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت تاقچه.]</ref> «جنگ غافلگیریها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»، <ref> [https://irdc.ir/fa/publications/book/817 «جنگ غافلگیریها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/1883068/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85/ «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، وبسایت گیسوم.]</ref> «[[جنگ سی و سه روزه]]»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/1653988/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87/ «جنگ سی و سه روزه» وبسایت گیسوم.]</ref> «آخرین روز جنگ»، <ref> [https://www.ibna.ir/news/341730/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «آخرین روز جنگ»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسرائیل - حزبالله»، <ref> [https://ketab.ir/book/ba78c3e8-9339-4b50-b133-b176e562d29d «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسراییل - حزبالله»، وبسایت خانه کتاب و ادبیات ایران.]</ref> «جنگ ۳۳ روزه اسرائیل و لبنان از منظر حقوق بینالملل»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/11316022/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D9%88-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84/ «جنگ ۳۳ روزه اسراییل و لبنان از منظر حقوق بینالملل»، وبسایت گیسوم.]</ref> «جنگ ۳۳ روزه زلزلهای در اسرائیل به راهانداخت»<ref> [https://www.gisoom.com/book/11426892/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C/ «جنگ ۳۳ روزه زلزلهای در اسراییل به راهانداخت "بررسی مهمترین مقالات روزنامههای عربی، عبری و غربی»، وبسایت گیسوم.]</ref> و «قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحلیل جنگ ۳۳ روزه حزبالله و جنگ 22 روزه غزه)»<ref> [https://www.gisoom.com/book/1658787/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D8%B1%D9%85-%D9%88-%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF-22-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%BA%D8%B2%D9%87/ «قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحلیل جنگ ۳۳ روزه حزبالله و جنگ 22 روزه غزه)»، وبسایت گیسوم.]</ref> | ||
بهدلیل اهمیت نبرد تموز و پیامدهای مثبت آن برای جهان اسلام، شاعران زیادی از کشورهای مختلف جهان از جمله ایران، فلسطین، عربستان سعودی، مصر، مراکش، ایالات متحده آمریکا، بلژیک، فرانسه، الجزایر، سوریه، تونس، ایتالیا، قبرس، دانمارک دربارۀ جنگ 33روزه شعر سرودهاند و در شبشعرهای مختلف ارائه دادهاند.<ref> [https://www.ibna.ir/news/4729/33-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF «۳۳ شاعر جهان از جنگ ۳۳ روزه لبنان میگویند»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | بهدلیل اهمیت نبرد تموز و پیامدهای مثبت آن برای جهان اسلام، شاعران زیادی از کشورهای مختلف جهان از جمله ایران، فلسطین، عربستان سعودی، مصر، مراکش، ایالات متحده آمریکا، بلژیک، فرانسه، الجزایر، سوریه، تونس، ایتالیا، قبرس، دانمارک دربارۀ جنگ 33روزه شعر سرودهاند و در شبشعرهای مختلف ارائه دادهاند.<ref> [https://www.ibna.ir/news/4729/33-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF «۳۳ شاعر جهان از جنگ ۳۳ روزه لبنان میگویند»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۰۱: | ||
*«پیام تبریک به حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن نصرالله به مناسبت پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ایتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۶ مرداد ۱۳۸۵ش. | *«پیام تبریک به حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن نصرالله به مناسبت پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ایتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۶ مرداد ۱۳۸۵ش. | ||
