|
|
| (۹۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | {{جعبه اطلاعات درگیری نظامی |
| | | درگیری = |
| | | عرض = |
| | | بخشی از = |
| | | اندازه تصویر = |
| | | جایگزین = |
| | | توضیح تصویر = |
| | | زیرنویس تصویر =تصویر یکی از دختران شهید در حمله آمریکا و اسرائیل به مدرسه دخترانه میناب |
| | | image_alt =حمله موشکی آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب |
| | | فایل پادکست =جنگ رمضان.ogg |
| | | حجم فایل پادکست =4/05 |
| | | تاریخ = ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا اکنون |
| | | مکان = ایران و منطقه خاورمیانه |
| | | نقشه = |
| | | نقشه برجسته = |
| | | اندازه نقشه = |
| | | اندازه نشانگر نقشه = |
| | | توضیح نقشه = |
| | | برچسب نقشه = |
| | | قلمرو = |
| | | نتیجه = |
| | | وضعیت = |
| | | سرآیند طرفین درگیر = |
| | | درگیر۱ = ایران |
| | | درگیر۲ = ایالات متحده آمریکا |
| | | درگیر۳ = اسرائیل |
| | | فرمانده۱ = سید مجتبی خامنهای |
| | | فرمانده۲ = دونالد ترامپ |
| | | فرمانده۳ = بنیامین نتانیاهو |
| | | واحدها۱ = |
| | | واحدها۲ = |
| | | واحدها۳ = |
| | | قوا۱ = |
| | | قوا۲ = |
| | | قوا۳ = |
| | | تلفات۱ = |
| | | تلفات۲ = |
| | | تلفات۳ = |
| | | پانویس = |
| | | جعبه لشکرکشی = |
| | |image=جنگ رمضان.jpg|caption=لحظاتی پس از حمله موشکی آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب}} |
|
| |
|
| | '''جنگ رمضان؛''' حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران که با نامهای دیگری همچون جنگ تحمیلی سوم، یا عملیات [[وعده صادق (عملیات نظامی)|وعده صادق ۴]]، خشم حماسی یا عملیات شیر یهودا شناخته میشود. |
|
| |
|
| '''حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران'''، با نام عملیاتی '''خشم حماسی'''<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آمریکا حملات به ایران را «عملیات خشم حماسی» نامید|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/202602280299|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=fa}}</ref> ({{Lang-en|Epic Fury}})<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Operation Epic Fury’: First strike hit Iran's Supreme Leader’s compound|نشانی=https://www.skynews.com.au/nocookies|وبگاه=Sky News|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref> یا '''شیر یهودا''' ({{lang-he|מגן יהודה}})<ref>{{Cite web |author1=Samantha Waldenberg |author2=Jeremy Diamond |author3=Kevin Liptak |author4=Haley Britzky |author5=Brad Lendon |author6=Nadeen Ebrahim |author7=Tal Shalev |author8=Mostafa Salem |author9=Adam Pourahmadi |author10=Eugenia Yosef |author11=Oren Liebermann |author12=Zachary Cohen |author13=Satish Cheney |author14=Kit Maher |author15=Todd Symons |author16=Isaac Yee |author17=Teele Rebane |date=28 February 2026|title=Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28 February 2026|website=[[CNN]]|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Israel names operation against Iran 'Lion's Roar' |url=https://www.iranintl.com/en/202602288170 |website=www.iranintl.com |access-date=28 February 2026 |language=en |date=28 February 2026}}</ref> در ۹ اسفند ۱۴۰۴ توسط [[اسرائیل]] و [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] علیه [[ایران]] آغاز شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=US and Israel launch an attack on Iran with tensions high over nuclear talks|نشانی=https://apnews.com/article/iran-us-explosion-tehran-c2f11247d8a66e36929266f2c557a54c|وبگاه=AP News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نویسندگان=JON GAMBRELL, KONSTANTIN TOROPIN AND JOSH BOAK}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=U.S. and Israel Strike Iran: Live Updates|نشانی=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump|کوشش=The New York Times|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام=Aaron|نام خانوادگی=Boxerman|نام۲=Farnaz|نام خانوادگی۲=Fassihi}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر جنگ اسرائیل: اسرائیل حمله پیشدستانه علیه ایران را آغاز کرد / مقام آمریکایی به الجزیره: مشارکت آمریکا در حملات / مهر: فضای هوایی کل کشور بسته شد|نشانی=https://tejaratnews.com/وزیر-جنگ-اسرائیل-اسرائیل-حمله-پیشد|وبگاه=تجارت نیوز|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=fa-IR|نام=امیرحسین|نام خانوادگی=سعیدی}}</ref> پس از آنکه وزیر دفاع اسرائیل، [[یسرائیل کاتس]] حمله اسرائیل را تأیید کرد؛ ایران نیز اعلام کرد به این حملات مشترک با عملیات «'''وعده صادق ۴'''» پاسخ خواهد داد و چندین انفجار در اسرائیل و مناطق مختلف [[خاورمیانه]] گزارش شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282948|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/|کوشش=The Times of Israel|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0040-7909|زبان=en-US|نام=Noam|نام خانوادگی=Lehmann}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh|نشانی=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/afp-loud-explosions-heard-saudi-capital-riyadh|وبگاه=Middle East Eye|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes|نشانی=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|وبگاه=BBC News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-GB}}</ref> به گفته یسرائیل کاتس، هدف این حملات پیشگیرانه «رفع تهدیدات علیه کشور اسرائیل» است. اسرائیل با اعلام وضعیت اضطراری، انتظار حمله ایران را داشته است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزیر دفاع اسرائیل: اسرائیل «حملهای پیشگیرانه» علیه ایران آغاز کرد|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/202602286560|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=fa}}</ref> دفتر [[سید علی خامنهای]] در مرکز شهر [[تهران]] در این حملات هدف قرار گرفت.<ref name=":3">{{یادکرد وب|عنوان=Live - Office of Iran's Supreme Leader targeted in downtown Tehran|نشانی=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602250842#202602287430|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref> مقامهای اسرائیلی اعلام کردندجسد خامنهای کشف شده و [[کشته شدن علی خامنهای|مرگ وی]] بهطور رسمی تأیید شده است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/|عنوان=Live: Khamenei's body has been found, Israeli official says he is confirmed dead}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Israeli official says Khamenei killed; Trump: Aim of attack is ‘freedom’ for Iranians|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog-february-28-2026/|کوشش=The Times of Israel|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0040-7909|زبان=en-US|نام=ToI|نام خانوادگی=Staff}}</ref>
| | در اسفند ۱۴۰۴ش، مجموعهای از درگیریهای نظامی میان [[جمهوری اسلامی ایران]] از یک سو و [[ایالات متحده آمریکا]] و [[اسرائیل]] از سوی دیگر بود که در بستر تنشهای دیرینه سیاسی و امنیتی میان ایران و غرب شکل گرفت. ریشههای این تنش به پس از [[انقلاب اسلامی ۱۳۵۷|انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ش]] و تقابل راهبردی ایران با سیاستهای آمریکا در منطقه بازمیگردد؛ اختلافاتی که با موضوعاتی مانند [[برنامه هستهای ایران]]، تحریمهای بینالمللی و رقابتهای منطقهای در دهههای بعد تشدید شد. |
|
| |
|
| در حوالی خیابان «پاستور» تهران که نهادهای دولتی، [[دفتر رئیسجمهور ایران]]، مرکز [[فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و [[شورای عالی امنیت ملی]] در آن قرار دارند دود غلیظی به هوا برخاست.<ref name=":1">{{یادکرد وب|وبگاه=www.telegraph.co.uk/|نشانی=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/02/28/israel-launches-attack-against-iran/|عنوان=Israel launches attack against Iran}}</ref> [[نیروهای دفاعی اسرائیل]] بهطور فوری به تمامی ایرانیان داخل یا نزدیک به سایتهای نظامی هشدار داد که «حضور شما در این مناطق جان شما را در خطر میاندازد» این مناطق را تخلیه کنند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=IDF urgently warns all Iranians inside or near military sites to evacuate; ‘your presence in these areas puts your life at risk’|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-urgently-warns-all-iranians-inside-or-near-military-sites-to-evacuate-your-presence-in-these-areas-puts-your-life-at-risk/|کوشش=The Times of Israel|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0040-7909|زبان=en-US|نام=Emanuel|نام خانوادگی=Fabian}}</ref> | | در ماههای منتهی به جنگ، ایران با ناآرامیهای داخلی در دی ۱۴۰۴ش مواجه شد و همزمان مذاکرات غیرمستقیم هستهای میان ایران و ایالات متحده در عمان و ژنو جریان داشت. با وجود این مذاکرات، اختلافات دربارهٔ توقف [[غنیسازی اورانیوم]]، محدودیت [[برنامه موشکی ایران|برنامه موشکی]] و نقش منطقهای ایران باقی ماند و همزمان تحرکات نظامی طرفین در خاورمیانه افزایش یافت؛ امری که از سوی تحلیلگران نشانهای از احتمال درگیری نظامی تلقی شد. |
|
| |
|
| [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، از [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] خواست سلاحهای خود را بر زمین بگذارند<ref name=":6"/> و در ۱۰ اسفند ادعا کرد که «بسیاری از آنها میخواهند تسلیم شوند، آنها خواهان مصونیت هستند».<ref name=":16"/> او همچنین اعلام کرد که میخواهد «[[آزادی]] برای مردم» ایران فراهم شود.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump: ‘Freedom’ for Iran is goal of ‘major military operation’|نشانی=https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/02/28/trump-iran-war-regime-change-freedom/|کوشش=The Washington Post|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0190-8286|زبان=en-US}}</ref> دونالد ترامپ از نیروهای امنیتی خواست تا با معترضان "اتحاد" کنند و به مردم ایران گفت که آنها "بزرگترین شانس" خود را دارند تا "کشور را پس بگیرند" زمانی که حملات تمام شود. در همین حال، [[بنیامین نتانیاهو]] نیز با مردم ایران صحبت کرد و گفت: "ما شرایطی را فراهم خواهیم کرد تا مردم شجاع ایران از زنجیرهای استبداد رهایی یابند"، و افزود: "این یک فرصت بینظیر در طول یک نسل است.<ref name=":11">{{یادکرد وب|عنوان=WATCH: 'This is your time to join forces,' Netanyahu says to Iranians after U.S. -Israel attack|نشانی=https://www.pbs.org/newshour/world/watch-this-is-your-time-to-join-forces-netanyahu-says-to-iranians-after-u-s-israel-attack|وبگاه=PBS News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en-us|نام=-Associated Press Associated|نام خانوادگی=Press}}</ref><ref name=":14">{{یادکرد وب|عنوان=U.S. and Israel launch a major attack on Iran, Trump says Supreme Leader Khamenei killed|نشانی=https://www.pbs.org/newshour/world/u-s-and-israel-launch-a-major-attack-on-iran-trump-says-supreme-leader-khamenei-killed|وبگاه=PBS News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en-us|نام=-Josh|نام خانوادگی=Boak|نام۲=Associated Press Josh|نام خانوادگی۲=Boak|نام۳=Associated|نام خانوادگی۳=Press}}</ref>
| | با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران، درگیری به جنگی چندوجهی تبدیل شد که شامل حملات موشکی، عملیاتهای ترور هدفمند، حملات سایبری و جنگ رسانهای بود. ایران نیز در پاسخ، اهدافی در اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار داد و دامنه درگیری به برخی کشورهای منطقه نیز کشیده شد. |
|
| |
|
| در اقدامی تلافیجویانه، ایران دهها موشک بالستیک را در سراسر خاورمیانه شلیک کرد. اسرائیل، و پایگاههای آمریکا در [[اردن]]، [[کویت]]، [[بحرین]]، [[قطر]] و [[امارات متحده عربی|امارات متحدهٔ عربی]] از جمله این اهداف بودند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282948|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/|کوشش=The Times of Israel|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0040-7909|زبان=en-US|نام=Noam|نام خانوادگی=Lehmann}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh|نشانی=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/afp-loud-explosions-heard-saudi-capital-riyadh|وبگاه=Middle East Eye|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes|نشانی=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|وبگاه=BBC News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-GB}}</ref> [[سید عباس عراقچی|عباس عراقچی]]، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که واحدهای نظامی ایران «مستقل و تا حدی منزوی» شدهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran military units acting independently, Foreign Minister says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202603016067|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en}}</ref> | | این جنگ تلفات انسانی و خسارات گستردهای در ایران و برخی مناطق دیگر بر جای گذاشت و با واکنشهای گستردهٔ بینالمللی همراه شد. در پی این درگیری، پیامدهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی مهمی در [[ایران]]، [[خاورمیانه]] و حتی اقتصاد جهانی بهویژه در حوزهٔ [[انرژی]] و [[تجارت]]، پدید آمد. |
|
| |
|
| در دومین روز حملات اعلام شد که [[فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا|سنتکام]] و نیروی دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاههای امنیتی و سرکوب رژیم را از بین ببرند.<ref name=":15">{{یادکرد وب|عنوان=Why has the US attacked Iran? What we know about the attack and Tehran response|نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/cx2dyz6p3weo|وبگاه=www.bbc.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en-GB}}</ref> | | == زمینهها == |
| | === انقلاب اسلامی ایران === |
| | [[پرونده:نماز جماعت در سفارت آمریکا.jpg|بندانگشتی|برگزاری [[نماز جماعت]] در [[سفارت آمریکا در تهران]]، پس از [[تسخیر سفارت آمریکا|تسخیر]]. بر روی سقف یکی از بناها، نوشته شده است: «آمریکا دشمن امت»|جایگزین=نماز جماعت در سفارت آمریکا در تهران پس از تسخیر]] |
| | پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در سال ۱۳۵۷ش و سقوط [[حکومت پهلوی]]، ساختار سیاسی کشور را از [[نظام سلطنتی]] به [[جمهوری اسلامی]] تغییر داد و موجب دگرگونی ژئوپلیتیکی در منطقه و بازتعریف روابط ایران با قدرتهای جهانی شد؛ در این میان [[ایالات متحده آمریکا]] بهدلیل تعارض در سیاستها و ارزشها به یکی از مهمترین مخالفان جمهوری اسلامی تبدیل شد و با بهرهگیری از ابزارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی کوشید نفوذ منطقهای ایران را محدود کند و آن را به سازش وادارد، در حالی که مقاومت ایران به تداوم تقابل و بقای سیاسی نظام انجامید. با گذشت زمان و افزایش نفوذ منطقهای ایران، این تقابل تشدید شد و ایران که پیشتر از سوی رئیسجمهور وقت آمریکا جزیره ثبات، خوانده شده بود، در دورههای بعدی در گفتمان برخی رؤسای جمهور آمریکا بهعنوان بخشی از [[محور شرارت]] معرفی شد. در این روند، سیاست آمریکا در قبال ایران در چارچوب الگویی موسوم به [[بازی جوجه]] (Game of Chicken)، قابل تحلیل دانسته شده است؛ الگویی که با افزایش تدریجی تنش، طرف مقابل را تا آستانه درگیری نظامی پیش میبرد تا او را به عقبنشینی وادارد، اما مقاومت ایران موجب شد این تقابل در برخی مقاطع به تنشهای آشکار و نزدیک به رویارویی نظامی برسد. این وضعیت در بستر دیدگاه استثناگرایی آمریکایی و در مقابل تأکید جمهوری اسلامی بر استقلال و نفی سلطه قدرتهای بزرگ، شکل گرفته است.<ref>ذوالفقاری و احمدینژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص10-18.</ref> در ادامه، چالشهایی مانند [[برنامه هستهای ایران]] به محور اصلی اختلاف تبدیل شد و با رهبری آمریکا به اعمال تحریمهای گسترده بینالمللی انجامید، در حالی که ایران در برابر این فشارها سیاست صبر راهبردی را در پیش گرفت.<ref>ذوالفقاری و احمدینژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص22-25.</ref> |
|
| |
|
| == پیشزمینه == | | === اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ش === |
| از دی ۱۴۰۴، اعتراضاتی در ایران شکل گرفت که عموما به موضوعات معیشتی و اقتصادی متمرکز بود. | | [[پرونده:مسجد جامع ابوذر تهران.jpg|بندانگشتی|[[مسجد جامع ابوذر]] تهران، پس از آتشسوزی توسط اغتشاشگران در اعتراضات ۱۴۰۴ش|جایگزین=مسجد جامع ابوذر تهران]] |
| | ایران در دی ماه ۱۴۰۴ش شاهد [[اعتراضات دی ۱۴۰۴|اعتراضاتی]] وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی|هفتم دی]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی قیمت سکه و دلار کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمعهای اعتراضی از بازار [[تهران]] آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/تجمع-جمعی-از-کسبه-پاساژ-علاءالدین-در-اعتراض-به-بی-ثباتی-قیمت تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بیثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستانها]» خبرگزاری فارس؛ «[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشتهشدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی انجامید. هرچند منابع رسمی، عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانههای مخالف جمهوری اسلامی، مسئولیت این کشتار را متوجه نیروهای نظامی و امنیتی کردند. در ادامه جریان ناآرامیها، در روزهای [[۱۸ دی|۱۸]] و [[۱۹ دی]]، با انتشار فراخوانهایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]] وسیع مبدل شد.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، وبسایت یورونیوز.</ref> |
|
| |
|
| <ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Iranian regime rallies supporters in bid to quell unrest|نشانی=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/13/iranian-regime-rallies-supporters-in-bid-to-quell-unrest_6749359_4.html|تاریخ=2026-01-13|تاریخ بازبینی=2026-01-28|زبان=en}}</ref> و به بیش از ۱۰۰ شهر در سراسر کشور گسترش یافت.<ref name=":2">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Inside an exiled prince’s plan for regime change in Iran|url=https://www.politico.eu/article/reza-pahlavi-iran-revolution-exiled-prince-plan-regime-change/|access-date=2026-01-25|website=POLITICO|language=en-GB}}</ref> حکومت ایران در واکنش، سرکوبی خشونتآمیز را در پیش گرفت که شامل [[کشتار دی ۱۴۰۴ ایران|کشتار معترضان]] بود.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran’s internet blackout|نشانی=https://www.cnn.com/2026/01/23/middleeast/iran-internet-blackout-violent-crackdown-intl-cmd|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-01-23|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Jomana Karadsheh, Sarah Dean, Florence Davey-Attlee, Adam|نام خانوادگی=Pourahmadi}}</ref> بنا بر گزارشها، [[سید علی خامنهای]]، رهبر جمهوری اسلامی، شخصاً دستور کشتار سراسری معترضان را صادر کرده و این اقدام با تأیید بالاترین نهادهای حکومتی ایران انجام شده است.<ref name=":4">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say|url=https://www.iranintl.com/en/202601132979|access-date=2026-01-25|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=روایتی از بزرگترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتلعام پاسخ داده شد|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/202601167903|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> این خشونتها عمدتاً توسط [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و نیروهای [[بسیج]] اجرا شد.<ref name=":0" /><ref name=":4" /> نیروهای سرکوبی از مهمات جنگی، [[شاتگان]]، تفنگهای ساچمهای، تیربارهای نصبشده و پهپادها استفاده کردند. شاهدان از خیابانهای غرق در خون و مجروحان فراوان خبر دادند و بیمارستانها و [[سردخانه(محل نگهداری جسد)|سردخانهها]] با حجم بیسابقهای از قربانیان روبهرو شدند.<ref name=":0" /><ref>{{یادکرد وب|عنوان=روایتی از بزرگترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتلعام پاسخ داده شد|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/202601167903|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> همزمان، ایران طولانیترین [[قطع سراسری اینترنت در ایران (دی ۱۴۰۴)|قطع اینترنت]] ثبتشده در تاریخ خود را اعمال کرد تا گزارشدهی دربارهٔ ناآرامیها و کشتارها را محدود کرده و ارتباط میان معترضان را مختل سازد.<ref name=":13">{{Cite news|last=Elwelly|first=Elwely|last2=Erickson|first2=Bo|date=14 January 2026|title=Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'|url=https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/|work=Reuters}}</ref> در حالی که آمار تلفات بهشدت متفاوت است، برآوردهای جدید از دهها هزار کشته حکایت دارد و آخرین ارقام بین ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۳٬۰۰۰ نفر برآورد میشود. ترامپ در ۲۰ فوریه اظهار داشت که حداقل ۳۲ هزار نفر در آخرین اعتراضات کشته شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Trump keeps world waiting on his plans for Iran after State of the Union|نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/cge821xwyz8o|وبگاه=www.bbc.com|تاریخ=2026-02-25|بازبینی=2026-02-27|کد زبان=en-GB}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Latest Human Rights Report: 43,000 Killed in the Crackdown on Protests in Iran For Immediate Release|نشانی=https://humanrightsintl.com/2026/01/20/latest-human-rights-report-43000-killed-in-the-crackdown-on-protests-in-iran-for-immediate-release/|وبگاه=International Centre for Human Rights|تاریخ=2026-01-20|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-CA|نام=Darya|نام خانوادگی=Naz}}</ref> همچنین [[بازداشتشدگان خیزش ۱۴۰۴ ایران|بازداشتهای گستردهای]] گزارش شده است، بر اساس اعلام نهادهای حقوق بشری، دستکم ۲۶٬۵۴۱ نفر بازداشت شدند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Iran Protest Death Toll Could Top 30,000: Local Officials|نشانی=https://time.com/nextgen-preview/7228edd7c55f97e885492382190da5ed793b2bc4232f62e28dc1fe33fca070ed/article/7357635/|کوشش=TIME|تاریخ بازبینی=2026-01-28|زبان=en|نام خانوادگی=Kay Armin Serjoie, Roxana Saberi, and Fatemeh Jamalpour}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?|نشانی=https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive|وبگاه=New Statesman|تاریخ=2026-01-14|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-US|نام=Ali|نام خانوادگی=Ansari}}</ref> | | وقایع دی ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت ناگفتههایی از پشتپرده حوادث دیماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟]»، وبسایت فرارو.</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروههای مخالف جمهوری اسلامی، با اتهامهایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، وبسایت یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواستها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/26/sazegara-three-military-options-for-handling-the-iranian-issue-are-on-trumps-table سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]»، وبسایت یورونیوز.</ref> رضا پهلوی، نیز بهعنوان یکی از طرفداران [[سقوط جمهوری اسلامی ایران]]، از [[دونالد ترامپ]] خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبهنظامی ([[بسیج مستضعفین|بسیج]]) حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر شود.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]", politico news.</ref> در چنین شرایطی که برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کردهاند،<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> ترامپ، مدعی شد که قصد دارد به بهانه آنچه که سرکوب خونین اعتراضات در ایران میخواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربهزدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ میخواهد شرایط را برای تغییر رژیم در ایران فراهم کند]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در [[۲۶ دی]]، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست به اعتراضات ادامه دهند و وعده داد که کمک در راه است. سفیر ایران در [[سازمان ملل متحد|سازمان ملل]]، به این موضع واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت علیه دولتها دانست. کمی بعد [[روسیه]] نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref> |
|
| |
|
| برخی پژوهشگران معتقدند که حکومت ایران با وضعیتی شکننده روبهروست که میتواند به فروپاشی آن منجر شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?|نشانی=https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive|وبگاه=New Statesman|تاریخ=2026-01-14|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en-US|نام=Ali|نام خانوادگی=Ansari}}</ref> بهگزارش ''[[اکونومیست]]''، رهبری ایران که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شد، ممکن است به نقطه شکست رسیده باشد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=What the collapse of Iran’s regime would mean|نشانی=https://www.economist.com/leaders/2026/01/15/what-the-collapse-of-irans-regime-would-mean|کوشش=The Economist|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0013-0613}}</ref> دو منبع آگاه به ''[[رویترز]]'' گفتهاند که ترامپ پس از سرکوب خونین اعتراضات در ایران، در پی فراهمکردن زمینه تغییر رژیم از طریق ضربهزدن به نهادهای حکومتی و احیای جنبش معترضان است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ترامپ میخواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/ترامپ-میخواهد-شرایط-را-برای-تغییر-رژیم-در-ایران-فراهم-کند/a-75706162|وبگاه=dw.com|بازبینی=2026-01-29|کد زبان=fa}}</ref> [[رضا پهلوی]]، ولیعهد تبعیدی ایران، که به چهرهای نمادین برای معترضان تبدیل شده و بسیاری نام او را در شعارها فریاد میزنند، خواستار برچیده شدن جمهوری اسلامی و برگزاری [[انتخابات|انتخابات آزاد]] برای تشکیل یک حکومت [[دموکراسی|دموکراتیک]] شده است.<ref name=":22">{{Cite web|date=2026-01-13|title=Inside an exiled prince’s plan for regime change in Iran|url=https://www.politico.eu/article/reza-pahlavi-iran-revolution-exiled-prince-plan-regime-change/|access-date=2026-01-25|website=POLITICO|language=en-GB}}</ref> او همچنین از دونالد ترامپ خواسته است حملات هدفمند علیه نیروهای شبهنظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط رژیم تسریع شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes|نشانی=https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657|وبگاه=POLITICO|تاریخ=2026-01-16|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en}}</ref>
| | === مذاکرات ایران و آمریکا === |
| | [[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا در 1404.jpg|بندانگشتی|هیئت دیپلماسی ایرانی در زمان [[مذاکره با آمریکا]]، در اردیبهشت ۱۴۰۴ش|جایگزین=هیئت دیپلماسی ایرانی در زمان مذاکره با آمریکا]] |
