پرش به محتوا

اغتشاشات دی ۱۴۰۴: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۱۲۷ ویرایش‌ها
اصلاح واژه اسراییل به اسرائیل
 
(۳۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''اغتشاشات دی ۱۴۰۴؛'''}} تخریب اموال عمومی، ایجاد رعب در میان شهروندان، اختلال عمدی در نظم جامعه و تضعیف حاکمیت ملی توسط اغتشاشگران در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ش.<ref group="دیدگاه">قلم فرسایی و نقض اصل بی‌طرفی در مقاله زیاد به چشم میخورد
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| زیرنویس تصویر    = 
| image_alt        =
| فایل پادکست      = 
| حجم فایلپادکست    = 
| تاریخ پادکست      = 
| زیرنویس عنوان    = 


در کل متون روان نیستند و مندمج هستند. خصوصا در چنین مقالاتی باید از ساده و روان ترین ادبیات استفاده کرد که ذهن مخاطب به راحتی تا انتها با مقاله همراه شود
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =


این مواردی است که باید حتما در مقاله شما مورد توجه قرار بگیره. بهشون عنایت داشته باشید ولو در حد یک بار آوردن اسمشان به آنها بپردازید:
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''اغتشاشات دی ۱۴۰۴'''}}؛ اختلال عمدی در نظم جامعه و تضعیف حاکمیت ملی توسط اغتشاشگران در ۱۸ و ۱۹ دی‌ ۱۴۰۴ش.


آتش زدن بازار رشت
در [[دی (ماه)|دی]] ۱۴۰۴ش، [[ایران]] شاهد موجی از ناآرامی‌ها بود که ابتدا به‌عنوان اعتراضات مسالمت‌آمیز اقتصادی علیه نوسانات ارزی و دغدغه‌های معیشتی آغاز شد؛ اما این حرکت به‌سرعت با مداخلهٔ عناصر مسلح و گروه‌های تروریستی و همچنین تحریک رسانه‌های خارجی مخالف [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، به‌سمت [[خشونت]]، [[تخریب اموال عمومی]] و درگیری‌های خونین سوق یافت. بر اساس آمار رسمی، این حوادث منجر به کشته‌شدن هزاران نفر از شهروندان و نیروهای امنیتی و تخریب گستردهٔ زیرساخت‌ها شد. به نظر تحلیل‌گران ترکیبی از نارضایتی‌های داخلی و طراحی و اجرای پیچیدهٔ بازیگران خارجی در تبدیل اعتراض به [[اغتشاش]] نقش اساسی داشته است.
 
آتش زدن قرآن
 
آتش زدن مسجد
 
آتش زدن حوزه های علمیه
 
آتش زدن پرچم ایران
 
آتش زدن پلیس
 
حمله به پایگاه های بسیج
 
حمله به پایگاه های پلیس
 
قطعی سراسری اینترنت و تلفن
 
شهدا و جانباختگان اغتشاشات
 
روز سیزدهم جنگ دورازده روزه
 
زنده شدن برخی کشته شدگان مطرح شده در رسانه های خارجی
 
مصرف موارد توسط اغتشاشگران
 
فراخوان 18 و 19 دی ماه 1404 رضا پهلوی
 
سپهر بابا کجایی
 
آتش‌زدن امامزاده سبزقبا دزفول
 
سلبریتی ها در اغتشاشات
 
حمایت آمریکا و اروپا از اغتشاشگران
 
مشارکت فرقه ها در اغتشاشات
 
کوموله و گروه های تجزیه طلب در اغتشاشات</ref>
 
در دی‌ماه ۱۴۰۴ش، ایران شاهد موجی از ناآرامی‌ها بود که در ابتدا به‌عنوان اعتراضات مسالمت‌آمیز اقتصادی علیه نوسانات ارزی و دغدغه‌های معیشتی آغاز شد؛ اما این حرکت به‌سرعت با مداخلهٔ عناصر مسلح و گروه‌های تروریستی و همچنین تحریک رسانه‌های خارجی مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران، به‌سمت خشونت، تخریب اموال عمومی و درگیری‌های خونین سوق یافت. بر اساس آمار رسمی، این حوادث منجر به کشته‌شدن هزاران نفر از شهروندان و نیروهای امنیتی و تخریب گستردهٔ زیرساخت‌ها شد. به نظر تحلیل‌گران ترکیبی از نارضایتی‌های داخلی و طراحی و اجرای پیچیدهٔ بازیگران خارجی در تبدیل اعتراض به اغتشاش نقش اساسی داشته است.