* | * | ||
*«پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه | *«پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسرائیل - حزبالله»، وبسایت خانه کتاب و ادبیات ایران، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
* | * | ||
*«جنگ ۳۳ روزه | *«جنگ ۳۳ روزه اسرائیل و لبنان از منظر حقوق بینالملل»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
* | * | ||
*«جنگ ۳۳ روزه چگونه آغاز شد؟ «تموز» و هیمنهای که فروریخت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش. | *«جنگ ۳۳ روزه چگونه آغاز شد؟ «تموز» و هیمنهای که فروریخت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش. | ||
* | * | ||
*«جنگ ۳۳ روزه زلزلهای در | *«جنگ ۳۳ روزه زلزلهای در اسرائیل به راهانداخت بررسی مهمترین مقالات روزنامههای عربی، عبری و غربی»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
* | * | ||
*«جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش. | *«جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
| خط ۱۱۹: | خط ۱۱۹: | ||
*«جنگی که مصداق کم من فئة قلیلة... است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مرداد ۱۳۹۲ش. | *«جنگی که مصداق کم من فئة قلیلة... است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مرداد ۱۳۹۲ش. | ||
* | * | ||
*حجازی، یک لبنان مقاومت یک | *حجازی، یک لبنان مقاومت یک اسرائیل ادعا، قم، بقیة العترة، ۱۳۸۵ش. | ||
* | * | ||
*حطیط، امین، حقیقت و عوامل پیروزی مقاومت، مترجم صغری روستایی، تهران،اندیشهسازان نور، ۱۳۸۹ش. | *حطیط، امین، حقیقت و عوامل پیروزی مقاومت، مترجم صغری روستایی، تهران،اندیشهسازان نور، ۱۳۸۹ش. | ||
| خط ۱۲۹: | خط ۱۲۹: | ||
*عبدالستار، پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه، مترجم، محمدرضا میرزاجان، تهران، قدر ولایت، ۱۳۸۶ش. | *عبدالستار، پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه، مترجم، محمدرضا میرزاجان، تهران، قدر ولایت، ۱۳۸۶ش. | ||
* | * | ||
*فاتحی، محمد، «بررسی توانمندیهای نظامی حزبالله و | *فاتحی، محمد، «بررسی توانمندیهای نظامی حزبالله و اسرائیل در جنگ ۳۳ روزه»، مجله مطالعات راهبردی جهان اسلام، شماره۲۶، تابستان ۱۳۸۵ش. | ||
* | * | ||
*قاسم، نعیم، حزباللّه لبنان، ترجمه محمدمهدی شریعتمدار، تهران، اطلاعات، ۱۳۸۳ش. | *قاسم، نعیم، حزباللّه لبنان، ترجمه محمدمهدی شریعتمدار، تهران، اطلاعات، ۱۳۸۳ش. | ||
| خط ۱۴۱: | خط ۱۴۱: | ||
*مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۸۹ش. | *مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۸۹ش. | ||
* | * | ||
*وکسمن، داو، | *وکسمن، داو، «اسرائیل پس از جنگ با حزبالله»، ترجمۀ علی عسگری و حسین رضایی، مجله مطالعات راهبردی جهان اسلام، شماره۲۶، تابستان ۱۳۸۵ش. | ||
* | * | ||
*الیاس، سلیم، یومیات الوعد الصادق، بیروت، السفیر، ۲۰۰۶م. | *الیاس، سلیم، یومیات الوعد الصادق، بیروت، السفیر، ۲۰۰۶م. | ||
نسخهٔ کنونی تا ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۵۷
جنگ ۳۳ روزه؛ دفع پیروزمندانۀ تجاوز اسرائیل توسط حزبالله لبنان در سال ۲۰۰۶م.
جنگ ۳۳ روزه از منظر محور مقاومت، مصداق کامل رویارویی دو تفکر مادی و معنوی در برابر هم بود؛ در یک طرف نبرد، رژیم صهیونی با پشتوانۀ تسلیحاتی و مادی غرب برای منافع بیشتر، سلطهگری و اشغال سرزمین قرار داشت که بسیاری از مرزهای دینی، اخلاقی، عرفی و انسانی را بهراحتی در جنگ نادیده میگیرد. در طرف دیگر، حزبالله لبنان بود که برای دفع تجاوز با نیروی ایمان، ارادۀ انسانی و الگوگیری از مکتب عاشورا و انقلاب اسلامی میجنگید. با پیروزی حزبالله در این جنگ، افسانۀ شکستناپذیری اسرائیل فروپاشید و روحیۀ مقاومت در منطقه گسترش یافت.