| | در [[۱۷ بهمن]]، ایران و ایالات متحده، مذاکرات غیرمستقیم هستهای را در مسقط، پایتخت [[عمان]]، آغاز کرد. دور دوم گفتوگوهای هستهای در [[ژنو]] برگزار شد.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]", Axios; "[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریسم و در تلاش برای ساخت [[سلاح هستهای]] خواند و از توسعه [[برنامه موشکی ایران]] برای هدف قرار دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>"[https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78 Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union]", Financial Times..</ref> با این همه ایران، همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیسجمهور ایران، [[مسعود پزشکیان]] نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیادهخواهی آمریکا نخواهد شد.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> یک روز پیش از آغاز جنگ، دومین دور مذاکرات به پایان رسید و در میانه آن ادوات نظامی بیشتری از آمریکا به منطقه [[غرب آسیا|خاورمیانه]] منتقل شد. سفرهای ناگهانی و تحرکات نظامی آمریکا توسط تحلیلگران به حمله قریبالوقوع در منطقه اشاره داشت.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت]»، اطلاعات آنلاین.</ref> یک روز قبل از آغاز حملات، ترامپ رسماً اعلام کرد که میخواهد با ایران به توافق برسد، اما ایران آنچه او میخواهد را در مذاکرات تکرار نمیکند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138958/ترامپ-می-خواهم-با-ایران-به-توافق-برسم ترامپ: میخواهم با ایران به توافق برسم]»، اطلاعات آنلاین.</ref> مقامهای آمریکایی و اروپایی نیز تأیید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیتهای [[غنیسازی اورانیوم]]، اعمال محدودیتهای سختگیرانه بر برنامهٔ [[موشکهای بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروههای نیابتی منطقهای مانند [[حماس]]، [[حزب الله لبنان|حزبالله]] و [[انصارالله یمن]]. پاسخ اولیه ایران، مخالفت با این ادعاها بود. مهدی محمدی، مشاور ارشد [[محمدباقر قالیباف]]، در مصاحبهای تلویزیونی گفت که شرایط واشینگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیمشدن و خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref> |
|
| |
|
| در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶، [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، از مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». او در اظهارات بعدی از ایرانیان خواست «نام قاتلان و شکنجهگران را به خاطر بسپارند» و هشدار داد که مسئولان این اقدامات «بهای بسیار سنگینی خواهند پرداخت».<ref name=":132">{{Cite news|last=Elwelly|first=Elwely|last2=Erickson|first2=Bo|date=14 January 2026|title=Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'|url=https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/|work=Reuters}}</ref> در ۲۳ ژانویه، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل [[ناو هواپیمابر]] [[یواساس آبراهام لینکلن (سیویان-۷۲)]] و چند ناوشکن مجهز به موشک هدایتشونده، عازم خاورمیانه است.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump says US ‘armada’ heading to Middle East as Iran death toll put above 5,000|نشانی=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll|کوشش=The Guardian|تاریخ=2026-01-24|تاریخ بازبینی=2026-01-28|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Patrick|نام خانوادگی=Wintour|نام۲=Patrick Wintour Diplomatic|نام خانوادگی۲=editor}}</ref> در همان روز گزارش شد که علی خامنهای به پناهگاهی زیرزمینی در [[تهران]] منتقل شده است. همزمان، [[اعتراضات ایرانیان خارج از کشور ۱۴۰۴|اعتراضات جهانی]] در حمایت از معترضان ایرانی برنامهریزی شد و شرکتهای هواپیمایی پروازهای خود به منطقه را لغو کردند. [[کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد|کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد]]، [[فولکر تورک]]، کشتارها، اعترافات اجباری و نبود شفافیت را محکوم کرد و خواستار توقف اعدامها شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live - Trump warns of harsher strike on Iran as 'big, beautiful armada' arrives|نشانی=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202601258930|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-01-28|بازبینی=2026-01-28|کد زبان=en}}</ref> مرکز جهانی «[[مسئولیت حمایت]]» اعلام کرده است که جمعیت ایران در معرض خطر قابلتوجه وقوع جنایات گسترده قرار دارد.<ref>{{Cite web|title=Iran|url=https://www.globalr2p.org/countries/iran/|access-date=2026-01-29|website=Global Centre for the Responsibility to Protect|language=en}}</ref> مقامهای آمریکایی و اروپایی گفتهاند واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیتهای [[غنیسازی اورانیوم]]، اعمال محدودیتهای سختگیرانه بر [[برنامه موشکی ایران|برنامهٔ موشکهای بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروههای نیابتی منطقهای مانند [[حماس]]، [[حزبالله لبنان|حزبالله]] و [[حوثیها]].<ref>{{Cite news|date=28 January 2026|title=Trump Threatens Iran With ‘Massive Armada’ and Presses a Set of Demands|url=https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html|work=The New York Times}}</ref>
| | === انتقال تجهیزات نظامی === |
| | ==== از سمت آمریکا ==== |
| | [[پرونده:ناو آبراهام لینکن.jpg|بندانگشتی|اعزام ناو هواپیمابر [[یواساس آبراهام لینکلن]] به همراه ناوگروههای پشتیبانی، به منطقه خاورمیانه|جایگزین=ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن]]در [[۳ بهمن]] ۱۴۰۴ش، ترامپ اعلام کرد که یک ناوگان نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر [[یواساس آبراهام لینکلن]] (سیویان-۷۲) و چند ناوشکن، عازم خاورمیانه است.<ref>"[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]", The Guardian</ref> در همان روز یک پهپاد آمریکایی در [[تنگه هرمز]] مفقود شد، اما سخنی از نحوهٔ سقوط آن منتشر نشد. برخی رسانهها گمانهزنی کردند که این پهپاد با عملیات الکترونیکی ایران ساقط شده است.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138906/ایران-پهپاد-۲۲۰-میلیون-دلاری-آمریکا-را-در-تنگه-هرمز-زد ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد و در میانه مذاکرات، ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، [[یواساس جرالد آر. فورد]]، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد و اعلام کرد بهترین اتفاقی که میتواند رخ دهد، تغییر رژیم در ایران است.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> در [[۱۴ بهمن]] ۱۴۰۴ش، یک فروند [[شاهد ۱۳۹|پهپاد شناسایی شاهد ۱۳۹]] ایرانی در نزدیکی [[دریای عرب]]، توسط [[لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲|اف-۳۵]] آمریکایی ساقط شد. ادعا شده بود این پهپاد بسیار به ناو هواپیمابر آمریکایی نزدیک شده بود.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/946347/جزئیات-سرنگونی-پهپاد-ایرانی-که-به-ناو-آمریکا-نزدیک-شد جزئیات سرنگونی پهپاد ایرانی که به ناو آمریکا نزدیک شد]»، وبسایت فرارو.</ref> یک روز به آغاز تجاوز آمریکا به خاک ایران، [[پایگاه العدید|پایگاه آمریکایی العدید]] در [[قطر]]، از نیروها و ادوات نظامی آمریکایی تخلیه شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138926/آمریکا-از-پایگاه-العدید-قطر-فرار-کردند-عکس آمریکا از پایگاه العدید قطر فرار کردند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> |
|
| |
|
| در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ایران و ایالات متحده [[مذاکرات ۱۴۰۴ ایران و آمریکا|مذاکرات غیرمستقیم هستهای]] را در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. ایران تأکید کرد که پیشرفت مذاکرات منوط به مشورت در پایتختها است.<ref name=":5">{{Cite web|last=Ravid|first=Barak|date=2026-02-14|title=U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva|url=https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us|access-date=2026-02-14|website=Axios|language=en}}</ref> دور دوم گفتوگوهای هستهای قرار است در ژنو برگزار شود.<ref name=":5"/> اوایل فوریهٔ ۲۰۲۶، آمریکا همچنین دومین ناو هواپیمابر خود، «[[یواساس جرالد آر. فورد]]»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد.<ref>{{Cite news|last=Sabbagh|first=Dan|last2=Defence|first2=Dan Sabbagh|last3=editor|first3=security|date=2026-02-13|title=Trump sends second aircraft carrier to Middle East in effort to increase pressure on Iran|url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/13/trump-sends-second-aircraft-carrier-middle-east-iran|access-date=2026-02-14|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> در ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، چهلوهفتمین سالگرد انقلاب ۱۹۷۹ با برگزاری تجمعهای حامی دولت و شعارهای تند [[آمریکاستیزی|ضدآمریکایی]] همراه بود.<ref>{{Cite web|last=Gambrell|first=Jon|date=2026-02-11|title=Iran commemorates 1979 revolution as nation is squeezed by anger over crackdown and tensions with US|url=https://apnews.com/article/iran-revolution-anniversary-us-nuclear-talks-protests-4ffab53ef628073ca90b9c8707485577|access-date=2026-02-14|website=AP News|language=en}}</ref> در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، دونالد ترامپ اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که میتواند رخ دهد».<ref>{{Cite web|date=2026-02-14|title=Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'|url=https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o|access-date=2026-02-14|website=BBC|language=en-GB}}</ref> یک روز بعد، ۱۴ فوریه، مقامهای آمریکایی به خبرگزاری ''رویترز'' گفتند [[نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا|ارتش ایالات متحده]] در حال آمادهسازی برای عملیاتهای پایدار و چند هفتهای علیه ایران است، نه صرفاً یک حملهٔ محدود؛ موضوعی که نشاندهندهٔ کارزاری گسترده است که میتواند زیرساختهای دولتی و امنیتی ایران را هدف قرار دهد، نه فقط تأسیسات هستهای.<ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Phil|last2=Ali|first2=Idrees|date=14 February 2026|title=Exclusive: US military preparing for potentially weeks-long Iran operations|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-military-preparing-potentially-weeks-long-iran-operations-2026-02-13/|work=Reuters}}</ref> در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ترامپ در سخنرانی وضعیت کشور، ایران را «[[جمهوری اسلامی ایران و پروندههای تروریسم دولتی|بزرگترین حامی تروریسم در جهان]]» توصیف کرد و مدعی شد که این کشور تلاشها برای ساخت سلاح هستهای را از سر گرفته است. او اهداف ایران را «شوم» توصیف کرد و هشدار داد که ایران توانمندیهای موشکی پیشرفتهتری توسعه داده که «میتواند اروپا و پایگاههای ما در خارج از کشور را تهدید کند و در حال کار بر روی موشکهایی است که بهزودی به ایالات متحده آمریکا خواهند رسید». وی تأکید کرد که آمریکا در صورت لزوم آمادهٔ اقدام است.<ref>{{Cite news|date=24 February 2026|title=Donald Trump condemns Iran’s ‘sinister’ nuclear ambitions in State of the Union|url=https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78|work=Financial Times}}</ref> | | ==== از سمت ایران ==== |
| | در مقابل، نیروهای نظامی ایرانی نیز بارها اقدام به انتقال تجهیزات نظامی از کشورهای همپیمان همچون [[روسیه]] و [[چین]] کرد. گزارشهای خبری از چندین پرواز سنگین نظامی به فرودگاههای مختلف ایران خبر میدادند.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/02/24/iran-agreement-with-china-for-the-purchase-of-hypersonic-anti-ship-missiles رویترز: ایران در آستانه نهایی کردن توافق خرید موشکهای ضدکشتی مافوقصوت از چین است]»، وبسایت یورونیوز.</ref> انتقال تجهیزات [[جنگ الکترونیک]] از چین و استقرار آن در منطقه جنوبی ایران، بر روی توان نیروهای نظامی ایران برای ایجاد پارازیت بر روی رادارهای هواپیماهای رادارگریز و پهپادها تأثیر مثبت داشت.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138906/ایران-پهپاد-۲۲۰-میلیون-دلاری-آمریکا-را-در-تنگه-هرمز-زد ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟]»، اطلاعات آنلاین.</ref> منابع خبری از انتقال سامانههای پدافند هوایی همچون [[اس ۳۰۰]] و [[اس ۴۰۰]] و جنگندههایی از نسل سوخو به ایران خبر میدادند.<ref>«[https://www.armanmeli.ir/fa/news/1183377/انتقال-گسترده-تجهیزات-نظامی-روسیه-به-ایران انتقال گسترده تجهیزات نظامی روسیه به ایران]»، خبرگزاری آرمان ملی.</ref> به گفته منابع تحلیلی، این اقدامات از سوی ایران، برای آمادگی بیشتر در حملاتی همچون [[جنگ ۱۲ روزه]] بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/02/24/iran-agreement-with-china-for-the-purchase-of-hypersonic-anti-ship-missiles رویترز: ایران در آستانه نهایی کردن توافق خرید موشکهای ضدکشتی مافوقصوت از چین است]»، وبسایت یورونیوز.</ref> |
|
| |
|
| == حمله == | | == نامهای جنگ و عملیاتها == |
| در ۹ اسفند ۱۴۰۴، پس از آنکه وزیر دفاع [[یسرائیل کاتس]] وقوع یک حمله از سوی اسرائیل را تأیید کرد، گزارشهایی از وقوع انفجار منتشر شد.<ref name=":0"/><ref name="auto">{{Cite web |last=India |first=Today News |date=28 February 2026 |title=Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran |url=[https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28](https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28) |access-date=28 February 2026 |website=India Today |language=en}}</ref> روزنامه ''[[تایمز اسرائیل]]'' گزارش داد که کاتس این حملات را «حملهای پیشدستانه» توصیف کرده که با هدف «رفع تهدیدها علیه دولت اسرائیل» انجام شده است.<ref name=":1"/> | | حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ش به سرزمین ایران با عناوین مختلفی نامگذاری شده است. در ایران این جنگ با عنوان جنگ تحمیلی سوم<ref>«[https://www.mehrnews.com/news/6764287/تصاویر-۶۰-ساعت-اول-جنگ-تحمیلی-سوم تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم]»، خبرگزاری مهر.</ref> یا [[جنگ رمضان]]، شناخته میشود. از سوی دیگر ارتش ایالات متحده آمریکا، نام این عملیات را خشم حماسی نامید.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù
-ØÙ
اسÛ%C2»-عÙÛÙ-جÙ
ÙÙØ±Û-Ø§Ø³ÙØ§Ù
Û-را-Ù
ÙØªØ´Ø±-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات خشم حماسی علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، وبسایت ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل نیز این جنگ با نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد. رسانههایی همچون [[سیانان (رسانه)|سیانان]] تحلیل کردند که این نامگذاری برای مقابله با روایت [[فتح خیبر]] در دیدگاه [[شیعیان]] است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران شیر یهودا نامگذاری شده است]»، وبسایت سیانان فارسی.</ref> نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز حملات تلافیجویانه خود را با عنوان عملیات وعده صادق ۴ آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم؛ «[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، اطلاعات آنلاین.</ref> |
|
| |
|
| ''[[سیانان]]'' گزارش داده است که زمانبندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
| | == تاریخچه == |
| February 2026|website=CNN|language=en}}</ref>
| |
|
| |
|
| === ۹ اسفند === | | === آغاز جنگ === |
| ==== حملات اولیه ====
| | در صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حملهای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل [[بیت رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، [[سید علی خامنهای]] بود. [[کاخ ریاستجمهوری ایران]] و [[شورای عالی امنیت ملی]] نیز در محدودهای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این حملات سرآغازی بود برای حملات متعدد موشکی، هوایی و سایبری بر علیه جمهوری اسلامی ایران. به گزارش هلالاحمر ایران، در روز اول جنگ، ۲۴ استان ایران هدف حملات قرار گرفته است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527966/747-مصدوم-و-201-شهید-اکنون-24-استان-مورد-اصابت 747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حملهٔ پیشدستانهای به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، منطقهای در تهران بود که [[علی خامنهای]]، رهبر جمهوری اسلامی ایران، معمولاً در آن اقامت دارد؛ کاخ ریاستجمهوری و [[شورای عالی امنیت ملی]] نیز در همین محدوده قرار دارند.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Erica Solomon and Farnaz Fassihi |url=[https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share](https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share) |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> تأیید شده است که هفت موشک به این منطقه اصابت کردهاند.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office |url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> | |
|
| |
|
| پس از آن، ''[[نیویورک تایمز]]'' گزارش داد که «یک مقام آمریکایی گفته است حملات نظامی ایالات متحده به ایران در جریان است».<ref>{{cite web |title=Live Updates: Israel Says It has Launched an Attack on Iran |url=[https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump#c954c0a9-28cf-5238-9219-80b016e35130](https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump#c954c0a9-28cf-5238-9219-80b016e35130) |publisher=[[The New York Times]] |access-date=28 February 2026}}</ref> مقامهای آمریکایی همچنین تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin |date=28 February 2026 |title=Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN |url=[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl](https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref>
| | خبرگزاریهای ایرانی و [[صدا و سیمای جمهوری اسلامی]] ایران سریعاً از انتقام سخت و پاسخی قوی سخن گفتند. مقامات ایران نیز با هدف پرهزینه کردن جنگ برای آمریکا، اسرائیل و شرکای اقتصادی و نظامی آنها، اقدام به اجرای حملات خود شد. در ساعت ۱۲ ظهر، اولین موشکها از سوی ایران به سوی اهدافی در اسرائیل شلیک شد. ایران همچنین در پاسخ به تجاوز به خاکش، چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ [[خلیج فارس]] و کشورهای منطقه را هدف قرار داد.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> |
|
| |
|
| گزارشهای خبری حاکی از به صدا درآمدن آژیرهای خطر در اسرائیل است، در حالی که مقامهای این کشور به شهروندان هشدار دادهاند در مناطق حفاظتشده و پناهگاهها باقی بمانند.<ref>{{Cite web |last=Marsi|first=Edna Mohamed,Federica|title=ISRAEL ATTACKS IRAN|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|access-date=28
| | === آتشبس موقت === |
| February 2026|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> همزمان، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، [[مایک هاکبی]]، از شهروندان آمریکایی خواست با شنیدن آژیرها «فوراً اقدام کنند».<ref>{{Cite web |last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
| | جنگ تا تاریخ 18 فروردین 1405 به طور فعال ادامه داشت و در بامداد 19 فروردین، با اعلام طرفین درگیر، آتشبسی دو هفتهای اعلام گردید. با اعلام آتشبس درگیریهای نظامی خاتمه یافت اما همچنان اختلافهای سیاسی و اقتصادی پابرجا بود. در دوران آتشبس ایران همچون دوران جنگ، بسته ماندن تنگه هرمز را به صورت فعال اجرا کرد. در مقابل نیروهای آمریکایی و اسرائیلی نیز به تقویت قوای نظامی خود ادامه دادند. آمریکا برای بیاثر کردن بستهبودن تنگه هرمز و همچنین جلوگیری از تجارت آبی ایران، اقدام به یک محاصره دریایی کرد و کشتیهایی که از مبدا ایران یا به مقصد ایران بودند را توقیف یا مانع از عبور آنها در آبهای بینالمللی میشد. ایران نیز این اقدام را نقض آتشبس تلقی میکرد و از باز شدن تنگه هرمز جلوگیری به عمل میآورد.<ref name=":0">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1367654/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D9%81-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B4%D9%88%D8%AF آتشبس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتیهای تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود]»، خبرگزاری تابناک.</ref> آتشبس در تاریخ 1 اردیبهشت 1405 به پایان رسید و پس از آن طرفین با تمدید آتشبس موافقت کردند. آتش بس دوم بدون هیچ محدودیت زمانی اعلام شد. تمدیدی که از سوی برخی تحلیلگران، عملیات فریب برای حملات بعدی از سوی آمریکا و اسرائیل تلقی میشد.<ref name=":018">«[https://www.asriran.com/fa/news/1157720/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8 تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟]»، خبرگزاری عصرایران.</ref><ref name=":021">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1368520/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE تحلیل رسانههای غربی از تمدید آتشبس ترامپ]»، خبرگزاری تابناک.</ref> |
| February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> در همین حال، رئیسجمهور ایالات متحده، [[دونالد ترامپ]]، هشدار داد که ممکن است جان شهروندان آمریکایی در این مأموریت در ایران از دست برود.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Trump warns US lives may be lost in mission in Iran|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
| |
| February 2026|website=CNN|language=en}}</ref> [[وزارت بهداشت اسرائیل]] نیز در واکنش، دستور انتقال فعالیت بیمارستانها به بخشهای زیرزمینی را صادر کرده است.<ref>{{Cite web |last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28
| |
| February 2026|website=CNN|language=en}}</ref>
| |
|
| |
|
| مقامهای آمریکایی تأیید کردهاند که ایالات متحده در حال اجرای حملاتی علیه ایران است و آن را «حملهای کوچک» توصیف نکردهاند.<ref name=":2">{{Cite web |last=Liptak |first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin |date=28 February 2026 |title=US carrying out strikes against Iran, three US officials say |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yyyvq00113b6pdzeb3m8o
| | ==== مذاکرات ==== |
| |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> به گفته یک مقام آمریکایی، دهها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاههایی در سراسر [[خاورمیانه]] و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام میشود.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442?smid=url-share
| | در زمان آتشبس، گفتگوهای دیپلماتیک بین ایران و آمریکا با جدیت پیگیری میشد و پاکستان به عنوان طرف سوم، میزبان مذاکرات طرفین بود. هیئت دیپلماتیک ایرانی، برای آغاز مذاکره شرایط دهگانهای را تعریف کردند که پس از قبول طرف آمریکایی، مذاکرات به صورت رسمی آغاز شد.<ref name=":019">«[https://www.asriran.com/fa/news/1157720/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8 تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟]»، خبرگزاری عصرایران.</ref> دور اول مذاکرات بین هیئت ایرانی و آمریکایی در کشور پاکستان به تاریخ 22 فروردین 1405 برگزار شد. بنابر اعلام رسانهها، قرار بود تا در هفته منتهی به پایان آتشبس، دور جدید مذاکرات نیز برگزار شود اما این مذاکرات از سوی ایران لغو شد.<ref name=":023">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1368520/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE تحلیل رسانههای غربی از تمدید آتشبس ترامپ]»، خبرگزاری تابناک.</ref> |
| |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> خبرگزاری ''[[رویترز]]'' نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike |url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/}}</ref>
| |
|
| |
|
| [[خبرگزاری فارس]] و [[سیانان]] از وقوع انفجارهای بیشتر در شهرهای دیگر ایران، از جمله [[قم]]، [[کرمانشاه]]، [[اصفهان]] و [[کرج]] خبر دادند.<ref>{{Cite news |last=null |date=28 February 2026 |title=Update from Erika Solomon |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c913328f-5d1c-5841-af49-5b94acc97324?smid=url-share
| | در این میان، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا با محدودیت زمانی 60 روزه جنگ طبق قوانین کنگره آمریکا مواجه بود. طبق این قانون، رئیس جمهور آمریکا اجازه ندارد بیش از 60 روز کشور را در حالت جنگی نگهدارد بدون اینکه تاییده کنگره آمریکا را نداشته باشد.<ref name=":020">«[https://www.asriran.com/fa/news/1157720/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8 تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟]»، خبرگزاری عصرایران.</ref> |
| |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Strikes reported in multiple Iranian cities, state media says |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl
| |
| |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> در تهران نیز گزارش شده است که حملات موشکی در خیابان دانشگاه، محدوده [[خیابان جمهوری اسلامی]] و منطقه شمالی [[سیدخندان]] رخ داده است.<ref>{{Cite web |last=Staff |first=Al Jazeera |title=US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising
| |
| |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref> خدمات ارتباطی در سراسر تهران پس از این حملات با اختلال مواجه شده است.<ref>{{Cite web |last=Marsi |first=Edna Mohamed,Federica |title=ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran
| |
| |access-date=28 February 2026 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref>
| |
|
| |
|
| همچنین گزارش شده که [[علی شمخانی]]، دبیر شورای عالی امنیت ملی، کشته شده است.<ref name=":9"/> | | == اهداف جنگ == |
| | بر اساس گفتههای رئیسجمهور آمریکا و همچنین مواضعی که نخستوزیر اسرائیل در قبال ایران گرفت، اهداف مختلفی برای جنگ با ایران اعلام شده بود. ترامپ به صراحت از تغییر رژیم در ایران سخن میگفت و آن را بهترین اتفاقی میدانست که در این جنگ آن را توقع داشت. او همچنین از تسلیم بیقید و شرط سخن میگفت. در اسرائیل نیز تمرکز جنگ با هدف از کار انداختن توان نظامی و ادعای عدم اشاعه هستهای شکل گرفته بود. رسانههای تحلیلی گزارش دادهاند که با طولانیتر شدن جنگ، اهداف نهایی ایالات متحده و اسرائیل دچار واگرایی شده است. ایالات متحده تحت مدیریت [[دونالد ترامپ]]، رویکردی موسوم به مدل [[ونزوئلا]] را دنبال میکند؛ این راهبرد بر پایهٔ حذف رهبری سیاسی ارشد و جایگزینی آن با چهرههای عملگرا از بدنه داخلی قدرت استوار است تا ضمن حفظ ساختار اداری کشور، دسترسی به ذخایر عظیم انرژی تأمین شود. در مقابل، اسرائیل استراتژی کوتاه کردن چمن (Mowing the Grass) را برگزیده است که هدف آن نه لزوماً تغییر سریع رژیم، بلکه تضعیف مستمر و سیستماتیک توانمندیهای نظامی، زیرساختی و فرماندهی ایران برای مدیریت درگیری در بلندمدت و رفع تهدیدات امنیتی علیه خود است.<ref name=":13223">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> |
|
| |
|
| ==== اهداف عملیات ====
| | در حوزهٔ عملیاتی، اگرچه هماهنگی نزدیکی در انهدام سایتهای پدافند هوایی، مراکز موشکی و تأسیسات استراتژیک وجود داشته، اما اختلافات بر سر انتخاب اهداف بهوضوح نمایان شده است. در حالی که ترامپ بر حفظ برخی مهرههای داخلی برای مذاکرات آتی و جلوگیری از جهش قیمت جهانی نفت تأکید دارد، اسرائیل با گسترش حملات به زیرساختهای غیرنظامی، آبشیرینکنها و میادین گازی (نظیر پارس جنوبی)، به دنبال فلج کردن کامل توان اقتصادی و لجستیکی ایران است. این تضاد منافع، بهویژه در موضوع ترور مقامات ارشد، سبب شده تا تلاشهای دیپلماتیک آمریکا برای یافتن طرف گفتگو در داخل ایران، با چالشهای جدی مواجه شود.<ref name=":13222">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> |
| رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقهای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع [[تغییر رژیم]] بوده است. او از [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] خواست که «سلاحهای خود را زمین بگذارید. با شما بهطور منصفانه و با مصونیت کامل رفتار خواهد شد، یا با مرگ حتمی روبرو خواهید شد.» در خطاب به مردم، او اعلام کرد: «ساعت آزادی شما فرا رسیده است. در پناهگاه بمانید. خانهتان را ترک نکنید. بیرون بسیار خطرناک است. بمبها در همه جا سقوط خواهند کرد» و به آنها گفت: «وقتی کار تمام شد، حکومت خود را تصرف کنید. این فرصت برای شما خواهد بود. این احتمالاً تنها فرصت شما برای نسلها خواهد بود.» او افزود: «سالهاست که از آمریکا کمک خواستهاید، اما هرگز آن را دریافت نکردید… پس بیایید ببینیم چطور پاسخ خواهید داد. آمریکا شما را با نیرویی فراوان و قدرت ویرانگر پشتیبانی میکند.» او در پایان گفت: «حالا وقت آن است که کنترل سرنوشت خود را در دست بگیرید… این لحظه عمل است. اجازه ندهید از دست برود.»<ref>{{Cite news |last=Magid|first=Jacob|date=28 February 2026|title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: ‘When we’re finished, take over your government’|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/|access-date=28 February 2026|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 February 2026|title=Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles|url=https://www.timescall.com/2026/02/27/explosions-rock-northern-israel-as-the-country-works-to-intercept-incoming-iranian-missiles/|access-date=28 February 2026|website=Longmont Times-Call|language=en-US}}</ref>
| |
|
| |
|
| مدتی پس از آن، [[بنیامین نتانیاهو]]، [[فهرست نخستوزیران اسرائیل|نخستوزیر اسرائیل]]، یک بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که اسرائیل و ایالات متحده حملاتی علیه ایران آغاز کردهاند «برای از بین بردن تهدید وجودی» که به گفته او «رژیم تروریستی در ایران» به وجود آورده است. نتانیاهو رهبری ایران را به مدت دههها خصومت متهم کرد و گفت: «برای ۴۷ سال، رژیم آیتاللهها فریاد '[[مرگ بر اسرائیل]]' و '[[مرگ بر آمریکا]]' سر داده است» و آن را به عنوان یک «رژیم تروریستی جنایتکار» توصیف کرد که «نباید به خود اجازه دهد که به سلاحهای هستهای مسلح شود.» او گفت اقدام مشترک ایالات متحده و اسرائیل «شرایطی را فراهم خواهد کرد تا مردم شجاع ایران سرنوشت خود را در دست بگیرند» و از مردم ایران خواست که «یوغ ظلم را از گردن خود بیفکنند.»<ref>{{Cite news |last=Staff|first=ToI|date=2026-02-28|title=Netanyahu says Israel, US launched strikes to ‘remove the existential threat’ posed by Iran|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/netanyahu-says-israel-us-launched-strikes-to-remove-the-existential-threat-posed-by-iran/|access-date=2026-02-28|work=The Times of Israel|language=en-US|issn=0040-7909}}</ref>
| | == گونههای عملیات در جنگ == |
| | === حمله هدفمند (ترور) === |
| | ترور هدفمند بهمعنای شناسایی و حذف فیزیکی توسط یک دولت است. اقدامی که توسط پیمانهای بینالمللی بهعنوان [[جنایت علیه بشریت]] تعریف شده است.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بینالمللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404ش، ص287.</ref> این سیاست نظامی توسط دولت اسرائیل و بعضاً ایالات متحده آمریکا در سالهای متمادی، پیگیری میشود. این سیاست بارها علیه ایران اجرا شده و دانشمندان، سیاستمداران و نظامیان ایرانی، هدف اینگونه حملات بودهاند.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بینالمللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404ش، ص295-296.</ref> این ترورها در [[جنگ رمضان]] نیز از سوی اسرائیل و آمریکا انجام گرفت و در پی آن تعداد بسیاری از مقامات نظامی، سیاسی و علمی ایران کشته شدند.<ref name=":017">«[https://defapress.ir/fa/news/820728/وزارت-دفاع-شکستهای-پیاپی-دشمن-در-جنگ-رمضان-با-ترور-جبرانشدنی-نیست وزارت دفاع: شکستهای پیاپی دشمن در جنگ رمضان با ترور جبرانشدنی نیست]»، خبرگزاری دفاع مقدس؛ "[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> در مقابله با این تهدید و در جهت حل خلأ فرماندهی، مقامات ایرانی از تعیین جانشینهای فرماندهی، از ۳ تا ۷ لایه بعدی خبر دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/برای-هر-فرمانده-تا-4-جانشین-انتخاب-شده-است برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم؛ «[https://nournews.ir/fa/news/303047/3-تا-7-سطح-جایگزین-برای-فرماندهان-و-مسئولان-تعیین-شده-است ۳ تا ۷ سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است]»، وبسایت نورنیوز.</ref> همچنین در برخی موارد، نیروهای مسلح ایران نیز به اقدام متقابل دست زده و نظامیان آمریکایی و اسرائیلی را بهصورت هدفمند مورد حمله قرار داد. در این راستا، پس از آنکه برخی پایگاهها تخلیه و نیروها در هتلها مستقر شده بودند، این هتلها هدف حملات موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529712/اعتراف-رسمی-آمریکا-به-پنهان-شدن-نظامیانش-در-هتل-ها اعتراف رسمی آمریکا به پنهانشدن نظامیانش در هتلها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| دونالد ترامپ از نیروهای امنیتی خواست تا با معترضان "اتحاد" کنند و به مردم ایران گفت که آنها "بزرگترین شانس" خود را دارند تا "کشور را پس بگیرند" زمانی که حملات تمام شود. در همین حال، [[بنیامین نتانیاهو]] نیز با مردم ایران صحبت کرد و گفت: "ما شرایطی را فراهم خواهیم کرد تا مردم شجاع ایران از زنجیرهای استبداد رهایی یابند"، و افزود: "این یک فرصت بینظیر در طول یک نسل است.<ref name=":11"/><ref name=":14"/>
| | === حمله به متحدان === |
| | [[پرونده:حمله ایران به الخرج عربستان.jpg|بندانگشتی|432x432پیکسل|خسارات ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران به فرودگاه الخرج [[عربستان سعودی|عربستان]]، محل حضور نیروهای آمریکایی در منطقه|جایگزین=خسارات ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران به فرودگاه الخرج عربستان]] |
| | با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به مناطقی در ایران، نیروهای مسلح ایران علاوه بر حملات مستقیم به زیرساختهای نظامی و امنیتی اسرائیل، به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه اقدام کردند. در این حملات، شبکههای راداری آمریکایی در کشورهای [[امارات متحده عربی|امارات]]، [[قطر]]، [[بحرین]] و [[کویت]] مورد هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتند. این اقدامات در چارچوب تلاش برای تضعیف سامانههای دفاعی و پشتیبانی متحدان منطقهای آمریکا توصیف شده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در همین راستا، مقامات ایرانی اعلام کردند که تمام کشورهایی که از خاک آنها، برای حمله به ایران استفاده شده باشد، هدفی مشروع برای پاسخ میدانند. مقامات تأکید داشتند که چون دسترسی به خاک آمریکا برای نیروهای مسلح ایرانی میسر نیست، پایگاهها و منافع آمریکا را هدف هجوم خود قرار میدهند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529732/عراقچی-پایگاه-های-آمریکا-در-منطقه-هدف-مشروع-ماست عراقچی: پایگاههای آمریکا در منطقه هدف مشروع ماست]»، خبرگزاری تسنیم؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530681/کشورهای-میزبان-پایگاه-های-آمریکایی-هدف-مشروع-ایران-هستند کشورهای میزبان پایگاههای آمریکایی هدف مشروع ایران هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| {{همچنین ببینید|نابودی اسرائیل در سیاست جمهوری اسلامی ایران}}
| | در این میان، گروههای همسو با ایران، موسوم به [[محور مقاومت]]، از کشورهایی چون [[عراق]]، [[لبنان]]، [[یمن]] و [[پاکستان]] نیز به درگیری با منافع آمریکا در منطقه اقدام کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> این تقابل به حملات آمریکا و اسرائیل علیه نیروهای همپیمان با ایران در عراق و لبنان انجامید.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528923/حمله-مشترک-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی-به-مقر-حشد-شعبی-در-القائم-عراق حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به مقر حشد شعبی در القائم عراق]»، خبرگزاری تسنیم؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528947/ادامه-حملات-اسرائیل-به-لبنان-دولت-سلام-درخواست-جلسه-اضطراری-کرد ادامه حملات اسرائیل به لبنان/ دولت سلام درخواست جلسه اضطراری کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| ==== پاسخ ایران و حملات موشکی در سراسر خاورمیانه ==== | | === مدیریت و حمله به زیرساختها === |
| {{اصلی|واکنش ایران به حملات اسفند ۱۴۰۴}}
| | در جریان جنگ ایران و آمریکا، حمله به زیرساختها بهعنوان بخشی از راهبرد جنگ ترکیبی مورد توجه طرفین درگیر قرار گرفت. در این چارچوب، تهدید یا هدفگیری زیرساختهای حیاتی بهویژه در حوزه انرژی، نیروگاهها و تأسیسات اقتصادی بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار راهبردی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی و اقتصاد کشور مطرح شد. در کنار این تهدیدها، عملیات رسانهای و روانی نیز با هدف ایجاد نگرانی عمومی، بیثباتی اقتصادی و تغییر فضای ادراک عمومی نسبت به روند جنگ دنبال میشد. در محاسبات راهبردی طرفهای درگیر، حمله گسترده به زیرساختهای حیاتی ایران با ملاحظات مهمی همراه بود. از یک سو، احتمال واکنش متقابل ایران و گسترش دامنه درگیری به زیرساختهای انرژی و منافع منطقهای طرف مقابل مطرح بود و از سوی دیگر، توان داخلی ایران در بازسازی و ترمیم سریع بسیاری از زیرساختها مورد توجه قرار داشت. همین عوامل سبب شد، تهدید علیه زیرساختها بیشتر در قالب فشار روانی و بازدارندگی متقابل مطرح شود و در عمل با محدودیتهایی روبهرو باشد.<ref name=":03">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| ایران چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ خلیج فارس را هدف قرار داد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282948|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref> [[بحرین]] برای هشدار دربارهٔ حملهٔ احتمالی ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در این کشور، آژیر خطر فعال کرد و رسانههای عربی از مشاهدهٔ انفجار و دود در پایتخت، [[منامه]]، خبر دادند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/|کوشش=The Times of Israel|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0040-7909|زبان=en-US|نام=Noam|نام خانوادگی=Lehmann}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: US, Israel attack Iran in ‘preemptive strike,’ Trump posts video on Truth Social|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton|نام خانوادگی=Walsh}}</ref> بحرین بعداً حملات را تأیید کرد و اعلام داشت که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا هدف قرار گرفته است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom|نشانی=https://www.wral.com/news/ap/c2f11-bahrain-says-a-missile-attack-targeted-the-us-navys-5th-fleet-headquarters-in-the-island-kingdom/|وبگاه=WRAL.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Jon|نام خانوادگی=Gambrell|نام۲=Konstantin|نام خانوادگی۲=Toropin|نام۳=JOSH BOAK-Associated|نام خانوادگی۳=Press}}</ref> در دومین روز حملات اعلام شد که سنتکام و ارتش دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاههای امنیتی و سرکوب رژیم را از بین ببرند.<ref name=":15"/>
| |
|
| |
|
| [[قطر]] اعلام کرد که یک موشک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کرده است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.haaretz.com|نشانی=https://www.haaretz.com/israel-news/2026-02-28/ty-article-live/trump-not-happy-with-iran-nuclear-talks-omani-fm-deal-achievable-tomorrow/0000019c-a273-d5d1-a1fd-f27743d20000?liveBlogItemId=1638153601#1638153601|عنوان=Live Updates Iran Launches Wave of Missile Strikes on Israel, Across Gulf in Response to U.S. -Israel Strikes on Iran}}</ref> همچنین گزارشهایی از وقوع انفجار در کویت و ابوظبی در [[امارات متحده عربی|امارات متحدهٔ عربی]] منتشر شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Explosions reported in Kuwait and UAE|نشانی=http://news.am/eng/news/932924.html|وبگاه=news.am|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref> به گزارش شبکهٔ CNN، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که ایران چهار پایگاه آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده است: [[پایگاه هوایی العدید]] در قطر، پایگاه هوایی السالم در کویت، [[پایگاه هوایی الظفره]] در امارات متحدهٔ عربی، و پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: US, Israel attack Iran in ‘preemptive strike,’ Trump posts video on Truth Social|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton|نام خانوادگی=Walsh}}</ref> گزارشها حاکی از شنیده شدن صدای انفجار در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، نیز بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh|نشانی=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/afp-loud-explosions-heard-saudi-capital-riyadh|وبگاه=Middle East Eye|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref> | | در جریان جنگ رمضان، حملات متعددی به زیرساختهای دولتی و عمومی در ایران شامل مراکز درمانی، مراکز آموزشی و ساختمانهای دولتی انجام گرفت. در این حملات همچنین زیرساختهای نظامی و انتظامی همچون کلانتریها و [[پایگاه بسیج|پایگاههای بسیج]] نیز هدف حمله قرار گرفتند. این حملات عموماً با هدف ایجاد هراس عمومی و برهم زدن ثبات اجتماعی توصیف شدهاند. دولت ایران در مواجهه با این تهدیدات، تلاش برای تأمین [[کالاهای اساسی]] و مدیریت شرایط جنگی را پیش گرفت تا بتواند با کاهش نگرانیهای عمومی و جلوگیری از نارضایتی اجتماعی جنگ را به درستی مدیریت کند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در این میان، رئیسجمهور آمریکا در پیامی تهدید کرد که زیرساختهای انرژی از جمله نیروگاههای برق را هدف حمله قرار خواهد داد.<ref name=":02">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| بنا بر گزارشهای تکمیلی، پس از رهگیری موفق تعدادی از موشکهای ایرانی، امارات متحدهٔ عربی اعلام کرد که یک شهروند آسیایی بر اثر سقوط بقایای موشکهای رهگیر در یک منطقهٔ مسکونی کشته شده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes|نشانی=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|وبگاه=BBC News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-GB}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: US, Israel attack Iran in ‘preemptive strike,’ Trump posts video on Truth Social|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton|نام خانوادگی=Walsh}}</ref> در شمال اسرائیل یک ساختمان ۹ طبقه بر اثر اصابت موشکها آسیب دید و یک نفر زخمی شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION|نشانی=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|وبگاه=Al Jazeera|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Tamila Varshalomidze,Edna Mohamed,Federica Marsi,Usaid|نام خانوادگی=Siddiqui}}</ref> همچنین گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه موشکهای شلیکشده از ایران به اراضی اردن و پایتخت آن، اَمان، اصابت کردهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Jordan's military says it has downed two ballistic missiles targeting the country {{!}} MarketScreener|نشانی=https://www.marketscreener.com/news/jordan-s-military-says-it-has-downed-two-ballistic-missiles-targeting-the-country-ce7e5cdfd180f321|وبگاه=www.marketscreener.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-US|نام خانوادگی=Reuters}}</ref>
| | در روز چهارم جنگ، ایران رسماً از بسته شدن [[تنگه هرمز]] خبر داد و تهدید کرد هیچ شناوری حق عبور از این تنگه را نداشته و در صورت تخطی، مورد حمله قرار خواهد گرفت. اقدامی که با بروز بحران انرژی در جهان همراه شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529749/تنگه-هرمز-بسته-است-عبور-نفتکش-ها-با-پاسخ-قاطع-روبه-رو-می-شود تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکشها با پاسخ قاطع روبهرو میشود]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین مقامات ایرانی تهدید کردند که در صورت آسیب به زیرساختهای انرژی ایران، زیرساختهای انرژی در تمام منطقه هدف حمله قرار خواهد گرفت.<ref name=":04">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| === ۱۰ اسفند === | | === عملیاتهای پرچم دروغین === |
| [[نیروی هوایی اسرائیل]] در تاریخ ۱۰ اسفند حملات گستردهای را در تهران اجرا کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live Updates: Israel says it has struck Tehran again, following death of Khamenei|نشانی=https://www.cnbc.com/2026/03/01/us-iran-live-updates-khamenei-death-trump-gulf-strikes.html|وبگاه=CNBC|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=Emma Graham,Spriha Srivastava,Lee Ying Shan,Anniek|نام خانوادگی=Bao}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=زنده - موج گستردهای از حملات علیه جمهوری اسلامی، یک روز پس از کشتن خامنهای|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/liveblog/iran-war-march1|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref> [[نیروهای دفاعی اسرائیل|ارتش اسرائیل]] اعلام کرد نیروی هوایی این کشور با اتکا به اطلاعات دقیق، چندین مرکز وابسته به «رژیم ترور ایران» را هدف قرار داده است. به گفته این منبع، [[فرودگاه مشهد]] و ساختمان [[دادگاه انقلاب]] در تهران نیز از جمله اهداف این حملات بودهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live - Heavy bombing rocks Tehran a day after Khamenei killed as conflict widens|نشانی=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref> انفجارهایی در نزدیکی [[ورزشگاه آزادی]]، [[میدان آزادی]] و [[برج میلاد]] گزارش شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انفجارهای متعدد در تهران یک روز بعد از کشته شدن خامنهای|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/cgjzn5npl7yt|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref> در ساعت ۹ شب صدای چندین انفجار از سمت پادگان امام علی در جنوب شهر خرمآباد به گوش رسید.<ref>شاهد عینی</ref> | | در میانهٔ عملیاتهای انجام شده در جریان جنگ رمضان، برخی حملات بهصورت ساختارشکنانه انجام میشد. اینگونه عملیاتها عموماً با عنوان پرچم دروغین برای متوجه کردن هزینه بیشتر به یکی از طرفین درگیری انجام میشد. حمله به پالایشگاه آرامکو در عربستان، یکی از این موارد بود. با وجود آنکه عربستان یکی از همپیمانان آمریکا در جنگ رمضان شناخته میشد و چندین پایگاه آمریکایی در خاک آن کشور، هدف حملات نیروهای ایرانی قرار گرفت، اما حمله به منافع زیرساختی کشورهای منطقه، در بانک اهداف ایران قرار نداشت. از همین رو، پس از حمله به این پالایشگاه در روز سوم جنگ، رسانههای ایرانی این عملیات را از سوی اسرائیل، برای ایجاد اختلال بیشتر در روند روابط کشورهای منطقه عنوان کرد و آن را یک [[عملیات پرچم دروغین]] معرفی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529666/منبع-آگاه-خبر-داد-حمله-اسرائیل-به-آرامکو-با-پرچم-دروغین منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با پرچم دروغین]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مقامات ایرانی همچنین تأیید کردند که حملات به منطقه مسکونی بحرین، از سوی نیروهای مسلح ایران نبوده است و احتمالاً یک عملیات پرچم دروغین از سوی اسرائیل بوده است.<ref name=":05">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/03/3547193/بقائی-عملیات-پرچم-دروغین-برای-بدنام-کردن-ایران-افشا-شد بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نیروهای مسلح ایران همچنین تأیید کردند که حملهای به خاک [[عمان]]، [[ترکیه]] و [[جمهوری آذربایجان|آذربایجان]] نداشتند و این حملات را نیز بهعنوان پرچم دروغین معرفی کردند.<ref name=":06">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/15/3533219/سفارت-ایران-تعدادی-مامور-موساد-در-عملیات-های-پرچم-دروغین-دستگیر-شدند سفارت ایران: تعدادی مأمور موساد در عملیاتهای پرچم دروغین دستگیر شدند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| به گفتهٔ رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور طی چند حمله مراکز امداد اورژانس شهرهای چابهار، همدان و سراب و همچنین بیمارستانهای ابوذر اهواز و گاندی و خاتم در تهران مورد حمله قرار گرفتند و آسیب جدی به این مراکز درمانی وارد شده است.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.isna.ir/news/1404121106129/حمله-به-بیمارستان-ها-عبور-آشکار-از-قوانین-بین-المللی-کادر|وبگاه=www.isna.ir|بازبینی=2026-03-02|عنوان=حمله به بیمارستانها؛ عبور آشکار از قوانین بینالمللی / کادر درمان در میدان}}</ref> | | === عملیاتهای سایبری === |
| | همزمان با تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، موج گستردهای از حملات سایبری و عملیات هک علیه زیرساختهای سایبری ایران بهویژه رسانههای خبری نیز آغاز شد. در روز اول جنگ، تمام سایتهایی که مجوز رسمی رسانه را از وزارت ارشاد ایران داشتند، دچار اختلال شدند. وبسایت خبری تابناک<ref name=":07">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360262/هک-سایت-های-خبری-و-تلاش-برای-انتشار-اخبار-جعلی هک سایتهای خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و [[خبرگزاری ایسنا]] از جمله خبرگزاریهای رسمی ایران بودند که از دسترس خارج شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538633/ایسنا-به-دلایل-فنی-داخلی-در-دسترس-نیست ایسنا به دلایل فنی داخلی در دسترس نیست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> چهار روز پس از آغاز حملات به ایران و در پی احتمال حملات سایبری، [[پلیس فتا|پلیس فتای]] ایران، اخطارها و هشدارهایی را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530366/هشدار-افتا-نسبت-به-رخدادهای-مشکوک-سایبری هشدار افتا نسبت به رخدادهای مشکوک سایبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| در یک بیانیه ضبطشده که در شبکه اجتماعیاش منتشر شد، ترامپ ادعا کرد که «کل فرماندهی نظامی ایران از بین رفته است» و «بسیاری از آنها میخواهند تسلیم شوند. آنها خواهان مصونیت هستند. هزاران نفرشان در حال تماس گرفتن هستند.»<ref name=":16">{{یادکرد خبر|عنوان=Trump says ‘likely more’ deaths of US troops to come before Iran conflict ends|نشانی=https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/01/trump-more-deaths-military-iran|کوشش=The Guardian|تاریخ=2026-03-02|تاریخ بازبینی=2026-03-02|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Edward|نام خانوادگی=Helmore}}</ref> او به مردم ایران گفت: «از میهنپرستان ایرانی میخواهم از این لحظه استفاده کنند، شجاع باشند، جسور باشند، قهرمان باشند و کشورشان را پس بگیرند. آمریکا با شماست.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=دونالد ترامپ: میهنپرستان ایرانی از این لحظه استفاده کنند و کشورشان را پس بگیرند|نشانی=https://www.iranintl.com/fa/202603016562|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=fa}}</ref> | | در روز چهارم جنگ، جبهه پشتیبانی سایبری در پیامی اعلام کرد که حملات سایبری علیه زیرساختهای ارتباطات نظامی و دولتی اسرائیل انجام خواهد داد. این گروه مدعی شد که در اثر این حمله، تمامی ارتباطات نظامی، دولتی و خصوصی، مختل شده و تمام دادهها و اسناد آنها نابود شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530140/حمله-سایبری-به-زیرساخت-های-ارتباطات-نظامی-و-دولتی-رژیم-صهیونیستی حمله سایبری به زیرساختهای ارتباطات نظامی و دولتی رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین [[حنظله (گروه سایبری)|گروه حنظله]] نیز اقدام به هک زیرساختهای اسرائیل و انتشار اطلاعات مرتبط با نظامیان و شهروندان اسرائیلی اقدام کرد. همچنین ادعا شده که این گروه، شرکت ملی نفت شارجه را نیز هک کرده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529785/شرکت-نفتی-شارجه-هک-شد شرکت نفتی شارجه هک شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| ==== تلافی ایران ==== | | === عملیاتهای رسانهای-شناختی === |
| صبح ۱۰ اسفند ایران با شلیک موشکها و پهپادها اسرائیل و همچنین امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین، اردن و عربستان سعودی را هدف قرار داده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran launches missiles at Israel, Israeli military launches defense system|نشانی=https://www.aicoin.com/en/news-flash/2775332|وبگاه=AiCoin|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Daily World Briefing, March 1|نشانی=https://english.news.cn/20260301/fb1f012710ca405784b8adb5bae95190/c.html?|وبگاه=english.news.cn|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran vows revenge after the killing of its top leader and trades strikes with Israel in widening war|نشانی=https://apnews.com/article/iran-israel-us-03-01-2026-693bc30bbbc98660d81f4a13f65ca10f|وبگاه=AP News|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=Jon|نام خانوادگی=Gambrell|نام۲=Melanie|نام خانوادگی۲=Lidman|نام۳=Josh|نام خانوادگی۳=Boak|نام۴=ERIC TUCKER Leer en|نام خانوادگی۴=español}}</ref> در گزارشهای بعدی نیز آمده است که موشکهایی از ایران به سوی مقر [[ناوگان پنجم ایالات متحده آمریکا|ناوگان پنجم ایالات متحده]] در بحرین شلیک شدهاند.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reutersconnect.com|نشانی=https://www.reutersconnect.com/item/iran-launches-missile-strike-on-us-fifth-fleet-headquarters-in-bahrain/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX01UMUFOQURMMDAwUUVITTZC?|عنوان=Iran launches missile strike on U.S. Fifth Fleet Headquarters in Bahrain}}</ref> شاهدان عینی از مشاهده دود ناشی از رهگیری موشکها بر فراز دبی و برخاستن ستونهای تیره دود از بندر جبلعلی در امارات متحده عربی خبر دادند.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/|عنوان=Israel hits Tehran again after killing Khamenei, leadership council takes over}}</ref> همچنین در پی حمله پهپادهای شبهنظامیان عراقی، انفجاری در نزدیکی [[فرودگاه بینالمللی اربیل|فرودگاه اربیل]] رخ داد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انفجارهای متعدد در تهران؛ ترامپ: عملیات جلوتر از برنامه پیش میرود|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/cgjzn5npl7yt|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=fa}}</ref> [[جان هیلی]]، وزیر دفاع [[بریتانیا]]، اعلام کرد که ایران دو موشک به سمت پایگاههای بریتانیا در [[قبرس]] شلیک کرده است، اما افزود که این پایگاهها هدف مستقیم حمله قرار نگرفتهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran launched missiles at Cyprus, threatening UK troops {{!}} The Jerusalem Post|نشانی=https://www.jpost.com/international/article-888356|وبگاه=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref> با این حال، واسیلیس پالماس، وزیر دفاع قبرس، بعداً شلیک هرگونه موشک به سوی این کشور را رد کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran missiles fired towards UK military bases in Cyprus, defence minister says|نشانی=https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/iran-missiles-cyprus-defence-secretary-b2929655.html|وبگاه=The Independent|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>
