زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| عرض = | | عرض = | ||
| بخشی از = | | بخشی از = | ||
| اندازه تصویر = | | اندازه تصویر = | ||
| جایگزین = | | جایگزین = | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر =تصویر یکی از دختران شهید در حمله آمریکا و اسرائیل به مدرسه دخترانه میناب | ||
| image_alt = | | image_alt =حمله موشکی آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب | ||
| فایل پادکست = | | فایل پادکست =جنگ رمضان.ogg | ||
| حجم فایل پادکست = | | حجم فایل پادکست =4/05 | ||
| تاریخ = ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا اکنون | | تاریخ = ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا اکنون | ||
| مکان = ایران و منطقه خاورمیانه | | مکان = ایران و منطقه خاورمیانه | ||
| خط ۴۰: | خط ۳۹: | ||
| پانویس = | | پانویس = | ||
| جعبه لشکرکشی = | | جعبه لشکرکشی = | ||
}} | |image=جنگ رمضان.jpg|caption=لحظاتی پس از حمله موشکی آمریکا به مدرسه شجره طیبه میناب}} | ||
'''جنگ رمضان؛''' | '''جنگ رمضان؛''' حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران که با نامهای دیگری همچون جنگ تحمیلی سوم، یا عملیات [[وعده صادق (عملیات نظامی)|وعده صادق ۴]]، خشم حماسی یا عملیات شیر یهودا شناخته میشود. | ||
در اسفند ۱۴۰۴ش، مجموعهای از درگیریهای نظامی میان [[جمهوری اسلامی ایران]] از یک سو و [[ایالات متحده آمریکا]] و [[اسرائیل]] از سوی دیگر بود که در بستر تنشهای دیرینه سیاسی و امنیتی میان ایران و غرب شکل گرفت. ریشههای این تنش به پس از [[انقلاب اسلامی ۱۳۵۷|انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ش]] و تقابل راهبردی ایران با سیاستهای آمریکا در منطقه بازمیگردد؛ اختلافاتی که با موضوعاتی مانند [[برنامه هستهای ایران]]، تحریمهای بینالمللی و رقابتهای منطقهای در دهههای بعد تشدید شد. | در اسفند ۱۴۰۴ش، مجموعهای از درگیریهای نظامی میان [[جمهوری اسلامی ایران]] از یک سو و [[ایالات متحده آمریکا]] و [[اسرائیل]] از سوی دیگر بود که در بستر تنشهای دیرینه سیاسی و امنیتی میان ایران و غرب شکل گرفت. ریشههای این تنش به پس از [[انقلاب اسلامی ۱۳۵۷|انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ش]] و تقابل راهبردی ایران با سیاستهای آمریکا در منطقه بازمیگردد؛ اختلافاتی که با موضوعاتی مانند [[برنامه هستهای ایران]]، تحریمهای بینالمللی و رقابتهای منطقهای در دهههای بعد تشدید شد. | ||
| خط ۵۰: | خط ۴۹: | ||
با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران، درگیری به جنگی چندوجهی تبدیل شد که شامل حملات موشکی، عملیاتهای ترور هدفمند، حملات سایبری و جنگ رسانهای بود. ایران نیز در پاسخ، اهدافی در اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار داد و دامنه درگیری به برخی کشورهای منطقه نیز کشیده شد. | با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به اهدافی در ایران، درگیری به جنگی چندوجهی تبدیل شد که شامل حملات موشکی، عملیاتهای ترور هدفمند، حملات سایبری و جنگ رسانهای بود. ایران نیز در پاسخ، اهدافی در اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه را هدف قرار داد و دامنه درگیری به برخی کشورهای منطقه نیز کشیده شد. | ||
این جنگ تلفات انسانی و خسارات گستردهای در ایران و برخی مناطق دیگر بر جای گذاشت و با واکنشهای گستردهٔ بینالمللی همراه شد. در پی این درگیری، پیامدهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی مهمی در | این جنگ تلفات انسانی و خسارات گستردهای در ایران و برخی مناطق دیگر بر جای گذاشت و با واکنشهای گستردهٔ بینالمللی همراه شد. در پی این درگیری، پیامدهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی مهمی در [[ایران]]، [[خاورمیانه]] و حتی اقتصاد جهانی بهویژه در حوزهٔ [[انرژی]] و [[تجارت]]، پدید آمد. | ||
== زمینهها == | == زمینهها == | ||
=== انقلاب اسلامی ایران === | === انقلاب اسلامی ایران === | ||
[[پرونده:نماز جماعت در سفارت آمریکا.jpg|بندانگشتی|برگزاری نماز جماعت در [[سفارت آمریکا در تهران]]، پس از [[تسخیر سفارت آمریکا|تسخیر]]. بر روی سقف یکی از بناها، نوشته شده است: «آمریکا دشمن امت»]] | [[پرونده:نماز جماعت در سفارت آمریکا.jpg|بندانگشتی|برگزاری [[نماز جماعت]] در [[سفارت آمریکا در تهران]]، پس از [[تسخیر سفارت آمریکا|تسخیر]]. بر روی سقف یکی از بناها، نوشته شده است: «آمریکا دشمن امت»|جایگزین=نماز جماعت در سفارت آمریکا در تهران پس از تسخیر]] | ||
پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در سال ۱۳۵۷ش و سقوط [[حکومت پهلوی]]، ساختار سیاسی کشور را از [[نظام سلطنتی]] به [[جمهوری اسلامی]] تغییر داد و موجب دگرگونی ژئوپلیتیکی در منطقه و بازتعریف روابط | پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] در سال ۱۳۵۷ش و سقوط [[حکومت پهلوی]]، ساختار سیاسی کشور را از [[نظام سلطنتی]] به [[جمهوری اسلامی]] تغییر داد و موجب دگرگونی ژئوپلیتیکی در منطقه و بازتعریف روابط ایران با قدرتهای جهانی شد؛ در این میان [[ایالات متحده آمریکا]] بهدلیل تعارض در سیاستها و ارزشها به یکی از مهمترین مخالفان جمهوری اسلامی تبدیل شد و با بهرهگیری از ابزارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی کوشید نفوذ منطقهای ایران را محدود کند و آن را به سازش وادارد، در حالی که مقاومت ایران به تداوم تقابل و بقای سیاسی نظام انجامید. با گذشت زمان و افزایش نفوذ منطقهای ایران، این تقابل تشدید شد و ایران که پیشتر از سوی رئیسجمهور وقت آمریکا جزیره ثبات، خوانده شده بود، در دورههای بعدی در گفتمان برخی رؤسای جمهور آمریکا بهعنوان بخشی از [[محور شرارت]] معرفی شد. در این روند، سیاست آمریکا در قبال ایران در چارچوب الگویی موسوم به [[بازی جوجه]] (Game of Chicken)، قابل تحلیل دانسته شده است؛ الگویی که با افزایش تدریجی تنش، طرف مقابل را تا آستانه درگیری نظامی پیش میبرد تا او را به عقبنشینی وادارد، اما مقاومت ایران موجب شد این تقابل در برخی مقاطع به تنشهای آشکار و نزدیک به رویارویی نظامی برسد. این وضعیت در بستر دیدگاه استثناگرایی آمریکایی و در مقابل تأکید جمهوری اسلامی بر استقلال و نفی سلطه قدرتهای بزرگ، شکل گرفته است.<ref>ذوالفقاری و احمدینژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص10-18.</ref> در ادامه، چالشهایی مانند [[برنامه هستهای ایران]] به محور اصلی اختلاف تبدیل شد و با رهبری آمریکا به اعمال تحریمهای گسترده بینالمللی انجامید، در حالی که ایران در برابر این فشارها سیاست صبر راهبردی را در پیش گرفت.<ref>ذوالفقاری و احمدینژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، 1402ش، ص22-25.</ref> | ||
=== اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ش === | === اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ش === | ||
[[پرونده:مسجد جامع ابوذر تهران.jpg|بندانگشتی|[[مسجد جامع ابوذر]] تهران، پس از آتشسوزی توسط اغتشاشگران در اعتراضات ۱۴۰۴ش]] | [[پرونده:مسجد جامع ابوذر تهران.jpg|بندانگشتی|[[مسجد جامع ابوذر]] تهران، پس از آتشسوزی توسط اغتشاشگران در اعتراضات ۱۴۰۴ش|جایگزین=مسجد جامع ابوذر تهران]] | ||
ایران در دی ماه ۱۴۰۴ش شاهد [[اعتراضات دی ۱۴۰۴|اعتراضاتی]] وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی|هفتم دی]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی قیمت سکه و دلار کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمعهای اعتراضی از بازار [[تهران]] آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/تجمع-جمعی-از-کسبه-پاساژ-علاءالدین-در-اعتراض-به-بی-ثباتی-قیمت تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بیثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستانها]» خبرگزاری فارس؛ «[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشتهشدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی انجامید. هرچند منابع رسمی، عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانههای مخالف جمهوری اسلامی، مسئولیت این کشتار را متوجه نیروهای نظامی و امنیتی کردند. در ادامه جریان ناآرامیها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ | ایران در دی ماه ۱۴۰۴ش شاهد [[اعتراضات دی ۱۴۰۴|اعتراضاتی]] وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی|هفتم دی]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی قیمت سکه و دلار کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمعهای اعتراضی از بازار [[تهران]] آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/تجمع-جمعی-از-کسبه-پاساژ-علاءالدین-در-اعتراض-به-بی-ثباتی-قیمت تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بیثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستانها]» خبرگزاری فارس؛ «[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشتهشدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی انجامید. هرچند منابع رسمی، عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانههای مخالف جمهوری اسلامی، مسئولیت این کشتار را متوجه نیروهای نظامی و امنیتی کردند. در ادامه جریان ناآرامیها، در روزهای [[۱۸ دی|۱۸]] و [[۱۹ دی]]، با انتشار فراخوانهایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]] وسیع مبدل شد.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، وبسایت یورونیوز.</ref> | ||
وقایع دی ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت ناگفتههایی از پشتپرده حوادث دیماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟]»، وبسایت فرارو.</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروههای مخالف جمهوری اسلامی، با اتهامهایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، وبسایت یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواستها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/26/sazegara-three-military-options-for-handling-the-iranian-issue-are-on-trumps-table سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]»، وبسایت یورونیوز.</ref> رضا پهلوی، نیز بهعنوان یکی از طرفداران [[سقوط جمهوری اسلامی ایران]]، از [[دونالد ترامپ]] خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبهنظامی ([[بسیج مستضعفین|بسیج]]) حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر شود.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]", politico news.</ref> در چنین شرایطی که برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کردهاند،<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> ترامپ، مدعی شد که قصد دارد به بهانه آنچه که سرکوب خونین اعتراضات در ایران میخواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربهزدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ میخواهد شرایط را برای تغییر رژیم در ایران فراهم کند]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در [[۲۶ دی]]، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست به اعتراضات ادامه دهند و وعده داد که کمک در راه است. سفیر ایران در [[سازمان ملل متحد|سازمان ملل]]، به این موضع واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت علیه دولتها دانست. کمی بعد [[روسیه]] نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref> | وقایع دی ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دیماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت ناگفتههایی از پشتپرده حوادث دیماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟]»، وبسایت فرارو.</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروههای مخالف جمهوری اسلامی، با اتهامهایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جانباختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، وبسایت یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواستها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/26/sazegara-three-military-options-for-handling-the-iranian-issue-are-on-trumps-table سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]»، وبسایت یورونیوز.</ref> رضا پهلوی، نیز بهعنوان یکی از طرفداران [[سقوط جمهوری اسلامی ایران]]، از [[دونالد ترامپ]] خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبهنظامی ([[بسیج مستضعفین|بسیج]]) حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر شود.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]", politico news.</ref> در چنین شرایطی که برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کردهاند،<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> ترامپ، مدعی شد که قصد دارد به بهانه آنچه که سرکوب خونین اعتراضات در ایران میخواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربهزدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ میخواهد شرایط را برای تغییر رژیم در ایران فراهم کند]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در [[۲۶ دی]]، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست به اعتراضات ادامه دهند و وعده داد که کمک در راه است. سفیر ایران در [[سازمان ملل متحد|سازمان ملل]]، به این موضع واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت علیه دولتها دانست. کمی بعد [[روسیه]] نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref> | ||
=== مذاکرات ایران و آمریکا === | === مذاکرات ایران و آمریکا === | ||
[[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا در 1404.jpg|بندانگشتی|هیئت دیپلماسی ایرانی در زمان مذاکره با | [[پرونده:مذاکرات ایران و آمریکا در 1404.jpg|بندانگشتی|هیئت دیپلماسی ایرانی در زمان [[مذاکره با آمریکا]]، در اردیبهشت ۱۴۰۴ش|جایگزین=هیئت دیپلماسی ایرانی در زمان مذاکره با آمریکا]] | ||
در [[۱۷ بهمن]]، ایران و ایالات متحده، مذاکرات غیرمستقیم هستهای را در مسقط، پایتخت [[عمان]]، آغاز کرد. دور دوم گفتوگوهای هستهای در [[ژنو]] برگزار شد.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]", Axios; "[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی | در [[۱۷ بهمن]]، ایران و ایالات متحده، مذاکرات غیرمستقیم هستهای را در مسقط، پایتخت [[عمان]]، آغاز کرد. دور دوم گفتوگوهای هستهای در [[ژنو]] برگزار شد.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]", Axios; "[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریسم و در تلاش برای ساخت [[سلاح هستهای]] خواند و از توسعه [[برنامه موشکی ایران]] برای هدف قرار دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>"[https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78 Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union]", Financial Times..</ref> با این همه ایران، همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیسجمهور ایران، [[مسعود پزشکیان]] نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیادهخواهی آمریکا نخواهد شد.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> یک روز پیش از آغاز جنگ، دومین دور مذاکرات به پایان رسید و در میانه آن ادوات نظامی بیشتری از آمریکا به منطقه [[غرب آسیا|خاورمیانه]] منتقل شد. سفرهای ناگهانی و تحرکات نظامی آمریکا توسط تحلیلگران به حمله قریبالوقوع در منطقه اشاره داشت.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکاییها به منطقه شدت گرفت]»، اطلاعات آنلاین.</ref> یک روز قبل از آغاز حملات، ترامپ رسماً اعلام کرد که میخواهد با ایران به توافق برسد، اما ایران آنچه او میخواهد را در مذاکرات تکرار نمیکند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138958/ترامپ-می-خواهم-با-ایران-به-توافق-برسم ترامپ: میخواهم با ایران به توافق برسم]»، اطلاعات آنلاین.</ref> مقامهای آمریکایی و اروپایی نیز تأیید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیتهای [[غنیسازی اورانیوم]]، اعمال محدودیتهای سختگیرانه بر برنامهٔ [[موشکهای بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروههای نیابتی منطقهای مانند [[حماس]]، [[حزب الله لبنان|حزبالله]] و [[انصارالله یمن]]. پاسخ اولیه ایران، مخالفت با این ادعاها بود. مهدی محمدی، مشاور ارشد [[محمدباقر قالیباف]]، در مصاحبهای تلویزیونی گفت که شرایط واشینگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیمشدن و خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref> | ||