نامگذاری
تجاوز اسرائیل به کشور لبنان پیچیدهترین و پرهزینهترین جنگ تا سال ۲۰۰۶م بود که میان جنگهای عربیاسرییلی به «جنگ ششم» مشهور شد، نسبت به جنگ ۱۳۸۲ش، «جنگ دوم لبنان» نام گرفت[۱] و در رسانههای مختلف به «جنگ ۳۳ روزه»، «جنگ ۲۰۰۶»، «جنگ تموز» و «جنگ جولای» نیز شهرت پیدا کرد.[۲]
تاریخچه
رژیم صهیونی نخستینبار در ۱۹۷۸م با هدف از بینبردن گروههای مقاومت فلسطین که در خاک لبنان فعالیت میکردند، به این کشور یورش برد و یک منطقۀ امنیتی در جنوب لبنان ایجاد کرد. سپس در یک حملۀ تجاوزکارانه در ۱۹۸۲م که به جنگ پنجم اعراب و اسرائیل معروف شد، جنوب لبنان را به اشغال خود در آورد، اما بر اثر مقاومت مداوم حزبالله، در ۲۰۰۰م از بخشهای بزرگ در این مناطق، اخراج شد.[۳] جنگ معروف ۳۳ روزه با تجاوز گستردۀ رژیم صهیونیستی و حمایت همهجانبۀ آمریکا علیه لبنان و دفاع نیروهای حزبالله در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶م آغاز شد. دامنۀ این جنگ شمال سرزمینهای اشغالی و سراسر لبنان را در برگرفت و با قطعنامۀ ۱۷۰۱ شورای امنیت در ۱۴اوت ۲۰۰۶ به پایان رسید.[۴] اسرائیل در این تجاوز با بیش از ۴۰ هزار نیروی نظامی وارد جنگ شده بود، اما از نیروهای با ایمان حزبالله شکست خورد.[۵]
اهمیت
جنگ ۳۳روزه و پیروزی حزبالله در آن از نظر پیامدها و عبرتهایی که برای مسلمانان دارد، یادآور «جنگ بدر» در صدر اسلام است که داستان آن در قرآن آمده[۶] و از آن بهعنوان «یوم الفرقان» یاد شده است.[۷] آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران معتقد است جهاد دلاورانه و مظلومانۀ حزبالله در این جنگ ثابت کرد ملتی که ایمان و جهاد دارد، مغلوب سیطرۀ قدرتهای ستمگر نمیشود. همچنین وی پیروزی واضح حزبالله در این جنگ را یکی از تجلیات سنتهای الهی و مصداق بارز آیۀ قرآنی «كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ»[۸] و «وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ»[۹] میداند؛[۱۰] زیرا در این جنگ حزبالله با نیروی کم اما با صبر و توکل در مقابل ارتش مجهز اسرائیل و حمایتهای مادی و تسلیحاتی غرب از آن که مصداق «فئۀ کثیره» بود، پیروز شد. این در حالی است که در ۱۹۶۷م ارتش اسرائیل توانسته بود فقط در ظرف شش روز ارتش چند کشور عربی را شکست دهد و کرانۀ باختری رود اردن، نوار غزه، بلندیهای جولان در سوریه و صحرای سینا در مصر را اشغال کند.[۱۱]
ویژگیها
ویژگیهای نبرد ۳۳ روزه، آن را از سایر نبردها متمایز میکند؛ برای اولین بار بود که در تاریخ جنگهای عربیاسرائیلی، موشکهای مقاومت در طول ۳۳ روز بدون وقفه، عمق اسرائیل را هدف قرار داد و رعب و حشت را به این مناطق تحمیل کرد. اسرائیل در این جنگ، کنترل خود بر مکان، زمان، سلاح و اهداف جنگ را از دست داد و نزدیک به یک میلیون شهرکنشین صهیونیست آواره شدند. حزبالله در این جنگ توانست دو عنصر غافلگیری و ابتکار عمل را بهخوبی حفظ و بهدلیل آمادگی، انضباط بالا و فداکاری مدت جنگ را طولانی کند. [۱۲]
اهداف تجاوز اسرائیل