| | یکی از محورهای اصلی جنگ تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد هراس اجتماعی معرفی شده است. در مقابل، حضور عمومی مردم و آنچه [[تابآوری ایرانی]] خوانده شده، بهعنوان عاملی در ناکام ماندن این راهبردها توصیف شده است. همچنین بر نقش پیشینه تاریخی و فرهنگی جامعه ایران در تقویت این تابآوری تأکید شده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| در اسرائیل، یک موشک ایرانی به [[کنیسه]]<nowiki/>ای در [[بیت شمش|بیتشمش]] اصابت کرد که بر اثر آن ۹ نفر کشته، ۱۱ نفر مفقود و ۵۱ تن دیگر زخمی شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=3 US soldiers killed, 5 wounded in Iran retaliation after deadly attacks|نشانی=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|وبگاه=Al Jazeera|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=Mariamne Everett,Umut Uras,Adam|نام خانوادگی=Hancock}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: Iran’s ‘potential new leadership’ open to US talks, Trump is ‘eventually’ willing, AP source says|نشانی=https://apnews.com/live/us-israel-strikes-iran-khamenei-03-01-2026|وبگاه=AP News|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=Bridget|نام خانوادگی=Brown|نام۲=Lorian|نام خانوادگی۲=Belanger|نام۳=Ricardo|نام خانوادگی۳=Benassi|نام۴=Hrvoje|نام خانوادگی۴=Hranjski}}</ref> یک پهپاد ایرانی به هتل [[کرون پلازا]] در شهر [[منامه]]، بحرین اصابت کرد که موجب آتشسوزی شد. در پی این حادثه، تیمهای دفاع مدنی بحرین برای تأمین امنیت گردشگران و کارکنان حاضر در هتل وارد عمل شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iranian drone hits Crowne Plaza hotel in Bahrain's Manama|نشانی=https://www.indiatvnews.com/news/world/iranian-drone-hits-crowne-plaza-hotel-in-bahrain-2026-03-01-1032140|وبگاه=India TV News|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=India TV News|نام خانوادگی=Desk|نام۲=India TV|نام خانوادگی۲=News}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Crowne Plaza in Bahrain confirms "incident" affected the hotel|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en|نام=Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Gawon Bae, Abbas Al Lawati, Christopher Lamb, Lauren Kent, Eugenia Josef, Oren Liebermann, Steven Jiang, Billy Stockwell, Leila Gharagozlou, Sophie Tanno, Catherine Nicholls, Jennifer Hansler, Antoinette Radford, Daria Tarasova-Markina, Christian Edwards, Eugenia Yosef, Sophia Saifi, Frederik Pleitgen, Tim Lister, Deva Lee, Helen Regan, Teele Rebane, Isaac Yee, Karina Tsui, Aleena Fayaz, Brad Lendon, Matt Egan, Bijan Hosseini, Nick Paton Walsh, Chris Lau, Sandi Sidhu, Ivan Watson, Todd Symons, Riane Lumer, Kareem El Damanhoury, Martin Goillandeau, Michelle Velez, Jomana Karadsheh, Quinta Thomson, Ben Brown, Kylie Atwood, Emma Tucker, Sophia Peyser, Alejandra Jaramillo, Max Saltman, Thomas Bordeaux, Lauren Izso, Nina Giraldo, Kaanita Iyer, Dalia Abdelwahab, Stephen Collinson, Jennifer Hauser, Tori B. Powell, Kit Maher, Aditi Sangal, Adam Cancryn, Gianluca Mezzofiore, Jeremy Diamond, Kristen Holmes, Natasha Bertrand, Mitchell McCluskey, Abeer Salman, Dana Karni, Uriel Blanco, Anabella Gonzalez, Christian Sierra, Haley Britzky, Gul Tuysuz, Farida Elsebai, Yong Xiong, John Miller, Josh Campbell, Alayna Treene, Tala Alrajjal, Auzinea Bacon, Camila DeChalus, CNN Staff, Ellis Kim, Dan Berman, Julia Benbrook, Lou Robinson, Jim Sciutto, Kevin Liptak, Renée Rigdon, Nic Robertson, Samantha Waldenberg, Zachary Cohen, Manu Raju, Jeff Zeleny, Charlotte Reck, Duarte Mendonca, Logan Schiciano, Kaitlan Collins, Angus Watson, Avery Schmitz, Nadeen Ebrahim, Satish|نام خانوادگی=Cheney}}</ref> در [[ابوظبی]]، یک پهپاد در نزدیکی مجموعه [[برجهای اتحاد]] و در مجاورت سفارت اسرائیل رهگیری شد. با این حال، بقایای آن پس از انهدام به این برجها آسیب رساند و موجب جراحات سطحی یک زن و فرزندش شد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Iran Live Updates: U.S. Reports American Casualties as Trump Says He's 'Willing to Talk' to Iran|نشانی=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump|کوشش=The New York Times|تاریخ=2026-03-01|تاریخ بازبینی=2026-03-01|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام=Aaron|نام خانوادگی=Boxerman|نام۲=Farnaz|نام خانوادگی۲=Fassihi|نام۳=Helene|نام خانوادگی۳=Cooper|نام۴=Zolan|نام خانوادگی۴=Kanno-Youngs|نام۵=Tyler|نام خانوادگی۵=Pager}}</ref> همچنین حملات ایران در [[کویت]] به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن ۳۲ نفر دیگر انجامید.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=One killed, 32 injured in Iranian attacks on Kuwait, health ministry says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202603016189|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref> | | == تلفات و خسارات == |
| | === تلفات انسانی در ایران === |
| | [[پرونده:تشیع+میناب.jpg|بندانگشتی|390x390پیکسل|مراسم تدفین دانشآموزان شهید در فاجعه حمله ارتش آمریکا به [[مدرسه شجره طیبه میناب]] در هرمزگان|جایگزین=مراسم تدفین دانشآموزان شهید مدرسه شجره طیبه میناب در هرمزگان]] |
| | در اولین روز درگیری، مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند، سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با [[جنگ ۱۲ روزه]] با اسرائیل، اندک دانستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> تا ساعات پایانی روز اول جنگ، رسانههای ایرانی از زندهبودن رهبر جمهوری اسلامی خبر میدادند،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528055/رهبر-انقلاب-استوار-و-محکم-در-حال-فرماندهی-میدان-هستند رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> اما در صبح روز [[۱۰ اسفند]] تأیید شد که تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی ازجمله [[سید علی خامنهای|سیدعلی خامنهای]]، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، بههمراه دختر، داماد، عروس و نوهاش کشته شدهاند.<ref>"[https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes]", BBC News.</ref> کمی بعد، رسانههای ایرانی از کشتهشدن مقامات دیگری در ۲ روز اول جنگ خبر دادند که برخی از آنها عبارت بودند از: |
| | * [[سید عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح؛]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنهای|علی خامنهای]] و دبیر [[شورای دفاع]]؛<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح؛]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * [[محمد باصری]] - از مسئولان [[وزارت اطلاعات|وزارت اطلاعات؛]]<ref name=":10">[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> |
| | * [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا|سازمان اطلاعات فراجا؛]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * [[حسین جبلعاملیان]] - رئیس [[سازمان سپند]] و مسئول صنایع نظامی و دفاعی؛<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> |
| | * [[صالح اسدی]] - رئیس [[سازمان اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیا]]؛<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> |
| | * [[محمد شیرازی]] - رئیس دفتر فرمانده کل قوا؛ |
| | * [[محسن درهباغی]] - معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح؛ |
| | * [[اکبر ابراهیمزاده]] - جانشین رئیس دفتر فرمانده کل قوا؛ |
| | * [[بهرام حسینی مطلق]] - رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح؛ |
| | * [[حسنعلی تاجیک]] - رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | بنا بر اعلام رئیس [[جمعیت هلال احمر ایران]]، تا روز بیستوپنجم جنگ، ۶۶ کودک زیر پنج سال کشته شدند و حدود سههزار زن که در منازل خود حضور داشتند، زخمی شدند. در میان نیروهای امدادی و درمانی نیز یک نفر از نیروهای هلال احمر کشته و ۱۲ نفر زخمی شدند و در میان کادر درمان ۲۳ نفر کشته و ۱۷۷ نفر زخمی گزارش شد.<ref name=":014">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> |
|
| |
|
| در اواخر روز ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ یک حمله موشکی بالستیک باعث اصابت به منطقهای در اورشلیم غربی شد که به خسارات مالی در جادههای اطراف، آسیب رسیدن به یک خودروی غیرنظامی و زخمی شدن دستکم شش نفر غیرنظامیان انجامید.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اصابت موشک جمهوری اسلامی به غرب اورشلیم|نشانی=https://www.independentpersian.com/tv/ایران/اصابت-موشک-جمهوری-اسلامی-به-غرب-اورشلیم--9rfea1pA|وبگاه=ایندیپندنت فارسی|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://parsi.euronews.com/video/2026/03/02/missile-fire-from-iran-wounds-five-in-jerusalem|وبگاه=parsi.euronews.com|بازبینی=2026-03-02}}</ref> همچنین باقیماندههای یک موشک ایرانی در منطقه [[عین ترما]]، سوریه، سقوط کردهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Syria Iran|نشانی=https://www.hjnews.com/world/syria-iran/image_0c0cf6ef-aaca-5464-887f-50bf088af3ef.html|وبگاه=The Herald Journal|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Ghaith Alsayed-|نام خانوادگی=AP}}</ref> | | === خسارات در ایران === |
| | در پی حملات هوایی به ایران در طول جنگ رمضان، بسیاری از ساختمانهای نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمانهای دولتی و نظامی میتوان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تأسیسات صداوسیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر ایران، تا روز بیستوپنجم جنگ، بیش از ۸۵٬۱۷۶ مکان غیرنظامی اعم از ۶۴٬۵۸۳ واحد مسکونی و ۱۹٬۶۹۴ واحد تجاری، دچار آسیب شدند. همچنین ۲۸۲ مرکز درمانی شامل بیمارستانها، درمانگاهها، داروخانهها و مراکز بهداشتی هدف قرار گرفتند و برخی از آنها، از جمله بیمارستان مطهری، بهطور کامل از چرخه فعالیت خارج شدند. در این حملات ۶۰۰ مدرسه نیز آسیب دیدند و ۱۷ پایگاه و شعبه جمعیت هلال احمر هدف قرار گرفت.<ref name=":016">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> |
|
| |
|
| === ۱۱ اسفند === | | در بخش تجهیزات امدادی و زیرساختی نیز خساراتی گزارش شد؛ از جمله انهدام کامل سه فروند بالگرد امدادی و هدف قرار گرفتن ۴۸ خودروی نجات و ۴۶ دستگاه آمبولانس. همچنین در برخی نقاط کشور، از جمله تهران، فرودگاهها، هواپیماهای مسافربری و مخازن سوخت مورد حمله قرار گرفتند.<ref name=":015">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>[[پرونده:کاخ گلستان در جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|تصویری از آسیبهای [[کاخ گلستان]]، در [[تهران]]، پس از حملات موشکی آمریکا و اسرائیل|جایگزین=آسیبهای کاخ گلستان]] |
| ==== حملات آمریکا و اسرائیل ====
| | در پی حمله موشکی آمریکا به کاخ دادگستری تهران در نزدیکی [[کاخ گلستان]]، این کاخ که به عنوان [[میراث جهانی یونسکو]] ثبت شده است، متحمل آسیبهایی شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk Day 3 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> در همین حملات، به ساختمان رادیو تهران و [[مسجد ارگ]] آسیب وارد شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528878/ماجرای-حمله-به-رادیو-و-تعطیلی-مراسم-مسجد-ارک-حال-حاج-منصور-ارضی-خوب ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان از تخریب تعدادی از بناهای شاخص تاریخی [[سنندج]]، از جمله بنای ملک تجار، امامزاده پیرعمر، منزل متوسل، منزل مجتهدی و منزل امینالاسلام در پی حملات به [[استان کردستان|استان]] خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538347/تخریب-بناهای-شاخص-تاریخی-سنندج تخریب بناهای شاخص تاریخی سنندج]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین حملاتی به حریم [[قلعه فلکالافلاک]] در [[خرمآباد]] موجب آسیب به این بنا و همچنین چندین بنای تاریخی دیگر در این شهر شد. گفته شده است که بنای تاریخی سربازخانه شماره ۲، سربازخانه شماره ۱، ساختمان باشگاه افسران، ساختمان دژبانی (هنگ) و خانه تاریخی قاضی یا آخوند ابو، دچار آسیبهای جدی شده و همچنین دو [[موزه]] مستقر در قلعه، دچار خسارت شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3537455/حمله-آمریکایی-ـ-صهیونی-به-حریم-فلک-الافلاک-تخریب-یک-بنای-ثبت-ملی حمله آمریکایی ـ صهیونی به حریم فلکالافلاک؛ تخریب یک بنای ثبت ملی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در روزهای بعد، خبرهایی از آسیب به [[کاخ چهلستون]] و چند مسجد تاریخی در [[اصفهان]] منتشر شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3536508/حمله-پهپادی-رژیم-صهیونیستی-به-آثار-تاریخی-اصفهان-جنایت-جنگی-است حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به آثار تاریخی اصفهان جنایت جنگی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| این حملات بر اهدافی در تهران و [[سنندج]] متمرکز بود و همچنین مراکز نظامی و راهبردی از جمله مراکز فرماندهی و پایگاههای موشکی را هدف قرار داد.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-strikes-lebanon-following-hezbollah-attacks-widening-iran-conflict-2026-03-02/|عنوان=Iran conflict widens to Lebanon, Kuwait mistakenly downs US jets}}</ref> ایران اعلام کرد که [[تأسیسات هستهای نطنز]] در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/china/iran-says-natanz-nuclear-site-hit-us-israeli-strikes-2026-03-02/?|عنوان=Iran says Natanz nuclear site hit in US-Israeli strikes}}</ref> | |
|
| |
|
| در واکنش به حملات [[حزبالله لبنان|حزبالله]]، [[نیروهای دفاعی اسرائیل]] مجموعهای از بمبارانهای راهبردی را علیه [[بیروت]] و دره [[بقاع]] انجام داد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=BREAKING: Hezbollah Officially Declared War on Israel|نشانی=https://www.jfeed.com/news/hezbollah-israel-war-declaration|وبگاه=JFeed|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Yair|نام خانوادگی=Kleinbaum}}</ref> همچنین جنوب لبنان نیز هدف حملات قرار گرفت.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Israel hits senior Hezbollah figures after rockets on Haifa|نشانی=https://www.ynetnews.com/article/bj5jpbmfbl|کوشش=Ynetglobal|تاریخ=2026-03-01|تاریخ بازبینی=2026-03-02|زبان=en|نام=Yair|نام خانوادگی=Kraus|نام۲=Yair|نام خانوادگی۲=Kraus|نام۳=Eitan|نام خانوادگی۳=Glikman|نام۴=Itamar|نام خانوادگی۴=Shashua}}</ref> اندکی بعد، نیروی هوایی اسرائیل عملیات خود را در تهران آغاز کرد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Israel Strikes Hezbollah in Lebanon as War With Iran Escalates|نشانی=https://www.nytimes.com/live/2026/03/02/world/iran-us-israel-attack-trump|کوشش=The New York Times|تاریخ=2026-03-01|تاریخ بازبینی=2026-03-02|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام=Aaron|نام خانوادگی=Boxerman|نام۲=Farnaz|نام خانوادگی۲=Fassihi|نام۳=Helene|نام خانوادگی۳=Cooper|نام۴=Zolan|نام خانوادگی۴=Kanno-Youngs|نام۵=Tyler|نام خانوادگی۵=Pager|نام۶=Yan|نام خانوادگی۶=Zhuang}}</ref> [[نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا|نیروی هوایی ایالات متحده]] (USAF) نیز هواپیماهای نظامی و پرتابگرهای پهپاد را هدف قرار داد، از جمله چندین جنگنده [[گرامن اف-۱۴ تامکت|اف-۱۴ تامکت]] در پایگاههای هوایی مختلف ایران.<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.ndtv.com/world-news/us-airstrikes-iran-bold-action-us-army-shares-visuals-of-strikes-on-iran-aircraft-drones-11157287/amp/1|عنوان=On Camera, US Destroys Iran's Parked Fighter Jets, Drones|وبگاه=www.ndtv.com}}</ref> ارتش اسرائیل اعلام کرد که در این حملات، حسین مکلد، رئیس ستاد اطلاعات حزبالله، کشته شده است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-military-says-it-killed-head-hezbollahs-intelligence-headquarters-2026-03-02/|عنوان=Israeli military says it killed head of Hezbollah's intelligence headquarters}}</ref>
| | === تلفات و خسارات برای مهاجمان === |
| | [[پرونده:رادار آمریکایی در موفق السلطی.jpg|بندانگشتی|خسارت وارده به رادار برد بلند آمریکایی در حمله پهپادی و موشکی ایران به پایگاه هوایی «موفق السلطی» نیروهای آمریکایی در [[اردن]]|جایگزین=خسارت وارده به رادار برد بلند آمریکایی در حمله پهپادی و موشکی ایرا]] |
| | در جریان حملات تلافیجویانه و دفاعی [[جمهوری اسلامی ایران]]، تلفات و خساراتی به نیروهای مهاجم آمریکایی و اسرائیلی، پایگاههای منطقهای آمریکا و پایگاهها و مناطق اقتصادی، زیرساختی و نظامی اسرائیل وارد شد. در روزهای ابتدایی جنگ، رسانههای رسمی آمریکایی، حجم تلفات و خسارات خود را حداقلی توصیف کردند.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù
-ØÙ
اسÛ%C2»-عÙÛÙ-جÙ
ÙÙØ±Û-Ø§Ø³ÙØ§Ù
Û-را-Ù
ÙØªØ´Ø±-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات خشم حماسی علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، وبسایت ایندیپندنت فارسی.</ref> با این وجود سپاه پاسداران در اطلاعیهای مدعی شد که تلاشهای ۷۰ ساله آمریکا در منطقه، تا روز یازدهم جنگ از بین رفته است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537517/اجرای-موج-36-عملیات-وعده-صادق-4-در-شب-شهادت-امام-علی-ع اجرای موج 36 عملیات وعده صادق 4 در شب شهادت امام علی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعدها تصاویر ماهوارهای تأیید کردند تعداد زیادی از نقاط پایگاههای آمریکایی توسط موشکها و پهپادهای ایرانی هدف حمله قرار گرفته<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538280/تصاویر-ماهواره-ای-از-قبل-و-بعد-اهداف-منهدهم-شده-دشمن-توسط-ایران تصاویر ماهوارهای از قبل و بعد اهداف منهدم شده دشمن توسط ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بسیاری از رادارهای پایگاههای آمریکایی منهدم شدهاند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537270/تجهیزات-حیاتی-ارتباطی-و-ماهواره-ای-آمریکا-در-پایگاه-العدید-منهدم-شد تجهیزات حیاتی ارتباطی و ماهوارهای آمریکا در پایگاه العدید منهدم شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارشها حاکی از آن است که روز نهم جنگ، در نزدیکی سفارت آمریکا در پایتخت نروژ، انفجاری شکل گرفت که تلفات و خسارات قابل توجهی نداشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> همچنین پایگاههای انگلیس در کشور قبرس، یکی از اهداف حملات پهپادی بود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529421/پایگاه-های-نظامی-انگلیس-در-قبرس-تخلیه-شد پایگاههای نظامی انگلیس در قبرس تخلیه شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| ==== تلافی ایران ==== | | === تلفات و خسارات برای دیگر کشورها === |
| [[فرودگاه نیروی هوایی سلطنتی اکروتیری|پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا]] در آکروتیریِ قبرس هدف حملهای مشکوک با پهپاد قرار گرفت که در پی آن آژیرهای هشدار در سراسر [[آکراتاری و داکیلیا]] به صدا درآمد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Trump says ‘there will likely be more’ US deaths as Iran strikes to continue until ‘all’ goals achieved|نشانی=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t|وبگاه=BBC News|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en-GB}}</ref> گزارشها حاکی است که پنج پهپاد رهگیری شدند، اما یکی از آنها موفق شد به باند فرودگاه اصابت کند و خسارات جزئی بر جای بگذارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=UK Cyprus base hit by drone|نشانی=https://cyprus-mail.com/2026/03/02/security-threat-declared-at-uk-cyprus-bases|وبگاه=cyprus-mail.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Urgent: Explosions heard at Britain's air force base in Cyprus: British media|نشانی=https://english.news.cn/europe/20260302/f1219f92cf764cfda2bcbac966935263/c.html|وبگاه=english.news.cn|بازبینی=2026-03-02}}</ref> سامانه هشدار خودکار ارتش بریتانیا اعلام کرد که «تهدید امنیتی ادامهدار» وجود دارد<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump warns there could be more casualties after service members killed – as it happened|نشانی=https://www.theguardian.com/us-news/live/2026/mar/01/us-israel-war-on-iran-ayatollah-ali-khamenei-i-dead-latest-reports|کوشش=the Guardian|تاریخ=2026-03-02|تاریخ بازبینی=2026-03-02|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Adam|نام خانوادگی=Fulton|نام۲=Marina|نام خانوادگی۲=Dunbar|نام۳=Serena|نام خانوادگی۳=Richards|نام۴=Yohannes|نام خانوادگی۴=Lowe|نام۵=Hayden|نام خانوادگی۵=Vernon|نام۶=Rebecca|نام خانوادگی۶=Ratcliffe}}</ref> و [[وزارت دفاع بریتانیا]] نیز گفت «پایگاه به این حمله پاسخ داده است.» این موضوع بعداً از سوی مقامهای قبرسی تأیید شد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Trump warns there could be more casualties after service members killed – as it happened|نشانی=https://www.theguardian.com/us-news/live/2026/mar/01/us-israel-war-on-iran-ayatollah-ali-khamenei-i-dead-latest-reports|کوشش=the Guardian|تاریخ=2026-03-02|تاریخ بازبینی=2026-03-02|شاپا=0261-3077|زبان=en-GB|نام=Adam|نام خانوادگی=Fulton|نام۲=Marina|نام خانوادگی۲=Dunbar|نام۳=Serena|نام خانوادگی۳=Richards|نام۴=Yohannes|نام خانوادگی۴=Lowe|نام۵=Hayden|نام خانوادگی۵=Vernon|نام۶=Rebecca|نام خانوادگی۶=Ratcliffe}}</ref> | | در جنگ رمضان، تلفات و خساراتی در کشورهای دیگر همچون [[لبنان]] به ثبت رسیده است. وزیر بهداشت لبنان در اطلاعیهای اعلام کرد، در حملات اسرائیل در دو روز ابتدایی جنگ، دستکم ۵۰ تبعه لبنانی کشته و ۳۳۵ نفر زخمی شدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> |
|
| |
|
| شبکه ''[[سیانان]]'' گزارش داد که انفجارهایی در شهرهای مهم منطقه [[خلیج فارس]] رخ داده است. وقوع انفجار در دبی، ابوظبی و دوحه گزارش شد. بنا بر اعلام خبرگزاری دولتی کویت، یک پالایشگاه نفت بر اثر اصابت ترکش آسیب دید. در عربستان سعودی نیز پهپادها پالایشگاه رأستنوره را هدف قرار دادند. در بحرین، وزارت کشور اعلام کرد که آژیرهای هشدار در سراسر کشور به صدا درآمده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Hanna Ziady, Catherine Nicholls, Donald Judd, Kit Maher, Adam Cancryn, Billy Stockwell, Maureen Chowdhury, Samantha Waldenberg, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Dana Karni, Tamar Michaelis, Francesca Street, Nechirvan Mando, Hira Humayun, Arlette Saenz, Jennifer Hauser, Thomas Bordeaux, Lauren Fox, Sarah Ferris, Jeremy|نام خانوادگی=Diamond}}</ref> مقامهای امارات متحده عربی مدعی شدند که ۱۴۸ پهپاد ایرانی، ۹ موشک بالستیک و شش [[موشک کروز]] را سرنگون کردهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=UAE intercepts 9 Iranian ballistic missiles, 6 cruise missiles, ministry says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202603026672|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en}}</ref>
| | در جریان اعتراضاتی که گروهی از معترضان پاکستانی در نزدیکی سفارت آمریکا در [[کراچی]] انجام شد، خشونتها بالا گرفت و سبب شد تا ۹ نفر کشته و ۳۲ نفر زخمی شوند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528461/اعتراضات-مقابل-کنسولگری-آمریکا-در-کراچی-9-کشته-برجا-گذاشت اعتراضات مقابل کنسولگری آمریکا در کراچی 9 کشته برجا گذاشت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| در ادامه همان روز، ایران حملاتی را علیه زیرساختهای انرژی در قطر انجام داد. پهپادهای ایرانی تأسیسات گاز طبیعی مایعشده (LNG) قطر را هدف قرار دادند که موجب توقف تولید شد. علاوه بر این، موشکها و پهپادهایی به سوی چندین نقطه در قطر، از جمله پایگاه هوایی العدید و تأسیسات صنعتی، شلیک شدند. نیروهای قطری اعلام کردند که بسیاری از این حملات را رهگیری کردهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Client Challenge|نشانی=https://www.ft.com/content/dac7a77d-e0f4-4f52-a3d4-55b145e67347|وبگاه=www.ft.com|بازبینی=2026-03-02}}</ref><ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/business/energy/saudi-aramco-shuts-ras-tanura-refinery-after-drone-strike-source-says-2026-03-02|عنوان=Qatar LNG, Saudi refinery, Israeli oil, gas fields down due to Mideast strikes}}</ref> [[قطر]] دو فروند جنگنده ضربتی [[سوخو-۲۴]] ایرانی را سرنگون کرد و به این ترتیب به نخستین کشوری تبدیل شد که در جریان این درگیری یک هواپیمای ایرانی را ساقط کرده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-03-02|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en|نام=Kit Maher, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Hanna Ziady, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Billy Stockwell, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Maureen Chowdhury, Adam Cancryn, Donald|نام خانوادگی=Judd}}</ref> | | == واکنشهای طرفهای درگیری == |
| | === واکنشهای رسمی جمهوری اسلامی ایران === |
| | * در پی حمله به [[مدرسه شجره طیبه میناب]] و کشته شدن دهها دانشآموز دختر و پسر، موجی از ابراز همدردیها در ایران شکل گرفت. بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی این اقدام را محکوم کردند و پیامهای تسلیت صادر شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139069/حمله-آمریکا-و-اسرائیل-به-دبستان-دخترانه-در-میناب حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> همچنین مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری نیز بیانیهای در محکومیت این حمله صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528032/بیانیه-مرجع-ملی-کنوانسیون-حقوق-کودک-وزارت-دادگستری بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * بسیاری از نهادهای رسمی در ایران، این حملات را محکوم کردند. جمعیت هلالاحمر و کمیته ملی حقوق بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران از جمله این نهادها بودند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527948/بیانیه-کمیته-ملی-حقوق-بشردوستانه-در-محکومیت-حملات-غیرقانونی-به-ایران بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * [[علی لاریجانی]] در خصوص حملات جمهوری اسلامی ایران به خاک کشورهای همسایه توضیح داد که قصد آنان حمله به کشورهای منطقه نیست و تنها پایگاههای آمریکایی که از آنجا به خاک ایران تعرض شده است را هدف قرار خواهد داد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> |