=== انتقال تجهیزات نظامی === | === انتقال تجهیزات نظامی === | ||
==== از سمت آمریکا ==== | ==== از سمت آمریکا ==== | ||
در [[۳ بهمن]] ۱۴۰۴ش، ترامپ اعلام کرد که یک ناوگان نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر [[یواساس آبراهام لینکلن]] (سیویان-۷۲) و چند ناوشکن، عازم | [[پرونده:ناو آبراهام لینکن.jpg|بندانگشتی|اعزام ناو هواپیمابر [[یواساس آبراهام لینکلن]] به همراه ناوگروههای پشتیبانی، به منطقه خاورمیانه|جایگزین=ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن]]در [[۳ بهمن]] ۱۴۰۴ش، ترامپ اعلام کرد که یک ناوگان نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر [[یواساس آبراهام لینکلن]] (سیویان-۷۲) و چند ناوشکن، عازم خاورمیانه است.<ref>"[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]", The Guardian</ref> در همان روز یک پهپاد آمریکایی در [[تنگه هرمز]] مفقود شد، اما سخنی از نحوهٔ سقوط آن منتشر نشد. برخی رسانهها گمانهزنی کردند که این پهپاد با عملیات الکترونیکی ایران ساقط شده است.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138906/ایران-پهپاد-۲۲۰-میلیون-دلاری-آمریکا-را-در-تنگه-هرمز-زد ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد و در میانه مذاکرات، ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، [[یواساس جرالد آر. فورد]]، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد و اعلام کرد بهترین اتفاقی که میتواند رخ دهد، تغییر رژیم در ایران است.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> در [[۱۴ بهمن]] ۱۴۰۴ش، یک فروند [[شاهد ۱۳۹|پهپاد شناسایی شاهد ۱۳۹]] ایرانی در نزدیکی [[دریای عرب]]، توسط [[لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲|اف-۳۵]] آمریکایی ساقط شد. ادعا شده بود این پهپاد بسیار به ناو هواپیمابر آمریکایی نزدیک شده بود.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/946347/جزئیات-سرنگونی-پهپاد-ایرانی-که-به-ناو-آمریکا-نزدیک-شد جزئیات سرنگونی پهپاد ایرانی که به ناو آمریکا نزدیک شد]»، وبسایت فرارو.</ref> یک روز به آغاز تجاوز آمریکا به خاک ایران، [[پایگاه العدید|پایگاه آمریکایی العدید]] در [[قطر]]، از نیروها و ادوات نظامی آمریکایی تخلیه شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138926/آمریکا-از-پایگاه-العدید-قطر-فرار-کردند-عکس آمریکا از پایگاه العدید قطر فرار کردند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> | ||
==== از سمت ایران ==== | ==== از سمت ایران ==== | ||
| خط ۷۷: | خط ۷۴: | ||
== نامهای جنگ و عملیاتها == | == نامهای جنگ و عملیاتها == | ||
حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ش به سرزمین ایران با عناوین مختلفی | حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ش به سرزمین ایران با عناوین مختلفی نامگذاری شده است. در ایران این جنگ با عنوان جنگ تحمیلی سوم<ref>«[https://www.mehrnews.com/news/6764287/تصاویر-۶۰-ساعت-اول-جنگ-تحمیلی-سوم تصاویر ۶۰ ساعت اول جنگ تحمیلی سوم]»، خبرگزاری مهر.</ref> یا [[جنگ رمضان]]، شناخته میشود. از سوی دیگر ارتش ایالات متحده آمریکا، نام این عملیات را خشم حماسی نامید.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù
-ØÙ
اسÛ%C2»-عÙÛÙ-جÙ
ÙÙرÛ-اسÙاÙ
Û-را-Ù
Ùتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات خشم حماسی علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، وبسایت ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل نیز این جنگ با نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد. رسانههایی همچون [[سیانان (رسانه)|سیانان]] تحلیل کردند که این نامگذاری برای مقابله با روایت [[فتح خیبر]] در دیدگاه [[شیعیان]] است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران شیر یهودا نامگذاری شده است]»، وبسایت سیانان فارسی.</ref> نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز حملات تلافیجویانه خود را با عنوان عملیات وعده صادق ۴ آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم؛ «[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، اطلاعات آنلاین.</ref> | ||
== تاریخچه == | |||
=== آغاز جنگ === | |||
در صبح ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و آمریکا حملهای مشترک را به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، محل [[بیت رهبر جمهوری اسلامی ایران]]، [[سید علی خامنهای]] بود. [[کاخ ریاستجمهوری ایران]] و [[شورای عالی امنیت ملی]] نیز در محدودهای قرار داشت که هدف حمله موشکی قرار گرفت.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این حملات سرآغازی بود برای حملات متعدد موشکی، هوایی و سایبری بر علیه جمهوری اسلامی ایران. به گزارش هلالاحمر ایران، در روز اول جنگ، ۲۴ استان ایران هدف حملات قرار گرفته است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527966/747-مصدوم-و-201-شهید-اکنون-24-استان-مورد-اصابت 747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
خبرگزاریهای ایرانی و [[صدا و سیمای جمهوری اسلامی]] ایران سریعاً از انتقام سخت و پاسخی قوی سخن گفتند. مقامات ایران نیز با هدف پرهزینه کردن جنگ برای آمریکا، اسرائیل و شرکای اقتصادی و نظامی آنها، اقدام به اجرای حملات خود شد. در ساعت ۱۲ ظهر، اولین موشکها از سوی ایران به سوی اهدافی در اسرائیل شلیک شد. ایران همچنین در پاسخ به تجاوز به خاکش، چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ [[خلیج فارس]] و کشورهای منطقه را هدف قرار داد.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> | |||
=== آتشبس موقت === | |||
جنگ تا تاریخ 18 فروردین 1405 به طور فعال ادامه داشت و در بامداد 19 فروردین، با اعلام طرفین درگیر، آتشبسی دو هفتهای اعلام گردید. با اعلام آتشبس درگیریهای نظامی خاتمه یافت اما همچنان اختلافهای سیاسی و اقتصادی پابرجا بود. در دوران آتشبس ایران همچون دوران جنگ، بسته ماندن تنگه هرمز را به صورت فعال اجرا کرد. در مقابل نیروهای آمریکایی و اسرائیلی نیز به تقویت قوای نظامی خود ادامه دادند. آمریکا برای بیاثر کردن بستهبودن تنگه هرمز و همچنین جلوگیری از تجارت آبی ایران، اقدام به یک محاصره دریایی کرد و کشتیهایی که از مبدا ایران یا به مقصد ایران بودند را توقیف یا مانع از عبور آنها در آبهای بینالمللی میشد. ایران نیز این اقدام را نقض آتشبس تلقی میکرد و از باز شدن تنگه هرمز جلوگیری به عمل میآورد.<ref name=":0">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1367654/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D9%81-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B4%D9%88%D8%AF آتشبس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتیهای تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود]»، خبرگزاری تابناک.</ref> آتشبس در تاریخ 1 اردیبهشت 1405 به پایان رسید و پس از آن طرفین با تمدید آتشبس موافقت کردند. آتش بس دوم بدون هیچ محدودیت زمانی اعلام شد. تمدیدی که از سوی برخی تحلیلگران، عملیات فریب برای حملات بعدی از سوی آمریکا و اسرائیل تلقی میشد.<ref name=":018">«[https://www.asriran.com/fa/news/1157720/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8 تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟]»، خبرگزاری عصرایران.</ref><ref name=":021">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1368520/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE تحلیل رسانههای غربی از تمدید آتشبس ترامپ]»، خبرگزاری تابناک.</ref> | |||
==== مذاکرات ==== | |||
در زمان آتشبس، گفتگوهای دیپلماتیک بین ایران و آمریکا با جدیت پیگیری میشد و پاکستان به عنوان طرف سوم، میزبان مذاکرات طرفین بود. هیئت دیپلماتیک ایرانی، برای آغاز مذاکره شرایط دهگانهای را تعریف کردند که پس از قبول طرف آمریکایی، مذاکرات به صورت رسمی آغاز شد.<ref name=":019">«[https://www.asriran.com/fa/news/1157720/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8 تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟]»، خبرگزاری عصرایران.</ref> دور اول مذاکرات بین هیئت ایرانی و آمریکایی در کشور پاکستان به تاریخ 22 فروردین 1405 برگزار شد. بنابر اعلام رسانهها، قرار بود تا در هفته منتهی به پایان آتشبس، دور جدید مذاکرات نیز برگزار شود اما این مذاکرات از سوی ایران لغو شد.<ref name=":023">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1368520/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%E2%80%8C%D8%A8%D8%B3-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE تحلیل رسانههای غربی از تمدید آتشبس ترامپ]»، خبرگزاری تابناک.</ref> | |||
در این میان، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا با محدودیت زمانی 60 روزه جنگ طبق قوانین کنگره آمریکا مواجه بود. طبق این قانون، رئیس جمهور آمریکا اجازه ندارد بیش از 60 روز کشور را در حالت جنگی نگهدارد بدون اینکه تاییده کنگره آمریکا را نداشته باشد.<ref name=":020">«[https://www.asriran.com/fa/news/1157720/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A8%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A8 تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟]»، خبرگزاری عصرایران.</ref> | |||
== اهداف جنگ == | == اهداف جنگ == | ||
بر اساس گفتههای | بر اساس گفتههای رئیسجمهور آمریکا و همچنین مواضعی که نخستوزیر اسرائیل در قبال ایران گرفت، اهداف مختلفی برای جنگ با ایران اعلام شده بود. ترامپ به صراحت از تغییر رژیم در ایران سخن میگفت و آن را بهترین اتفاقی میدانست که در این جنگ آن را توقع داشت. او همچنین از تسلیم بیقید و شرط سخن میگفت. در اسرائیل نیز تمرکز جنگ با هدف از کار انداختن توان نظامی و ادعای عدم اشاعه هستهای شکل گرفته بود. رسانههای تحلیلی گزارش دادهاند که با طولانیتر شدن جنگ، اهداف نهایی ایالات متحده و اسرائیل دچار واگرایی شده است. ایالات متحده تحت مدیریت [[دونالد ترامپ]]، رویکردی موسوم به مدل [[ونزوئلا]] را دنبال میکند؛ این راهبرد بر پایهٔ حذف رهبری سیاسی ارشد و جایگزینی آن با چهرههای عملگرا از بدنه داخلی قدرت استوار است تا ضمن حفظ ساختار اداری کشور، دسترسی به ذخایر عظیم انرژی تأمین شود. در مقابل، اسرائیل استراتژی کوتاه کردن چمن (Mowing the Grass) را برگزیده است که هدف آن نه لزوماً تغییر سریع رژیم، بلکه تضعیف مستمر و سیستماتیک توانمندیهای نظامی، زیرساختی و فرماندهی ایران برای مدیریت درگیری در بلندمدت و رفع تهدیدات امنیتی علیه خود است.<ref name=":13223">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> | ||
در حوزهٔ عملیاتی، اگرچه هماهنگی نزدیکی در انهدام سایتهای پدافند هوایی، مراکز موشکی و تأسیسات استراتژیک وجود داشته، اما اختلافات بر سر انتخاب اهداف بهوضوح نمایان شده است. در حالی که ترامپ بر حفظ برخی مهرههای داخلی برای مذاکرات آتی و جلوگیری از جهش قیمت جهانی نفت تأکید دارد، اسرائیل با گسترش حملات به زیرساختهای غیرنظامی، آبشیرینکنها و میادین گازی (نظیر پارس جنوبی)، به دنبال فلج کردن کامل توان اقتصادی و لجستیکی ایران است. این تضاد منافع، بهویژه در موضوع ترور مقامات ارشد، سبب شده تا تلاشهای دیپلماتیک آمریکا برای یافتن طرف گفتگو در داخل ایران، با چالشهای جدی مواجه شود.<ref name=":13222">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> | در حوزهٔ عملیاتی، اگرچه هماهنگی نزدیکی در انهدام سایتهای پدافند هوایی، مراکز موشکی و تأسیسات استراتژیک وجود داشته، اما اختلافات بر سر انتخاب اهداف بهوضوح نمایان شده است. در حالی که ترامپ بر حفظ برخی مهرههای داخلی برای مذاکرات آتی و جلوگیری از جهش قیمت جهانی نفت تأکید دارد، اسرائیل با گسترش حملات به زیرساختهای غیرنظامی، آبشیرینکنها و میادین گازی (نظیر پارس جنوبی)، به دنبال فلج کردن کامل توان اقتصادی و لجستیکی ایران است. این تضاد منافع، بهویژه در موضوع ترور مقامات ارشد، سبب شده تا تلاشهای دیپلماتیک آمریکا برای یافتن طرف گفتگو در داخل ایران، با چالشهای جدی مواجه شود.<ref name=":13222">"[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> | ||
| خط ۸۶: | خط ۹۸: | ||
== گونههای عملیات در جنگ == | == گونههای عملیات در جنگ == | ||
=== حمله هدفمند (ترور) === | === حمله هدفمند (ترور) === | ||
ترور هدفمند بهمعنای شناسایی و حذف فیزیکی توسط یک دولت است. اقدامی که توسط پیمانهای بینالمللی بهعنوان جنایت علیه بشریت تعریف شده است.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بینالمللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404ش، ص287.</ref> این سیاست نظامی توسط دولت اسرائیل و بعضاً ایالات متحده آمریکا | ترور هدفمند بهمعنای شناسایی و حذف فیزیکی توسط یک دولت است. اقدامی که توسط پیمانهای بینالمللی بهعنوان [[جنایت علیه بشریت]] تعریف شده است.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بینالمللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404ش، ص287.</ref> این سیاست نظامی توسط دولت اسرائیل و بعضاً ایالات متحده آمریکا در سالهای متمادی، پیگیری میشود. این سیاست بارها علیه ایران اجرا شده و دانشمندان، سیاستمداران و نظامیان ایرانی، هدف اینگونه حملات بودهاند.<ref>تاجیک خاوه، «ترورهای هدفمند دانشمندان و فرماندهان نظامی ایران؛ تحلیل مصداق جنایت بینالمللی در چارچوب حقوق بشر»، 1404ش، ص295-296.</ref> این ترورها در [[جنگ رمضان]] نیز از سوی اسرائیل و آمریکا انجام گرفت و در پی آن تعداد بسیاری از مقامات نظامی، سیاسی و علمی ایران کشته شدند.<ref name=":017">«[https://defapress.ir/fa/news/820728/وزارت-دفاع-شکستهای-پیاپی-دشمن-در-جنگ-رمضان-با-ترور-جبرانشدنی-نیست وزارت دفاع: شکستهای پیاپی دشمن در جنگ رمضان با ترور جبرانشدنی نیست]»، خبرگزاری دفاع مقدس؛ "[https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-us-israel-goals-diverge-oil-leaders The Diverging U.S. and Israeli Goals in Iran Are Making the Endgame Even Murkier]'". Carnegie Endowment.</ref> در مقابله با این تهدید و در جهت حل خلأ فرماندهی، مقامات ایرانی از تعیین جانشینهای فرماندهی، از ۳ تا ۷ لایه بعدی خبر دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/برای-هر-فرمانده-تا-4-جانشین-انتخاب-شده-است برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم؛ «[https://nournews.ir/fa/news/303047/3-تا-7-سطح-جایگزین-برای-فرماندهان-و-مسئولان-تعیین-شده-است ۳ تا ۷ سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است]»، وبسایت نورنیوز.</ref> همچنین در برخی موارد، نیروهای مسلح ایران نیز به اقدام متقابل دست زده و نظامیان آمریکایی و اسرائیلی را بهصورت هدفمند مورد حمله قرار داد. در این راستا، پس از آنکه برخی پایگاهها تخلیه و نیروها در هتلها مستقر شده بودند، این هتلها هدف حملات موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529712/اعتراف-رسمی-آمریکا-به-پنهان-شدن-نظامیانش-در-هتل-ها اعتراف رسمی آمریکا به پنهانشدن نظامیانش در هتلها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== حمله به متحدان === | === حمله به متحدان === | ||