به باور محققان تلاش برای تحقق آرزوهای همیشگی یهودیان، یعنی رسیدن به «سرزمین موعود»، [۱۳] گرفتن انتقام از مقاومت لبنان و شکست ارادۀ آن با ایجاد وحشت میان مردم لبنان از طریق ویرانکردن زیرساختهای حیاتی مانند منابع آب و انرژی و راههای ارتباطی؛ تلاش برای بازگرداندن اعتبار از دسترفتۀ اسرائیل بهعنوان ذخیرۀ راهبردی آمریکا در منطقه بهویژه برای تغییر وضعیت سیاسی در کشورهای غربی خاورمیانه؛ ناتوانکردن حزبالله در معادلات سیاسی و نظامی لبنان و منطقه و بازسازی هیمنۀ ارتش اسرائیل در برابر لبنان و فلسطین بهویژه پس از به اسارترفتن سربازان اسرائیلی و بازیافتن قدرت بازدارندگی در منطقه از اهداف مهم اسرائیل و آمریکا در تحمیل جنگ 33روزه بر حزبالله بود.[۱۴]
عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه
الف) قدرت معنوی
حزبالله از نظر عوامل مادی بهمراتب از دشمن ضعیفتر بود، اما در جهانبینی اسلامی عوامل معنوی از جمله ایمان و توکل به خدا، میتوانند عوامل مادی را تحتالشعاع قرار دهند.[۱۵] این مسئله در جنگهای صدر اسلام مانند جنگ بدر، احزاب، احد و فتح مکه بارها تحقق یافته و مسلمانان با وجود نیروی نظامی و تجهیزات جنگی کمتر بر لشکر مجهز دشمن پیروز شدند.[۱۶] به باور مرتضی مطهری اعتقاد به تقدیر و تدبیر الهی که نتیجۀ توکل و اعتماد به خدا است، ترس از مرگ و نابودی را از میان میبرد.[۱۷] حزبالله لبنان نیز با تکیه بر همین عامل معنوی وارد مبارزه با نظام سلطه شد و در نبردهای دفاعی و رهاییبخش پیروز شده است؛ آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی ایران برهمین مبنا معتقد است رژیم صهیونی که چند دهه با ارتش و تسلیحات خود و با پشتیبانی نظامی و سیاسی آمریکا، چهرهای شکستناپذیر نشان میداد، دو بار از نیروهای مقاومت، شکست خورده است.[۱۸] سیدحسن نصرالله دبیرکل پیشین حزباللّه نیز بارها تاکید کرده بود که حزباللّه یک جنبش نظامی نیست؛ بلکه یک جنبش اسلامی و اعتقادی است که با نیروی ایمان میجنگد.[۱۹]
ب) قدرت نظامی
حزبالله با توجه به توان نظامیِ محدودتر نسبت به ارتش اسرائیل و محدودیتهای این حزب در انتقال تسلیحات و میزان محدود ذخایر موشکی، استراتژی نظامی خود را در برخورد با ارتش صهیونیستی بر پایۀ جنگهای چریکی تعریف کرد و تمام تاکتیکها و آموزشهای نظامی و آمادگی خود را بر این اصل استوار ساخته بود[۲۰] که پیشرویهای ارتش اسرائیل را با موانع جدی روبرو سازد؛ برای مثال مسلحکردن زمین به انواع مینهای ضدنفر و ضدتانک، تعریف نقشۀ عملیاتی ویژه برای هر منطقه بهصورت مجزا در صورت پیشروی احتمالی دشمن، حفر سنگرهای بههم متصلشده، حفر کوه و نگهداری ذخایر موشکی در آن و ایجاد سقفهای کاذب برای سیستمهای پرتاب موشک، از جمله تاکتیکهای نظامی حزبالله بود که در پیروزی این حزب نقش مهم داشت.[۲۱]
ج) مدیریت جنگ
به نظر کارشناسان از عوامل مهم پیروزی، مدیریت مدبرانۀ جنگ توسط رهبر حزبالله، به سبک مدیریت پیامبر اکرم در جنگهای صدر اسلام بود؛ بهگونهای که مدیریت روانی و روحی دشمن را نیز سیدحسن نصرالله به دست گرفته بود. ویژگیهای فردی در مدیریت رسانه، خطابه، زبان بدن و جنگ روانی توسط سیدحسن نصرالله و اطلاع دقیق وی از میدان نبرد و کنترل دائمی اوضاع و موشکباران برنامهریزیشده از کم به زیاد و از مناطق نزدیک به مناطق دور باعث مدیریت صحیح در جنگ و پیروزی نهایی شد.[۲۲]
دستآودهای جنگ ۳۳ روزه
الف) تحکیم قدرت بازدارندگی حزبالله
1. از مهمترین دستآوردهای جنگ ۳۳ روزه، تحکیم قدرت بازدارندگی حزبالله بود و باعث شد که تا ۲۰۲۴م تهاجم جدیدی از سوی رژیم صهیونیستی علیه لبنان شکل نگیرد.