| | * نمایندگی ایران در وین در نامهای به [[رافائل گروسی]]، مدیرکل [[آژانس بینالمللی انرژی اتمی]]، خواستار برگزاری نشست فوقالعاده فوری شورای حکام شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527904/درخواست-ایران-برای-برگزاری-فوری-جلسه-شورای-حکام درخواست ایران برای برگزاری فوری جلسه شورای حکام]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[سازمان انرژی اتمی ایران]] نیز در نامهای خطاب به رافائل گروسی، از حملات مجدد به سایتهای هستهای ایران خبر داد و آن را خلاف قوانین بینالمللی دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529697/نامه-ایران-به-گروسی-درباره-حمله-جدید-آمریکا-و-اسرائیل-به-تاسیسات-نطنز نامه ایران به گروسی درباره حمله جدید آمریکا و اسرائیل به تأسیسات نطنز]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * [[مسعود پزشکیان]] نیز در پیامی ویدیوئی، اعلام کرد که اگر کشورهای منطقه، در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک ایران اقدامی نکنند و از پایگاههای آمریکا در آن کشور حملهای شکل نگیرد، پاسخ متقابل ایران به آن کشور انجام نخواهد شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> |
| | * دادستانی ایران در پی گزارشهایی از جاسوسی و همکاری با مهاجمان به ایران، توسط ایرانیان خارج از کشور، دستوری مبنی بر مصادره اموال آنان را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537443/آغاز-شناسایی-اموال-ایرانیان-خارج-نشینی-که-با-دشمن-همکاری-می-کنند آغاز شناسایی اموال ایرانیان خارج نشینی که با دشمن همکاری میکنند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین تصویربرداری از اماکن مورد حمله در ایران ممنوع اعلام شد و در پی آن، چند نفر که به فیلمبرداری و ارسال به خارج از کشور اقدام کرده بودند، توسط قوه قضائیه ایران شناسایی و دستگیر شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537446/اطلاعات-سپاه-تعداد-از-عوامل-و-عناصر-وطن-فروش-دستگیر-شدند اطلاعات سپاه: تعداد از عوامل و عناصر وطن فروش دستگیر شدند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| == واکنش == | | === واکنشهای رسمی ایالات متحده آمریکا === |
| === دونالد ترامپ ===
| | * در روز دوم جنگ، ارتش آمریکا اعلام کرد که موضوع حمله به یک مدرسه در ایران و کشته شدن دانشآموزان را بررسی خواهد کرد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> |
| [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، تأیید کرد که [[نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا|ارتش ایالات متحده]] «عملیاتهای رزمی گستردهای» را در ایران آغاز کردهاند<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Update from Tyler Pager|نشانی=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump|کوشش=The New York Times|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0362-4331|زبان=en-US|نام خانوادگی=null}}</ref> و این اقدام را «عملیاتی عظیم و در حال اجرا برای جلوگیری از تهدید آمریکا از سوی این دیکتاتوری بسیار شرور و افراطی» توصیف کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Trump says military campaign is "massive and ongoing"|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Samantha Waldenberg, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Eugenia Yosef, Oren Liebermann, Zachary Cohen, Satish Cheney, Kit Maher, Todd Symons, Isaac Yee, Teele Rebane, Alayna|نام خانوادگی=Treene}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |last=Ebrahim |first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen |date=28 February 2026 |title=Trump says military campaign is "massive and ongoing" |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm60gtvr000g3b6r9djjxt4k
| | * در روز چهارم جنگ، تعدادی از مردم آمریکا در تجمعی مسالمتآمیز خواستار پایان و محکومیت حملات شدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk Day 3 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> |
| |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref>
| | * در روز هفتم جنگ، برخی از دولتمردان آمریکا در خصوص هزینهٔ بالای جنگ برای آمریکا و همچنین اتمام مهمات ارتش آمریکا ابراز نگرانی کردند. بعداً وزیر دفاع آمریکا در مصاحبهای اعلام کرد که به اندازه کافی برای ادامه جنگ، مهمات در اختیار ارتش آمریکا قرار دارد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> |
| | * در روز هشتم جنگ، ترامپ درخصوص حمله به مدرسه میناب، واکنش نشان داد و مسئولیت آن را به گردن ایران انداخت؛ این در حالی بود که بسیاری از رسانهها و کارشناسان، این حمله را به نیروهای آمریکا نسبت دادهاند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> |
| | * در روز هجدهم جنگ، رئیس مرکز ضدتروریسم آمریکا در مخالفت با جنگ آمریکا با ایران، از سمت خود استعفاء داد.<ref name=":012">«[https://parsi.euronews.com/2026/03/17/what-to-know-about-head-of-us-national-counterterrorism-center-resignation رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟]»، وبسایت یورونیوز.</ref> |
| | * تعدادی از سناتورهای آمریکایی با جنگ ابراز مخالفت کردند. کریس مورفی<ref name=":013">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1364167/اظهارات-شوکه-کننده-سناتور-آمریکایی-درمورد-ترامپ- اظهارات شوکه کننده سناتور آمریکایی درمورد ترامپ !]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و برنی سندرز از جمله این افراد بودند. سندرز در مواجهه با درخواست ترامپ برای بودجه ۲۰۰ میلیارد دلاری ادامه جنگ، این جنگ را متعلق به مردم آمریکا ندانست و با درخواست مخالفت کرد. او همچین بهخاطر اقدامات ترامپ که به افزایش قیمت انرژی در آمریکا انجامیده بود، از سیاستهای او انتقاد کرد.<ref name=":010">«[https://nournews.ir/fa/news/304870/مخالفت-تند-برنی-سندرز-با-لایحه-200-میلیارد-دلاری-جنگ-با-ایران مخالفت تند برنی سندرز با لایحه 200 میلیارد دلاری جنگ با ایران]»، خبرگزاری نورنیوز.</ref> |
|
| |
|
| ترامپ ویدئویی که در شبکه اجتماعی Truth Social منتشر شد، بار دیگر تأکید کرد: «هدف ما دفاع از مردم آمریکا از طریق از بین بردن تهدیدهای قریبالوقوع از سوی رژیم ایران است؛ گروهی خشن و بسیار سختگیر و خطرناک.» وی افزود «رژیم ایران طی ۴۷ سال شعار [[مرگ بر آمریکا]] سر داده و کارزاری بیپایان از خونریزی و کشتار جمعی به راه انداخته و ایالات متحده، نیروهای ما و مردم بیگناه در بسیاری از کشورها را هدف قرار داده است.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Trump confirms in video message that military campaign in Iran has begun|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Samantha Waldenberg, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Eugenia Yosef, Oren Liebermann, Zachary Cohen, Satish Cheney, Kit Maher, Todd Symons, Isaac Yee, Teele Rebane, Alayna|نام خانوادگی=Treene}}</ref><ref name=":7"/> ترامپ از [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] خواست سلاحهای خود را بر زمین بگذارند و اعلام کرد در صورت چنین اقدامی با آنان بهطور عادلانه رفتار خواهد شد؛ در غیر این صورت با «مرگ حتمی» روبهرو خواهند شد.<ref name=":6">{{یادکرد وب|عنوان=Trump urges Iran’s IRGC to lay down arms, warns of “certain death”|نشانی=https://en.apa.az/america/trump-urges-irans-irgc-to-lay-down-arms-warns-of-certain-death-493683|وبگاه=Apa.az|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref>
| | === واکنش رسمی دولت اسرائیل === |
| | * در پی رسانهای شدن حملات آمریکا و اسرائیل به مدرسهای در میناب در روز اول جنگ، ارتش اسرائیل اعلام کرد که موضوع را بررسی خواهد کرد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> |
| | * در میان همصدایی گسترده رسانهها و دولتمردان سیاسی اسرائیلی در حمایت از حمله به ایران، منتقدان دولت و برخی از گروههای اپوزیسیون اسرائیل، به مخالفت با جنگ پرداختند.<ref name=":08">«[https://www.radiozamaneh.com/883037/ سه نه از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت]»، خبرگزاری رادیوزمانه.</ref> |
|
| |
|
| در ۱۰ اسفند دونالد ترامپ از ایرانیان خواست از تضعیف موقعیت حکومت کشور استفاده کرده و برای تغییر نظام سیاسی اقدام کنند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran Vows to Avenge Khamenei's Death; Tehran Struck By New Explosions: Live Updates|نشانی=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-strikes-2026|وبگاه=The Wall Street Journal|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en-US}}</ref> | | === واکنشهای بینالمللی === |
| | * '''سازمان ملل متحد''': شورای امنیت سازمان ملل در پی یک قطعنامه که به درخواست کشور بحرین مطرح شده بود، حملات ایران به بحرین را محکوم و از ایران خواست تا حملات را متوقف کند. در واکنش به این قطعنامه، ایران آن را فاقد وجاهت قانونی دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538969/قطعنامه-شورای-امنیت-وجاهت-قانونی-ندارد قطعنامه شورای امنیت وجاهت قانونی ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| === ایران ===
| | * '''سازمان همکاری شانگهای''': دولتهای عضو [[سازمان همکاری شانگهای]] در پیامی، نگرانی عمیق خود را از حملات علیه ایران اعلام کردند و اقدامات صورت گرفته علیه ایران را خلاف تمامیت ارضی ایران و منشور سازمان ملل متحد دانستند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529703/بیانیه-سازمان-همکاری-شانگهای-در-حمایت-از-ایران-و-محکومیت-متجاوزان بیانیه سازمان همکاری شانگهای در حمایت از ایران و محکومیت متجاوزان]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| ==== داخلی ====
| | * '''واتیکان''': در روز دوم جنگ، پاپ [[لئو چهاردهم]]، با ابراز نگرانی از جنگ پیش گرفته شده در منطقه، درخواست کرد که سریعاً چرخه خشونت پایان یابد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> |
| {{flagicon image|State flag of Iran (1964–1980).svg|link=Lion and Sun flag}}{{flagicon image|Civil flag of Iran (1964–1980).svg}} [[مخالفان جمهوری اسلامی ایران|اپوزیسیون ایران]]: ویدئویی نشان میدهد که برخی شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، میخندند و ابراز شادی میکنند.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=Video: Iranians laugh as they witness airstrikes |url=https://www.iranintl.com/en/202602287920
| | * '''اندونزی''': مجلس علمای اندونزی (MUI) ضمن ابراز تأسف از شهادت رهبر انقلاب اسلامی، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528735/تسلیت-مجلس-علمای-اندونزی-در-پی-شهادت-مقام-معظم-رهبری تسلیت مجلس علمای اندونزی در پی شهادت مقام معظم رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| |access-date=28 February 2026 |website=[[Iran International]] |language=en}}</ref>
| | * '''عمان''': وزیر امور خارجه عمان در ساعات اولیه جنگ، در پیامی از وضعیت پیشآمده ابراز تعجب کرد و با اشاره به فعال بودن مذاکرات بین آمریکا و ایران، خواستار پایان سریع جنگ شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139057/واکنش-وزیر-خارجه-عمان-به-حمله-موشکی-به-ایران-متحیر-هستم واکنش وزیر خارجه عمان به حمله موشکی به ایران: متحیر هستم!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> او این پیام را در روزهای بعد از طریق رایزنی با کشورهای مختلف پیگیری میکرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529499/عمان-خواستار-توقف-فوری-حملات-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-شد عمان خواستار توقف فوری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''چین''': وزیر امور خارجه [[چین]] در مصاحبهای اعلام کرد که حملات اسرائیل و آمریکا به خاک ایران غیرقابل قبول است. او همچنین ترور یک رهبر سیاسی در کشوری مستقل را محکوم کرد. وی از سوی دولت چین تقاضای فوری پایان جنگ را اعلام کرد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> او در جلسه دیگری نیز بر لزوم پایان جنگ تأکید داشت و این جنگ را به نفع هیچکس نمیدانست.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> |
| | * '''ترکیه''': رئیسجمهور [[ترکیه]]، در سخنرانی اعلام کرد که از حمله به ایران متأسف است. او این حمله از سوی آمریکا را با تحریک نتانیاهو معرفی کرد و از پیامدهای آن ابراز نگرانی کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139082/اردوغان-پشت-ایران-درآمد-از-این-جنایت-عمیقا-متاسف-و-نگران-هستیم اردوغان پشت ایران درآمد؛ از این جنایت عمیقاً متأسف و نگران هستیم]»، اطلاعات آنلاین.</ref> فاتح اربکان، فرزند نجمالدین اربکان و رهبر حزب دوباره رفاه در ترکیه، در خصوص حمله به ایران معتقد بود: این حمله علیه یک فرد نیست، بلکه علیه اراده و مقاومت مستقل جهان اسلام است. صهیونیسم نه تنها ایران، بلکه ترکیه را نیز هدف قرار میدهد».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528559/فاتح-اربکان-با-تسلیت-شهادت-امام-خامنه-ای-اینجرلیک-در-خدمت-اسرائیل-است فاتح اربکان با تسلیت شهادت امام خامنهای: اینجرلیک در خدمت اسرائیل است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''فرانسه''': رئیسجمهور [[فرانسه]] در گفتگویی اعلام کرد که از این حملات اطلاعی نداشته و در آن مشارکتی نیز نخواهد کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139112/رئیس-جمهور-فرانسه-نه-از-حملات-به-ایران-مطلع-بودیم-و-نه-نقشی رئیسجمهور فرانسه: نه از حملات به ایران مطلع بودیم و نه نقشی داشتیم]»، اطلاعات آنلاین.</ref> |
| | * '''عراق''': فؤاد حسین، وزیر امور خارجه [[عراق]] در تماس تلفنی با وزیر امور خارجه ایران، حملات آمریکا به ایران و کشتار غیرنظامیان را محکوم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528827/وزیر-خارجه-عراق-شهادت-امام-خامنه-ای-را-تسلیت-گفت وزیر خارجه عراق شهادت امام خامنهای را تسلیت گفت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> شیخ الکعبی، دبیرکل نجباء عراق، در پیامی اعلام کرد که نسبت به تجاوز ترامپ، بیتفاوت نخواهد بود و این اقدام را بیپاسخ نخواهد گذاشت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528056/دبیرکل-نجباء-عراق-بینی-ترامپ-به-خاک-مالیده-خواهد-شد دبیرکل نجباء عراق: بینی ترامپ به خاک مالیده خواهد شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> عبدالقادر الکربلائی معاون نظامی جنبش نجباء نیز از ورود خود به نبرد با آمریکا و اسرائیل خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> حزب الدعوه عراق، در پیامی، تجاوز مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران را محکوم کرد و پیامد این حمله را ایجاد بیثباتی بیشتر در منطقه و تشدید تنش دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527961/واکنش-حزب-الدعوه-عراق-به-تجاوز-آمریکایی-صهیونیستی-به-ایران واکنش حزب الدعوه عراق به تجاوز آمریکایی صهیونیستی به ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کتائب حزبالله عراق در بیانیه ای اعلام کرد که به زودی حمله به پایگاههای آمریکایی را در پاسخ به تجاوزات آمریکایی صهیونیستی به ایران آغاز خواهیم کرد. کاظم حبیب الفرطوسی سخنگوی گردانهای سیدالشهداء عراق از ورود خود به جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کُردستان عراق در جلسهای امنیتی در اقلیم کردستان تأکید کرد که به هیچ شیوهای اجازه داده نخواهد شد که خاک اقلیم کُردستان، منشأ تهدید و ارعاب برای جمهوری اسلامی ایران باشد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537405/بارزانی-اجازه-نمی-دهیم-اقلیم-منشاء-تهدیدی-برای-ایران-باشد بارزانی: اجازه نمیدهیم اقلیم منشأ تهدیدی برای ایران باشد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''عربستان''': محمد بن سلمان در خصوص ایجاد جنگ در منطقه ابراز نگرانی کرد و از طرف ایرانی خواست تا در زمینه هدف قرار دادن مواضعی در کشور [[عربستان سعودی|عربستان]]، خرد به خرج بدهد تا از بالاگرفتن جنگ جلوگیری شود.<ref>"Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.</ref> |
| | * '''فلسطین''': حازم قاسم، سخنگوی جنبش اسلامی فلسطین ([[حماس]]) در پیامی ویدیویی ضمن محکومیت شدید حملات رژیم صهیونسیتی و آمریکا علیه ایران، امت اسلامی را به همراهی و حمایت از ایران فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527857/سخنگوی-حماس-هدف-جنگ-با-ایران-تحقق-اسرائیل-بزرگ-است سخنگوی حماس: هدف جنگ با ایران تحقق اسرائیل بزرگ است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[گردانهای القسام]]، شاخه نظامی جنبش حماس ضمن محکومیت حملات به ایران، در بیانیهای اعلام کرد که کاملاً در کنار مردم ایران حضور دارد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527803/گردان-های-القسام-در-کنار-مردم-ایران-هستیم گردانهای القسام: در کنار مردم ایران هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''کره شمالی''': وزیر امور خارجه [[کره شمالی]] در پیامی، حمله اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم و آن را تجاوز غیرقانونی و نقض حاکمیت ملی خواند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> |
| | * '''یمن''': [[سید عبدالملک بدرالدین]] الحوثی، رهبر [[انصارالله یمن]]، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که برای هرگونه تحولات لازم در آمادهباش هستند. او این حملات را در راستای رؤیای صهیونیستی [[اسرائیل بزرگ]] معرفی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527974/رهبر-انصارالله-یمن-برای-هر-سناریویی-آماده-هستیم رهبر انصارالله یمن: برای هر سناریویی آماده هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''بریتانیا''': در ساعات ابتدایی حمله آمریکا به ایران، گروهی از معترضان به این حمله در خیابانهای [[لندن]] دست به اعتراضات زدند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139078/اعتراض-گسترده-در-لندن-علیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-ویدیو اعتراض گسترده در لندن علیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران]»، اطلاعات آنلاین.</ref> بر اساس گزارشهای منتشر شده، [[بریتانیا]] در زمینه همکاری نظامی با آمریکا برای حمله به ایران، تردید و تعلل داشته و این موضوع برای ترامپ سخت بوده است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News; "[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530620/ترامپ-از-انگلیس-و-اسپانیا-در-مورد-ایران-راضی-نیستم ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''امارات متحده عربی''': وزارت خارجه [[امارات متحده عربی]] در اعتراض به حملات ایران به پایگاههای آمریکایی و منافع آمریکا در این کشور، سفارت خود در ایران را تعطیل و دیپلماتهای خود را به کشور خود فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528849/امارات-سفارت-خود-در-ایران-را-بست امارات سفارت خود در ایران را بست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''روسیه''': وزارت امور خارجه [[روسیه]] در بیانیهای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد و آن را ناقض اصول و هنجارهای اساسی حقوق بینالملل خواند. در بخشی از این بیانیه آمده است که [[واشینگتن]] و [[تلآویو]] بار دیگر یک ماجراجویی خطرناک را آغاز کردهاند که بهسرعت منطقه را بهسمت فاجعه انسانی، اقتصادی و احتمالاً رادیولوژیکی سوق میدهد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527741/روسیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-را-محکوم-کرد روسیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''اتحادیه اروپا''': اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون [[اتحادیه اروپا]]، در پستی در رسانههای اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد و اعلام کرد یک گذار معتبر در ایران بهشدت مورد نیاز است.<ref>«[https://parsi.euronews.com/my-europe/2026/03/02/eu-foreign-ministers-refuse-to-back-regime-change-in-iran وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند]»، وبسایت یورونیوز.</ref> |
| | * '''آلمان''': فریدریش مرتس، صدراعظم [[آلمان]] در خصوص حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که آنها هیچ منفعتی در یک جنگ بیپایان و همچنین در خدشه وارد شدن به تمامیت ارضی ندارند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537360/هراس-صدراعظم-آلمان-از-عواقب-ادامه-جنگ-افروزی-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی هراس صدراعظم آلمان از عواقب ادامه جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، در مصاحبهای اعلام کرد که نیروهای این کشور در حمله به ایران هیچ همکاری نداشته و مشارکتی نخواهند کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529338/آلمان-در-حمله-نظامی-علیه-ایران-مشارکت-نمی-کنیم آلمان: در حمله نظامی علیه ایران مشارکت نمیکنیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''آذربایجان''': جیحون بایراموف وزیر امور خارجه [[جمهوری آذربایجان]] در تماس با وزیر خارجه ایران تأکید کرد که استفاده از خاک آذربایجان علیه ایران همسایه و دوست، غیرممکن است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528557/بایراموف-استفاده-از-خاک-جمهوری-آذربایجان-علیه-ایران-غیرممکن-است بایراموف: استفاده از خاک جمهوری آذربایجان علیه ایران غیرممکن است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''اسپانیا''': دولت [[اسپانیا]] در اقدامی رسمی، استفاده از پایگاههای این کشور برای حمله به ایران را منع کرد. در پی این واکنش، هواپیماهای آمریکایی، پایگاههای این کشور را ترک کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529526/خروج-15-هواپیمای-نظامی-آمریکا-از-اسپانیا خروج 15 هواپیمای نظامی آمریکا از اسپانیا]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعدها ترامپ از عدم همکاری اسپانیا، ابراز نارضایتی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530620/ترامپ-از-انگلیس-و-اسپانیا-در-مورد-ایران-راضی-نیستم ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''افغانستان''': وزارت خارجه امارت اسلامی [[افغانستان]]، در پیامی، ضمن محکومیت حملات علیه ایران، آن را نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی تلقی کرد و درخواست پیش گرفتن مسیر دیپلماسی را مطرح کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529213/طالبان-حملات-رژیم-صهیونیستی-و-آمریکا-علیه-ایران-را-محکوم-کرد طالبان حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''قبرس''': در پی حمله به پایگاه نظامی انگلیسی در [[قبرس]]، سخنگوی دولت قبرس در پیامی، حمله صورت گرفته را حمله به یک پایگاه انگلیسی و نه حمله به خاک کشور قبرس دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529530/قبرس-هدف-حملات-ایران-کشورمان-نیست-بلکه-پایگاه-انگلیس-است قبرس: هدف حملات ایران کشورمان نیست بلکه پایگاه انگلیس است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''سوئیس''': ویولا آمهرد، رئیسجمهور [[سوئیس]]، در گفتگوی خود از افزایش تنش در [[غرب آسیا|منطقه خاورمیانه]] ابراز نگرانی کرد و از طرفین درگیر درخواست بازگشت به دیپلماسی را داشت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529706/تأکید-سوئیس-بر-لزوم-توقف-جنگ-افروزی-آمریکا-و-اسرائیل تأکید سوئیس بر لزوم توقف جنگافروزی آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''پاکستان''': محمد اسحاقدار، وزیر خارجه پاکستان طی گفتگویی، وقایع پیآمده برای ایران را بسیار نگرانکننده توصیف کرد و از تلاشهای دیپلماتیک [[پاکستان]] برای رفع هر چه سریعتر خشونت میان دو طرف ایران و آمریکا خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529630/پاکستان-خواهان-دیپلماسی-به-جای-جنگ-هستیم پاکستان: خواهان دیپلماسی به جای جنگ هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نمایندگان مجلس ایالت سند پاکستان با تصویب قطعنامهای، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کردند و آنها را بزرگترین تهدید برای صلح جهانی دانستند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529962/تصویب-قطعنامه-علیه-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی-در-مجلس-ایالتی-سند-پاکستان تصویب قطعنامه علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی در مجلس ایالتی سند پاکستان]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''ایتالیا''': جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، در روز دوازدهم جنگ اعلام کرد که [[ایتالیا]] در حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران شرکت نمیکند و نمیخواهد وارد جنگ شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538154/ایتالیا-وارد-جنگ-علیه-ایران-نخواهیم-شد ایتالیا: وارد جنگ علیه ایران نخواهیم شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * '''کانادا''': کارک کارونی، نخستوزیر کانادا در نشستی خبری، اعلام کرد که [[کانادا]] از پایان دادن به برنامه تسلیحاتی هستهای ایران حمایت میکند، اما در عین حال به کاهش تنش در منطقه، تأکید دارد. او تأکید کرد که مشارکت با آمریکا را بهطور کامل رد نمیکند و آن را محتمل میداند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-04-26 Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks]", CNN News.</ref> |
|
| |
|
| در پی ابراز شادی و در پی نگرانی از تجدید [[خیزش ۱۴۰۴ ایران|اعتراضات علیه حکومت]]، مقامهای ایرانی از ساکنان تهران خواستند این شهر را ترک کنند.<ref name=":12">{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-israeli-attack-triggers-fear-panic-iran-2026-02-28/|عنوان=US-Israeli attack triggers fear and panic in Iran}}</ref><ref name=":23">{{یادکرد وب|عنوان=Panic in the streets, but relief for some: The mood in Iran|نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/c05v8jzjn40o|وبگاه=www.bbc.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-GB}}</ref> | | === واکنش هواداران جمهوری اسلامی ایران === |
| | [[پرونده:تشییع فرماندهان جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|مراسم تشییع پیکر شهیدان [[جنگ رمضان]] در [[تهران]]، [[۲۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش|جایگزین=مراسم تشییع پیکر شهیدان جنگ رمضان]]در ایران، مردم هوادار جمهوری اسلامی، عموماً بهصورت خودجوش، در خیابانها تجمع شبانه انجام دادند. این تجمعات از روز دوم جنگ آغاز شد. این اقدامات با هدف تقویت همبستگی ملی و [[انسجام اجتماعی]] انجام میگرفت.<ref name=":011">«[https://kurdtoday.ir/story/حضور-مردم-در-خیابان-یک-رویداد-مهم-فرهنگی حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی]»، خبرگزاری کردتودی.</ref> |
|
| |
|
| ==== خارج از کشور ==== | | === واکنش اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران === |
| در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، ایرانیان مقیم خارج از کشور حمایت خود را از تغییر نظام در ایران اعلام کردند. در [[مالمو]]، [[سوئد]]، ایرانیان با در دست داشتن نمادهای ضدحکومتی، از جمله پرچم [[شیر و خورشید]]، تجمع کردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602284411|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282323|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref> همچنین تجمعهایی در برلین، آلمان برگزار شد.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.cbc.ca|نشانی=https://www.cbc.ca/news/world/livestory/conflict-with-iran-9.7109761?ts=1772305440543|عنوان=Iran's supreme leader killed in Israeli-U.S. missile strikes}}</ref>
| | * [[رضا پهلوی]] خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را مداخلهای بشردوستانه توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>"[https://www.iranintl.com/en/202602282261 Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets]". Iran International.</ref> دختر او نور پهلوی نیز در توئیتی از ترامپ بابت حمله به ایران تشکر کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139068/نور-پهلوی-از-جنایت-ترامپ-علیه-ایران-حمایت-کرد-عکس نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> |