[[پرونده:حمله ایران به الخرج عربستان.jpg|بندانگشتی|432x432پیکسل|خسارات ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران به فرودگاه الخرج | [[پرونده:حمله ایران به الخرج عربستان.jpg|بندانگشتی|432x432پیکسل|خسارات ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران به فرودگاه الخرج [[عربستان سعودی|عربستان]]، محل حضور نیروهای آمریکایی در منطقه|جایگزین=خسارات ناشی از حملات موشکی و پهپادی ایران به فرودگاه الخرج عربستان]] | ||
با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به مناطقی در ایران، نیروهای مسلح ایران علاوه بر حملات مستقیم به زیرساختهای نظامی و امنیتی اسرائیل، به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه اقدام کردند. در این حملات، شبکههای راداری آمریکایی در کشورهای [[امارات متحده عربی|امارات]]، [[ | با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به مناطقی در ایران، نیروهای مسلح ایران علاوه بر حملات مستقیم به زیرساختهای نظامی و امنیتی اسرائیل، به پایگاههای آمریکا در کشورهای منطقه اقدام کردند. در این حملات، شبکههای راداری آمریکایی در کشورهای [[امارات متحده عربی|امارات]]، [[قطر]]، [[بحرین]] و [[کویت]] مورد هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار گرفتند. این اقدامات در چارچوب تلاش برای تضعیف سامانههای دفاعی و پشتیبانی متحدان منطقهای آمریکا توصیف شده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در همین راستا، مقامات ایرانی اعلام کردند که تمام کشورهایی که از خاک آنها، برای حمله به ایران استفاده شده باشد، هدفی مشروع برای پاسخ میدانند. مقامات تأکید داشتند که چون دسترسی به خاک آمریکا برای نیروهای مسلح ایرانی میسر نیست، پایگاهها و منافع آمریکا را هدف هجوم خود قرار میدهند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529732/عراقچی-پایگاه-های-آمریکا-در-منطقه-هدف-مشروع-ماست عراقچی: پایگاههای آمریکا در منطقه هدف مشروع ماست]»، خبرگزاری تسنیم؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530681/کشورهای-میزبان-پایگاه-های-آمریکایی-هدف-مشروع-ایران-هستند کشورهای میزبان پایگاههای آمریکایی هدف مشروع ایران هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
در این میان، گروههای همسو با ایران، موسوم به محور | در این میان، گروههای همسو با ایران، موسوم به [[محور مقاومت]]، از کشورهایی چون [[عراق]]، [[لبنان]]، [[یمن]] و [[پاکستان]] نیز به درگیری با منافع آمریکا در منطقه اقدام کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> این تقابل به حملات آمریکا و اسرائیل علیه نیروهای همپیمان با ایران در عراق و لبنان انجامید.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528923/حمله-مشترک-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی-به-مقر-حشد-شعبی-در-القائم-عراق حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به مقر حشد شعبی در القائم عراق]»، خبرگزاری تسنیم؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528947/ادامه-حملات-اسرائیل-به-لبنان-دولت-سلام-درخواست-جلسه-اضطراری-کرد ادامه حملات اسرائیل به لبنان/ دولت سلام درخواست جلسه اضطراری کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== مدیریت و حمله به زیرساختها === | === مدیریت و حمله به زیرساختها === | ||
در جریان جنگ ایران و آمریکا، حمله به زیرساختها بهعنوان بخشی از راهبرد جنگ ترکیبی مورد توجه طرفین درگیر قرار گرفت. در این چارچوب، تهدید یا هدفگیری زیرساختهای حیاتی بهویژه در حوزه انرژی، نیروگاهها و تأسیسات اقتصادی بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار راهبردی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی و اقتصاد کشور مطرح شد. در کنار این تهدیدها، عملیات رسانهای و روانی نیز با هدف ایجاد نگرانی عمومی، بیثباتی اقتصادی و تغییر فضای ادراک عمومی نسبت به روند جنگ دنبال میشد. در محاسبات راهبردی طرفهای درگیر، حمله گسترده به زیرساختهای حیاتی ایران با ملاحظات مهمی همراه بود. از یک سو، احتمال واکنش متقابل ایران و گسترش دامنه درگیری به زیرساختهای انرژی و منافع منطقهای طرف مقابل مطرح بود و از سوی دیگر، توان داخلی ایران در بازسازی و ترمیم سریع بسیاری از زیرساختها مورد توجه قرار داشت. همین عوامل سبب شد، تهدید علیه زیرساختها بیشتر در قالب فشار روانی و بازدارندگی متقابل مطرح شود و در عمل با محدودیتهایی روبهرو باشد.<ref name=":03">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | در جریان جنگ ایران و آمریکا، حمله به زیرساختها بهعنوان بخشی از راهبرد جنگ ترکیبی مورد توجه طرفین درگیر قرار گرفت. در این چارچوب، تهدید یا هدفگیری زیرساختهای حیاتی بهویژه در حوزه انرژی، نیروگاهها و تأسیسات اقتصادی بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار راهبردی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی و اقتصاد کشور مطرح شد. در کنار این تهدیدها، عملیات رسانهای و روانی نیز با هدف ایجاد نگرانی عمومی، بیثباتی اقتصادی و تغییر فضای ادراک عمومی نسبت به روند جنگ دنبال میشد. در محاسبات راهبردی طرفهای درگیر، حمله گسترده به زیرساختهای حیاتی ایران با ملاحظات مهمی همراه بود. از یک سو، احتمال واکنش متقابل ایران و گسترش دامنه درگیری به زیرساختهای انرژی و منافع منطقهای طرف مقابل مطرح بود و از سوی دیگر، توان داخلی ایران در بازسازی و ترمیم سریع بسیاری از زیرساختها مورد توجه قرار داشت. همین عوامل سبب شد، تهدید علیه زیرساختها بیشتر در قالب فشار روانی و بازدارندگی متقابل مطرح شود و در عمل با محدودیتهایی روبهرو باشد.<ref name=":03">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
در جریان جنگ رمضان، حملات متعددی به زیرساختهای دولتی و عمومی در ایران شامل مراکز درمانی، مراکز آموزشی و ساختمانهای دولتی انجام گرفت. در این حملات همچنین زیرساختهای نظامی و انتظامی همچون کلانتریها و پایگاههای بسیج نیز هدف حمله قرار گرفتند. این حملات عموماً با هدف ایجاد هراس عمومی و برهم زدن ثبات اجتماعی توصیف شدهاند. دولت ایران در مواجهه با این تهدیدات، تلاش برای تأمین کالاهای اساسی و مدیریت شرایط جنگی را پیش گرفت تا بتواند با کاهش نگرانیهای عمومی و جلوگیری از نارضایتی اجتماعی جنگ را به درستی مدیریت کند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در این میان، رئیسجمهور آمریکا در پیامی تهدید کرد که زیرساختهای انرژی از جمله نیروگاههای برق را هدف حمله قرار خواهد داد.<ref name=":02">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | در جریان جنگ رمضان، حملات متعددی به زیرساختهای دولتی و عمومی در ایران شامل مراکز درمانی، مراکز آموزشی و ساختمانهای دولتی انجام گرفت. در این حملات همچنین زیرساختهای نظامی و انتظامی همچون کلانتریها و [[پایگاه بسیج|پایگاههای بسیج]] نیز هدف حمله قرار گرفتند. این حملات عموماً با هدف ایجاد هراس عمومی و برهم زدن ثبات اجتماعی توصیف شدهاند. دولت ایران در مواجهه با این تهدیدات، تلاش برای تأمین [[کالاهای اساسی]] و مدیریت شرایط جنگی را پیش گرفت تا بتواند با کاهش نگرانیهای عمومی و جلوگیری از نارضایتی اجتماعی جنگ را به درستی مدیریت کند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در این میان، رئیسجمهور آمریکا در پیامی تهدید کرد که زیرساختهای انرژی از جمله نیروگاههای برق را هدف حمله قرار خواهد داد.<ref name=":02">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
در روز چهارم جنگ، ایران رسماً از بسته شدن تنگه هرمز خبر داد و تهدید کرد هیچ شناوری حق عبور از این تنگه را نداشته و در صورت تخطی، مورد حمله قرار خواهد گرفت. اقدامی که با بروز بحران انرژی در جهان همراه شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529749/تنگه-هرمز-بسته-است-عبور-نفتکش-ها-با-پاسخ-قاطع-روبه-رو-می-شود تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکشها با پاسخ قاطع روبهرو میشود]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین مقامات ایرانی تهدید کردند که در صورت آسیب به زیرساختهای انرژی ایران، زیرساختهای انرژی در تمام منطقه هدف حمله قرار خواهد گرفت.<ref name=":04">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | در روز چهارم جنگ، ایران رسماً از بسته شدن [[تنگه هرمز]] خبر داد و تهدید کرد هیچ شناوری حق عبور از این تنگه را نداشته و در صورت تخطی، مورد حمله قرار خواهد گرفت. اقدامی که با بروز بحران انرژی در جهان همراه شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529749/تنگه-هرمز-بسته-است-عبور-نفتکش-ها-با-پاسخ-قاطع-روبه-رو-می-شود تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکشها با پاسخ قاطع روبهرو میشود]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین مقامات ایرانی تهدید کردند که در صورت آسیب به زیرساختهای انرژی ایران، زیرساختهای انرژی در تمام منطقه هدف حمله قرار خواهد گرفت.<ref name=":04">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/04/3548019/آمریکا-در-باتلاق-جنگ-گیر-کرد-چرا-تهدید-زیرساخت-ها-نشانه-شکست-است آمریکا در باتلاق جنگ گیر کرد/ چرا تهدید زیرساختها نشانه شکست است؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== عملیاتهای پرچم دروغین === | === عملیاتهای پرچم دروغین === | ||
در میانهٔ عملیاتهای انجام شده در جریان جنگ رمضان، برخی حملات بهصورت ساختارشکنانه انجام میشد. اینگونه عملیاتها عموماً با عنوان پرچم دروغین برای متوجه کردن هزینه بیشتر به یکی از طرفین درگیری انجام میشد. حمله به پالایشگاه آرامکو در عربستان، یکی از این موارد بود. با وجود آنکه عربستان یکی از همپیمانان آمریکا در جنگ رمضان شناخته میشد و چندین پایگاه آمریکایی در خاک آن کشور، هدف حملات نیروهای ایرانی قرار گرفت، اما حمله به منافع زیرساختی کشورهای منطقه، در بانک اهداف ایران قرار نداشت. از همین رو، پس از حمله به این پالایشگاه در روز سوم جنگ، رسانههای ایرانی این عملیات را از سوی اسرائیل، برای ایجاد اختلال بیشتر در روند روابط کشورهای منطقه عنوان کرد و آن را یک عملیات پرچم دروغین معرفی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529666/منبع-آگاه-خبر-داد-حمله-اسرائیل-به-آرامکو-با-پرچم-دروغین منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با پرچم دروغین]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مقامات ایرانی همچنین تأیید کردند که حملات به منطقه مسکونی بحرین، از سوی نیروهای مسلح ایران نبوده است و احتمالاً یک عملیات پرچم دروغین از سوی اسرائیل بوده است.<ref name=":05">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/03/3547193/بقائی-عملیات-پرچم-دروغین-برای-بدنام-کردن-ایران-افشا-شد بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نیروهای مسلح ایران همچنین تأیید کردند که حملهای به خاک | در میانهٔ عملیاتهای انجام شده در جریان جنگ رمضان، برخی حملات بهصورت ساختارشکنانه انجام میشد. اینگونه عملیاتها عموماً با عنوان پرچم دروغین برای متوجه کردن هزینه بیشتر به یکی از طرفین درگیری انجام میشد. حمله به پالایشگاه آرامکو در عربستان، یکی از این موارد بود. با وجود آنکه عربستان یکی از همپیمانان آمریکا در جنگ رمضان شناخته میشد و چندین پایگاه آمریکایی در خاک آن کشور، هدف حملات نیروهای ایرانی قرار گرفت، اما حمله به منافع زیرساختی کشورهای منطقه، در بانک اهداف ایران قرار نداشت. از همین رو، پس از حمله به این پالایشگاه در روز سوم جنگ، رسانههای ایرانی این عملیات را از سوی اسرائیل، برای ایجاد اختلال بیشتر در روند روابط کشورهای منطقه عنوان کرد و آن را یک [[عملیات پرچم دروغین]] معرفی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529666/منبع-آگاه-خبر-داد-حمله-اسرائیل-به-آرامکو-با-پرچم-دروغین منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با پرچم دروغین]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مقامات ایرانی همچنین تأیید کردند که حملات به منطقه مسکونی بحرین، از سوی نیروهای مسلح ایران نبوده است و احتمالاً یک عملیات پرچم دروغین از سوی اسرائیل بوده است.<ref name=":05">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/03/3547193/بقائی-عملیات-پرچم-دروغین-برای-بدنام-کردن-ایران-افشا-شد بقائی: عملیات پرچم دروغین برای بدنام کردن ایران افشا شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نیروهای مسلح ایران همچنین تأیید کردند که حملهای به خاک [[عمان]]، [[ترکیه]] و [[جمهوری آذربایجان|آذربایجان]] نداشتند و این حملات را نیز بهعنوان پرچم دروغین معرفی کردند.<ref name=":06">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/15/3533219/سفارت-ایران-تعدادی-مامور-موساد-در-عملیات-های-پرچم-دروغین-دستگیر-شدند سفارت ایران: تعدادی مأمور موساد در عملیاتهای پرچم دروغین دستگیر شدند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== عملیاتهای سایبری === | === عملیاتهای سایبری === | ||
همزمان با تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، موج گستردهای از حملات سایبری و عملیات هک علیه زیرساختهای سایبری ایران بهویژه رسانههای خبری نیز آغاز شد. در روز اول جنگ، تمام سایتهایی که مجوز رسمی رسانه را از وزارت ارشاد ایران داشتند، دچار اختلال شدند. | همزمان با تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، موج گستردهای از حملات سایبری و عملیات هک علیه زیرساختهای سایبری ایران بهویژه رسانههای خبری نیز آغاز شد. در روز اول جنگ، تمام سایتهایی که مجوز رسمی رسانه را از وزارت ارشاد ایران داشتند، دچار اختلال شدند. وبسایت خبری تابناک<ref name=":07">«[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360262/هک-سایت-های-خبری-و-تلاش-برای-انتشار-اخبار-جعلی هک سایتهای خبری و تلاش برای انتشار اخبار جعلی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> و [[خبرگزاری ایسنا]] از جمله خبرگزاریهای رسمی ایران بودند که از دسترس خارج شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538633/ایسنا-به-دلایل-فنی-داخلی-در-دسترس-نیست ایسنا به دلایل فنی داخلی در دسترس نیست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> چهار روز پس از آغاز حملات به ایران و در پی احتمال حملات سایبری، [[پلیس فتا|پلیس فتای]] ایران، اخطارها و هشدارهایی را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530366/هشدار-افتا-نسبت-به-رخدادهای-مشکوک-سایبری هشدار افتا نسبت به رخدادهای مشکوک سایبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