2. حزبالله پس از این موفقیت بزرگ، به کنشهای سیاسی خود تحرک مضاعف بخشید و از قالب یک نیروی نظامی صرف به تکیهگاه اصلی مردم لبنان تبدیل شد که حیطۀ عمل آن، فراتر از جمعیت ۴۰ درصدی شیعیان این کشور است. در حالحاضر نقش سیاسی حزبالله در داخل لبنان، بر پایۀ ملی و اسلامی استوار و ضامن وحدت ملی و تمامیت ارضی لبنان محسوب میشود.
3. بعد از جنگ، محبوبیت حزبالله بهطور بیسابقه افزایش یافت بهگونهای که در نتیجۀ اقبال عمومی مردم لبنان، از سال ۲۰۰۹م وارد کابینه و پارلمان این کشور شد و در انتخابات پارلمانی ژوئن ۲۰۰۹ تمامی نامزدهای حزبالله به پارلمان راه یافتند.[۲۳]
ب) تحکیم گفتمان مقاومت و بیداری اسلامی در منطقه
1. پس از جنگ ۳۳ روزه فعالیت جریانهای مقاومت در منطقه، محدود به حوزۀ نظامی نماند؛ بلکه افکار همسو با آنان در رقابتهای انتخاباتی در کشورهایی مانند افغانستان، عراق، سوریه و فلسطین، بعد سیاسی و دیپلماتیک جبهۀ مقاومت را تقویت کرد.
2. بعد از ۲۰۰۶م فهرست متحدان منطقهای جریان مقاومت و حامیان آن زیادتر و قویتر شدند. برای مثال تشکیل بسیج مردمی عراق در قالب «حشدالشعبی» و خیزش اعجابآور جریان «انصارالله» یمن بهعنوان یکی از قویترین حلقههای منظومۀ مقاومت، بعد از جنگ ۳۳ روزه ظاهر شدند.
3. پیروزی حزبالله در این نبرد، تاثیر فوق العادهای بر مقاومت اسلامی فلسطین گذاشت؛ زیرا دو سال بعد در جریان یورش صهیونیستها به غزه، حماس و جهاد اسلامی طی جنگهای متعدد، شکست بیسابقهای بر نیروهای اسرائیلی تحمیل کردند.
4. بهدلیل پیوند دیرینه و معنوی جمهوری اسلامی ایران با حزبالله لبنان، نتیجۀ موفقیتآمیز جنگ ۳۳ روزه باعث ارتقای موقعیت منطقهای ایران در ابعاد نظامی و اطلاعاتی، افزایش توان اثرگذاری در روند حل مسئله فلسطین، افزایش توان بازدارندگی و قدرت چانهزنی ایران در معادلات مهم منطقهای شد.[۲۴]
د) بینالمللی
1. به باور کارشناسان یکی از مهمترین دستآوردهای بینالمللی جنگ ۳۳ روزه برای حزبالله به بنبست کشاندن اهداف استراتژیک و ژئوپلتیک غرب در منطقه در قالب پروژه «خاورمیانه جدید» بود که با اشغال افغانستان و عراق آغاز و در لبنان ساقط شد.
2 این جنگ اعتماد به نفس را در تمامی ملتهای عربی و اسلامی زنده کرد و نشان داد که راهبرد سازش، به مناقشۀ دیرین اعراب و رژیم صهیونیستی پایان نمیبخشد بلکه رژیم صهیونیستی را در مسیر توسعه فضای حیاتی خود گستاختر میکند.