| | * بر اساس ویدئوهای منتشر شده در [[فضای مجازی]]، در برخی نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه خانه رهبر نامیدند، ابراز شادی میکردند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این اقدام توسط برخی ایرانیان مقیم خارج کشور نیز تکرار یا مورد حمایت قرار گرفت.<ref>"[https://www.iranintl.com/ Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran"]. www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01؛ [https://www.iranintl.com/ "Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic"]. www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.</ref> |
|
| |
|
| [[رضا پهلوی]] از ایرانیان خواست در حالی که جمهوری اسلامی «در حال فروپاشی» است، برای ازسرگیری [[خیزش ۱۴۰۴ ایران]] آماده شوند. او همچنین از نیروهای نظامی و امنیتی ایران خواست به جای حاکمیت، در کنار مردم بایستند و اقدام ایالات متحده علیه ایران را «مداخلهای بشردوستانه» توصیف کرد، در عین حال، پهلوی از دونالد ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202602282261|title=Prince | | === واکنش هنرمندان و ورزشکاران === |
| Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets|date=28 February 2026|website=[[Iran International]]|accessdate=28 February 2026}}</ref>
| | [[پرونده:پوستر جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|پوستری با موضوع «جنگ رمضان» طراحی شده توسط محسن کربلاییزاده، [[خانه طراحان انقلاب اسلامی]]|جایگزین=پوستری با موضوع «جنگ رمضان»]] |
| | * جین فوندا، بازیگر آمریکایی، در راهپیمایی محکومیت حملات به ایران در آمریکا مشارکت کرد و در سخنرانی خود اعلام کرد که باید برای مقابله با این جنگ به خیابانها آمد تا از کشتهشدن فرزندان در خاورمیانه جلوگیری شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529394/بازیگر-برنده-اسکار-جنگ-علیه-ایران-ممنوع بازیگر برنده اسکار: جنگ علیه ایران ممنوع]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * لیام کانینگهام، بازیگر آمریکایی در پیامی، کشتار کودکان در ایران را محکوم کرد و دربارهٔ حمله به مدرسه میناب بیان کرد هر کس این ابتذال و وقاحت بیدلیل را توجیه کند، یک روانی است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529398/لیام-کانینگهام-هرکسی-کشتار-کودکان-ایرانی-را-نادیده-بگیرد-روانی-است لیام کانینگهام: هرکسی کشتار کودکان ایرانی را نادیده بگیرد روانی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * خاویر باردم، بازیگر هالیوودی، در پیامی نوشت: «زیر پوشش حمله به ایران، اسرائیل در حال تشدید پاکسازی قومی فلسطینیها در کرانه باختری با حملات خشونتآمیز و مرگبار در روزهای اخیر است».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530368/باردم-اسرائیل-حمله-به-ایران-را-پوششی-برای-پاکسازی-فلسطینی-ها-کرده-است باردم: اسرائیل حمله به ایران را پوششی برای پاکسازی فلسطینیها کرده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | * در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل و بعضاً بهطور ویژه، به کودکان کشتهشده در [[مدرسه شجره طیبه میناب]]، تعدادی از هنرمندان ایرانی، به این کشتار واکنش نشان دادند. از بازیگران ایرانی، [[پرویز پرستویی]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530200/پرویز-پرستویی-شهادت-دختران-میناب-را-تسلیت-گفت پرویز پرستویی شهادت دختران میناب را تسلیت گفت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و [[رضا فیاضی]]،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529359/رضا-فیاضی-گهرِ-خاکِ-ما-جز-خونِ-جوانانِ-وطن-لاله-ندارد رضا فیاضی: گهرِ خاکِ ما جز خونِ جوانانِ وطن لاله ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> از نویسندگان و شاعران ایرانی، [[علیمحمد مؤدب]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529042/چگونه-گریه-کنم-ای-حماسه-در-سوگت چگونه گریه کنم ای حماسه در سوگت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و از میان کارگردانان ایرانی، [[مجید مجیدی]]،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530603/تاریخ-شهادت-خواهد-داد-چگونه-رهبر-ایران-بی-پناه-در-کنار-مردم-شهید-شد تاریخ شهادت خواهد داد چگونه رهبر ایران بیپناه در کنار مردم شهید شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[سیدرضا میرکریمی]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530173/میرکریمی-با-یک-مشتِ-مقدس-صخرۀ-فرسوده-فرومی-ریزد میرکریمی: با یک مشتِ مقدس، صخرۀ فرسوده فرومیریزد!]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و [[امیر مشهدیعباس]] به این قضیه واکنش نشان دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529359/رضا-فیاضی-گهرِ-خاکِ-ما-جز-خونِ-جوانانِ-وطن-لاله-ندارد رضا فیاضی: گهرِ خاکِ ما جز خونِ جوانانِ وطن لاله ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| === بینالمللی === | | === واکنش رسانهها === |
| {{Flag icon|India}} [[هند]]: به شهروندان هندی هشدار داد از سفر به ایران خودداری کنند و از افرادی که در این کشور حضور دارند خواست فوراً به پناهگاههای امن مراجعه کنند.<ref>{{Cite web |date=28 February 2026 |title=‘Remain near shelters, avoid non-essential travel’: India warns citizens in Israel after Tehran attack |url=https://indianexpress.com/article/india/israel-iran-conflict-indian-embassy-advisory-10556818/
| | * خبرگزاریهای داخلی در ساعات ابتدایی جنگ، از شکست عملیات ترور هدفمند اسرائیل خبر دادند. این رسانهها از سلامت [[علی لاریجانی]]، دبیر [[شورای عالی امنیت ملی]]، [[محمدباقر قالیباف]]، رئیس [[مجلس شورای اسلامی]]، [[مسعود پزشکیان]]، رئیسجمهور و [[غلامحسین محسنی اژهای]]، رئیس [[قوه قضائیه]] خبر دادند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139052/عملیات-صبح-امروز-اسرائیل-شکست-خورد-هیچ-مسئولی-ترور-نشده عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> |
| |access-date=28 February 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref>
| | * ''[[سیانان (رسانه)|سیانان]]'' گزارش داده است که زمانبندی این حملات از نظر نمادین در [[یهودیت]] معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در [[۲ مارس]] انجام شده است.<ref>"[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism]". CNN.</ref> |
| | * بر اساس نظرسنجی صورت گرفته توسط نهاد SSRS در آمریکا، از هر ۱۰ آمریکایی، ۶ نفر با این جنگ مخالف بودند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-04-26 Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks]", CNN News.</ref> |
|
| |
|
| {{Flag icon|Iraq}} [[عراق]]: سازمان هواپیمایی کشوری عراق تمامی پروازها و ترددهای هوایی بر فراز عراق را متوقف کرد.<ref>{{Cite web |last=Al-Samarraie |first=Jawad |date=28 February 2026 |title=URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran |url=https://www.iraqinews.com/iraq/iraq-airspace-closure-us-israel-strike-tehran-2026/
| | === واکنش اندیشمندان و تحلیلگران === |
| |access-date=28 February 2026 |website=Iraqi News |language=en-US}}</ref>
| | * آدولفو مورگانتی استاد دانشگاه ادیان در سنمارینو و مدیر انتشارات بزرگ چرکیو در اروپا، در پیامی، حملات آمریکا و اسرائیل را بیدلیل و تحت عنوان تروریسم دولتی معرفی کرد و مدعی شد که رنجهای ملت ایران بتواند فصلی نو از شجاعت و دفاع از حقوق مشروع آن را آبیاری کند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529620/استاد-دانشگاه-سن-مارینو-تهاجم-آمریکا-و-اسرائیل-تروریسم-دولتی-محض-است استاد دانشگاه سن مارینو: تهاجم آمریکا و اسرائیل، تروریسم دولتی محض است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | | * مایک پریسنر، مدیر اجرایی مرکز وجدان و جنگ در آمریکا، مدعی شد که سربازان آمریکایی عموماً بهخاطر جنگیدن برای اسرائیل، از این جنگ، گریزان یا ناراحت هستند.<ref name=":09">«[https://www.asriran.com/fa/news/1151720/افزایش-مخالفت-نیروهای-آمریکایی-با-جنگ-ایران-نمی-خواهیم-برای-اسرائیل-کشته-شویم افزایش مخالفت نیروهای آمریکایی با جنگ ایران: نمیخواهیم برای اسرائیل کشته شویم]»، خبرگزاری عصرایران.</ref> |
| [[اورزولا فون در لاین]]، رئیس کمیسیون [[اتحادیه اروپا]]، در پستی در رسانههای اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران بهشدت مورد نیاز است.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند|نشانی=https://parsi.euronews.com/my-europe/2026/03/01/eu-foreign-ministers-refuse-to-back-regime-change-in-iran|وبگاه=euronews|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=fa}}</ref>
| | * برخی مراجع تقلید شیعه از جمله [[حسین نوری همدانی]] و [[ناصر مکارم شیرازی]]، حکم انتقام [[شهادت سید علی خامنهای|خون سیدعلی خامنهای]] را صادر کردند. مکارم شیرازی در پیامی اعلام کرد بر هر مسلمانی واجب است که شر این جنایتکاران را ریشهکن کند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> مولوی واحدبخش شنبهزهی، از علمای اهلسنت [[سیستان و بلوچستان]]، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، حکم جهاد صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/media/1404/12/20/3537741/حکم-جهاد-مولوی-واحدبخش-شنبه-زهی حکم جهاد مولوی واحدبخش شنبهزهی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| | |
| == کشته شدگان ==
| |
| {{اصلی|فهرست مقامات ایرانی کشتهشده در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران}}
| |
| به گفته منابع دولت ایران، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در حملات اسرائیل و آمریکا به میناب مورد حمله قرار گرفت.<ref>{{یادکرد خبر |عنوان=Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran |نشانی=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran |خبرگزاری=Al Jazeera |تاریخ=28 February 2026}}</ref> گزارشها حاکی از کشته شدن ۱۴۸ دانش آموز و زخمی شدن ۹۵ تن دیگر در این حمله بود.<ref>{{یادکرد خبر |عنوان="Death toll at girls' school hit in strike rises to 148 |نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm73v6qo000b3b6r2bogv6my |تاریخ=1 March 2026}}</ref> در روز نخست جنگ حدود ساعت ۱۷:۳۰, هلال احمر ایران گزارش داد که ۲۰۱ غیرنظامی در روز نخست جنگ کشته شدهاند. دو دانشجو در یک حمله در تهران کشته شدند. در روز ۲ مارس ۲۰ غیرنظامی دیگر در میدان نیلوفر تهران کشته شدند. تا روز دوم جنگ طبق گفته هلال احمر ۵۵۵ نفر کشته و ۷۴۷ زخمی شدند.<ref>https://aje.news/wwomw4?update=4353612</ref><ref>https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/israel-strikes-two-schools-in-iran-killing-more-than-50-people</ref><ref>https://www.corriere.it/esteri/diretta-live/26_febbraio_28/iran-usa-news-diretta-1.shtml</ref>
| |
| | |
| تا این لحظه کشته شدن مقامات سرشناس زیر تأیید شده است:
| |
| * [[سید علی خامنهای|علی خامنهای]]: در ۹ اسفند ۱۴۰۴، یک مقام اسرائیلی ناشناس ادعا کرد که جسد خامنهای پیدا شده است.<ref>{{Cite news|last=Stewart|first=Phil|last2=Hafezi|first2=Parisa|last3=Rose|first3=Emily|last4=Mills|first4=Andrew|date=2026-02-28|title=Iranian leader Khamenei killed in strikes, Israel says|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/israel-us-launch-strikes-iran-2026-02-28/|access-date=2026-02-28|work=Reuters}}</ref> چند ساعت قبل، [[سید عباس عراقچی]]، وزیر امور خارجه ایران، اظهار داشت که خامنهای و [[مسعود پزشکیان]]، رئیسجمهور این کشور «تا جایی که من میدانم زنده بودند».<ref>{{Cite news|last=Rahman|first=Rema|date=2026-02-28|title=Iranian president, supreme leader believed to be alive after US attack|url=https://thehill.com/policy/international/5760492-araghchi-officials-alive-iran/|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]}}</ref> تلویزیون دولتی ایران در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ حدود ساعت ۵ صبح، چند ساعت پس از اعلام ترامپ، مرگ خامنهای را همراه با دختر، داماد، عروس و نوهاش تأیید کرد.<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> گزارش شده است که خامنهای در دفتر خود کشته شده است.<ref>{{Cite web|date=February 28, 2026|title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|access-date=February 28, 2026|website=[[BBC]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-02-28|title=Iranian state media say country's supreme leader is dead|url=https://apnews.com/article/iran-us-explosion-tehran-c2f11247d8a66e36929266f2c557a54c|access-date=2026-03-01|website=AP News|language=en}}</ref> | |
| * [[سید عبدالرحیم موسوی| عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح]]<ref name=":10">https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود</ref>
| |
| * [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref name=":10"/>
| |
| * [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنهای|علی خامنه ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref name=":10"/>
| |
| * [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح]]<ref name=":10"/>
| |
| * محمد باصری - از مسئولان [[وزارت اطلاعات]]<ref name=":10"/>
| |
| * [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا]]<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|عنوان=» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید|پیوند=https://fa.abna24.com/news/1786801/غلامرضا-رضاییان-رئیس-سازمان-اطلاعات-فراجا-به-شهادت-رسید|ناشر=ابنا۲۴}}</ref>
| |
|
| |
|
| == پیامدها == | | == پیامدها == |
| === در اسرائیل ===
| | [[پرونده:نقشه انرژی جهان.jpg|بندانگشتی|نقشه ترابری انرژی در جهان؛ تنگه هرمز مسیر عبور ۲۰ درصد از نفت مورد نیاز جهان است.|جایگزین=نقشه ترابری انرژی در جهان]] |
| اسرائیل وضعیت اضطراری سراسری اعلام کرد.<ref name=":1"/> وزیر دفاع اسرائیل، [[یسرائیل کاتس]]، در بیانیهای اعلام کرد: «به موجب اختیاراتم طبق بند 9C(b)(۱) قانون دفاع مدنی ۵۷۱۱–۱۹۵۱ و پس از آنکه متقاعد شدم احتمال بالایی برای حمله به جمعیت غیرنظامی وجود دارد، بدینوسیله وضعیت ویژهای را در جبهه داخلی در سراسر قلمرو کشور اعلام میکنم.»<ref name=":8">{{Cite web |last=Kurdistan24 |date=28 February 2026 |title=Israel Begins Attacks on Iran, Explosions Reported in Tehran Amid Preemptive Strike Declaration |url=https://www.kurdistan24.net/en/story/896765/slug
| |
| |access-date=28 February 2026 |website=Israel Begins Attacks on Iran, Explosions Reported in Tehran Amid Preemptive Strike Declaration |language=en}}</ref> اسرائیل پس از انجام حمله، حریم هوایی خود را بست.<ref>{{Cite web |last=Liptak |first=Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin |date=28 February 2026 |title=Israel closes airspace after strikes on Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl
| |
| |access-date=28 February 2026 |website=CNN |language=en}}</ref> روزنامه ''[[نیویورک تایمز]]'' نیز گزارش داد که مدارس، محلهای کار و تجمعات عمومی تعطیل خواهند شد.<ref>{{Cite news |last=Boxerman |first=Aaron |last2=Fassihi |first2=Farnaz |last3=Bergman |first3=Ronen |last4=Cooper |first4=Helene |date=28 February 2026 |title=U.S. and Israel Strike Iran: Live Updates |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump
| |
| |access-date=28 February 2026 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>
| |
|
| |
|
| === در ایران === | | === پیامدهای اقتصادی و تجاری === |
| همانند [[جنگ دوازده روزه|جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل]]، از ساعات ابتدایی جنگ [[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] محدودیتهایی موقت بر اینترنت اعمال کرد که سبب افزایش اضطراب و بیاعتمادی عمومی شد.<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۲۸ فوریه ۲۰۲۶|عنوان=با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بینالملل در کشور قطع شد|پیوند=https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/|ناشر=Zoomit}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|عنوان=افت ترافیک اینترنت بینالملل کشور به یک درصد|پیوند=https://www.zoomit.ir/iran-news/457487-iran-internet-disconnection/|ناشر=Zoomit}}</ref> در پی تشدید دوباره [[قطع سراسری اینترنت در ایران (دی ۱۴۰۴)|قطع اینترنت ۱۴۰۴ در ایران]]، [[نتبلاکس|نِتبلاکس]] گزارش داد که سطح اتصال اینترنت در ایران به ۴ درصد میزان عادی کاهش یافته است.<ref>https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657</ref>
| | از جمله پیامدهای عمومی جنگ، ایجاد نامنی در منطقه خصوصاً آسمان منطقه، [[خلیج فارس]] و [[تنگه هرمز]] بود. در روزهای ابتدایی جنگ، با وجود باز بودن تنگه هرمز، اکثر شرکتهای ترابری بهخاطر ناامنی منطقه از این مسیر عبور نداشتند. عبور و مرور هواپیماهای مسافری نیز دچار اختلال شدید شد. بیشتر کشورهای منطقه، حریم هوایی خود را برای کاهش خطرات ناشی از جنگ، بستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> این اقدام موجب سرگردانی مسافران خارجی در کشورهای منطقه شد. رسانههای دولتی امارات اعلام کردند که مسافران سرگردان در این کشور، مورد حمایت مالی دولت قرار خواهند گرفت و ویزای آنها تمدید میشود.<ref>"[http://edition.cnn.com/world/live-news/us-israel-iran-attack-03-01-26-intl Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran]", CNN News.</ref> همچنین ناامنیهای منطقهای سبب افزایش قیمت بیمهها شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> |
|
| |
|
| پس از مرگ خامنه ای، دولت ۷ روز تعطیل عمومی و ۴۰ روز عزاداری را اعلام کرد.<ref>{{cite news|url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099|title=Ayatollah Ali Khamenei is dead, Iranian media confirms|first=Kyla|last=Guilfoil|publisher=NBC News|date=28 February 2026|accessdate=1 March 2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iran Confirms Khamenei Killed In US-Israel Strikes, Announces 40-Day Mourning|url=https://www.news18.com/amp/world/supreme-leader-ayatollah-khamenei-is-dead-irans-state-tv-9936054.html|publisher=News18|date=1 March 2026|access-date=1 March 2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ayatollah Ali Khamenei: Supreme leader dead, Iran TV confirms as 40-day mourning declared|url=https://gulfnews.com/amp/story/world%2Fmena%2Fkhamenei-dead-40-day-mourning-declared-iran-state-tv-1.500459085|publisher=Gulf News|date=1 March 2026|access-date=1 March 2026}}</ref>
| | بر اساس گزارش رسانهها، حدود یکپنجم نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور میکند. بر اساس گزارشهای منتشر شده، بهطور معمول، روزانه از تنگه هرمز، بیش از ۶۰ کشتی باری عبور میکند این در حالی است که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتیهای عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمیرسد. این محدودیت سبب شد تا بسیاری از کشورها همچون [[تایلند]] و آمریکا، دچار بحران سوخت شوند و مردم برای دریافت سوخت به پمپبنزینها هجوم ببرند. از اینرو دولتها برای مدیریت مصرف سوخت، اقداماتی را تمهید کردند. پیشنهاد استفاده نکردن از خودرو،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538775/شوک-نفتی-جنگ-آمریکا-علیه-ایران-به-دانمارک شوک نفتی جنگ آمریکا علیه ایران به دانمارک]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> تغییرات در برنامه تعطیلات،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامیها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> دورکار کردن کارمندان، درخواست برای لغو سفرهای غیرضروری مردم و رعایت اصول صرفهجویی از این اقدامات بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News; "[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامیها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> برای مدیریت انرژی در برخی کشورها همچون آمریکا، پیشنهاد استفاده از ذخایر استراتژیک مطرح شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> |
|
| |
|
| ==== وضعیت نظامی ایران ====
| | با مسدود شدن تنگه هرمز و عدم امکان انتقال نفت از منطقه به سایر نقاط جهان، کشورهای عربی، تولید نفت خود را کاهش دادند. عراق تا مرز ۳۰ درصد و دیگر کشورهای عربی تا ۲۵ درصد کاهش تولید نفت را تجربه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537349/بلومبرگ-تولید-نفت-اعراب-خلیج-فارس-کاهش-یافته-است بلومبرگ: تولید نفت اعراب خلیج فارس کاهش یافته است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کاهش تولید نفت و نبود نفت در بازارها، سبب افزایش قیمت نفت و انرژی شد. در روز دهم جنگ، قیمت نفت خام از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه گذشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> این افزایش قیمت سبب شد تا در ۸۵ کشور جهان، قیمت بنزین افزایش یابد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم؛ "[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref> از پیامدهای تجاری این جنگ، آسیب به بازارهای متکی به انرژی همچون بازرهای آسیایی بود. بازارهای [[کره جنوبی]]، [[ژاپن]] و [[تایوان]] از جمله بازارهای جهانی بودند که بیشترین آسیب را از جنگ دیدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> |
| [[سید عباس عراقچی|عباس عراقچی]]، وزیر امور خارجه ایران، در ۱۱ اسفند (۱ مارس ۲۰۲۶)، حدود ۳ روز پس از آغاز حملات گسترده اسرائیل و آمریکا، اعلام کرد که واحدهای نظامی ایران «مستقل و تا حدی منزوی» شدهاند و اکنون فقط بر اساس دستورهای کلی قبلی عمل میکنند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran military units acting independently, Foreign Minister says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202603016067|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=en}}</ref> در ۱۰ اسفند [[دونالد ترامپ|ترامپ]] ادعا کرد که «کل فرماندهی نظامی ایران از بین رفته است» و «بسیاری از آنها میخواهند تسلیم شوند. آنها خواهان مصونیت هستند. هزاران نفرشان در حال تماس گرفتن هستند.»<ref name=":16"/> | |
|
| |
|
| == کشته شدن ==
| | در ادامه روند ناامنی فعالیت تجاری در منطقه، بسیاری از شرکتهای تجاری، خصوصاً در حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف میکند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و همینطور میدان نفتیای در کردستان عراق، متعلق به یک شرکت آمریکایی از جمله این شرکتهای نفتی بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در روز دوم جنگ، آتشسوزی و قطعی برق در یکی از تأسیسات زیرساختی شرکت آمازون در دبی، قطعی سرویس ابری در بخشی از سامانه این شرکت آمریکایی را پدیدآورد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529206/حمله-به-مرکز-داده-آمازون-در-امارات-ابعاد-فنی-استراتژیک-و-امنیتی حمله به مرکز داده آمازون در امارات؛ ابعاد فنی، استراتژیک و امنیتی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در پی بالا گرفتن تنش در منطقه و تهدید ایران برای هدف قرار دادن بانکهای آمریکایی در منطقه، در روز دوازدهم جنگ، بانک HSBC در قطر<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بانک استاندارد چارترد، در امارات متحده عربی، دفاتر خود را تعطیل و تخلیه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارشها حاکی از تعطیلی مناطق تجاری و گردشگری در کشورهایی همچون [[امارات متحده عربی]] بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> |
| {{تازه درگذشته}}
| |
| {{Infobox military operation
| |
| | partof = [[جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]]
| |
| | title = کشته شدن سید علی خامنهای
| |
| | image = Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg<!--Do not change the image without consensus-->
| |
| | caption = خامنهای ۱۶ روز قبل از ترورش
| |
| | location = [[تهران]]، ایران
| |
| | coordinates = {{Coord|35.6919|N|51.3986|E|type:event_region:IR-23|display=title,inline}}
| |
| | date = {{start date and age|2026|02|28|df=y}} (۹ اسفند ۱۴۰۴)
| |
| | time = ۰۸:۱۰
| |
| | timezone = [[ساعت رسمی ایران|IRST]], [[یوتیسی ۳:۳۰+]]
| |
| | target = [[سید علی خامنهای]]
| |
| | type = [[حمله هوایی]]، [[قطع سر (استراتژی نظامی)|قطع سر]]، [[قتل هدفمند]]
| |
| | fatalities = ۶ نفر (از جمله خامنهای)<ref name=":O">{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/daughter-grandchild-irans-khamenei-killed-us-israeli-strikes-state-media-says-2026-03-01/ |title=Daughter and grandchild of Iran's Khamenei killed in US-Israeli strikes, state media says |date=1 March 2026 |work=Reuters}}</ref>
| |
| | executed_by = {{air force|Israel}}<br/>'''با حمایت:'''<br/>{{air force|United States}}
| |
| | planned_by = {{tree list}}
| |
| * {{flagicon image|Flag of the Prime Minister of Israel.svg}} [[سی و هفتمین دولت اسرائیل|دولت اسرائیل]]
| |
| ** [[موساد]]
| |
| * {{flagicon image|Flag of the U.S. Central Intelligence Agency.svg}} [[سیا]]
| |
| {{tree list/end}}
| |
| | outcome = موفق
| |
| | organisers =
| |
| | casualties1 =
| |
| | casualties2 =
| |
| }}
| |
| در ۹ اسفند ۱۴۰۴، [[سید علی خامنهای]]، دومین [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، در [[جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران|حملات مشترک]] [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] و [[اسرائیل]] کشته شد.<ref>{{Cite web|date=2026-03-01|title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|accessdate=2026-03-01|website=BBC News|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|date=2026-02-28|title=Live updates: Iran's supreme leader killed in U.S. -Israeli attack; Tehran strikes Israel, Arab states|url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/02/28/israel-strikes-iran-live-updates/|accessdate=2026-03-01|work=[[The Washington Post]]|language=en-US|issn=0190-8286}}</ref> مرگ خامنهای در جریان یک سری حملات موشکی اسرائیل در اطراف [[تهران]] رخ داد که هدف آن هدف قرار دادن مقامات عالیرتبه ایرانی و مکانهای کلیدی استراتژیک پس از دریافت اطلاعات از [[سیا]] آمریکا در مورد مکانهای چندین رهبر بود.<ref>{{Cite news|last=Barnes|first=Julian E.|last2=Bergman|first2=Ronen|date=2026-03-01|title=The C.I.A. Helped Pinpoint a Gathering of Iranian Leaders. Then Israel Struck.|url=https://www.nytimes.com/2026/03/01/us/politics/cia-israel-ayatollah-compound.html|accessdate=2026-03-01|work=The New York Times|language=en-US|issn=0362-4331|last3=Schmitt|first3=Eric|last4=Pager|first4=Tyler}}</ref> تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که محل اقامت خامنهای در این شهر در جریان این حمله به شدت آسیب دیده است. | |
|
| |
|
| پس از گزارشهای اولیه اسرائیل مبنی بر کشته شدن خامنهای در این عملیات، [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، و [[بنیامین نتانیاهو]]، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کردند که خامنهای مرده است. رسانههای دولتی ایران اوایل روز بعد مرگ او را تأیید کردند و دولت ۴۰ روز عزای عمومی و هفت روز تعطیل رسمی اعلام کرد. چهار نفر از اعضای خانواده و نزدیکان خامنهای نیز در همان حملات کشته شدند. با تأیید مرگ او، بسیاری از شهروندان ایرانی برای جشن گرفتن به خیابانها رفتند.<ref name="iranintl2">{{Cite web|last=Sinaiee|first=Maryam|date=2026-03-01|title=Iranians react with joy and disbelief to Khamenei's death|url=https://www.iranintl.com/en/202602288551|accessdate=2026-03-01|website=www.iranintl.com|language=en}}</ref>