در روز چهارم جنگ، جبهه پشتیبانی سایبری در پیامی اعلام کرد که حملات سایبری علیه زیرساختهای ارتباطات نظامی و دولتی اسرائیل انجام خواهد داد. این گروه مدعی شد که در اثر این حمله، تمامی ارتباطات نظامی، دولتی و خصوصی، مختل شده و تمام دادهها و اسناد آنها نابود شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530140/حمله-سایبری-به-زیرساخت-های-ارتباطات-نظامی-و-دولتی-رژیم-صهیونیستی حمله سایبری به زیرساختهای ارتباطات نظامی و دولتی رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین گروه حنظله نیز اقدام به هک زیرساختهای اسرائیل و انتشار اطلاعات مرتبط با نظامیان و شهروندان اسرائیلی اقدام کرد. همچنین ادعا شده که این گروه، شرکت ملی نفت شارجه را نیز هک کرده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529785/شرکت-نفتی-شارجه-هک-شد شرکت نفتی شارجه هک شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | در روز چهارم جنگ، جبهه پشتیبانی سایبری در پیامی اعلام کرد که حملات سایبری علیه زیرساختهای ارتباطات نظامی و دولتی اسرائیل انجام خواهد داد. این گروه مدعی شد که در اثر این حمله، تمامی ارتباطات نظامی، دولتی و خصوصی، مختل شده و تمام دادهها و اسناد آنها نابود شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530140/حمله-سایبری-به-زیرساخت-های-ارتباطات-نظامی-و-دولتی-رژیم-صهیونیستی حمله سایبری به زیرساختهای ارتباطات نظامی و دولتی رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین [[حنظله (گروه سایبری)|گروه حنظله]] نیز اقدام به هک زیرساختهای اسرائیل و انتشار اطلاعات مرتبط با نظامیان و شهروندان اسرائیلی اقدام کرد. همچنین ادعا شده که این گروه، شرکت ملی نفت شارجه را نیز هک کرده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529785/شرکت-نفتی-شارجه-هک-شد شرکت نفتی شارجه هک شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== عملیاتهای رسانهای-شناختی === | === عملیاتهای رسانهای-شناختی === | ||
یکی از محورهای اصلی جنگ تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد هراس اجتماعی معرفی شده است. در مقابل، حضور عمومی مردم و آنچه تابآوری | یکی از محورهای اصلی جنگ تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد هراس اجتماعی معرفی شده است. در مقابل، حضور عمومی مردم و آنچه [[تابآوری ایرانی]] خوانده شده، بهعنوان عاملی در ناکام ماندن این راهبردها توصیف شده است. همچنین بر نقش پیشینه تاریخی و فرهنگی جامعه ایران در تقویت این تابآوری تأکید شده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/چرا-معادلات-راهبردی-جنگ-اخیر-دستخوش-تغییرات-شد چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
== تلفات و خسارات == | == تلفات و خسارات == | ||
=== تلفات انسانی در ایران === | === تلفات انسانی در ایران === | ||
[[پرونده:تشیع+میناب.jpg|بندانگشتی|390x390پیکسل|مراسم تدفین دانشآموزان شهید در فاجعه حمله ارتش آمریکا به مدرسه میناب در هرمزگان]] | [[پرونده:تشیع+میناب.jpg|بندانگشتی|390x390پیکسل|مراسم تدفین دانشآموزان شهید در فاجعه حمله ارتش آمریکا به [[مدرسه شجره طیبه میناب]] در هرمزگان|جایگزین=مراسم تدفین دانشآموزان شهید مدرسه شجره طیبه میناب در هرمزگان]] | ||
در اولین روز درگیری، مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند، سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اندک دانستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> تا ساعات پایانی روز اول جنگ، رسانههای ایرانی از | در اولین روز درگیری، مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند، سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با [[جنگ ۱۲ روزه]] با اسرائیل، اندک دانستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> تا ساعات پایانی روز اول جنگ، رسانههای ایرانی از زندهبودن رهبر جمهوری اسلامی خبر میدادند،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528055/رهبر-انقلاب-استوار-و-محکم-در-حال-فرماندهی-میدان-هستند رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> اما در صبح روز [[۱۰ اسفند]] تأیید شد که تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی ازجمله [[سید علی خامنهای|سیدعلی خامنهای]]، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، بههمراه دختر، داماد، عروس و نوهاش کشته شدهاند.<ref>"[https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes]", BBC News.</ref> کمی بعد، رسانههای ایرانی از کشتهشدن مقامات دیگری در ۲ روز اول جنگ خبر دادند که برخی از آنها عبارت بودند از: | ||
* [[سید عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح؛]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * [[سید عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح؛]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنهای|علی | * [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنهای|علی خامنهای]] و دبیر [[شورای دفاع]]؛<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح؛]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح؛]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله؛ «[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* [[محمد باصری]] - از مسئولان [[وزارت اطلاعات|وزارت اطلاعات؛]]<ref name=":10">[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> | * [[محمد باصری]] - از مسئولان [[وزارت اطلاعات|وزارت اطلاعات؛]]<ref name=":10">[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> | ||
* [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا|سازمان اطلاعات فراجا؛]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا|سازمان اطلاعات فراجا؛]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* [[حسین جبلعاملیان]] - رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی؛<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> | * [[حسین جبلعاملیان]] - رئیس [[سازمان سپند]] و مسئول صنایع نظامی و دفاعی؛<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> | ||
* [[صالح اسدی]] - رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه | * [[صالح اسدی]] - رئیس [[سازمان اطلاعات قرارگاه خاتمالانبیا]]؛<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> | ||
* [[محمد شیرازی]] - رئیس دفتر فرمانده کل قوا؛ | * [[محمد شیرازی]] - رئیس دفتر فرمانده کل قوا؛ | ||
* [[محسن درهباغی]] - معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح؛ | * [[محسن درهباغی]] - معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح؛ | ||
* [[اکبر ابراهیمزاده]] - جانشین رئیس دفتر فرمانده | * [[اکبر ابراهیمزاده]] - جانشین رئیس دفتر فرمانده کل قوا؛ | ||
* [[بهرام حسینی مطلق]] - رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح؛ | * [[بهرام حسینی مطلق]] - رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح؛ | ||
* [[حسنعلی تاجیک]] - رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * [[حسنعلی تاجیک]] - رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر | بنا بر اعلام رئیس [[جمعیت هلال احمر ایران]]، تا روز بیستوپنجم جنگ، ۶۶ کودک زیر پنج سال کشته شدند و حدود سههزار زن که در منازل خود حضور داشتند، زخمی شدند. در میان نیروهای امدادی و درمانی نیز یک نفر از نیروهای هلال احمر کشته و ۱۲ نفر زخمی شدند و در میان کادر درمان ۲۳ نفر کشته و ۱۷۷ نفر زخمی گزارش شد.<ref name=":014">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> | ||
=== خسارات در ایران === | === خسارات در ایران === | ||
در پی حملات هوایی به ایران در طول جنگ رمضان، بسیاری از ساختمانهای نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمانهای دولتی و نظامی میتوان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تأسیسات صداوسیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر ایران، تا روز بیستوپنجم جنگ، بیش از ۸۵٬۱۷۶ مکان غیرنظامی اعم از ۶۴٬۵۸۳ واحد مسکونی و ۱۹٬۶۹۴ واحد تجاری، دچار آسیب شدند. همچنین ۲۸۲ مرکز درمانی شامل بیمارستانها، درمانگاهها، داروخانهها و مراکز بهداشتی هدف قرار گرفتند و برخی از آنها، از جمله بیمارستان مطهری، بهطور کامل از چرخه فعالیت خارج شدند. در این حملات ۶۰۰ مدرسه نیز آسیب دیدند و ۱۷ پایگاه و شعبه جمعیت هلال احمر هدف قرار گرفت.<ref name=":016">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> | در پی حملات هوایی به ایران در طول جنگ رمضان، بسیاری از ساختمانهای نظامی، انتظامی، دولتی و حتی مناطق مسکونی هدف حملات قرار گرفتند. از میان ساختمانهای دولتی و نظامی میتوان به قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تأسیسات صداوسیما، ساختمان وزارت اطلاعات و ساختمان پلیس امنیت اخلاقی اشاره کرد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> بنا بر اعلام رئیس جمعیت هلال احمر ایران، تا روز بیستوپنجم جنگ، بیش از ۸۵٬۱۷۶ مکان غیرنظامی اعم از ۶۴٬۵۸۳ واحد مسکونی و ۱۹٬۶۹۴ واحد تجاری، دچار آسیب شدند. همچنین ۲۸۲ مرکز درمانی شامل بیمارستانها، درمانگاهها، داروخانهها و مراکز بهداشتی هدف قرار گرفتند و برخی از آنها، از جمله بیمارستان مطهری، بهطور کامل از چرخه فعالیت خارج شدند. در این حملات ۶۰۰ مدرسه نیز آسیب دیدند و ۱۷ پایگاه و شعبه جمعیت هلال احمر هدف قرار گرفت.<ref name=":016">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref> | ||
در بخش تجهیزات امدادی و زیرساختی نیز خساراتی گزارش شد؛ از جمله انهدام کامل سه فروند بالگرد امدادی و هدف قرار گرفتن ۴۸ خودروی نجات و ۴۶ دستگاه آمبولانس. همچنین در برخی نقاط کشور، از جمله تهران، فرودگاهها، هواپیماهای مسافربری و مخازن سوخت مورد حمله قرار گرفتند.<ref name=":015">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>[[پرونده:کاخ گلستان در جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|تصویری از آسیبهای کاخ | در بخش تجهیزات امدادی و زیرساختی نیز خساراتی گزارش شد؛ از جمله انهدام کامل سه فروند بالگرد امدادی و هدف قرار گرفتن ۴۸ خودروی نجات و ۴۶ دستگاه آمبولانس. همچنین در برخی نقاط کشور، از جمله تهران، فرودگاهها، هواپیماهای مسافربری و مخازن سوخت مورد حمله قرار گرفتند.<ref name=":015">«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/05/3548698/ثبت-بیش-از-7هزار-مصدوم-تا-روز-نهم-جنگ-در-سرزمین-های-اشغالی ثبت بیش از 7هزار مصدوم تا روز نهم جنگ در سرزمینهای اشغالی]»، خبرگزاری تابناک.</ref>[[پرونده:کاخ گلستان در جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|تصویری از آسیبهای [[کاخ گلستان]]، در [[تهران]]، پس از حملات موشکی آمریکا و اسرائیل|جایگزین=آسیبهای کاخ گلستان]] | ||
در پی حمله موشکی آمریکا به کاخ دادگستری تهران در نزدیکی [[کاخ گلستان]]، این کاخ که به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، متحمل آسیبهایی شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk Day 3 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> در همین حملات، به ساختمان رادیو تهران و [[مسجد ارگ]] آسیب وارد شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528878/ماجرای-حمله-به-رادیو-و-تعطیلی-مراسم-مسجد-ارک-حال-حاج-منصور-ارضی-خوب ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان از تخریب تعدادی از بناهای شاخص تاریخی | در پی حمله موشکی آمریکا به کاخ دادگستری تهران در نزدیکی [[کاخ گلستان]]، این کاخ که به عنوان [[میراث جهانی یونسکو]] ثبت شده است، متحمل آسیبهایی شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk Day 3 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> در همین حملات، به ساختمان رادیو تهران و [[مسجد ارگ]] آسیب وارد شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528878/ماجرای-حمله-به-رادیو-و-تعطیلی-مراسم-مسجد-ارک-حال-حاج-منصور-ارضی-خوب ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان از تخریب تعدادی از بناهای شاخص تاریخی [[سنندج]]، از جمله بنای ملک تجار، امامزاده پیرعمر، منزل متوسل، منزل مجتهدی و منزل امینالاسلام در پی حملات به [[استان کردستان|استان]] خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538347/تخریب-بناهای-شاخص-تاریخی-سنندج تخریب بناهای شاخص تاریخی سنندج]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین حملاتی به حریم [[قلعه فلکالافلاک]] در [[خرمآباد]] موجب آسیب به این بنا و همچنین چندین بنای تاریخی دیگر در این شهر شد. گفته شده است که بنای تاریخی سربازخانه شماره ۲، سربازخانه شماره ۱، ساختمان باشگاه افسران، ساختمان دژبانی (هنگ) و خانه تاریخی قاضی یا آخوند ابو، دچار آسیبهای جدی شده و همچنین دو [[موزه]] مستقر در قلعه، دچار خسارت شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3537455/حمله-آمریکایی-ـ-صهیونی-به-حریم-فلک-الافلاک-تخریب-یک-بنای-ثبت-ملی حمله آمریکایی ـ صهیونی به حریم فلکالافلاک؛ تخریب یک بنای ثبت ملی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در روزهای بعد، خبرهایی از آسیب به [[کاخ چهلستون]] و چند مسجد تاریخی در [[اصفهان]] منتشر شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3536508/حمله-پهپادی-رژیم-صهیونیستی-به-آثار-تاریخی-اصفهان-جنایت-جنگی-است حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به آثار تاریخی اصفهان جنایت جنگی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== تلفات و خسارات برای مهاجمان === | === تلفات و خسارات برای مهاجمان === | ||
[[پرونده:رادار آمریکایی در موفق السلطی.jpg|بندانگشتی|خسارت وارده به رادار برد بلند آمریکایی در حمله پهپادی و موشکی ایران به پایگاه هوایی «موفق السلطی» نیروهای آمریکایی در [[اردن]]]] | [[پرونده:رادار آمریکایی در موفق السلطی.jpg|بندانگشتی|خسارت وارده به رادار برد بلند آمریکایی در حمله پهپادی و موشکی ایران به پایگاه هوایی «موفق السلطی» نیروهای آمریکایی در [[اردن]]|جایگزین=خسارت وارده به رادار برد بلند آمریکایی در حمله پهپادی و موشکی ایرا]] | ||
در جریان حملات تلافیجویانه و دفاعی جمهوری اسلامی | در جریان حملات تلافیجویانه و دفاعی [[جمهوری اسلامی ایران]]، تلفات و خساراتی به نیروهای مهاجم آمریکایی و اسرائیلی، پایگاههای منطقهای آمریکا و پایگاهها و مناطق اقتصادی، زیرساختی و نظامی اسرائیل وارد شد. در روزهای ابتدایی جنگ، رسانههای رسمی آمریکایی، حجم تلفات و خسارات خود را حداقلی توصیف کردند.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù
-ØÙ
اسÛ%C2»-عÙÛÙ-جÙ
ÙÙرÛ-اسÙاÙ
Û-را-Ù
Ùتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات خشم حماسی علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، وبسایت ایندیپندنت فارسی.</ref> با این وجود سپاه پاسداران در اطلاعیهای مدعی شد که تلاشهای ۷۰ ساله آمریکا در منطقه، تا روز یازدهم جنگ از بین رفته است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537517/اجرای-موج-36-عملیات-وعده-صادق-4-در-شب-شهادت-امام-علی-ع اجرای موج 36 عملیات وعده صادق 4 در شب شهادت امام علی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعدها تصاویر ماهوارهای تأیید کردند تعداد زیادی از نقاط پایگاههای آمریکایی توسط موشکها و پهپادهای ایرانی هدف حمله قرار گرفته<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538280/تصاویر-ماهواره-ای-از-قبل-و-بعد-اهداف-منهدهم-شده-دشمن-توسط-ایران تصاویر ماهوارهای از قبل و بعد اهداف منهدم شده دشمن توسط ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بسیاری از رادارهای پایگاههای آمریکایی منهدم شدهاند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537270/تجهیزات-حیاتی-ارتباطی-و-ماهواره-ای-آمریکا-در-پایگاه-العدید-منهدم-شد تجهیزات حیاتی ارتباطی و ماهوارهای آمریکا در پایگاه العدید منهدم شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارشها حاکی از آن است که روز نهم جنگ، در نزدیکی سفارت آمریکا در پایتخت نروژ، انفجاری شکل گرفت که تلفات و خسارات قابل توجهی نداشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> همچنین پایگاههای انگلیس در کشور قبرس، یکی از اهداف حملات پهپادی بود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529421/پایگاه-های-نظامی-انگلیس-در-قبرس-تخلیه-شد پایگاههای نظامی انگلیس در قبرس تخلیه شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== تلفات و خسارات برای دیگر کشورها === | === تلفات و خسارات برای دیگر کشورها === | ||