== شروع درگیری و اغتشاشات ==
== شروع درگیری و اغتشاشات ==
ناآرامی‌های دی ۱۴۰۴ش از هفتم دی‌ماه با تجمعات مسالمت‌آمیز بازاریان و گروه‌هایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید نرخ ارز و مشکلات معیشتی در تهران و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفت‌وگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref>اما طی روزهای نهم تا هفدهم و به‌ویژه ۱۸ تا ۱۹ دی، ماهیت این تجمعات با ظهور عناصر مسلح و توزیع سلاح به‌طور چشمگیری تغییر کرد. این مرحله با شلیک به نیروهای انتظامی و غیرنظامیان، تخریب عمدی اموال عمومی و همچنین حمله و تخریب برخی مساجد، حسینیه‌ها و نمادهای مذهبی همراه بود. این اقدامات که به‌طور عمده در مناطق مختلفی از کشور رخ داد، نشان از هدفگیری عامدانهٔ اماکن و نمادهای دینی و فرهنگی جامعه داشت. مقامات ایرانی، این تشدید خشونت و تخریب نظام‌مند اماکن عمومی و مذهبی را ناشی از طراحی و دخالت سازمان‌یافتهٔ گروه‌های تروریستی وابسته به سرویس‌های اطلاعاتی خارجی و حمایت‌های آمریکا و اسراییل دانستند. در واکنش به این حوادث، در روز ۲۲ دی‌ماه ۱۴۰۴ش تجمع بزرگی در حمایت از امنیت و محکومیت خشونت‌ها و تخریب‌ها در سراسر کشور برگزار شد. این گردهمایی که از سوی بخش‌های گسترده‌ای از مردم تشکیل شد، با هدف اعلام انسجام ملی و مخالفت با اغتشاش صورت پذیرفت.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1134421/بیانیه-شورای-امنیت-کشور-درباره-ناآرامی-های-دی‌ماه-یک-جنایت-تمام-عیار-علیه-ملت-ایران-شکل-گرفت «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامی‌های دی‌ماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>
ناآرامی‌های دی ۱۴۰۴ش از [[۷ دی]] با تجمعات مسالمت‌آمیز بازاریان و گروه‌هایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید [[نرخ ارز]] و [[مشکلات معیشتی]] در [[تهران]] و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفت‌وگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref> اما طی روزهای نهم تا هفدهم و به‌ویژه [[۱۸ دی|۱۸]] تا [[۱۹ دی]] که با فراخوان [[رضا پهلوی]] همراه بود،<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراض‌ها؛ معترضان در ده‌ها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref> ماهیت این تجمعات با ورود افراد مسلح و توزیع سلاح به‌طور چشمگیری تغییر کرد. این بازهٔ زمانی با درگیری‌های مسلحانه، آسیب به زیرساخت‌های شهری و همچنین ورود خسارت به اماکن عبادی و نمادهای مذهبی و ملی همراه شد. مسئولان رسمی ایران، افزایش خشونت‌ها و تخریب‌های صورت گرفته را نتیجهٔ برنامه‌ریزی و مداخلهٔ گروه‌های مسلح و سرویس‌های اطلاعاتی برخی کشورها از جمله [[آمریکا]] و [[اسرائیل]] عنوان کردند. در ادامهٔ این رویدادها، در [[۲۲ دی]] ۱۴۰۴ش، راهپیمایی‌های گسترده‌ای در شهرهای مختلف با هدف حمایت از ثبات داخلی و ابراز مخالفت با خشونت‌های خیابانی برگزار شد که مشارکت‌کنندگان در آن بر حفظ پیوستگی ملی تأکید کردند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1134421/بیانیه-شورای-امنیت-کشور-درباره-ناآرامی-های-دی‌ماه-یک-جنایت-تمام-عیار-علیه-ملت-ایران-شکل-گرفت «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامی‌های دی‌ماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>