| | === پیامدهای سیاسی === |
| | در پی ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، دولت ایران ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز [[عزای عمومی]] اعلام کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528122/هیئت-دولت-40-روز-عزای-عمومی-و-7-روز-تعطیلی-اعلام-کرد هیئت دولت 40 روز عزای عمومی و 7 روز تعطیلی اعلام کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در ساختار سیاسی ایران، [[شورای موقت رهبری]] شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده شورای نگهبان، [[مسعود پزشکیان]] رئیسجمهور و [[غلامحسین محسنی اژهای]] رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528453/معرفی-آیت-الله-اعرافی-به-عنوان-عضو-فقیه-شورای-نگهبان-در-شورای-رهبری معرفی آیتالله اعرافی بهعنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعد از ده روز، در [[۱۸ اسفند]]، [[سید مجتبی خامنهای]]، از سوی [[مجلس خبرگان رهبری]] بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران معرفی شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> |
|
| |
|
| == تلاشهای پیشین == | | === پیامدهای اجتماعی === |
| {{اصلی|ترور نافرجام سید علی خامنهای}}
| | اندکی پس از آغاز جنگ، شورای عالی امنیت ملی ایران، سریعاً جلسه برگزار کرد و در بیانیهای اعلام نمود که مدارس و دانشگاهها تا اطلاع ثانوی تعطیل و بانکها همچنان فعال هستند. در این اطلاعیه گفته شده بود که ادارات باید با ۵۰ درصد ظرفیت کار خود را پیش بگیرند. در این اطلاعیه خواسته شده بود که در صورت امکان، مردم از مراکز شهرهای ایران دور شده و سفر کنند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139047/اطلاعیه-شورای-عالی-امنیت-ملی-ایران-در-پی-تجاور-آمریکا-و-اسرائیل اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی ایران در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل]»، اطلاعات آنلاین.</ref> مدارس در بسیاری از کشورهای منطقه تعطیل شدند. ایران و امارات متحده عربی تا اطلاع ثانوی، مدارس و نهادهای آموزشی خود را تعطیل کردند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> |
| در ۶ تیر ۱۳۶۰، زمانی که خامنهای نامزد ریاست جمهوری ایران بود، با استفاده از یک ماده منفجره، [[ترور نافرجام سید علی خامنهای|تروری]] علیه او صورت گرفت که منجر به آسیب تارهای صوتی، ریهها و بازوی راست او شد. | |
|
| |
|
| همچنین در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۵، در جریان [[جنگ دوازده روزه]]، اسرائیل طرحی برای ترور خامنهای ارائه داد که توسط [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، وتو شد.<ref>{{Cite news|last=Holland|first=Steve|last2=Nichols|first2=Michelle|last3=Craft|first3=Diane|date=15 June 2025|title=Trump vetoed Israeli plan to kill Iran's supreme leader, US officials say|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/trump-vetoed-an-israeli-plan-kill-irans-supreme-leader-us-officials-say-2025-06-15/|accessdate=28 February 2026|work=[[Reuters]]}}</ref>
| | بازیهای لیگ برتر و دیگر لیگهای فوتبال ایران بهطور کامل لغو شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139059/همه-بازی-های-لیگ-برتر-لغو-شد-پرسپولیسی-ها-با-اتوبوس-راهی-تهران همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در این میان برخی از بازیکنان و مربیان خارجی فوتبال در ایران، کشور را ترک کردند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139110/خروج-دو-ستاره-خارجی-استقلال-از-ایران خروج دو ستاره خارجی استقلال از ایران؛ شاید برنگردند!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> تیم فوتسال بانوان ایران که در کشور [[استرالیا]] به سر میبرد، هدف حملات و فشار روانی مخالفان جمهوری اسلامی قرار گرفت که نگرانیهایی از امنیت تیم در آن کشور را به همراه داشت. همچنین تیم ملی فوتبال ایران نیز اعلام کرد در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶م، بهدلیل نداشتن امنیت، شرکت نخواهد کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537394/تاج-با-دورنمای-فعلی-هیچ-عقل-سلیمی-نمی-پذیرد-که-به-جام-جهانی-برویم تاج: با دورنمای فعلی هیچ عقل سلیمی نمیپذیرد که به جام جهانی برویم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
|
| |
|
| == حملات هوایی ==
| | سازمان ستاره سرخ داوود (سازمان امداد و نجات) در اسرائیل بهصورت رسمی در بیانیهای از همه شهرکنشینان درخواست کرد تا اقدام به [[اهدای خون]] کنند. رسانههای ایرانی این اقدام را در راستای افزایش تلفات و مجروحان حملات ایران قلمداد کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527728/درخواست-سازمان-امداد-و-نجات-اسرائیل-برای-اهدای-خون-توسط-صهیونیست-ها درخواست سازمان امداد و نجات اسرائیل برای اهدای خون توسط صهیونیستها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| در ۹ اسفند ۱۴۰۴، چندین مکان در ایران توسط موشکهای ایالات متحده و اسرائیل به عنوان بخشی از یک عملیات نظامی با هدف جلوگیری از برنامههای هستهای و موشکی در کشور و همچنین آغاز [[تغییر رژیم]] [[جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران|مورد حمله]] قرار گرفت.<ref>{{Cite web|last=Magid|first=Jacob|title=Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/trump-indicates-goal-of-iran-strikes-is-to-topple-regime-tells-iranian-people-when-we-are-finished-take-over-your-government/|website=The Times of Israel|accessdate=28 February 2026|date=28 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iranian leader Khamenei killed in strikes, Israel says|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/israel-us-launch-strikes-iran-2026-02-28/|website=Reuters|accessdate=28 February 2026}}</ref> با توجه به حملاتی که تأسیسات استراتژیک و مقامات مهم ایرانی را هدف قرار دادند، مجتمع خامنهای از جمله مناطقی بود که تحت تأثیر حملات اسرائیل در پایتخت، [[تهران]] قرار گرفت. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که این ساختمان به شدت آسیب دیده است.<ref>{{Cite news|title=See where U.S. , Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated|url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/02/28/where-us-attack-iran-images-video/|work=The Washington Post|accessdate=28 February 2026|date=28 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web|last=Fabian|first=Emanuel|title=Satellite image shows destruction of Khamenei's compound|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/satellite-image-shows-destruction-of-khameneis-compound/|website=The Times of Israel|accessdate=28 February 2026|date=28 February 2026}}</ref><gallery> | |
| پرونده:The House of Ayatollah before the attack 02.jpg|منزل و محل کار سیدعلی خامنهای قبل از حمله
| |
| پرونده:The House of Ayatollah after the attack 01.jpg|منزل و محل کار سیدعلی خامنهای بعد از حمله
| |
| </gallery> | |
|
| |
|
| == گزارشهای اولیه ==
| | با بالا گرفتن جنگ، اقدامات اعتراضی به آغاز و ادامه جنگ در کشورهای مختلفی شکل گرفت. در [[هند]]، اعتراضات مردمی در محکومیت حملات و عزاداری برای رهبر ایران با خشونت پلیس همراه بود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529218/درگیری-در-کشمیر-هند درگیری در کشمیر هند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[شیعیان بحرین]] نیز دست به اقدامات اعتراضی زدند و حکومت بحرین برای سرکوب، نیروهای [[سپر جزیره]] را از عربستان فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529882/ورود-نیروهای-سپر-جزیره-از-عربستان-به-بحرین ورود نیروهای سپر جزیره از عربستان به بحرین]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> |
| === گزارشهای متناقض ===
| |
| یک مقام اسرائیلی که نامش فاش نشده گفت که جسد خامنهای پس از حملات پیدا شده و طبق گزارشها به [[بنیامین نتانیاهو]]، نخستوزیر اسرائیل، نشان داده شده است.<ref>{{Cite web|title=Ali Khamenei assassinated in Iran, Israeli officials told|website=The Jerusalem Post|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-888283|accessdate=28 February 2026|date=28 February 2026}}</ref> [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، نیز با تکرار این گزارشها، ترور گزارش شده را «عدالت برای مردم ایران» خواند.<ref>{{Cite magazine |title=Trump confirmed the death of Iran's Supreme Leader Ali Khamenei |url=https://time.com/7381829/iran-supreme-leader-ali-khamenei-dead/ |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=28 February 2026}}</ref>
| |
|
| |
|
| گزارشهای مربوط به مرگ خامنهای در ابتدا توسط منابع ایرانی مورد تردید قرار گرفت و [[اسماعیل بقایی]]، سخنگوی [[وزارت امور خارجه (ایران)|وزارت امور خارجه ایران]]، اظهار داشت که خامنهای «سالم و سلامت» است.<ref>{{Cite web|last=Mangan|first=Dan|last2=Josephs|first2=Leslie|last3=Kimball|first3=Spencer|last4=Haddad|first4=C. J.|last5=Papp|first5=Justin|last6=Novet|first6=Jordan|title=Live updates: Trump says Khamenei is dead; Iran says he's 'safe and sound'|url=https://www.cnbc.com/2026/02/28/trump-iran-strikes-live-updates.html|website=CNBC|accessdate=28 February 2026|date=28 February 2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Iran latest: Netanyahu says 'growing signs' Iran's supreme leader Khamenei is 'gone' after US-Israel attacks|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|website=[[BBC News]]|accessdate=28 February 2026|date=28 February 2026}}</ref> با وجود این، چندین رسانه، مانند [[رویترز]] و [[ایران اینترنشنال]]،<ref name="iranintl">{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202602280738|title=Iran's Supreme Leader Ali Khamenei is dead|website=[[Iran International]]|date=28 February 2026|accessdate=1 March 2026}}</ref> به نقل از منابع دولت اسرائیل، گزارش دادند که خامنهای مرده است.<ref name="reuters-kotlet">{{Cite web|date=28 February 2026|title=Live: Khamenei's body has been found and he is confirmed dead, Israeli official says|url=https://www.reuters.com/world/iran-crisis-live-explosions-tehran-israel-announces-strike-2026-02-28/|accessdate=28 February 2026|website=Reuters}}</ref><ref name="dw-kotlet">{{Cite web|title=Israel's Netanyahu says 'signs' point to Khamenei being dead|url=https://www.dw.com/en/israels-netanyahu-says-signs-point-to-khamenei-being-dead/live-76161011|accessdate=28 February 2026|website=[[Deutsche Welle]]}}</ref><ref name="axios">{{Cite web|url=https://www.axios.com/2026/02/28/iran-khamenei-killed-israel|title=ISRAEL SAYS IRAN SUPREME LEADER KHAMENEI IS DEAD|website=[[Axios (website)|Axios]]|first=Barak|last=Ravid|first2=Avery|last2=Lotz|date=28 February 2026|accessdate=1 March 2026|last3=Basu|first3=Zachary}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/02/28/iran-supreme-leader-ali-khamenei-killed-strikes/88920649007/|date=28 February 2026|accessdate=1 March 2026|title=Iran Supreme Leader Ali Khamenei killed, Trump says|work=USA Today|first=Kim|last=Hjelmgaard|first2=Michael|last2=Collins|first3=Mike|last3=Snider|first4=Swapna Venugopal|last4=Ramaswamy}}</ref> پس از انتشار بیشتر اخبار مربوط به ترور ادعایی، خبرگزاریهای ایرانی [[خبرگزاری تسنیم|تسنیم]] و [[خبرگزاری مهر|مهر]] اعلام کردند که خامنهای زنده است و «در فرماندهی میدان ثابت قدم و استوار» است.<ref name="US-Israeli attacks">{{Cite web|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ali Khamenei dead after US-Israeli attacks|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/irans-supreme-leader-ali-khamenei-killed-in-us-israeli-attacks-reports|website=Al Jazeera|accessdate=28 February 2026}}</ref>
| | === پیامدهای امنیتی و نظامی === |
| | در ساعات ابتدایی حمله، سازمان هوایی ایران، برای آسمان تمام کشور، نوتام صادر کرد و آسمان کشور بهطور کامل بسته شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139064/اطلاعیه-سازمان-هواپیمایی-آسمان-کشور-بسته-است اطلاعیه سازمان هواپیمایی: آسمان کشور بسته است]»، اطلاعات آنلاین.</ref> اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمینهای تحت حکمرانی خود اعلام کرد و حریم هوایی خود را بست و از شهروندانش خواست تا به فرودگاه مراجعه نکنند.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> کشورهای دیگر منطقه نیز آسمان خود را برای امنیت بیشتر، بستند.<ref>{{Cite web|last=Al-Samarraie|first=Jawad|date=28 February 2026|title=URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran|url=https://www.iraqinews.com/iraq/iraq-airspace-closure-us-israel-strike-tehran-2026/|access-date=28 February 2026|website=Iraqi News|language=en-US}}</ref> |
|
| |
|
| === تأیید ===
| | [[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] در ایران، محدودیتهایی را بر [[اینترنت]]<ref>«[https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/ با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بینالملل در کشور قطع شد]»، وبسایت زومیت.</ref> و دیگر خدمات ارتباطی وضع کرد.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> |
| اوایل روز ۱۰ اسفند، [[شورای عالی امنیت ملی]] ایران،<ref>{{Cite web|last=Supreme National Security Council|url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772|title=اطلاعیه شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی|trans_title=Announcement of the martyrdom of His Highness Grand Ayatollah Seyyed Ali Hosseini Khamenei, the Leader of the Islamic Revolution|language=fa|website=Office for the Preservation and Publication of the Works of Grand Ayatollah Seyyed Ali Khamenei - Islamic Revolution Cultural Research Institute|date=1 March 2026|accessdate=1 March 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772|archivedate=1 March 2026}}</ref> و همچنین رسانههای دولتی ایران، از جمله [[سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران|صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران]]، علیرغم انکارهای قبلی، اعلام کردند که خامنهای کشته شده است. دولت ۴۰ روز عزای عمومی و هفت روز تعطیلی عمومی اعلام کرد.<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post|accessdate=1 March 2026|website=BBC News}}</ref><ref>{{Cite news|quote=Iran announced 40 days of official mourning and a seven-day national holiday to commemorate the death of Ayatollah Ali Khamenei.|date=1 March 2026|title=Live Updates: Iran Says Supreme Leader Died During U.S. -Israeli Strikes|first=Farnaz|last=Fassihi|url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5afd6924-41a4-50a8-a834-b4b60da17634?smid=url-share|accessdate=1 March 2026|work=The New York Times|issn=0362-4331}}</ref>
| |
|
| |
|
| [[خبرگزاری فارس]]، وابسته به [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]، گزارش داد که دختر، داماد، نوه و عروس خامنهای نیز در این حملات کشته شدهاند.<ref>{{Cite web|last=Habibiazad|first=Ghoncheh|date=1 March 2026|title=Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3Ae4590a21-5229-434d-be0f-4698491513f8#post|accessdate=1 March 2026|website=BBC News|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Khamenei's relatives killed in the attacks too|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?app-referrer=deep-link&post=asset%3A6e5ae80b-16ca-45fe-afde-a5e0e3fe5890#post|accessdate=1 March 2026|website=[[BBC News]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|last=Magdy|first=Sam|date=2026-03-01|title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports|url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000|accessdate=2026-03-01|website=[[Associated Press]]|language=en}}</ref> مرگ همسر خامنهای، [[منصوره خجسته باقرزاده]]، بر اثر جراحاتش در تاریخ ۱۱ اسفند گزارش داده شد.<ref>{{Cite news |last=Ben Ari |first=Lior |date=2026-03-02 |title=Reports in Iran: Khamenei's wife dies from her wounds |url=https://www.ynetnews.com/article/r9qqou6xc |access-date=2026-03-02 |work=Ynetglobal |language=en}}</ref>
| | وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا به تمام نیروهای خود در عربستان، عمان و قبرس اجازه داد تا کشورهایی که در آنجا مأمور بودند را ترک کنند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> |
|
| |
|
| == پیامدها ==
| | با وجود آنکه ترامپ در روز ششم جنگ، در واکنش به نگرانی برای اتمام ذخایر سلاح آمریکا در این جنگ، از ذخایر نامحدود سلاح سخن گفت، دریاسالار بازنشسته ارتش آمریکا در مصاحبهای با سیانان مدعی شد که ذخایر سلاح آمریکا بسیار سریع در حال کاهش است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref> |
| === بحران رهبری ===
| |
| {{اصلی|بحران رهبری ۱۴۰۴ ایران}}
| |
|
| |
|
| از آنجایی که مقام رهبری توسط [[مجلس خبرگان رهبری|مجلس خبرگان]] منصوب میشود و مقام نیابت رهبری در سال ۱۹۸۹ لغو شد، خامنهای هیچ جانشین رسمی منصوبی نداشت.<ref>{{Cite news|title=Iran's supreme leader killed in major attack by US and Israel|url=https://apnews.com/article/iran-us-explosion-tehran-c2f11247d8a66e36929266f2c557a54c|date=March 1, 2026|work=AP News|language=en}}</ref> با این حال، در روز حملات، [[رویترز]] گزارش داد که در دو هفته قبل از حملات، [[سیا]] ارزیابیهایی در مورد جانشینی احتمالی خامنهای ارائه کرده و به این نتیجه رسیده بود که «چهرههای تندروی» سپاه پاسداران به احتمال زیاد جایگزین خامنهای خواهند شد.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/prior-iran-attacks-cia-assessed-khamenei-would-be-replaced-by-hardline-irgc-2026-02-28/|title=Exclusive: Prior to Iran, CIA assessed|first=Erin|last=Banco|date=28 February 2026|accessdate=28 February 2026|work=Reuters}}</ref>
| | === پیامدهای حقوقی و بینالمللی === |
| | عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، خطاب به دبیرکل و رئیس شورای امنیت سازمان ملل متحد نامهای نوشت و از دفاع مشروع ایران سخن گفت.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139074/عراقچی-به-رئیس-شورای-امنیت-سازمان-ملل-نامه-نوشت عراقچی به رئیس شورای امنیت سازمان ملل نامه نوشت]»، اطلاعات آنلاین.</ref> |
|
| |
|
| در مراسم تشییع پیکر خامنه ای، اعلام شد که شورای موقت رهبری شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده مجلس خبرگان، [[مسعود پزشکیان]] رئیس جمهور و [[غلامحسین محسنی اژهای]] رئیس قوه قضائیه خواهد بود.<ref>{{Cite web |last=Reals |first=Tucker |date=2026-03-01 |title=Iran names three men for interim Leadership Council to pick next supreme leader |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/us-iran-war-israel-supreme-leader-khamenei-funeral-day-2/ |access-date=2026-03-01 |website=CBS News |language=en-US}}</ref> سپاه بر تعیین سریع رهبر دائمی اصرار دارد.<ref>{{Cite web |date=2026-02-28 |title=Iran's Guards push to name next leader outside legal procedures |url=https://www.iranintl.com/en/202602285944 |access-date=2026-03-01 |website=[[ایران اینترنشنال]] |language=en}}</ref>
| | == پانویس == |
| | {{پانویس}} |
|
| |
|
| == واکنشها == | | == منابع == |
| === داخلی ===
| | {{آغاز منابع}} |
| [[مسعود پزشکیان]]، رئیسجمهور ایران، این قتل را «جنایتی بزرگ» توصیف کرد و گفت که بیپاسخ نخواهد ماند.<ref>{{Cite web|last=|first=|title=IRAN CONFIRMS KHAMENEI'S KILLING IN US-ISRAEL STRIKES|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|accessdate=2026-03-01|website=Al Jazeera|language=en}}</ref> واکنشهای شهروندان ایرانی به مرگ او متفاوت بود. با تأیید مرگ او، بسیاری از شهروندان ایرانی برای جشن گرفتن به خیابانها رفتند.<ref name="nytimes">{{Cite news|date=28 February 2026|title=Iranians Take to the Streets to Celebrate Khamenei's Death|url=https://www.nytimes.com/2026/02/28/world/middleeast/iran-khameni-celebrations.html|last=Fassihi|first=Farnaz|last2=Triebert|first2=Christiaan|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref name="Iranians hope freedom is near">{{Cite news|date=2026-03-01|title=Iranians hope freedom is near after supreme leader's death|url=https://www.abc.net.au/news/2026-03-01/amid-mixed-feelings-iranians-celebrate-death-of-khamenei/106401952|accessdate=2026-03-01|work=ABC News|language=en-AU}}</ref><ref name="live coverage from wsj">{{Cite web|title=Iranians Celebrate Strikes That Killed the Country's Leaders|url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-strikes-2026/card/watch-iranians-celebrate-news-of-khamenei-s-death-UEFU9h7b4dsRT1xmEanE|last=Solomon|first=Feliz|last2=Moussavi|first2=Henna|accessdate=2026-03-01|website=The Wall Street Journal|language=en-US}}</ref> پس از اعلام اولیه مرگ خامنهای، جشنهایی در پایتخت شنیده شد و ویدیوهایی از جشنها در شهرهایی مانند [[اصفهان]]، [[کرج]]، [[کرمانشاه]]، [[قزوین]]، [[سنندج]] و [[شیراز]] به صورت آنلاین منتشر شد.<ref>{{Cite web|date=2026-03-01|title=Cheers and celebrations heard in parts of Tehran after reports of Khamenei's death|url=https://www.tbsnews.net/world/cheers-and-celebrations-heard-parts-tehran-after-reports-khameneis-death-1373686|accessdate=2026-03-01|website=The Business Standard|language=en}}</ref> با این حال، هواداران خامنهای در نزدیکی [[حرم امام رضا]] در [[مشهد]] برای مرگ او سوگواری کردند، ویدیوهایی که چندین نفر را در حال گریه و زاری نشان میداد در حالی که دیگران از غم و اندوه روی زمین افتاده بودند،<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Iranians in Mashhad mourn Khamenei|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349204|website=Al Jazeera}}</ref> در حالی که عکسهایی نشان میداد که ایرانیان در [[میدان انقلاب اسلامی]] تهران در حال سوگواری برای مرگ او بودند.<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Photos: Iranians gather in Tehran to mourn Khamenei|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349314|website=Al Jazeera}}</ref> ویدیوهایی گزارش شده است که هزاران نفر را در [[یاسوج]] و اصفهان<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Thousands of mourners gather in Iran’s historic city of Isfahan|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349490|website=Al Jazeera}}</ref> در حال سوگواری برای مرگ او نشان میدهد، و صحنههای مشابهی نیز در [[استان لرستان]] گزارش شده است.<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Thousands mourn Khamenei’s killing in central Iran’s Yasuj city|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349698|website=Al Jazeera}}</ref>
| | * «آغاز شناسایی اموال ایرانیان خارج نشینی که با دشمن همکاری میکنند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «آلمان: در حمله نظامی علیه ایران مشارکت نمیکنیم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| [[مریم رجوی]]، یکی از رهبران [[مجاهدین خلق]]، بیانیهای در وبسایت خود منتشر کرد و مرگ خامنهای را به عنوان «پایان استبداد مذهبی» و «فروپاشی رژیم ولایت فقیه» ستود و خواستار یک دولت انتقالی شد که ملاها و سلطنتطلبان را کنار بگذارد و گفت که مجاهدین خلق به دنبال مداخله خارجی در ایران نیست.<ref name="mekrajavi">{{cite news |title=Maryam Rajavi Declares Ali Khamenei's Death the End of Religious Despotism in Iran |url=https://iranfreedom.org/en/iranian-resistance/2026/03/maryam-rajavi-declares-ali-khameneis-death-the-end-of-religious-despotism-in-iran/84255/ |access-date=1 March 2026 |work=IranFreedom.org |date=1 March 2026}}</ref>
| | * «آمریکا از پایگاه العدید قطر فرار کردند»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۵ش. |
| ولیعهد تبعیدی [[رضا پهلوی]]، پسر ارشد آخرین [[فهرست پادشاهان ایران|شاه ایران]] [[محمدرضا پهلوی]] و از مخالفان سرشناس رژیم جمهوری اسلامی، اندکی پس از مرگ خامنهای، به طور یکجانبه «پایان جمهوری اسلامی» را اعلام کرد.<ref>{{Cite web|date=2026-03-01|title=Reza Pahlavi Declares End of Islamic Republic After Khamenei's Death|url=https://www.chosun.com/english/world-en/2026/03/01/MRTUOLLXFBFXDCFT5L6F6OA3NY/|access-date=2026-03-01|website=The Chosun Daily}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-03-01|title=Ali Khamenei death claim: Reza Pahlavi declares 'Islamic Republic has come to an end' {{!}} Full reaction|url=https://www.hindustantimes.com/world-news/us-news/ali-khamenei-death-claim-reza-pahlavi-declares-islamic-republic-has-come-to-an-end-full-reaction-101772324021185.html|access-date=2026-03-01|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> پهلوی بعداً گفت که مرگ خامنهای «پایان» نیست و از ایرانیان خواست تا با آماده شدن برای «حضور گسترده و قاطع در خیابانها»، جمهوری اسلامی را سرنگون کنند.<ref>{{Cite web |date=2026-03-01 |title=Three US service members killed in Iran operation as Israeli rescuers say nine dead in Iran strike |url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3A99632505-a797-4871-812c-c18cc60210ee#post |access-date=2026-03-01 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref>
| | * «اجرای موج ۳۶ عملیات وعده صادق ۴ در شب شهادت امام علی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «ادامه حملات اسرائیل به لبنان/ دولت سلام درخواست جلسه اضطراری کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| === بینالمللی ===
| | * «اردوغان پشت ایران درآمد؛ از این جنایت عمیقاً متأسف و نگران هستیم»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| {{همچنین ببینید|اعتراضات ۱۴۰۴ ایرانیان مقیم خارج|واکنشها به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران}}
| | * «اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| * {{پرچم|Australia}}: نخست وزیر استرالیا، [[آنتونی آلبانیزی]] اعلام کرد که برای مرگ خامنهای "سوگوار نخواهد شد" و او را مسئول برنامه های موشکی ایران، تسلیح نیروهای نیابتی و حمله به غیرنظامیان ایرانی خواند.<ref>{{Cite news |date=2026-03-01 |title=Iran’s Khamenei ‘will not be mourned,’ says Australian PM Albanese |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/irans-khamenei-will-not-be-mourned-says-australian-pm-albanese/ |access-date=2026-03-02 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> | | * «استاد دانشگاه سن مارینو: تهاجم آمریکا و اسرائیل، تروریسم دولتی محض است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| [[File:Operation Epic Fury Update, President Donald J. Trump.webm|thumb|ترامپ ۱ مارس ۲۰۲۶ در [[مار-ئه-لاگو]] مرگ علی خامنهای را اعلام کرد.]]