در جنگ رمضان، تلفات و خساراتی در کشورهای دیگر همچون لبنان به ثبت رسیده است. وزیر بهداشت لبنان در اطلاعیهای اعلام کرد، در حملات اسرائیل در دو روز ابتدایی جنگ، دستکم ۵۰ تبعه لبنانی کشته و ۳۳۵ نفر زخمی شدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> | در جنگ رمضان، تلفات و خساراتی در کشورهای دیگر همچون [[لبنان]] به ثبت رسیده است. وزیر بهداشت لبنان در اطلاعیهای اعلام کرد، در حملات اسرائیل در دو روز ابتدایی جنگ، دستکم ۵۰ تبعه لبنانی کشته و ۳۳۵ نفر زخمی شدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> | ||
در جریان اعتراضاتی که گروهی از معترضان پاکستانی در نزدیکی سفارت آمریکا در کراچی انجام شد، خشونتها بالا گرفت و سبب شد تا ۹ نفر کشته و ۳۲ نفر زخمی شوند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528461/اعتراضات-مقابل-کنسولگری-آمریکا-در-کراچی-9-کشته-برجا-گذاشت اعتراضات مقابل کنسولگری آمریکا در کراچی 9 کشته برجا گذاشت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | در جریان اعتراضاتی که گروهی از معترضان پاکستانی در نزدیکی سفارت آمریکا در [[کراچی]] انجام شد، خشونتها بالا گرفت و سبب شد تا ۹ نفر کشته و ۳۲ نفر زخمی شوند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528461/اعتراضات-مقابل-کنسولگری-آمریکا-در-کراچی-9-کشته-برجا-گذاشت اعتراضات مقابل کنسولگری آمریکا در کراچی 9 کشته برجا گذاشت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
== واکنشهای طرفهای درگیری == | == واکنشهای طرفهای درگیری == | ||
=== واکنشهای رسمی جمهوری اسلامی ایران === | === واکنشهای رسمی جمهوری اسلامی ایران === | ||
* در پی حمله به مدرسه میناب و کشته شدن دهها دانشآموز دختر و پسر، موجی از ابراز همدردیها در ایران شکل گرفت. بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی این اقدام را محکوم کردند و پیامهای تسلیت صادر شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139069/حمله-آمریکا-و-اسرائیل-به-دبستان-دخترانه-در-میناب حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> همچنین مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری نیز بیانیهای در محکومیت این حمله صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528032/بیانیه-مرجع-ملی-کنوانسیون-حقوق-کودک-وزارت-دادگستری بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * در پی حمله به [[مدرسه شجره طیبه میناب]] و کشته شدن دهها دانشآموز دختر و پسر، موجی از ابراز همدردیها در ایران شکل گرفت. بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی این اقدام را محکوم کردند و پیامهای تسلیت صادر شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139069/حمله-آمریکا-و-اسرائیل-به-دبستان-دخترانه-در-میناب حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> همچنین مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری نیز بیانیهای در محکومیت این حمله صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528032/بیانیه-مرجع-ملی-کنوانسیون-حقوق-کودک-وزارت-دادگستری بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* بسیاری از نهادهای رسمی در ایران، این حملات را محکوم کردند. جمعیت هلالاحمر و کمیته ملی حقوق بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران از جمله این نهادها بودند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527948/بیانیه-کمیته-ملی-حقوق-بشردوستانه-در-محکومیت-حملات-غیرقانونی-به-ایران بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * بسیاری از نهادهای رسمی در ایران، این حملات را محکوم کردند. جمعیت هلالاحمر و کمیته ملی حقوق بشردوستانه جمهوری اسلامی ایران از جمله این نهادها بودند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527948/بیانیه-کمیته-ملی-حقوق-بشردوستانه-در-محکومیت-حملات-غیرقانونی-به-ایران بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* [[علی لاریجانی]] در خصوص حملات جمهوری اسلامی ایران به خاک کشورهای همسایه توضیح داد که قصد آنان حمله به کشورهای منطقه نیست و تنها پایگاههای آمریکایی که از آنجا به خاک ایران تعرض شده است را هدف قرار خواهد داد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | * [[علی لاریجانی]] در خصوص حملات جمهوری اسلامی ایران به خاک کشورهای همسایه توضیح داد که قصد آنان حمله به کشورهای منطقه نیست و تنها پایگاههای آمریکایی که از آنجا به خاک ایران تعرض شده است را هدف قرار خواهد داد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | ||
* نمایندگی ایران در وین در نامهای به رافائل | * نمایندگی ایران در وین در نامهای به [[رافائل گروسی]]، مدیرکل [[آژانس بینالمللی انرژی اتمی]]، خواستار برگزاری نشست فوقالعاده فوری شورای حکام شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527904/درخواست-ایران-برای-برگزاری-فوری-جلسه-شورای-حکام درخواست ایران برای برگزاری فوری جلسه شورای حکام]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[سازمان انرژی اتمی ایران]] نیز در نامهای خطاب به رافائل گروسی، از حملات مجدد به سایتهای هستهای ایران خبر داد و آن را خلاف قوانین بینالمللی دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529697/نامه-ایران-به-گروسی-درباره-حمله-جدید-آمریکا-و-اسرائیل-به-تاسیسات-نطنز نامه ایران به گروسی درباره حمله جدید آمریکا و اسرائیل به تأسیسات نطنز]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* مسعود پزشکیان نیز در پیامی ویدیوئی، اعلام کرد که اگر کشورهای منطقه، در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک ایران اقدامی نکنند و از پایگاههای آمریکا در آن کشور حملهای شکل نگیرد، پاسخ متقابل ایران به آن کشور انجام نخواهد شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> | * [[مسعود پزشکیان]] نیز در پیامی ویدیوئی، اعلام کرد که اگر کشورهای منطقه، در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک ایران اقدامی نکنند و از پایگاههای آمریکا در آن کشور حملهای شکل نگیرد، پاسخ متقابل ایران به آن کشور انجام نخواهد شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> | ||
* دادستانی ایران در پی گزارشهایی از جاسوسی و همکاری با مهاجمان به ایران، توسط ایرانیان خارج از کشور، دستوری مبنی بر مصادره اموال آنان را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537443/آغاز-شناسایی-اموال-ایرانیان-خارج-نشینی-که-با-دشمن-همکاری-می-کنند آغاز شناسایی اموال ایرانیان خارج نشینی که با دشمن همکاری میکنند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین تصویربرداری از اماکن مورد حمله در ایران ممنوع اعلام شد و در پی آن، چند نفر که به فیلمبرداری و ارسال به خارج از کشور اقدام کرده بودند، توسط قوه قضائیه ایران شناسایی و دستگیر شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537446/اطلاعات-سپاه-تعداد-از-عوامل-و-عناصر-وطن-فروش-دستگیر-شدند اطلاعات سپاه: تعداد از عوامل و عناصر وطن فروش دستگیر شدند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * دادستانی ایران در پی گزارشهایی از جاسوسی و همکاری با مهاجمان به ایران، توسط ایرانیان خارج از کشور، دستوری مبنی بر مصادره اموال آنان را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537443/آغاز-شناسایی-اموال-ایرانیان-خارج-نشینی-که-با-دشمن-همکاری-می-کنند آغاز شناسایی اموال ایرانیان خارج نشینی که با دشمن همکاری میکنند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین تصویربرداری از اماکن مورد حمله در ایران ممنوع اعلام شد و در پی آن، چند نفر که به فیلمبرداری و ارسال به خارج از کشور اقدام کرده بودند، توسط قوه قضائیه ایران شناسایی و دستگیر شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537446/اطلاعات-سپاه-تعداد-از-عوامل-و-عناصر-وطن-فروش-دستگیر-شدند اطلاعات سپاه: تعداد از عوامل و عناصر وطن فروش دستگیر شدند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
| خط ۱۶۵: | خط ۱۷۷: | ||
=== واکنش رسمی دولت اسرائیل === | === واکنش رسمی دولت اسرائیل === | ||
* در پی رسانهای شدن حملات آمریکا و اسرائیل به مدرسهای در میناب در روز اول جنگ، ارتش اسرائیل اعلام کرد که موضوع را بررسی خواهد کرد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | * در پی رسانهای شدن حملات آمریکا و اسرائیل به مدرسهای در میناب در روز اول جنگ، ارتش اسرائیل اعلام کرد که موضوع را بررسی خواهد کرد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | ||
* در میان | * در میان همصدایی گسترده رسانهها و دولتمردان سیاسی اسرائیلی در حمایت از حمله به ایران، منتقدان دولت و برخی از گروههای اپوزیسیون اسرائیل، به مخالفت با جنگ پرداختند.<ref name=":08">«[https://www.radiozamaneh.com/883037/ سه نه از درون جامعه اسرائیل به جنگ: از نقد ایدئولوژیک تا شهادت زیسته و افشای منطق قدرت]»، خبرگزاری رادیوزمانه.</ref> | ||
=== واکنشهای بینالمللی === | === واکنشهای بینالمللی === | ||
* '''سازمان ملل متحد''' | * '''سازمان ملل متحد''': شورای امنیت سازمان ملل در پی یک قطعنامه که به درخواست کشور بحرین مطرح شده بود، حملات ایران به بحرین را محکوم و از ایران خواست تا حملات را متوقف کند. در واکنش به این قطعنامه، ایران آن را فاقد وجاهت قانونی دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538969/قطعنامه-شورای-امنیت-وجاهت-قانونی-ندارد قطعنامه شورای امنیت وجاهت قانونی ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* '''سازمان همکاری شانگهای''' | * '''سازمان همکاری شانگهای''': دولتهای عضو [[سازمان همکاری شانگهای]] در پیامی، نگرانی عمیق خود را از حملات علیه ایران اعلام کردند و اقدامات صورت گرفته علیه ایران را خلاف تمامیت ارضی ایران و منشور سازمان ملل متحد دانستند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529703/بیانیه-سازمان-همکاری-شانگهای-در-حمایت-از-ایران-و-محکومیت-متجاوزان بیانیه سازمان همکاری شانگهای در حمایت از ایران و محکومیت متجاوزان]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* '''واتیکان''': در روز دوم جنگ، پاپ [[لئو چهاردهم]]، با ابراز نگرانی از جنگ پیش گرفته شده در منطقه، درخواست کرد که سریعاً چرخه خشونت پایان یابد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | |||
* '''واتیکان''' | * '''اندونزی''': مجلس علمای اندونزی (MUI) ضمن ابراز تأسف از شهادت رهبر انقلاب اسلامی، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528735/تسلیت-مجلس-علمای-اندونزی-در-پی-شهادت-مقام-معظم-رهبری تسلیت مجلس علمای اندونزی در پی شهادت مقام معظم رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* '''عمان''': وزیر امور خارجه عمان در ساعات اولیه جنگ، در پیامی از وضعیت پیشآمده ابراز تعجب کرد و با اشاره به فعال بودن مذاکرات بین آمریکا و ایران، خواستار پایان سریع جنگ شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139057/واکنش-وزیر-خارجه-عمان-به-حمله-موشکی-به-ایران-متحیر-هستم واکنش وزیر خارجه عمان به حمله موشکی به ایران: متحیر هستم!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> او این پیام را در روزهای بعد از طریق رایزنی با کشورهای مختلف پیگیری میکرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529499/عمان-خواستار-توقف-فوری-حملات-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-شد عمان خواستار توقف فوری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''اندونزی''' | * '''چین''': وزیر امور خارجه [[چین]] در مصاحبهای اعلام کرد که حملات اسرائیل و آمریکا به خاک ایران غیرقابل قبول است. او همچنین ترور یک رهبر سیاسی در کشوری مستقل را محکوم کرد. وی از سوی دولت چین تقاضای فوری پایان جنگ را اعلام کرد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> او در جلسه دیگری نیز بر لزوم پایان جنگ تأکید داشت و این جنگ را به نفع هیچکس نمیدانست.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref> | ||
* '''ترکیه''': رئیسجمهور [[ترکیه]]، در سخنرانی اعلام کرد که از حمله به ایران متأسف است. او این حمله از سوی آمریکا را با تحریک نتانیاهو معرفی کرد و از پیامدهای آن ابراز نگرانی کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139082/اردوغان-پشت-ایران-درآمد-از-این-جنایت-عمیقا-متاسف-و-نگران-هستیم اردوغان پشت ایران درآمد؛ از این جنایت عمیقاً متأسف و نگران هستیم]»، اطلاعات آنلاین.</ref> فاتح اربکان، فرزند نجمالدین اربکان و رهبر حزب دوباره رفاه در ترکیه، در خصوص حمله به ایران معتقد بود: این حمله علیه یک فرد نیست، بلکه علیه اراده و مقاومت مستقل جهان اسلام است. صهیونیسم نه تنها ایران، بلکه ترکیه را نیز هدف قرار میدهد».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528559/فاتح-اربکان-با-تسلیت-شهادت-امام-خامنه-ای-اینجرلیک-در-خدمت-اسرائیل-است فاتح اربکان با تسلیت شهادت امام خامنهای: اینجرلیک در خدمت اسرائیل است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''عمان''' | * '''فرانسه''': رئیسجمهور [[فرانسه]] در گفتگویی اعلام کرد که از این حملات اطلاعی نداشته و در آن مشارکتی نیز نخواهد کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139112/رئیس-جمهور-فرانسه-نه-از-حملات-به-ایران-مطلع-بودیم-و-نه-نقشی رئیسجمهور فرانسه: نه از حملات به ایران مطلع بودیم و نه نقشی داشتیم]»، اطلاعات آنلاین.</ref> | ||
* '''عراق''': فؤاد حسین، وزیر امور خارجه [[عراق]] در تماس تلفنی با وزیر امور خارجه ایران، حملات آمریکا به ایران و کشتار غیرنظامیان را محکوم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528827/وزیر-خارجه-عراق-شهادت-امام-خامنه-ای-را-تسلیت-گفت وزیر خارجه عراق شهادت امام خامنهای را تسلیت گفت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> شیخ الکعبی، دبیرکل نجباء عراق، در پیامی اعلام کرد که نسبت به تجاوز ترامپ، بیتفاوت نخواهد بود و این اقدام را بیپاسخ نخواهد گذاشت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528056/دبیرکل-نجباء-عراق-بینی-ترامپ-به-خاک-مالیده-خواهد-شد دبیرکل نجباء عراق: بینی ترامپ به خاک مالیده خواهد شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> عبدالقادر الکربلائی معاون نظامی جنبش نجباء نیز از ورود خود به نبرد با آمریکا و اسرائیل خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> حزب الدعوه عراق، در پیامی، تجاوز مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران را محکوم کرد و پیامد این حمله را ایجاد بیثباتی بیشتر در منطقه و تشدید تنش دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527961/واکنش-حزب-الدعوه-عراق-به-تجاوز-آمریکایی-صهیونیستی-به-ایران واکنش حزب الدعوه عراق به تجاوز آمریکایی صهیونیستی به ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کتائب حزبالله عراق در بیانیه ای اعلام کرد که به زودی حمله به پایگاههای آمریکایی را در پاسخ به تجاوزات آمریکایی صهیونیستی به ایران آغاز خواهیم کرد. کاظم حبیب الفرطوسی سخنگوی گردانهای سیدالشهداء عراق از ورود خود به جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزبالله عراق: حمله به پایگاههای آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کُردستان عراق در جلسهای امنیتی در اقلیم کردستان تأکید کرد که به هیچ شیوهای اجازه داده نخواهد شد که خاک اقلیم کُردستان، منشأ تهدید و ارعاب برای جمهوری اسلامی ایران باشد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537405/بارزانی-اجازه-نمی-دهیم-اقلیم-منشاء-تهدیدی-برای-ایران-باشد بارزانی: اجازه نمیدهیم اقلیم منشأ تهدیدی برای ایران باشد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''چین''' | * '''عربستان''': محمد بن سلمان در خصوص ایجاد جنگ در منطقه ابراز نگرانی کرد و از طرف ایرانی خواست تا در زمینه هدف قرار دادن مواضعی در کشور [[عربستان سعودی|عربستان]]، خرد به خرج بدهد تا از بالاگرفتن جنگ جلوگیری شود.<ref>"Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.</ref> | ||