3. بعد از این نبرد مجموعۀ قدرتهای جهانی بهخصوص حامیان رژیم صهیونیستی در منطقه به این واقعیت آگاه شدند که فقط آنها تصمیمگیرندۀ اصلی در دنیا نیستند بلکه طرفهای قدرتمند دیگری نیز هستند که باید به آنها احترام گذاشت.[۲۵]
4. بعد از این جنگ، حزبالله لبنان و جبهۀ مقاومت بهعنوان قدرت نوظهور در روابط بینالملل تثبیت شد که توانست طرحهای استراتژیک غرب را ناکام گذارد و منافع نظام سلطه را به چالش کشد و با تبیین هویت و ایدئولوژی جدید در عرصه روابط بینالملل، در شکلدهی به نظم جدید جهانی نقش محوری ایفا کند.[۲۶]
6. بعد از نبردجنگ ۳۳ روزه وضعیت رژیم صهیونیستی در افکار عمومی جهان بدتر و پرسش از دلیل پیدایش آن جدیتر شد. برای مثال اعتراض خودجوش جهانی در ۱۲۰ کشور جهان و از جمله در اروپا و در انگلیس که خاستگاه اصلی اسرائیل بود صورت گرفت و در ۶۰ سال گذشته بیسابقه بود. [۲۷]
پیامدهای جنگ ۳۳ روزه برای اسرائیل
مردم اسرائیل به اسطورۀ ارتش شکستناپذیر و کسب پیروزیهای آسان عادت کرد بودند و بههمین دلیل شکست در این جنگ پیامدهای عمیقی بر ساختار فکری این جامعه بر جا گذاشت و باعث فروپاشی تمام اصول مسلم و مفاهیمی شد که در ادبیات سیاسی و اجتماعی این رژیم رواج پیدا کرده بود.[۲۸] همچنین این جنگ موازنۀ قدرت را به نفع جبهۀ مقاومت رقم زد و استراتژی هجومی رژیم صهیونیستی را به تدریج به استراتژی دفاعی تبدیل کرد.[۲۹] متزلزلشدن ساختار نظامی اسرائیل از درون؛ از بینرفتن اعتماد مردم اسرائیل به ارتش این رژیم؛ خدشهدارشدن اعتماد رهبران سیاسی اسرائیل به ارتش و فرماندههان آن؛ بیاعتمادی ارتش اسرائیل به مسئولان سیاسی این رژیم؛ فروپاشی دکترین نظامی رژیم صهیونیستی مبنی بر رقمزدن سریع نتیجۀ جنگ در میدان؛ درک محدودیت قدرت اسرائیل از سوی سران سیاسی و نظامی این رژیم؛ پایینآمدن سطح توقعات اسرائیل؛ کاهش سطح نقش اسرائیل در اجرای نقشههای آمریکا در منطقه و مطرحشدن دوبارۀ سؤال دربارۀ وجود و بقای رژیم صهیونیستی از دیگر پیامدهای شکست اسرائیل در جنگ ۳۳ روزه بود.[۳۰]
بازنمایی جنگ ۳۳ روزه
دربارۀ جنگ ۳۳ روزه و پیامدهای مختلف آن آثار گوناگون ادبی، تحلیلی و تحقیقی نوشته شده است، ازجمله: «پشتصحنۀ سیاسی جنگ ۳۳روزه»[۳۱] و «ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه»، [۳۲] «جنگ غافلگیریها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»، [۳۳] «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، [۳۴] «جنگ سی و سه روزه»، [۳۵] «آخرین روز جنگ»، [۳۶] «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسرائیل - حزبالله»، [۳۷] «جنگ ۳۳ روزه اسرائیل و لبنان از منظر حقوق بینالملل»، [۳۸] «جنگ ۳۳ روزه زلزلهای در اسرائیل به راهانداخت»[۳۹] و «قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحلیل جنگ ۳۳ روزه حزبالله و جنگ 22 روزه غزه)»[۴۰]
بهدلیل اهمیت نبرد تموز و پیامدهای مثبت آن برای جهان اسلام، شاعران زیادی از کشورهای مختلف جهان از جمله ایران، فلسطین، عربستان سعودی، مصر، مراکش، ایالات متحده آمریکا، بلژیک، فرانسه، الجزایر، سوریه، تونس، ایتالیا، قبرس، دانمارک دربارۀ جنگ 33روزه شعر سرودهاند و در شبشعرهای مختلف ارائه دادهاند.[۴۱]
در تقویم جمهوری اسلامی ایران روز ۲۳ مرداد به مناسبت پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳روزه بهعنوان روز «مقاومت اسلامی» نامگذاری شده است.[۴۲]
پانویس
- ↑ مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۴۰.
- ↑ «جنگ 33 روزه چگونه آغاز شد؟ تموز و هیمنهای که فروریخت»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «اهداف تجاوز ۲۰۰۶ اسرییل به خاک لبنان»، مجلۀ علوم سیاسی، شمارۀ ۳۶، ۱۳۸۵ش، ص۸۲-۸۴.