| | * «اطلاعات سپاه: تعداد از عوامل و عناصر وطن فروش دستگیر شدند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| * {{پرچم|United States}}: [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا با اظهار نظر دربارهٔ مرگ خامنهای، او را «یکی از شرورترین افراد تاریخ» خواند و اعلام کرد که آمریکا به بمباران ایران ادامه خواهد داد. برخی از اعضای کنگره از [[حزب دموکرات (ایالات متحده آمریکا)|حزب دموکرات]]، از جمله سناتور [[جان فترمن]]، به این اعلامیه واکنش مثبت نشان دادند، در حالی که بسیاری از [[حزب جمهوریخواه (ایالات متحده آمریکا)|حزب جمهوریخواه]]، مانند نماینده [[تام ایمر]]، پست ترامپ را تشویق کردند.<ref>{{Cite news|title=Iranian supreme leader killed in airstrike, leaving power vacuum atop regime|url=https://www.politico.com/news/2026/02/28/iranian-supreme-leader-killed-in-airstrike-leaving-power-vacuum-atop-regime-00806018|work=POLITICO|date=28 February 2026|accessdate=28 February 2026}}</ref> | | * «اطلاعیه سازمان هواپیمایی: آسمان کشور بسته است»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| * {{پرچم|Argentina}}: [[خاویر میلی]]، رئیسجمهور آرژانتین، عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل را که منجر به «حذف» خامنهای شد، ستایش کرد و افزود که «[خامنهای] یکی از شرورترین، خشنترین و بیرحمترین افرادی بود که تا به حال در تاریخ دیده شده است.» میلی بیشتر خامنهای را به دلیل حمایت ایران از تروریسم و [[بمبگذاری آمیا]] در سال ۱۹۹۴ در [[بوئنوس آیرس]] مقصر دانست و افزود که آرژانتین به تعقیب افراد مسئول این حمله ادامه خواهد داد و آنها را مجبور به پرداخت آزادی یا جان خود خواهد کرد.<ref name="clarinarg">{{Cite news|title=Javier Milei elogió la operación conjunta de Estados Unidos e Israel, los definió como aliados y condenó "las atrocidades" de Irán|url=https://www.clarin.com/politica/presidente-elogio-operacion-conjunta-estados-unidos-israel-definio-aliados-condeno-atrocidades-iran_0_wPxoAOZ2WY.html|accessdate=1 March 2026|work=[[Clarín (Argentine newspaper)|Clarín]]|date=1 March 2026|language=es}}</ref> | | * «اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| * {{پرچم|Iraq}}: رهبر اپوزیسیون عراق و روحانی شیعه [[سید مقتدی صدر]] پس از مرگ خامنهای «غم و اندوه» خود را در [[توییتر]] ابراز کرد.<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Iraq announces three days of mourning over Khamenei’s killing|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349699|website=Al Jazeera}}</ref> مرگ خامنهای باعث اعتراضات در [[بغداد]] شد و تظاهرکنندگان با نیروهای امنیتی در نزدیکی [[منطقه سبز بغداد|منطقهٔ سبز]] مقابله کردند و معترضان تلاش کردند تا به [[سفارت آمریکا در بغداد|سفارت آمریکا]] حمله کنند و جادههای منتهی به آن را مسدود کنند. معترضان در حالی که در عزاداری خامنهای شعار میدادند دیده میشدند.<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Angry protesters, security forces face off as demonstration erupts near US embassy in Iraq|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349355|website=Al Jazeera}}</ref> | | * «اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی ایران در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| * {{پرچم|India}}: سفارت ایران در هند به شدت کشته شدن خامنهای در حملات آمریکا و اسرائیل را محکوم کرد.<ref>{{Cite web|title="Unforgiveable crime": Iranian Embassy in India condemns killing of Ayatollah Khamenei by Israeli-US strikes; expresses profound sorrow|url=https://www.aninews.in/news/world/asia/unforgiveable-crime-iranian-embassy-in-india-condemns-killing-of-ayatollah-khamenei-by-israeli-us-strikes-expresses-profound-sorrow20260301115358/|accessdate=2026-03-01|website=ANI News|language=en}}</ref> مرگ خامنهای باعث اعتراض هزاران نفر در [[جامو و کشمیر]]، [[لکنو]]، اوتار پرادش و در سایر مناطق با جمعیت قابل توجه مسلمانان [[شیعه]] شد، مردم پرچمهای سیاه، قرمز و زرد را در میدان اصلی [[سرینگر]] حمل میکنند و شعارهای ضد آمریکایی و اسرائیلی میدهند.<ref>{{Cite web|title=J&K protest, mourning march in UP, silence in Bengaluru village: Khamenei's death sparks reactions across India|url=https://www.wionews.com/world/iran-khamenei-s-death-sparks-reactions-across-india-j-k-protest-mourning-march-in-up-silence-in-bengaluru-village-1772338682899|accessdate=2026-03-01|website=Wion|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Thousands protest in Indian-administered Kashmir against|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349820|website=Al Jazeera}}</ref> انجمن شیعه جامو و کشمیر هند در سوگ مرگ اعضای خانواده وی صادر کرد.<ref name=":0">{{Cite web|title='We mourn...': J&K Shia Association in India issues statement after Khamenei and his family members' death|url=https://www.wionews.com/world/-we-mourn-j-k-shia-association-in-india-issues-statement-after-khamenei-and-his-family-members-death-1772331411313|accessdate=2026-03-01|website=Wion|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2026-03-01|title=Protests erupt in Jammu and Kashmir over killing of Iran Supreme Leader Ali Khamenei {{!}} Watch|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/protests-erupt-in-jammu-and-kashmir-over-killing-of-iran-supreme-leader-ali-khamenei-watch-vidoe-us-iran-conflict-news-101772341638661.html|accessdate=2026-03-01|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> | | * «اظهارات شوکه کننده سناتور آمریکایی درمورد ترامپ!»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش. |
| * {{پرچم|Pakistan}}: شورشهایی در نزدیکی کنسولگری آمریکا در [[کراچی]] در پاسخ به ترور با تظاهرکنندگان در حال سوختن و لکهدار کردن شیشههای ساختمان آغاز شد و آنها تلاش کردند به آن هجوم بیاورند، در این شورشها شش نفر را کشتند و تعداد بیشتری را مجروح کردند.<ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Six killed near US consulate in Pakistan’s Karachi|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349843|website=Al Jazeera}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 March 2026|title=Protesters attempt to storm US consulate in Pakistan’s Karachi|url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349697|website=Al Jazeera}}</ref> | | * «اعتراض گسترده در لندن علیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «اعتراضات مقابل کنسولگری آمریکا در کراچی ۹ کشته برجا گذاشت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| === تحلیلها ===
| | * «اعتراف رسمی آمریکا به پنهانشدن نظامیانش در هتلها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| [[اکونومیست]] ترور خامنهای را «موفقیتی عظیم» برای ایالات متحده و اسرائیل توصیف کرد و خاطرنشان کرد که تلاشی مشابه برای کشتن [[صدام حسین]] در جریان [[حمله ۲۰۰۳ به عراق]] نه ماه طول کشیده بود.<ref>{{Cite news |title=Ali Khamenei may be dead, but Donald Trump has unfinished business |url=https://www.economist.com/middle-east-and-africa/2026/03/01/ali-khamenei-may-be-dead-but-donald-trump-has-unfinished-business |access-date=2026-03-01 |newspaper=The Economist |issn=0013-0613|date=2026-03-01}}</ref> «[[نیویورک تایمز]]» نوشت که با کشتن خامنهای، اسرائیل «از مرز جدیدی عبور کرده و رئیس دولت یک کشور مستقل را کشته است - کاری که به گفته دو ... مقام دفاعی اسرائیل، در اوایل جنگ ژوئن گذشته از انجام آن طفره رفته بود.»<ref name="auto1"/> «[[آتلانتیک (مجله)|آتلانتیک]]» قتل خامنهای را اوج یک فروپاشی داخلی طولانی مدت توصیف کرد و استدلال کرد که فروپاشی رژیم او کمتر از قدرت آتش خارجی، بلکه بیشتر از پوسیدگی درون ناشی شده است. به گفته [[گریم وود (روزنامهنگار)|گریم وود]]، «اگر افرادی که به آنها برای ادارهشان اعتماد دارید، آماده باشند شما را بفروشند، بهترین طرحهای دفاعی هم فایدهای ندارند»، و خامنهای را در نهایت به دلیل خیانتی که سیستم خودش ایجاد کرده، از هم میپاشد.<ref>{{Cite web |last=Wood |first=Graeme |date=2026-03-01 |title=Why Khamenei Is Dead |url=https://www.theatlantic.com/ideas/2026/03/why-khamenei-is-dead/686198/ |access-date=2026-03-02 |website=The Atlantic |language=en}}</ref>
| | * «امارات سفارت خود در ایران را بست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «انتقال گسترده تجهیزات نظامی روسیه به ایران»، خبرگزاری آرمان ملی، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| [[ایران اینترنشنال]] قتل خامنهای را به عنوان پایان مدتها انتظار «دیکتاتوری که ملتی آرزوی رفتنش را داشت» معرفی کرد و مرگ او را به عنوان پایان دورانی تعریف کرد که با [[سرکوب سیاسی در جمهوری اسلامی ایران|سرکوب]]، انعطافناپذیری ایدئولوژیک و خونریزی گسترده، به ویژه [[کشتار دی ۱۴۰۴ ایران]] تعریف میشود. در این روایت، ترور او در لحظهای از بحران عمیق داخلی رخ میدهد، با نظامی تهی که با مبارزات جانشینی، خشم عمومی و فروپاشی احتمالی روبرو است، و مرگ او را کمتر یک شوک ژئوپلیتیکی و بیشتر اوج عدم مشروعیت انباشته شده داخلی عنوان میکند.<ref>{{Cite web |last=Doostdar |first=Naeimeh |date=2026-02-28 |title=Khamenei is dead: The dictator a nation longed to see gone |url=https://www.iranintl.com/en/202602281568 |access-date=2026-03-02 |website=Iran Internaional |language=en}}</ref>
| | * «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «ایتالیا: وارد جنگ علیه ایران نخواهیم شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| === نظرسنجی ===
| | * «ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| طبق نظرسنجی [[رویترز]]/[[ایپسوس]]، ۲۷ درصد از آمریکاییها حملاتی که منجر به کشته شدن خامنهای شد را تأیید میکنند، در حالی که ۴۳ درصد آن را رد میکنند.<ref>{{Cite news |date=2026-03-01 |title=Just one in four Americans support US strikes on Iran—Reuters/Ipsos poll |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/just-one-in-four-americans-support-us-strikes-on-iran-reuters-ipsos-poll/ |access-date=2026-03-01 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> یک نظرسنجی [[مورنینگ کانسالت]] در میان رأیدهندگان ثبتنامشده نشان داد که ۴۱ درصد میگویند این حملات برای جلوگیری از تهدید ایالات متحده و متحدانش توسط ایران ضروری بود، در حالی که ۴۲ درصد معتقدند که ایالات متحده باید به جای آن به دنبال دیپلماسی و مذاکره میبود.<ref>{{Cite web |title=Iran Strike Poll: No Rally Effect and Deep Partisan Divide |url=https://morningconsult.com/articles/trump-iran-strikes-poll |access-date=2026-03-02 |website=morningconsult.com |language=en-us}}</ref>
| | * «ایسنا به دلایل فنی داخلی در دسترس نیست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بینالملل در کشور قطع شد»، وبسایت زومیت، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| <!-- الگوی پیشنهاد حذف را فقط مدیران میتوانند بردارند لطفاً آن را برندارید -->
| | * «باردم: اسرائیل حمله به ایران را پوششی برای پاکسازی فلسطینیها کرده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| {{نظرخواهی برای حذف/تاریخدار|page=واکنش ایران به حملات اسفند ۱۴۰۴|timestamp=20260228202224|year=۲۰۲۶|month=فوریهٔ|day=۲۸|جاed=yes|help=off}}
| | * «بارزانی: اجازه نمیدهیم اقلیم منشأ تهدیدی برای ایران باشد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| <!-- فقط برای استفادهٔ مدیران: {{پیشینه حذف|صفحه=واکنش ایران به حملات اسفند ۱۴۰۴|تاریخ=۲۸ فوریه ۲۰۲۶|نتیجه=بماند}} -->
| | * «بازیگر برنده اسکار: جنگ علیه ایران ممنوع»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| <!-- متن بعد از این پیام را میتوانید ویرایش کنید -->
| | * «بایراموف: استفاده از خاک جمهوری آذربایجان علیه ایران غیرممکن است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| در واکنش به [[جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران|حملات آمریکا و اسرائیل]] به ایران در ۹ اسفند صبح، ایران دهها موشک بالستیک و حملات دیگری را در سراسر خاورمیانه شلیک کرد. اسرائیل، و پایگاههای آمریکا در [[اردن]]، [[کویت]]، [[بحرین]]، [[قطر]] و [[امارات متحده عربی|امارات متحدهٔ عربی]] از جمله این اهداف بودند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282948|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/|کوشش=The Times of Israel|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0040-7909|زبان=en-US|نام=Noam|نام خانوادگی=Lehmann}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh|نشانی=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/afp-loud-explosions-heard-saudi-capital-riyadh|وبگاه=Middle East Eye|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes|نشانی=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|وبگاه=BBC News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-GB}}</ref>
| | * «برای هر فرمانده تا ۴ جانشین انتخاب شده است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش. |
| ویدئویی نشان میدهد که برخی شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به محل اقامت رهبر جمهوری اسلامی میخندند و ابراز شادی میکنند.<ref name=":0">{{Cite web|date=28 February 2026|title=Video: Iranians laugh as they witness airstrikes|url=https://www.iranintl.com/en/202602287920|access-date=28 February 2026|website=[[Iran International]]|language=en}}</ref> در پی ابراز شادی و در پی نگرانی از تجدید [[خیزش ۱۴۰۴ ایران|اعتراضات علیه حکومت]]، مقامهای ایرانی از ساکنان تهران خواستند این شهر را ترک کنند.<ref name=":1">{{یادکرد وب|وبگاه=www.reuters.com|نشانی=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-israeli-attack-triggers-fear-panic-iran-2026-02-28/|عنوان=US-Israeli attack triggers fear and panic in Iran}}</ref><ref name=":2">{{یادکرد وب|عنوان=Panic in the streets, but relief for some: The mood in Iran|نشانی=https://www.bbc.com/news/articles/c05v8jzjn40o|وبگاه=www.bbc.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-GB}}</ref>
| | * «بلومبرگ: تولید نفت اعراب خلیج فارس کاهش یافته است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | | * «بیانیه سازمان همکاری شانگهای در حمایت از ایران و محکومیت متجاوزان»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| == واکنش نظامی ==
| | * «بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| ایران چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ خلیج فارس را هدف قرار داد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282948|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref> [[بحرین]] برای هشدار دربارهٔ حملهٔ احتمالی ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در این کشور، آژیر خطر فعال کرد و رسانههای عربی از مشاهدهٔ انفجار و دود در پایتخت، [[منامه]]، خبر دادند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases|نشانی=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/bahrain-sirens-activated-as-iran-targets-us-bases/|کوشش=The Times of Israel|تاریخ=2026-02-28|تاریخ بازبینی=2026-02-28|شاپا=0040-7909|زبان=en-US|نام=Noam|نام خانوادگی=Lehmann}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: US, Israel attack Iran in ‘preemptive strike,’ Trump posts video on Truth Social|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton|نام خانوادگی=Walsh}}</ref> بحرین بعداً حملات را تأیید کرد و اعلام داشت که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا هدف قرار گرفته است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom|نشانی=https://www.wral.com/news/ap/c2f11-bahrain-says-a-missile-attack-targeted-the-us-navys-5th-fleet-headquarters-in-the-island-kingdom/|وبگاه=WRAL.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Jon|نام خانوادگی=Gambrell|نام۲=Konstantin|نام خانوادگی۲=Toropin|نام۳=JOSH BOAK-Associated|نام خانوادگی۳=Press}}</ref>
| | * «بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «پاکستان: خواهان دیپلماسی به جای جنگ هستیم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «پایگاههای نظامی انگلیس در قبرس تخلیه شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «پرویز پرستویی شهادت دختران میناب را تسلیت گفت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تأکید سوئیس بر لزوم توقف جنگافروزی آمریکا و اسرائیل»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تاج: با دورنمای فعلی هیچ عقل سلیمی نمیپذیرد که به جام جهانی برویم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * تاجیک خاوه، حسین، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بینالمللی در چارچوب حقوق بشر»، مطالعات فقه و حقوق فرهنگی، شماره ۴، پاییز و زمستان ۱۴۰۴ش. |
| | * «تاریخ شهادت خواهد داد چگونه رهبر ایران بیپناه در کنار مردم شهید شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بیثباتی قیمت ارز»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۷ دی ۱۴۰۴ش. |
| | * «تجهیزات حیاتی ارتباطی و ماهوارهای آمریکا در پایگاه العدید منهدم شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تخریب بناهای شاخص تاریخی سنندج»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تخلیه ۲ بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «ترامپ میخواهد شرایط را برای تغییر رژیم در ایران فراهم کند»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ بهمن ۱۴۰۴ش. |
| | * «ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تسلیت مجلس علمای اندونزی در پی شهادت مقام معظم رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تصاویر ماهوارهای از قبل و بعد اهداف منهدهم شده دشمن توسط ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تصویب قطعنامه علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی در مجلس ایالتی سند پاکستان»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکشها با پاسخ قاطع روبهرو میشود»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف میکند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «ثبت بیش از ۷هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش. |
| | * «جزئیات سرنگونی پهپاد ایرانی که به ناو آمریکا نزدیک شد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ش. |
| | * «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در ۸۵ کشور گران کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟»، وبسایت یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶م. |
| | * «چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «چگونه گریه کنم ای حماسه در سوگت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی»، خبرگزاری کردتودی، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش. |
| | * «حکم جهاد مولوی واحدبخش شنبهزهی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حمله آمریکایی ـ صهیونی به حریم فلکالافلاک؛ تخریب یک بنای ثبت ملی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حمله به مرکز داده آمازون در امارات؛ ابعاد فنی، استراتژیک و امنیتی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به آثار تاریخی اصفهان جنایت جنگی است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حمله سایبری به زیرساختهای ارتباطات نظامی و دولتی رژیم صهیونیستی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به مقر حشد شعبی در القائم عراق»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حمله موشکی ایران به اسرائیل آغاز شد»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «خروج ۱۵ هواپیمای نظامی آمریکا از اسپانیا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «خروج دو ستاره خارجی استقلال از ایران؛ شاید برنگردند!»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «دبیرکل نجباء عراق: بینی ترامپ به خاک مالیده خواهد شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «درخواست ایران برای برگزاری فوری جلسه شورای حکام»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «درخواست سازمان امداد و نجات اسرائیل برای اهدای خون توسط صهیونیستها»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «درگیری در کشمیر هند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * ذوالفقاری، مهدی و احمدینژاد، حمید، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیطشناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، شماره ۴، ۱۴۰۲ش. |
| | * «رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا کیست و چرا استعفا داد؟»، وبسایت یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مارس ۲۰۲۶م. |
| | * «رئیسجمهور فرانسه: نه از حملات به ایران مطلع بودیم و نه نقشی داشتیم»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران شیر یهودا نامگذاری شده است»، وبسایت سیانان فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶م. |
| | * «رضا فیاضی: گهرِ خاکِ ما جز خونِ جوانانِ وطن لاله ندارد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «روسیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش. |
| | * «رویترز: ایران در آستانه نهایی کردن توافق خرید موشکهای ضدکشتی مافوقصوت از چین است»، وبسایت یورونیوز، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «رهبر انصارالله یمن: برای هر سناریویی آماده هستیم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «سفارت ایران: تعدادی مأمور موساد در عملیاتهای پرچم دروغین دستگیر شدند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «سنتکام جزئیات عملیات خشم حماسی علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد»، وبسایت ایندیپندنت فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶م. |
| | * «سه نه از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت»، وبسایت رادیو فردا، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش. |
| | * «شرکت نفتی شارجه هک شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «شوک نفتی جنگ آمریکا علیه ایران به دانمارک»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «طالبان حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران را محکوم کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «عراقچی به رئیس شورای امنیت سازمان ملل نامه نوشت»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «عراقچی: پایگاههای آمریکا در منطقه هدف مشروع ماست»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «عمان خواستار توقف فوری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «عملیاتهای منحصر به فرد مقاومت عراق علیه پایگاههای آمریکا»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «فاتح اربکان با تسلیت شهادت امام خامنهای: اینجرلیک در خدمت اسرائیل است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «قبرس: هدف حملات ایران کشورمان نیست بلکه پایگاه انگلیس است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «کشورهای میزبان پایگاههای آمریکایی هدف مشروع ایران هستند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «کمبود سوخت ویتنامیها را هم به چالش کشاند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «گردانهای القسام: در کنار مردم ایران هستیم»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «لیام کانینگهام: هرکسی کشتار کودکان ایرانی را نادیده بگیرد روانی است»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «مخالفت تند برنی سندرز با لایحه ۲۰۰ میلیارد دلاری جنگ با ایران»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش. |
| | * «معرفی آیتالله اعرافی بهعنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «مقاومت اسلامی عراق: ۱۳ آمریکایی طی ۱۲ روز اخیر به هلاکت رسیدهاند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با پرچم دروغین»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج |
| | * «موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری العالم، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «میرکریمی: با یک مشتِ مقدس، صخرهٔ فرسوده فرومیریزد!»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «ناگفتههایی از پشتپرده حوادث دیماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش. |
| | * «نامه ایران به گروسی دربارهٔ حمله جدید آمریکا و اسرائیل به تأسیسات نطنز»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «واکنش حزب الدعوه عراق به تجاوز آمریکایی صهیونیستی به ایران»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «واکنش وزیر خارجه عمان به حمله موشکی به ایران: متحیر هستم!»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «ورود نیروهای سپر جزیره از عربستان به بحرین»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «وزارت دفاع: شکستهای پیاپی دشمن در جنگ رمضان با ترور جبرانشدنی نیست»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «وزیر خارجه عراق شهادت امام خامنهای را تسلیت گفت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «هراس صدراعظم آلمان از عواقب ادامه جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «هشدار افتا نسبت به رخدادهای مشکوک سایبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «هک سایتهای خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «هیئت دولت ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی اعلام کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | * «آتشبس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتیهای تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 29 فروردین 1405ش. |
| | * «تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟»، خبرگزاری عصرایران، تاریخ درج مطلب: 2 اردیبهشت 1405ش. |
| | * «تحلیل رسانههای غربی از تمدید آتشبس ترامپ»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 2 اردیبهشت 1405ش. |
| | * «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴. |
| | * «747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴. |
| | * «۳ تا ۷ سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش. |
| | {{چپچین}} |
| | * «How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?»، new statesman, Date posted: 14 January 2026. |
| | * "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes", politico news, Date posted: 16 January 2026. |
| | * "Six key lines from Trump's statement on Iran strikes", BBC News, Date posted: 16 January 2026. |
| | * "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'", Reuters, Date posted: 14 January 2026. |
| | * "Trump says US ‘armada’ heading to Middle East", The Guardian, Date posted: 24 January 2026. |
| | * "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands", The New York Times, Date posted: 28 January 2026. |
| | * "U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva", Axios, Date posted: ۱۳ فوریه ۲۰۲۶ |
| | * "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.'", BBC, Date posted: ۱۴ فوریه ۲۰۲۶ |
| | * "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union", Financial Times, Date posted: 24 February 2026. |
| | * "Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph, Date posted: 7 march 2026. |
| | * "Day 3 of the US-Israeli war with Iran", CNN News, Date posted: 3 march 2026. |
| | * "Day 4 of the US-Israeli war with Iran", CNN News, Date posted: 4 march 2026. |
| | * "Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks", CNN News, Date posted: 5 march 2026. |
| | * "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign", CNN News, Date posted: 6 march 2026. |
| | * "Day 7 of Middle East conflict — Trump says no deal with Iran until ‘unconditional surrender’", CNN News, Date posted: 7 march 2026. |
| | * "Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes’", CNN News, Date posted: 8 march 2026. |
| | * "Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges’", CNN News, Date posted: 9 march 2026. |
| | * "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News, Date posted: 6 march 2026. |
| | * "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News, Date posted: 1 march 2026. |
| | * "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera, Date posted: 14 January 2026. |
| | * "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera, Date posted: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ |
| | * "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International, Date posted: 28 February 2026. |
| | * "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN, Date posted: 28 February 2026. |
| | * "The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier'", Carnegie Endowment, Date posted: 20 march 2026. |
| | {{پایان چپچین}} |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| [[قطر]] اعلام کرد که یک موشک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کرده است.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=www.haaretz.com|نشانی=https://www.haaretz.com/israel-news/2026-02-28/ty-article-live/trump-not-happy-with-iran-nuclear-talks-omani-fm-deal-achievable-tomorrow/0000019c-a273-d5d1-a1fd-f27743d20000?liveBlogItemId=1638153601#1638153601|عنوان=Live Updates Iran Launches Wave of Missile Strikes on Israel, Across Gulf in Response to U.S.-Israel Strikes on Iran}}</ref> همچنین گزارشهایی از وقوع انفجار در کویت و ابوظبی در [[امارات متحده عربی|امارات متحدهٔ عربی]] منتشر شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Explosions reported in Kuwait and UAE|نشانی=http://news.am/eng/news/932924.html|وبگاه=news.am|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref> به گزارش شبکهٔ CNN، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که ایران چهار پایگاه آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده است: [[پایگاه هوایی العدید]] در قطر، پایگاه هوایی السالم در کویت، [[پایگاه هوایی الظفره]] در امارات متحدهٔ عربی، و پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: US, Israel attack Iran in ‘preemptive strike,’ Trump posts video on Truth Social|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton|نام خانوادگی=Walsh}}</ref> گزارشها حاکی از شنیده شدن صدای انفجار در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، نیز بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh|نشانی=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/afp-loud-explosions-heard-saudi-capital-riyadh|وبگاه=Middle East Eye|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en}}</ref>
| | {{جنگ رمضان}} |
|
| |
|
| بنا بر گزارشهای تکمیلی، پس از رهگیری موفق تعدادی از موشکهای ایرانی، امارات متحدهٔ عربی اعلام کرد که یک شهروند آسیایی بر اثر سقوط بقایای موشکهای رهگیر در یک منطقهٔ مسکونی کشته شده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes|نشانی=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|وبگاه=BBC News|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-GB}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Live updates: US, Israel attack Iran in ‘preemptive strike,’ Trump posts video on Truth Social|نشانی=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|وبگاه=CNN|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton|نام خانوادگی=Walsh}}</ref> در شمال اسرائیل یک ساختمان ۹ طبقه بر اثر اصابت موشکها آسیب دید و یک نفر زخمی شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION|نشانی=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|وبگاه=Al Jazeera|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en|نام=Tamila Varshalomidze,Edna Mohamed,Federica Marsi,Usaid|نام خانوادگی=Siddiqui}}</ref> همچنین گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه موشکهای شلیکشده از ایران به اراضی اردن و پایتخت آن، اَمان، اصابت کردهاند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Jordan's military says it has downed two ballistic missiles targeting the country {{!}} MarketScreener|نشانی=https://www.marketscreener.com/news/jordan-s-military-says-it-has-downed-two-ballistic-missiles-targeting-the-country-ce7e5cdfd180f321|وبگاه=www.marketscreener.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-02-28|کد زبان=en-US|نام خانوادگی=Reuters}}</ref>
| | [[رده:جنگ رمضان]] |
| | | [[رده:جنگهای اسرائیل]] |
| == دولت ایران ==
| | [[رده:جنگهای ایالات متحده آمریکا]] |
| در میانه تهاجم ایران به پایگاههای آمریکا را در سراسر خلیج فارس، وزارت خارجه ایران قول تلافی داد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Iran decries attacks, vows response as it appeals to Security Council|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602284010|خبرگزاری=www.iranintl.com|تاریخ=28 February 2026.}}</ref> همچنین [[شورای عالی امنیت ملی]] ایران ضمن اعلام اینکه که کشور با یک «تهاجم هوایی وحشیانه» توسط آمریکا و اسرائیل مواجه بوده، با تقبیح حملات، گفت که ایران هرگز تسلیم نخواهد شد.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان="US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION|نشانی=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|خبرگزاری=Al Jazeera|تاریخ=28 February 2026}}</ref>
| | [[رده:جنگهای ایران]] |
| | |
| در پی ابراز شادی برخی شهروندان ایرانی پس از انتشار خبر حمله هوایی به محل اقامت رهبر جمهوری اسلامی<ref name=":0" /> و در پی نگرانی از تجدید [[خیزش ۱۴۰۴ ایران|اعتراضات علیه حکومت]]، مقامهای ایرانی از ساکنان تهران خواستند این شهر را ترک کنند..<ref name=":1" /><ref name=":2" />
| |
| | |
| فهرست زیر اسامی مقامات ایرانی تأیید شدهای است که در جریان [[جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران]] کشته شدهاند. گزارشهای تکمیلی حاکی از آن است که چهار مقام ارشد [[وزارت اطلاعات]] که نامشان فاش نشده، کشته شدهاند که به مجموع تخمینی حدود ۴۰ مقام ایرانی میافزاید.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2dyz6p3weo|title=What is happening in Iran? What we know about US-Israel attack and Tehran response|website=BBC News|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/israel-us-attack-iran-trump-says-major-combat-operations|title=Live Updates: U.S. -Israel strikes killed 40 Iranian leaders, including Khamenei, sources say|website=CBS News|date=February 28, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| {| class="wikitable sortable"
| |
| !نام
| |
| ! موقعیت
| |
| ! تاریخ فوت
| |
| ! یادداشتها
| |
| |-
| |
| | [[سید علی خامنهای]]
| |
| | [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]]
| |
| | [[کشته شدن سید علی خامنهای|۹ اسفند ۱۴۰۴]]
| |
| | در حملهٔ هوایی به دفترش در تهران کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2dyz6p3weo|title=What is happening in Iran? What we know about US-Israel attack and Tehran response|website=BBC News|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.npr.org/2026/02/28/1123499337/iran-israel-ayatollah-ali-khamenei-killed|title=Iran's Ayatollah Ali Khamenei is killed in Israeli strike, ending 36-year iron rule|website=NPR|date=February 28, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[محمود احمدینژاد]]
| |
| | [[رئیسجمهور ایران|رئیسجمهور سابق ایران]] و عضو [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملهٔ هوایی به خانهاش کشته شد.<ref>{{Cite web|title=Former Iranian President Ahmadinejad reportedly killed in Israeli strikes|url=https://www.turkiyetoday.com/region/former-iranian-president-ahmadinejad-reportedly-killed-in-israeli-strikes-3215384|accessdate=2026-03-01|website=Türkiye Today|language=en}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[سید عبدالرحیم موسوی]]
| |
| | [[رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات به رهبری نیروهای مسلح کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|title=Live updates: Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei killed in US-Israeli strikes|website=CNN|date=February 28, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/israel-us-attack-iran-trump-says-major-combat-operations|title=Live Updates: U.S. -Israel launch another round of strikes on Iran following Khamenei's killing|website=CBS News|date=February 28, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/2/28/live-israel-launches-attacks-on-iran-multiple-explosions-heard-in-tehran|title=US, Israel attack Iran live: Khamenei killed, Tehran launches attacks|website=Al Jazeera|date=February 28, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[علی شمخانی]]
| |
| | دبیر [[شورای دفاع کشور]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات هدفمند کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/israel-us-attack-iran-trump-says-major-combat-operations|title=Live Updates: U.S. -Israel launch another round of strikes on Iran following Khamenei's killing|website=CBS News|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/01/supreme-leader-killed-as-us-and-israel-wage-war-on-iran-what-we-know-so-far-on-day-two|title=Supreme leader killed as US and Israel wage war on Iran: what we know so far on day two|website=The Guardian|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[محمد پاکپور]]
| |
| | [[فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات هوایی کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/iran-us-explosion-tehran-c2f11247d8a66e36929266f2c557a54c|title=Iran's supreme leader killed in major attack by US and Israel|website=AP News|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/israel-iran-live-updates-rcna261099|title=Live updates: Iranian Supreme Leader Ali Khamenei is dead|website=NBC News|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[عزیز نصیرزاده]]
| |
| | [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات هوایی به رهبران امنیتی کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|title=Live updates: Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei killed in US-Israeli strikes|website=CNN|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[صالح اسدی]]
| |
| | رئیس اداره اطلاعات [[قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در یک عملیات هدفمند کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/world-nation/live/u-s-and-israel-attack-iran-tehran-retaliates|title=Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, Iranian state media reports|website=Los Angeles Times|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[محمد شیرازی (نظامی)|محمد شیرازی]]
| |
| | رئیس دفتر نظامی رهبر جمهوری اسلامی ایران
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات به رهبری کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.cfr.org/articles/gauging-the-impact-of-massive-u-s-israeli-strikes-on-iran|title=Gauging the Impact of Massive U.S. -Israeli Strikes on Iran|website=Council on Foreign Relations|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[حسین جبل عاملیان]]
| |
| | رئیس [[سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات مرتبط با هستهای کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/israel-us-attack-iran-trump-says-major-combat-operations|title=Live Updates: U.S. -Israel strikes killed 40 Iranian leaders, including Khamenei, sources say|website=CBS News|date=February 28, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[رضا مظفرینیا]]
| |
| | رئیس سابق سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات هوایی کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/world/iran/us-israel-attacks-iran-protests-nuclear-talks-rcna253784|title=U.S. and Israel attack Iran as Trump urges Iranians to 'take over' the government|website=NBC News|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[سید مجید موسوی]]
| |
| | فرمانده [[نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴
| |
| | در حملات هوایی به رهبری سپاه پاسداران کشته شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/01/world/iran-attack-khamenei-trump|title=Live Updates: Iran Vows to Avenge Leader's Death as Strikes Continue|last=|date=1 March 2026|website=The New York Times|accessdate=1 March 2026}}</ref>
| |
| |-
| |
| | [[مهدی فروتن]]
| |
| | رئیس کمیسیون اخلاق کمیته ملی المپیک
| |
| | ۹ اسفند ۱۴۰۴<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.ilna.ir/بخش-ورزشی-7/1757488-رئیس-کمیسیون-اخلاق-کمیته-ملی-المپیک-به-شهادت-رسید |عنوان= رئیس کمیسیون اخلاق کمیته ملی المپیک به شهادت رسید| ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://www.iranintl.com/202603014594 |عنوان=مهدی فروتن، رئیس کمیسیون اخلاق کمیته ملی المپیک، کشته شد | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی= }}</ref>
| |
| |
| |
| |-
| |
| |[[غلامرضا رضائیان]]
| |
| |سرتیپ پاسدار فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
| |
| |۱۰ اسفند ۱۴۰۴
| |
| |
| |
| |}
| |
| | |
| == تأثیر ==
| |
| {{اصلی|بحران رهبری ۱۴۰۴ ایران}}
| |
| بنا به گزارشها، این مرگها منجر به خلاء قدرت شده است، به طوری که رسانههای دولتی ایران عزای عمومی اعلام کردهاند و ناظران بینالمللی نسبت به فروپاشی یا تشدید احتمالی اوضاع هشدار دادهاند. مقامات آمریکایی و اسرائیلی این عملیات را گامی به سوی تغییر رژیم توصیف کردند، در حالی که ایران قول تلافی داده است.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/01/supreme-leader-killed-as-us-and-israel-wage-war-on-iran-what-we-know-so-far-on-day-two|title=Supreme leader killed as US and Israel wage war on Iran: what we know so far on day two|website=The Guardian|date=March 1, 2026|accessdate=March 1, 2026}}</ref>
| |
| | |
| == منابع ==
| |
| {{پانویس}}
| |