* '''فلسطین''': حازم قاسم، سخنگوی جنبش اسلامی فلسطین ([[حماس]]) در پیامی ویدیویی ضمن محکومیت شدید حملات رژیم صهیونسیتی و آمریکا علیه ایران، امت اسلامی را به همراهی و حمایت از ایران فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527857/سخنگوی-حماس-هدف-جنگ-با-ایران-تحقق-اسرائیل-بزرگ-است سخنگوی حماس: هدف جنگ با ایران تحقق اسرائیل بزرگ است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[گردانهای القسام]]، شاخه نظامی جنبش حماس ضمن محکومیت حملات به ایران، در بیانیهای اعلام کرد که کاملاً در کنار مردم ایران حضور دارد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527803/گردان-های-القسام-در-کنار-مردم-ایران-هستیم گردانهای القسام: در کنار مردم ایران هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''ترکیه''' | * '''کره شمالی''': وزیر امور خارجه [[کره شمالی]] در پیامی، حمله اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم و آن را تجاوز غیرقانونی و نقض حاکمیت ملی خواند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | ||
* '''یمن''': [[سید عبدالملک بدرالدین]] الحوثی، رهبر [[انصارالله یمن]]، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که برای هرگونه تحولات لازم در آمادهباش هستند. او این حملات را در راستای رؤیای صهیونیستی [[اسرائیل بزرگ]] معرفی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527974/رهبر-انصارالله-یمن-برای-هر-سناریویی-آماده-هستیم رهبر انصارالله یمن: برای هر سناریویی آماده هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''بریتانیا''': در ساعات ابتدایی حمله آمریکا به ایران، گروهی از معترضان به این حمله در خیابانهای [[لندن]] دست به اعتراضات زدند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139078/اعتراض-گسترده-در-لندن-علیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-ویدیو اعتراض گسترده در لندن علیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران]»، اطلاعات آنلاین.</ref> بر اساس گزارشهای منتشر شده، [[بریتانیا]] در زمینه همکاری نظامی با آمریکا برای حمله به ایران، تردید و تعلل داشته و این موضوع برای ترامپ سخت بوده است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News; "[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530620/ترامپ-از-انگلیس-و-اسپانیا-در-مورد-ایران-راضی-نیستم ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''فرانسه''' | * '''امارات متحده عربی''': وزارت خارجه [[امارات متحده عربی]] در اعتراض به حملات ایران به پایگاههای آمریکایی و منافع آمریکا در این کشور، سفارت خود در ایران را تعطیل و دیپلماتهای خود را به کشور خود فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528849/امارات-سفارت-خود-در-ایران-را-بست امارات سفارت خود در ایران را بست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* '''روسیه''': وزارت امور خارجه [[روسیه]] در بیانیهای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد و آن را ناقض اصول و هنجارهای اساسی حقوق بینالملل خواند. در بخشی از این بیانیه آمده است که [[واشینگتن]] و [[تلآویو]] بار دیگر یک ماجراجویی خطرناک را آغاز کردهاند که بهسرعت منطقه را بهسمت فاجعه انسانی، اقتصادی و احتمالاً رادیولوژیکی سوق میدهد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527741/روسیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-را-محکوم-کرد روسیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''عراق''' | * '''اتحادیه اروپا''': اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون [[اتحادیه اروپا]]، در پستی در رسانههای اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد و اعلام کرد یک گذار معتبر در ایران بهشدت مورد نیاز است.<ref>«[https://parsi.euronews.com/my-europe/2026/03/02/eu-foreign-ministers-refuse-to-back-regime-change-in-iran وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند]»، وبسایت یورونیوز.</ref> | ||
* '''آلمان''': فریدریش مرتس، صدراعظم [[آلمان]] در خصوص حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که آنها هیچ منفعتی در یک جنگ بیپایان و همچنین در خدشه وارد شدن به تمامیت ارضی ندارند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537360/هراس-صدراعظم-آلمان-از-عواقب-ادامه-جنگ-افروزی-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی هراس صدراعظم آلمان از عواقب ادامه جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، در مصاحبهای اعلام کرد که نیروهای این کشور در حمله به ایران هیچ همکاری نداشته و مشارکتی نخواهند کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529338/آلمان-در-حمله-نظامی-علیه-ایران-مشارکت-نمی-کنیم آلمان: در حمله نظامی علیه ایران مشارکت نمیکنیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''آذربایجان''': جیحون بایراموف وزیر امور خارجه [[جمهوری آذربایجان]] در تماس با وزیر خارجه ایران تأکید کرد که استفاده از خاک آذربایجان علیه ایران همسایه و دوست، غیرممکن است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528557/بایراموف-استفاده-از-خاک-جمهوری-آذربایجان-علیه-ایران-غیرممکن-است بایراموف: استفاده از خاک جمهوری آذربایجان علیه ایران غیرممکن است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''اسپانیا''': دولت [[اسپانیا]] در اقدامی رسمی، استفاده از پایگاههای این کشور برای حمله به ایران را منع کرد. در پی این واکنش، هواپیماهای آمریکایی، پایگاههای این کشور را ترک کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529526/خروج-15-هواپیمای-نظامی-آمریکا-از-اسپانیا خروج 15 هواپیمای نظامی آمریکا از اسپانیا]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعدها ترامپ از عدم همکاری اسپانیا، ابراز نارضایتی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530620/ترامپ-از-انگلیس-و-اسپانیا-در-مورد-ایران-راضی-نیستم ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''افغانستان''': وزارت خارجه امارت اسلامی [[افغانستان]]، در پیامی، ضمن محکومیت حملات علیه ایران، آن را نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی تلقی کرد و درخواست پیش گرفتن مسیر دیپلماسی را مطرح کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529213/طالبان-حملات-رژیم-صهیونیستی-و-آمریکا-علیه-ایران-را-محکوم-کرد طالبان حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''قبرس''': در پی حمله به پایگاه نظامی انگلیسی در [[قبرس]]، سخنگوی دولت قبرس در پیامی، حمله صورت گرفته را حمله به یک پایگاه انگلیسی و نه حمله به خاک کشور قبرس دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529530/قبرس-هدف-حملات-ایران-کشورمان-نیست-بلکه-پایگاه-انگلیس-است قبرس: هدف حملات ایران کشورمان نیست بلکه پایگاه انگلیس است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''سوئیس''': ویولا آمهرد، رئیسجمهور [[سوئیس]]، در گفتگوی خود از افزایش تنش در [[غرب آسیا|منطقه خاورمیانه]] ابراز نگرانی کرد و از طرفین درگیر درخواست بازگشت به دیپلماسی را داشت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529706/تأکید-سوئیس-بر-لزوم-توقف-جنگ-افروزی-آمریکا-و-اسرائیل تأکید سوئیس بر لزوم توقف جنگافروزی آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''عربستان''' | * '''پاکستان''': محمد اسحاقدار، وزیر خارجه پاکستان طی گفتگویی، وقایع پیآمده برای ایران را بسیار نگرانکننده توصیف کرد و از تلاشهای دیپلماتیک [[پاکستان]] برای رفع هر چه سریعتر خشونت میان دو طرف ایران و آمریکا خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529630/پاکستان-خواهان-دیپلماسی-به-جای-جنگ-هستیم پاکستان: خواهان دیپلماسی به جای جنگ هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> نمایندگان مجلس ایالت سند پاکستان با تصویب قطعنامهای، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کردند و آنها را بزرگترین تهدید برای صلح جهانی دانستند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529962/تصویب-قطعنامه-علیه-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی-در-مجلس-ایالتی-سند-پاکستان تصویب قطعنامه علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی در مجلس ایالتی سند پاکستان]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* '''ایتالیا''': جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، در روز دوازدهم جنگ اعلام کرد که [[ایتالیا]] در حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران شرکت نمیکند و نمیخواهد وارد جنگ شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538154/ایتالیا-وارد-جنگ-علیه-ایران-نخواهیم-شد ایتالیا: وارد جنگ علیه ایران نخواهیم شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | |||
* '''فلسطین''' | * '''کانادا''': کارک کارونی، نخستوزیر کانادا در نشستی خبری، اعلام کرد که [[کانادا]] از پایان دادن به برنامه تسلیحاتی هستهای ایران حمایت میکند، اما در عین حال به کاهش تنش در منطقه، تأکید دارد. او تأکید کرد که مشارکت با آمریکا را بهطور کامل رد نمیکند و آن را محتمل میداند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-04-26 Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks]", CNN News.</ref> | ||
* '''کره شمالی''' | |||
* '''یمن''' | |||
* '''بریتانیا''' | |||
* '''امارات متحده عربی''' | |||
* '''روسیه''' | |||
* '''اتحادیه اروپا''' | |||
* '''آلمان''' | |||
* '''آذربایجان''' | |||
* '''اسپانیا''' | |||
* '''افغانستان''' | |||
* '''قبرس''' | |||
* '''سوئیس''' | |||
* '''پاکستان''' | |||
* '''ایتالیا''' | |||
* '''کانادا''' | |||
=== واکنش هواداران جمهوری اسلامی ایران === | === واکنش هواداران جمهوری اسلامی ایران === | ||
[[پرونده:تشییع فرماندهان جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|مراسم تشییع پیکر شهیدان جنگ رمضان در | [[پرونده:تشییع فرماندهان جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|مراسم تشییع پیکر شهیدان [[جنگ رمضان]] در [[تهران]]، [[۲۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش|جایگزین=مراسم تشییع پیکر شهیدان جنگ رمضان]]در ایران، مردم هوادار جمهوری اسلامی، عموماً بهصورت خودجوش، در خیابانها تجمع شبانه انجام دادند. این تجمعات از روز دوم جنگ آغاز شد. این اقدامات با هدف تقویت همبستگی ملی و [[انسجام اجتماعی]] انجام میگرفت.<ref name=":011">«[https://kurdtoday.ir/story/حضور-مردم-در-خیابان-یک-رویداد-مهم-فرهنگی حضور مردم در خیابان یک رویداد مهم فرهنگی]»، خبرگزاری کردتودی.</ref> | ||
=== واکنش اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران === | === واکنش اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران === | ||
* رضا پهلوی | * [[رضا پهلوی]] خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را مداخلهای بشردوستانه توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>"[https://www.iranintl.com/en/202602282261 Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets]". Iran International.</ref> دختر او نور پهلوی نیز در توئیتی از ترامپ بابت حمله به ایران تشکر کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139068/نور-پهلوی-از-جنایت-ترامپ-علیه-ایران-حمایت-کرد-عکس نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> | ||
* بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای | * بر اساس ویدئوهای منتشر شده در [[فضای مجازی]]، در برخی نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه خانه رهبر نامیدند، ابراز شادی میکردند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این اقدام توسط برخی ایرانیان مقیم خارج کشور نیز تکرار یا مورد حمایت قرار گرفت.<ref>"[https://www.iranintl.com/ Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran"]. www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01؛ [https://www.iranintl.com/ "Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic"]. www.iranintl.com (به English). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.</ref> | ||
=== واکنش هنرمندان و ورزشکاران === | === واکنش هنرمندان و ورزشکاران === | ||
[[پرونده:پوستر جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|پوستری با موضوع «جنگ رمضان» طراحی شده توسط محسن کربلاییزاده، خانه طراحان انقلاب اسلامی]] | [[پرونده:پوستر جنگ رمضان.jpg|بندانگشتی|پوستری با موضوع «جنگ رمضان» طراحی شده توسط محسن کربلاییزاده، [[خانه طراحان انقلاب اسلامی]]|جایگزین=پوستری با موضوع «جنگ رمضان»]] | ||