- ↑ سلیم، یومیات الوعد الصادق، ۲۰۰۶م، ج۲، ص۳۲۰.
- ↑ عبدالستار، پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه، ۱۳۸۶ش، ص۸۰.
- ↑ سورۀ آل عمران، آیۀ ۱۲-۱۳؛ سورۀ نساء، آیۀ ۷۷-۷۸.
- ↑ انفال، آیۀ ۴۱.
- ↑ سورۀ بقره، آیۀ ۲۴۹.
- ↑ سورۀ انفال، آیۀ ۱۷.
- ↑ «پیام تبریک به حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن نصرالله به مناسبت پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ایتالله خامنهای؛ انصاری، شکوه مقاومت، ۱۳۸۶ش، ص ۶۳.
- ↑ حجازی، یک لبنان مقاومت یک اسراییل ادعا، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۵.
- ↑ مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۳۹-۴۰.
- ↑ مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۱۰۵.
- ↑ مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۱۰۴-۱۰۶.
- ↑ زمانی «تاثیر عوامل معنوی در پیروزی مقاومت حزبالله لبنان»، ۱۳۸۸ش، ص۱۵۰.
- ↑ بنیاد فرهنگی صبح قریب، کتاب مقاومت (ویژه نامه نخستین جشنواره بین المللی جایزه بزرگ مقاومت اسلامی)، ۱۳۸۸ش، ص۳.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۴۱۳.
- ↑ بنیاد فرهنگی صبح قریب، کتاب مقاومت (ویژه نامه نخستین جشنواره بین المللی جایزه بزرگ مقاومت اسلامی)، تهران، مرداد ۱۳۸۸، ص۳.
- ↑ زمانی محجوب، «تاثیر عوامل معنوی در پیروزی مقاومت حزبالله لبنان»، ۱۳۸۸ش، ص۱۵۴.
- ↑ ابراهیمی و دیگران، «علل و عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه»، ۱۴۰۰ش، ص۵۸-۶۱.
- ↑ فاتحی، «بررسی توانمندیهای نظامی حزبالله و اسراییل در جنگ ۳۳ روزه»، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۴.
- ↑ حطیط، حقیقت و عوامل پیروزی مقاومت، ۱۳۸۹ش، ص۲۶-۲۹.
- ↑ مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۱۷۸.
- ↑ ابراهیمی و دیگران، «علل و عوامل پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه»، ۱۴۰۰ش، ص۶۳-۶۵.
- ↑ شریفزاده، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ شریفزاده، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ «جنگی که مصداق کم من فئة قلیلة... است»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، ۱۳۸۷ش، ص۳۰۳.
- ↑ شریفزاده، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ «10 دستاورد جنگ ۳۳ روزه به روایت سیدحسن نصرالله»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.
- ↑ «پشت صحنه سیاسی جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت انتشارات شهید کاظمی.
- ↑ «کتاب ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت تاقچه.
- ↑ «جنگ غافلگیریها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، وبسایت گیسوم.
- ↑ «جنگ سی و سه روزه» وبسایت گیسوم.
- ↑ «آخرین روز جنگ»، خبرگزاری ایبنا.
- ↑ «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسراییل - حزبالله»، وبسایت خانه کتاب و ادبیات ایران.
- ↑ «جنگ ۳۳ روزه اسراییل و لبنان از منظر حقوق بینالملل»، وبسایت گیسوم.
- ↑ «جنگ ۳۳ روزه زلزلهای در اسراییل به راهانداخت "بررسی مهمترین مقالات روزنامههای عربی، عبری و غربی»، وبسایت گیسوم.
- ↑ «قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحلیل جنگ ۳۳ روزه حزبالله و جنگ 22 روزه غزه)»، وبسایت گیسوم.
- ↑ «۳۳ شاعر جهان از جنگ ۳۳ روزه لبنان میگویند»، خبرگزاری ایبنا.
- ↑ «جنگ ۳۳ روزه؛ نقطه عطفی در تاریخ مقاومت اسلامی»، خبرگزاری میزان.
منابع
- قرآن کریم.
- «آخرین روز جنگ»، خبرگزاری ایبنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۴۰۲ش.