== علل و عوامل اغتشاشات ==
== زمینه‌ها و عوامل اغتشاشات ==
=== زمینه‌های داخلی ===
کارشناسان در تحلیل ناآرامی‌های دی ۱۴۰۴ش، بحران‌های معیشتی و [[شکاف نسلی]] را از مهم‌ترین عوامل داخلی این رویدادها می‌دانند. [[تورم]] شدید، کاهش [[قدرت خرید]] و نابرابری طبقاتی بستر نارضایتی را فراهم کرد و [[نسل جدید]] در پی آشنایی با الگوهای جهانی در [[فضای مجازی]]، در مواجهه با محدودیت‌های ساختاری دچار [[بحران هویت]] شده است. نبود چشم‌انداز اقتصادی روشن و احساس بن‌بست در مسیرهای ارتقای اجتماعی نیز بر شدت اعتراضات افزود. به باور آنان، بحران مشروعیت ادراکی و ناکارآمدی در پاسخگویی به مطالبات از عوامل سیاسی این رویدادها بوده و تفکیک میان معترضان مدنی و اغتشاشگران ضروری است. در این تحلیل، عبور پایدار از این وضعیت نیازمند پروژهٔ ملی بلندمدت برای بازسازی [[اعتماد عمومی]]، مبارزه با [[فساد اقتصادی]] و پاسخگویی ساختاری به مطالبات نسل جدید ارزیابی شده است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1031530/کالبدشکافی-فتنه-۱۴۰۴-از-منظر-امنیت-اجتماعی-اعتمادسازی-کلید-حل-مسئله-است «کالبدشکافی فتنه ۱۴۰۴ از منظر امنیت اجتماعی؛ اعتمادسازی کلید حل مسئله است»، خبرگزاری آنا.]</ref>
به باور تحلیل‌گران، ریشه‌های داخلی ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ش محصول پیوند پیچیده میان مطالبات انباشتهٔ فرهنگی و سیاسی با چالش‌های معیشتی است. از این منظر، فرسایش اعتماد عمومی، بحران در لایه‌های حکمرانی و انسداد مجاری قانونی برای اصلاحات مسالمت‌آمیز، در کنار تضعیف نهادهای واسط، زمینه‌ساز انتقال اعتراضات از حوزه‌های مدنی به فضای خیابانی شده است. کارشناسان معتقدند ناکارآمدی ساختاری اقتصاد، گسترش ادراک فساد و نابرابری و شکاف عمیق نسلی در بستر ضعف رسانه‌های رسمی در اقناع افکار عمومی، منجر به رادیکال شدن فضا شده است. غلبهٔ رویکرد امنیتی بر مسائل اجتماعی و بی‌توجهی به ضرورت‌های سبک زندگی نسل جدید، به‌جای حل پایدار بحران، موجب بازتولید نارضایتی‌ها و تبدیل مطالبات اقتصادی به تعارض‌های هویتی و سیاسی شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86064426/فرسایش-اعتماد-عمومی-مهم-ترین-علت-اعتراض-خیابانی-است-بی-اعتبارسازی «فرسایش اعتماد عمومی مهم‌ترین علت اعتراض خیابانی است/بی‌اعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> به گفتهٔ تحلیل‌گران، بخشی از نسل جوان موسوم به «نیت» (Neet، جوانان بدون تحصیل، شغل یا مهارت) که اغلب در استان‌های محروم‌تر تعدادشان بیشتر است، به‌دلیل احساس تبعیض و ناامیدی، مستعد مشارکت در خشونت‌های خیابانی بودند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3505370/اغتشاشات-دی-ماه-از-کجا-سرچشمه-گرفت «اغتشاشات دی‌ماه از کجا سرچشمه گرفت؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref><ref group="دیدگاه">از ادبیات بسیار تندی و کاملا شبیه به ویکی پدیا استفاده شده است که در مواردی هم مطابق واقع نیست. علاوه بر آن، شایسته نیست که در تحلیل زمینه های داخلی چنین حوادثی به حرفهای کسی مثل بیگدلی استناد شود
 
مثلا شما مطالب این سایت را ببینید شاید همین حرفها رو زده ولی بسیار منصفانه تر و بدون قضاوت و نقض بی طرفی.
 
https://ana.ir/fa/news/1031530/%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%81%D8%AA%D9%86%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
 
و یا این منبع:
 
https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-9/759865-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C
 