* جین فوندا، بازیگر آمریکایی، در راهپیمایی محکومیت حملات به ایران در آمریکا مشارکت کرد و در سخنرانی خود اعلام کرد که باید برای مقابله با این جنگ به خیابانها آمد تا از | * جین فوندا، بازیگر آمریکایی، در راهپیمایی محکومیت حملات به ایران در آمریکا مشارکت کرد و در سخنرانی خود اعلام کرد که باید برای مقابله با این جنگ به خیابانها آمد تا از کشتهشدن فرزندان در خاورمیانه جلوگیری شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529394/بازیگر-برنده-اسکار-جنگ-علیه-ایران-ممنوع بازیگر برنده اسکار: جنگ علیه ایران ممنوع]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* لیام کانینگهام، بازیگر آمریکایی در پیامی، کشتار کودکان در ایران را محکوم کرد و دربارهٔ حمله به مدرسه میناب بیان کرد هر کس این ابتذال و وقاحت بیدلیل را توجیه کند، یک روانی است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529398/لیام-کانینگهام-هرکسی-کشتار-کودکان-ایرانی-را-نادیده-بگیرد-روانی-است لیام کانینگهام: هرکسی کشتار کودکان ایرانی را نادیده بگیرد روانی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * لیام کانینگهام، بازیگر آمریکایی در پیامی، کشتار کودکان در ایران را محکوم کرد و دربارهٔ حمله به مدرسه میناب بیان کرد هر کس این ابتذال و وقاحت بیدلیل را توجیه کند، یک روانی است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529398/لیام-کانینگهام-هرکسی-کشتار-کودکان-ایرانی-را-نادیده-بگیرد-روانی-است لیام کانینگهام: هرکسی کشتار کودکان ایرانی را نادیده بگیرد روانی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* خاویر باردم، بازیگر هالیوودی، در پیامی نوشت: «زیر پوشش حمله به ایران، اسرائیل در حال تشدید پاکسازی قومی فلسطینیها در کرانه باختری با حملات خشونتآمیز و مرگبار در روزهای اخیر است».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530368/باردم-اسرائیل-حمله-به-ایران-را-پوششی-برای-پاکسازی-فلسطینی-ها-کرده-است باردم: اسرائیل حمله به ایران را پوششی برای پاکسازی فلسطینیها کرده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | * خاویر باردم، بازیگر هالیوودی، در پیامی نوشت: «زیر پوشش حمله به ایران، اسرائیل در حال تشدید پاکسازی قومی فلسطینیها در کرانه باختری با حملات خشونتآمیز و مرگبار در روزهای اخیر است».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530368/باردم-اسرائیل-حمله-به-ایران-را-پوششی-برای-پاکسازی-فلسطینی-ها-کرده-است باردم: اسرائیل حمله به ایران را پوششی برای پاکسازی فلسطینیها کرده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل و بعضاً بهطور ویژه، به | * در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل و بعضاً بهطور ویژه، به کودکان کشتهشده در [[مدرسه شجره طیبه میناب]]، تعدادی از هنرمندان ایرانی، به این کشتار واکنش نشان دادند. از بازیگران ایرانی، [[پرویز پرستویی]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530200/پرویز-پرستویی-شهادت-دختران-میناب-را-تسلیت-گفت پرویز پرستویی شهادت دختران میناب را تسلیت گفت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و [[رضا فیاضی]]،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529359/رضا-فیاضی-گهرِ-خاکِ-ما-جز-خونِ-جوانانِ-وطن-لاله-ندارد رضا فیاضی: گهرِ خاکِ ما جز خونِ جوانانِ وطن لاله ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> از نویسندگان و شاعران ایرانی، [[علیمحمد مؤدب]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529042/چگونه-گریه-کنم-ای-حماسه-در-سوگت چگونه گریه کنم ای حماسه در سوگت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و از میان کارگردانان ایرانی، [[مجید مجیدی]]،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530603/تاریخ-شهادت-خواهد-داد-چگونه-رهبر-ایران-بی-پناه-در-کنار-مردم-شهید-شد تاریخ شهادت خواهد داد چگونه رهبر ایران بیپناه در کنار مردم شهید شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[سیدرضا میرکریمی]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530173/میرکریمی-با-یک-مشتِ-مقدس-صخرۀ-فرسوده-فرومی-ریزد میرکریمی: با یک مشتِ مقدس، صخرۀ فرسوده فرومیریزد!]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و [[امیر مشهدیعباس]] به این قضیه واکنش نشان دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529359/رضا-فیاضی-گهرِ-خاکِ-ما-جز-خونِ-جوانانِ-وطن-لاله-ندارد رضا فیاضی: گهرِ خاکِ ما جز خونِ جوانانِ وطن لاله ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== واکنش رسانهها === | === واکنش رسانهها === | ||
* خبرگزاریهای داخلی در ساعات ابتدایی جنگ، از شکست عملیات ترور هدفمند اسرائیل خبر دادند. این رسانهها از سلامت علی | * خبرگزاریهای داخلی در ساعات ابتدایی جنگ، از شکست عملیات ترور هدفمند اسرائیل خبر دادند. این رسانهها از سلامت [[علی لاریجانی]]، دبیر [[شورای عالی امنیت ملی]]، [[محمدباقر قالیباف]]، رئیس [[مجلس شورای اسلامی]]، [[مسعود پزشکیان]]، رئیسجمهور و [[غلامحسین محسنی اژهای]]، رئیس [[قوه قضائیه]] خبر دادند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139052/عملیات-صبح-امروز-اسرائیل-شکست-خورد-هیچ-مسئولی-ترور-نشده عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> | ||
* ''سیانان'' گزارش داده است که زمانبندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>"[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism]". CNN.</ref> | * ''[[سیانان (رسانه)|سیانان]]'' گزارش داده است که زمانبندی این حملات از نظر نمادین در [[یهودیت]] معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در [[۲ مارس]] انجام شده است.<ref>"[https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism]". CNN.</ref> | ||
* بر اساس نظرسنجی صورت گرفته توسط نهاد SSRS در آمریکا، از هر ۱۰ آمریکایی، ۶ نفر با این جنگ مخالف بودند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-04-26 Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks]", CNN News.</ref> | * بر اساس نظرسنجی صورت گرفته توسط نهاد SSRS در آمریکا، از هر ۱۰ آمریکایی، ۶ نفر با این جنگ مخالف بودند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-04-26 Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks]", CNN News.</ref> | ||
=== واکنش اندیشمندان و تحلیلگران === | === واکنش اندیشمندان و تحلیلگران === | ||
* آدولفو مورگانتی استاد دانشگاه ادیان در | * آدولفو مورگانتی استاد دانشگاه ادیان در سنمارینو و مدیر انتشارات بزرگ چرکیو در اروپا، در پیامی، حملات آمریکا و اسرائیل را بیدلیل و تحت عنوان تروریسم دولتی معرفی کرد و مدعی شد که رنجهای ملت ایران بتواند فصلی نو از شجاعت و دفاع از حقوق مشروع آن را آبیاری کند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529620/استاد-دانشگاه-سن-مارینو-تهاجم-آمریکا-و-اسرائیل-تروریسم-دولتی-محض-است استاد دانشگاه سن مارینو: تهاجم آمریکا و اسرائیل، تروریسم دولتی محض است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
* مایک پریسنر، مدیر اجرایی مرکز وجدان و جنگ در آمریکا، مدعی شد که سربازان آمریکایی عموماً بهخاطر جنگیدن برای اسرائیل، از این جنگ، گریزان یا ناراحت هستند.<ref name=":09">«[https://www.asriran.com/fa/news/1151720/افزایش-مخالفت-نیروهای-آمریکایی-با-جنگ-ایران-نمی-خواهیم-برای-اسرائیل-کشته-شویم افزایش مخالفت نیروهای آمریکایی با جنگ ایران: نمیخواهیم برای اسرائیل کشته شویم]»، خبرگزاری عصرایران.</ref> | * مایک پریسنر، مدیر اجرایی مرکز وجدان و جنگ در آمریکا، مدعی شد که سربازان آمریکایی عموماً بهخاطر جنگیدن برای اسرائیل، از این جنگ، گریزان یا ناراحت هستند.<ref name=":09">«[https://www.asriran.com/fa/news/1151720/افزایش-مخالفت-نیروهای-آمریکایی-با-جنگ-ایران-نمی-خواهیم-برای-اسرائیل-کشته-شویم افزایش مخالفت نیروهای آمریکایی با جنگ ایران: نمیخواهیم برای اسرائیل کشته شویم]»، خبرگزاری عصرایران.</ref> | ||
* برخی مراجع تقلید شیعه از جمله حسین نوری همدانی و ناصر مکارم | * برخی مراجع تقلید شیعه از جمله [[حسین نوری همدانی]] و [[ناصر مکارم شیرازی]]، حکم انتقام [[شهادت سید علی خامنهای|خون سیدعلی خامنهای]] را صادر کردند. مکارم شیرازی در پیامی اعلام کرد بر هر مسلمانی واجب است که شر این جنایتکاران را ریشهکن کند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> مولوی واحدبخش شنبهزهی، از علمای اهلسنت [[سیستان و بلوچستان]]، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، حکم جهاد صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/media/1404/12/20/3537741/حکم-جهاد-مولوی-واحدبخش-شنبه-زهی حکم جهاد مولوی واحدبخش شنبهزهی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
== پیامدها == | == پیامدها == | ||
[[پرونده:نقشه انرژی جهان.jpg|بندانگشتی|نقشه ترابری انرژی در جهان؛ تنگه هرمز مسیر عبور ۲۰ درصد از نفت مورد نیاز جهان است.]] | [[پرونده:نقشه انرژی جهان.jpg|بندانگشتی|نقشه ترابری انرژی در جهان؛ تنگه هرمز مسیر عبور ۲۰ درصد از نفت مورد نیاز جهان است.|جایگزین=نقشه ترابری انرژی در جهان]] | ||
=== پیامدهای اقتصادی و تجاری === | === پیامدهای اقتصادی و تجاری === | ||
از جمله پیامدهای عمومی جنگ، ایجاد نامنی | از جمله پیامدهای عمومی جنگ، ایجاد نامنی در منطقه خصوصاً آسمان منطقه، [[خلیج فارس]] و [[تنگه هرمز]] بود. در روزهای ابتدایی جنگ، با وجود باز بودن تنگه هرمز، اکثر شرکتهای ترابری بهخاطر ناامنی منطقه از این مسیر عبور نداشتند. عبور و مرور هواپیماهای مسافری نیز دچار اختلال شدید شد. بیشتر کشورهای منطقه، حریم هوایی خود را برای کاهش خطرات ناشی از جنگ، بستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> این اقدام موجب سرگردانی مسافران خارجی در کشورهای منطقه شد. رسانههای دولتی امارات اعلام کردند که مسافران سرگردان در این کشور، مورد حمایت مالی دولت قرار خواهند گرفت و ویزای آنها تمدید میشود.<ref>"[http://edition.cnn.com/world/live-news/us-israel-iran-attack-03-01-26-intl Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran]", CNN News.</ref> همچنین ناامنیهای منطقهای سبب افزایش قیمت بیمهها شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> | ||
بر اساس گزارش رسانهها، حدود یکپنجم | بر اساس گزارش رسانهها، حدود یکپنجم نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور میکند. بر اساس گزارشهای منتشر شده، بهطور معمول، روزانه از تنگه هرمز، بیش از ۶۰ کشتی باری عبور میکند این در حالی است که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتیهای عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمیرسد. این محدودیت سبب شد تا بسیاری از کشورها همچون [[تایلند]] و آمریکا، دچار بحران سوخت شوند و مردم برای دریافت سوخت به پمپبنزینها هجوم ببرند. از اینرو دولتها برای مدیریت مصرف سوخت، اقداماتی را تمهید کردند. پیشنهاد استفاده نکردن از خودرو،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538775/شوک-نفتی-جنگ-آمریکا-علیه-ایران-به-دانمارک شوک نفتی جنگ آمریکا علیه ایران به دانمارک]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> تغییرات در برنامه تعطیلات،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامیها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> دورکار کردن کارمندان، درخواست برای لغو سفرهای غیرضروری مردم و رعایت اصول صرفهجویی از این اقدامات بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News; "[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537208/کمبود-سوخت-ویتنامی-ها-را-هم-به-چالش-کشاند کمبود سوخت ویتنامیها را هم به چالش کشاند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> برای مدیریت انرژی در برخی کشورها همچون آمریکا، پیشنهاد استفاده از ذخایر استراتژیک مطرح شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> | ||
با مسدود شدن تنگه هرمز و عدم امکان انتقال نفت از منطقه به سایر نقاط جهان، کشورهای عربی، تولید نفت خود را کاهش دادند. عراق تا مرز ۳۰ درصد و دیگر کشورهای عربی تا ۲۵ درصد کاهش تولید نفت را تجربه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537349/بلومبرگ-تولید-نفت-اعراب-خلیج-فارس-کاهش-یافته-است بلومبرگ: تولید نفت اعراب خلیج فارس کاهش یافته است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کاهش تولید نفت و نبود نفت در بازارها، سبب افزایش قیمت نفت و انرژی شد. در روز دهم جنگ، قیمت نفت خام از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه گذشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> این افزایش قیمت سبب شد تا در ۸۵ کشور جهان، قیمت بنزین افزایش یابد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم؛ "[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref> از پیامدهای تجاری این جنگ، آسیب به بازارهای متکی به انرژی همچون بازرهای آسیایی بود. بازارهای کره | با مسدود شدن تنگه هرمز و عدم امکان انتقال نفت از منطقه به سایر نقاط جهان، کشورهای عربی، تولید نفت خود را کاهش دادند. عراق تا مرز ۳۰ درصد و دیگر کشورهای عربی تا ۲۵ درصد کاهش تولید نفت را تجربه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537349/بلومبرگ-تولید-نفت-اعراب-خلیج-فارس-کاهش-یافته-است بلومبرگ: تولید نفت اعراب خلیج فارس کاهش یافته است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> کاهش تولید نفت و نبود نفت در بازارها، سبب افزایش قیمت نفت و انرژی شد. در روز دهم جنگ، قیمت نفت خام از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه گذشت.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> این افزایش قیمت سبب شد تا در ۸۵ کشور جهان، قیمت بنزین افزایش یابد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم؛ "[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-05-26 Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign]", CNN News.</ref> از پیامدهای تجاری این جنگ، آسیب به بازارهای متکی به انرژی همچون بازرهای آسیایی بود. بازارهای [[کره جنوبی]]، [[ژاپن]] و [[تایوان]] از جمله بازارهای جهانی بودند که بیشترین آسیب را از جنگ دیدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> | ||
در ادامه روند ناامنی فعالیت تجاری در منطقه، بسیاری از شرکتهای تجاری، خصوصاً در حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف میکند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و همینطور میدان نفتیای در کردستان عراق، متعلق به یک شرکت آمریکایی از جمله این شرکتهای نفتی بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در روز دوم جنگ، آتشسوزی و قطعی برق در یکی از تأسیسات زیرساختی شرکت آمازون در دبی، قطعی سرویس ابری در بخشی از سامانه این شرکت آمریکایی را پدیدآورد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529206/حمله-به-مرکز-داده-آمازون-در-امارات-ابعاد-فنی-استراتژیک-و-امنیتی حمله به مرکز داده آمازون در امارات؛ ابعاد فنی، استراتژیک و امنیتی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در پی بالا گرفتن تنش در منطقه و تهدید ایران برای هدف قرار دادن بانکهای آمریکایی در منطقه، در روز دوازدهم جنگ، بانک HSBC در قطر<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بانک استاندارد چارترد، در امارات متحده عربی، دفاتر خود را تعطیل و تخلیه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارشها حاکی از تعطیلی مناطق تجاری و گردشگری در کشورهایی همچون امارات متحده عربی بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | در ادامه روند ناامنی فعالیت تجاری در منطقه، بسیاری از شرکتهای تجاری، خصوصاً در حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف میکند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و همینطور میدان نفتیای در کردستان عراق، متعلق به یک شرکت آمریکایی از جمله این شرکتهای نفتی بودند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> در روز دوم جنگ، آتشسوزی و قطعی برق در یکی از تأسیسات زیرساختی شرکت آمازون در دبی، قطعی سرویس ابری در بخشی از سامانه این شرکت آمریکایی را پدیدآورد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529206/حمله-به-مرکز-داده-آمازون-در-امارات-ابعاد-فنی-استراتژیک-و-امنیتی حمله به مرکز داده آمازون در امارات؛ ابعاد فنی، استراتژیک و امنیتی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در پی بالا گرفتن تنش در منطقه و تهدید ایران برای هدف قرار دادن بانکهای آمریکایی در منطقه، در روز دوازدهم جنگ، بانک HSBC در قطر<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و بانک استاندارد چارترد، در امارات متحده عربی، دفاتر خود را تعطیل و تخلیه کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538150/تخلیه-2-بانک-بزرگ-دنیا-در-قطر-و-دبی-پس-از-هشدار-ایران تخلیه 2 بانک بزرگ دنیا در قطر و دبی پس از هشدار ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> گزارشها حاکی از تعطیلی مناطق تجاری و گردشگری در کشورهایی همچون [[امارات متحده عربی]] بود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | ||