- انصاری، طاهره، شکوه مقاومت، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۶ش.
- ابراهیمی، رحمت و دیگران، «علل و عوامل پیروزی حزبالله در جنگ 33روزه»، فصلنامۀ علمی مطالعات دفاع مقدس، شمارۀ ۴، ۱۴۰۰ش.
- «اهداف تجاوز ۲۰۰۶ اسرییل به خاک لبنان»، مجلۀ علوم سیاسی، شمارۀ ۳۶، ۱۳۸۵ش.
- بنیاد فرهنگی صبح قریب، کتاب مقاومت (ویژهنامه نخستین جشنواره بینالمللی جایزه بزرگ مقاومت اسلامی)، تهران، مرداد ۱۳۸۸ش.
- «پشت صحنه سیاسی جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت انتشارات شهید کاظمی، تاریخ بازدید: ۱ آذر ۱۴۰۳ش.
- «پیام تبریک به حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن نصرالله به مناسبت پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ایتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۶ مرداد ۱۳۸۵ش.
- «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسرائیل - حزبالله»، وبسایت خانه کتاب و ادبیات ایران، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- «جنگ ۳۳ روزه اسرائیل و لبنان از منظر حقوق بینالملل»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- «جنگ ۳۳ روزه چگونه آغاز شد؟ «تموز» و هیمنهای که فروریخت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
- «جنگ ۳۳ روزه زلزلهای در اسرائیل به راهانداخت بررسی مهمترین مقالات روزنامههای عربی، عبری و غربی»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزبالله، زبونی صهیونیسم»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- «جنگ ۳۳ روزه؛ نقطه عطفی در تاریخ مقاومت اسلامی»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۴۰۳ش.
- «جنگ سی و سه روزه» وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- «جنگ غافلگیریها و تدبیرها (روایتی از جنگ 33 روزه در لبنان)»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- «جنگی که مصداق کم من فئة قلیلة... است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مرداد ۱۳۹۲ش.
- حجازی، یک لبنان مقاومت یک اسرائیل ادعا، قم، بقیة العترة، ۱۳۸۵ش.
- حطیط، امین، حقیقت و عوامل پیروزی مقاومت، مترجم صغری روستایی، تهران،اندیشهسازان نور، ۱۳۸۹ش.
- زمانی محجوب، حبیب، «تاثیر عوامل معنوی در پیروزی مقاومت حزبالله لبنان»، مجلۀ حصون، شمارۀ ۲۲، سال ۱۳۸۸ش.
- شریفزاده، مرجان، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزبالله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۴۰۰ش.
- عبدالستار، پیروزی حزبالله در جنگ ۳۳ روزه، مترجم، محمدرضا میرزاجان، تهران، قدر ولایت، ۱۳۸۶ش.
- فاتحی، محمد، «بررسی توانمندیهای نظامی حزبالله و اسرائیل در جنگ ۳۳ روزه»، مجله مطالعات راهبردی جهان اسلام، شماره۲۶، تابستان ۱۳۸۵ش.
- قاسم، نعیم، حزباللّه لبنان، ترجمه محمدمهدی شریعتمدار، تهران، اطلاعات، ۱۳۸۳ش.
- «قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحلیل جنگ ۳۳ روزه حزبالله و جنگ ۲۲ روزه غزه)»، وبسایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- «کتاب ناگفتههای جنگ ۳۳ روزه»، وبسایت تاقچه، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.
- مرتضی، احسان، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)، قم، زمزم هدایت، ۱۳۸۷ش.
- مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۸۹ش.
- وکسمن، داو، «اسرائیل پس از جنگ با حزبالله»، ترجمۀ علی عسگری و حسین رضایی، مجله مطالعات راهبردی جهان اسلام، شماره۲۶، تابستان ۱۳۸۵ش.
- الیاس، سلیم، یومیات الوعد الصادق، بیروت، السفیر، ۲۰۰۶م.
- «۳۳ شاعر جهان از جنگ ۳۳ روزه لبنان میگویند»، خبرگزاری ایبنا، تاریخ درج مطلب: ۲ تیر ۱۳۸۶ش.
- «۱۰ دستاورد جنگ ۳۳ روزه به روایت سیدحسن نصرالله»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۵ مرداد ۱۳۹۵ش.