=== پیامدهای سیاسی === | === پیامدهای سیاسی === | ||
در پی ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، دولت ایران ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528122/هیئت-دولت-40-روز-عزای-عمومی-و-7-روز-تعطیلی-اعلام-کرد هیئت دولت 40 روز عزای عمومی و 7 روز تعطیلی اعلام کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در ساختار سیاسی ایران، [[شورای موقت رهبری]] شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده شورای نگهبان، [[مسعود پزشکیان]] رئیسجمهور و [[غلامحسین محسنی اژهای]] رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528453/معرفی-آیت-الله-اعرافی-به-عنوان-عضو-فقیه-شورای-نگهبان-در-شورای-رهبری معرفی آیتالله اعرافی بهعنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعد از ده روز، در ۱۸ | در پی ترور رهبر جمهوری اسلامی ایران، دولت ایران ۷ روز تعطیل و ۴۰ روز [[عزای عمومی]] اعلام کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528122/هیئت-دولت-40-روز-عزای-عمومی-و-7-روز-تعطیلی-اعلام-کرد هیئت دولت 40 روز عزای عمومی و 7 روز تعطیلی اعلام کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در ساختار سیاسی ایران، [[شورای موقت رهبری]] شامل [[علیرضا اعرافی]]، نماینده شورای نگهبان، [[مسعود پزشکیان]] رئیسجمهور و [[غلامحسین محسنی اژهای]] رئیس قوه قضائیه شکل گرفت تا وظایف رهبری اجرا شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528453/معرفی-آیت-الله-اعرافی-به-عنوان-عضو-فقیه-شورای-نگهبان-در-شورای-رهبری معرفی آیتالله اعرافی بهعنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعد از ده روز، در [[۱۸ اسفند]]، [[سید مجتبی خامنهای]]، از سوی [[مجلس خبرگان رهبری]] بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی ایران معرفی شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> | ||
=== پیامدهای اجتماعی === | === پیامدهای اجتماعی === | ||
اندکی پس از آغاز جنگ، شورای عالی امنیت ملی ایران، سریعاً جلسه برگزار کرد و در بیانیهای اعلام نمود که مدارس و دانشگاهها تا اطلاع ثانوی تعطیل و بانکها همچنان فعال هستند. در این اطلاعیه گفته شده بود که ادارات باید با ۵۰ درصد ظرفیت کار خود را پیش بگیرند. در این اطلاعیه خواسته شده بود که در صورت امکان، مردم از مراکز شهرهای ایران دور شده و سفر کنند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139047/اطلاعیه-شورای-عالی-امنیت-ملی-ایران-در-پی-تجاور-آمریکا-و-اسرائیل اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی ایران در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل]»، اطلاعات آنلاین.</ref> مدارس در بسیاری از کشورهای منطقه تعطیل شدند. ایران و امارات متحده عربی تا اطلاع ثانوی، مدارس و نهادهای آموزشی خود را تعطیل کردند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | اندکی پس از آغاز جنگ، شورای عالی امنیت ملی ایران، سریعاً جلسه برگزار کرد و در بیانیهای اعلام نمود که مدارس و دانشگاهها تا اطلاع ثانوی تعطیل و بانکها همچنان فعال هستند. در این اطلاعیه گفته شده بود که ادارات باید با ۵۰ درصد ظرفیت کار خود را پیش بگیرند. در این اطلاعیه خواسته شده بود که در صورت امکان، مردم از مراکز شهرهای ایران دور شده و سفر کنند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139047/اطلاعیه-شورای-عالی-امنیت-ملی-ایران-در-پی-تجاور-آمریکا-و-اسرائیل اطلاعیه شورای عالی امنیت ملی ایران در پی تجاوز آمریکا و اسرائیل]»، اطلاعات آنلاین.</ref> مدارس در بسیاری از کشورهای منطقه تعطیل شدند. ایران و امارات متحده عربی تا اطلاع ثانوی، مدارس و نهادهای آموزشی خود را تعطیل کردند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> | ||
بازیهای لیگ برتر و دیگر لیگهای فوتبال ایران بهطور کامل لغو شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139059/همه-بازی-های-لیگ-برتر-لغو-شد-پرسپولیسی-ها-با-اتوبوس-راهی-تهران همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در این میان برخی از بازیکنان و مربیان خارجی فوتبال در ایران، کشور را ترک کردند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139110/خروج-دو-ستاره-خارجی-استقلال-از-ایران خروج دو ستاره خارجی استقلال از ایران؛ شاید برنگردند!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> تیم فوتسال بانوان ایران که در کشور استرالیا به سر میبرد، هدف حملات مخالفان جمهوری اسلامی قرار گرفت که نگرانیهایی از امنیت تیم در آن کشور را به همراه داشت. همچنین تیم ملی فوتبال ایران نیز اعلام کرد در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶م، | بازیهای لیگ برتر و دیگر لیگهای فوتبال ایران بهطور کامل لغو شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139059/همه-بازی-های-لیگ-برتر-لغو-شد-پرسپولیسی-ها-با-اتوبوس-راهی-تهران همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند]»، اطلاعات آنلاین.</ref> در این میان برخی از بازیکنان و مربیان خارجی فوتبال در ایران، کشور را ترک کردند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139110/خروج-دو-ستاره-خارجی-استقلال-از-ایران خروج دو ستاره خارجی استقلال از ایران؛ شاید برنگردند!]»، اطلاعات آنلاین.</ref> تیم فوتسال بانوان ایران که در کشور [[استرالیا]] به سر میبرد، هدف حملات و فشار روانی مخالفان جمهوری اسلامی قرار گرفت که نگرانیهایی از امنیت تیم در آن کشور را به همراه داشت. همچنین تیم ملی فوتبال ایران نیز اعلام کرد در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶م، بهدلیل نداشتن امنیت، شرکت نخواهد کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537394/تاج-با-دورنمای-فعلی-هیچ-عقل-سلیمی-نمی-پذیرد-که-به-جام-جهانی-برویم تاج: با دورنمای فعلی هیچ عقل سلیمی نمیپذیرد که به جام جهانی برویم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
سازمان ستاره سرخ داوود (سازمان امداد و نجات) در اسرائیل بهصورت رسمی در بیانیهای از همه شهرکنشینان درخواست کرد تا اقدام به اهدای خون کنند. رسانههای ایرانی این اقدام را در راستای افزایش تلفات و مجروحان حملات ایران قلمداد کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527728/درخواست-سازمان-امداد-و-نجات-اسرائیل-برای-اهدای-خون-توسط-صهیونیست-ها درخواست سازمان امداد و نجات اسرائیل برای اهدای خون توسط صهیونیستها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | سازمان ستاره سرخ داوود (سازمان امداد و نجات) در اسرائیل بهصورت رسمی در بیانیهای از همه شهرکنشینان درخواست کرد تا اقدام به [[اهدای خون]] کنند. رسانههای ایرانی این اقدام را در راستای افزایش تلفات و مجروحان حملات ایران قلمداد کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527728/درخواست-سازمان-امداد-و-نجات-اسرائیل-برای-اهدای-خون-توسط-صهیونیست-ها درخواست سازمان امداد و نجات اسرائیل برای اهدای خون توسط صهیونیستها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
با بالا گرفتن جنگ، اقدامات اعتراضی به آغاز و ادامه جنگ در کشورهای مختلفی شکل گرفت. در | با بالا گرفتن جنگ، اقدامات اعتراضی به آغاز و ادامه جنگ در کشورهای مختلفی شکل گرفت. در [[هند]]، اعتراضات مردمی در محکومیت حملات و عزاداری برای رهبر ایران با خشونت پلیس همراه بود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529218/درگیری-در-کشمیر-هند درگیری در کشمیر هند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> [[شیعیان بحرین]] نیز دست به اقدامات اعتراضی زدند و حکومت بحرین برای سرکوب، نیروهای [[سپر جزیره]] را از عربستان فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529882/ورود-نیروهای-سپر-جزیره-از-عربستان-به-بحرین ورود نیروهای سپر جزیره از عربستان به بحرین]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> | ||
=== پیامدهای امنیتی و نظامی === | === پیامدهای امنیتی و نظامی === | ||
در ساعات ابتدایی حمله، سازمان هوایی ایران، برای آسمان تمام کشور، نوتام صادر کرد و آسمان کشور بهطور کامل بسته شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139064/اطلاعیه-سازمان-هواپیمایی-آسمان-کشور-بسته-است اطلاعیه سازمان هواپیمایی: آسمان کشور بسته است]»، اطلاعات آنلاین.</ref> اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمینهای تحت حکمرانی خود اعلام کرد و حریم هوایی خود را بست و از شهروندانش خواست تا به فرودگاه مراجعه نکنند.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> کشورهای دیگر منطقه نیز آسمان خود را برای امنیت بیشتر، بستند.<ref>{{Cite web|last=Al-Samarraie|first=Jawad|date=28 February 2026|title=URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran|url=https://www.iraqinews.com/iraq/iraq-airspace-closure-us-israel-strike-tehran-2026/|access-date=28 February 2026|website=Iraqi News|language=en-US}}</ref> | در ساعات ابتدایی حمله، سازمان هوایی ایران، برای آسمان تمام کشور، نوتام صادر کرد و آسمان کشور بهطور کامل بسته شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139064/اطلاعیه-سازمان-هواپیمایی-آسمان-کشور-بسته-است اطلاعیه سازمان هواپیمایی: آسمان کشور بسته است]»، اطلاعات آنلاین.</ref> اسرائیل با آغاز حملات، وضعیت اضطراری سراسری در سرزمینهای تحت حکمرانی خود اعلام کرد و حریم هوایی خود را بست و از شهروندانش خواست تا به فرودگاه مراجعه نکنند.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> کشورهای دیگر منطقه نیز آسمان خود را برای امنیت بیشتر، بستند.<ref>{{Cite web|last=Al-Samarraie|first=Jawad|date=28 February 2026|title=URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran|url=https://www.iraqinews.com/iraq/iraq-airspace-closure-us-israel-strike-tehran-2026/|access-date=28 February 2026|website=Iraqi News|language=en-US}}</ref> | ||
[[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] در ایران، محدودیتهایی را بر اینترنت<ref>«[https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/ با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بینالملل در کشور قطع شد]»، وبسایت زومیت.</ref> و دیگر خدمات ارتباطی | [[وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات|وزارت ارتباطات]] در ایران، محدودیتهایی را بر [[اینترنت]]<ref>«[https://www.zoomit.ir/iran-news/457472-internet-outage-iran-esfand-war/ با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بینالملل در کشور قطع شد]»، وبسایت زومیت.</ref> و دیگر خدمات ارتباطی وضع کرد.<ref>"[https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/explosions-in-downtown-tehran-smoke-seen-rising US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran]", Al Jazeera</ref> | ||
وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا به تمام نیروهای خود در عربستان، عمان و قبرس اجازه داد تا کشورهایی که در آنجا مأمور بودند را ترک کنند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> | وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا به تمام نیروهای خود در عربستان، عمان و قبرس اجازه داد تا کشورهایی که در آنجا مأمور بودند را ترک کنند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> | ||
| خط ۴۰۵: | خط ۳۸۲: | ||
* «معرفی آیتالله اعرافی بهعنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «معرفی آیتالله اعرافی بهعنوان عضو فقیه شورای نگهبان در شورای رهبری»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «مقاومت اسلامی عراق: ۱۳ آمریکایی طی ۱۲ روز اخیر به هلاکت رسیدهاند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «مقاومت اسلامی عراق: ۱۳ آمریکایی طی ۱۲ روز اخیر به هلاکت رسیدهاند»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با پرچم دروغین»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج | * «منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با پرچم دروغین»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج | ||
* «موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری العالم، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد»، خبرگزاری العالم، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «میرکریمی: با یک مشتِ مقدس، صخرهٔ فرسوده فرومیریزد!»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «میرکریمی: با یک مشتِ مقدس، صخرهٔ فرسوده فرومیریزد!»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
| خط ۴۲۱: | خط ۳۹۸: | ||
* «همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «همه بازیهای لیگ برتر لغو شد؛ پرسپولیسیها با اتوبوس راهی تهران شدند»، اطلاعات آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «هیئت دولت ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی اعلام کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «هیئت دولت ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی اعلام کرد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «آتشبس به طرف مقابل تحمیل شد/ اخذ عوارض از کشتیهای تجاری ادامه دارد / آمریکا در صورت ادامه محاصره دریایی باید با چین وارد جنگ شود»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 29 فروردین 1405ش. | |||
* «تمدید آتش بس؛ یا عملیات فریب؟»، خبرگزاری عصرایران، تاریخ درج مطلب: 2 اردیبهشت 1405ش. | |||
* «تحلیل رسانههای غربی از تمدید آتشبس ترامپ»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: 2 اردیبهشت 1405ش. | |||
* «انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران»، خبرگزاری دویچه وله، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴. | |||
* «747 مصدوم و 201 شهید تاکنون/ 24 استان مورد اصابت»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴. | |||
* «۳ تا ۷ سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «۳ تا ۷ سطح جایگزین برای فرماندهان و مسئولان تعیین شده است»، وبسایت نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
{{چپچین}} | {{چپچین}} | ||
| خط ۴۴۲: | خط ۴۲۴: | ||
* "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News, Date posted: 6 march 2026. | * "Day two of the launch of a US-Israeli military operation against Iran", CNN News, Date posted: 6 march 2026. | ||
* "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News, Date posted: 1 march 2026. | * "How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment", CNN News, Date posted: 1 march 2026. | ||
* "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera, Date posted: 14 January 2026. | |||
* "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera, Date posted: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ | * "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran", Al Jazeera, Date posted: ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ | ||
* "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International, Date posted: 28 February 2026. | * "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International, Date posted: 28 February 2026. | ||