و این نیز:
 
https://www.ilam.ac.ir/news/show/?ihwfhsxkk-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%8A-%D8%B2%D9%85%D9%8A%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D8%B4%DA%A9%D9%84%E2%80%8C%DA%AF%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D9%8A-%D9%85%D8%A7%D9%87-1404-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%8A%D9%84%D8%A7%D9%85</ref>


=== عوامل خارجی ===
=== عوامل خارجی ===
به باور تحلیل‌گران، ریشه‌های خارجی ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ش در چارچوب یک جنگ ترکیبی با هدف فرسایش ارادهٔ ملی و بی‌ثبات‌سازی درونی نظام و ملت ایران قابل ارزیابی است. از این منظر، استفاده از اتاق‌های عملیات سایبری برای هدایت شبکه‌های اغتشاش و ترویج خشونت‌های سازمان‌یافته، در کنار اعمال تحریم‌های اقتصادی به‌عنوان ابزار تحریک اجتماعی، با هدف تبدیل نارضایتی‌های معیشتی به خشم سیاسی صورت گرفته است. کارشناسان معتقدند پروژهٔ بین‌المللی مشروعیت‌زدایی از طریق گزارش‌های جهت‌دار و هم‌افزایی اپوزیسیون برون‌مرزی با دولت‌های متخاصم، تلاش کرده است تا حاکمیت را نظامی اصلاح‌ناپذیر جلوه داده و مسیر مطالبات را به‌سمت تقابل فیزیکی سوق دهد. نهایتاً، بومی‌سازی الگوهای انقلاب‌های رنگی و آشوب‌های نیابتی در ایران، نشان‌دهندهٔ تلاشی سازمان‌یافته برای سوءاستفاده از مطالبات مشروع به‌منظور ایجاد بی‌ثباتی و اسقاط ساختار سیاسی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86064426/فرسایش-اعتماد-عمومی-مهم-ترین-علت-اعتراض-خیابانی-است-بی-اعتبارسازی «فرسایش اعتماد عمومی مهم‌ترین علت اعتراض خیابانی است/بی‌اعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
به باور تحلیل‌گران، ریشه‌های خارجی ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ش در چارچوب یک [[جنگ ترکیبی]] با هدف فرسایش [[اراده ملی|ارادهٔ ملی]] و بی‌ثبات‌سازی درونی نظام و [[ملت ایران]] قابل ارزیابی است. از این منظر، استفاده از اتاق‌های عملیات سایبری برای هدایت شبکه‌های اغتشاش و ترویج [[خشونت سازمان‌یافته|خشونت‌های سازمان‌یافته]]، در کنار اعمال [[تحریم اقتصادی|تحریم‌های اقتصادی]] به‌عنوان ابزار تحریک اجتماعی، با هدف تبدیل نارضایتی‌های معیشتی به [[خشم سیاسی]] صورت گرفته است. کارشناسان معتقدند پروژهٔ بین‌المللی مشروعیت‌زدایی از طریق گزارش‌های جهت‌دار و هم‌افزایی [[اپوزیسیون]] برون‌مرزی با دولت‌های متخاصم، تلاش کرده است تا حکومت ایران را نظامی اصلاح‌ناپذیر جلوه داده و مسیر مطالبات را به‌سمت تقابل فیزیکی سوق دهد. در نهایت بومی‌سازی الگوهای [[انقلاب‌های رنگی]] و آشوب‌های نیابتی در ایران، نشان‌دهندهٔ تلاشی سازمان‌یافته برای سوءاستفاده از مطالبات مشروع به‌منظور ایجاد بی‌ثباتی و اسقاط ساختار سیاسی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86064426/فرسایش-اعتماد-عمومی-مهم-ترین-علت-اعتراض-خیابانی-است-بی-اعتبارسازی «فرسایش اعتماد عمومی مهم‌ترین علت اعتراض خیابانی است/بی‌اعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


=== نقش آمریکا و اسراییل ===
=== نقش آمریکا و اسرائیل ===
مایک پمپئو وزیر خارجۀ پیشین آمریکا در شبکۀ اجتماعی ایکس به حضور مأموران موساد در میان معترضان ایرانی اعتراف کرده است. وی در این پیام خطاب به معترضان و مأموران اسرائیلی سال نو میلادی را بر ایرانی‌هایی که در خیابان‌ها حضور دارند و همچنین عوامل موساد که در کنار آنها راه می‌روند، تبریک گفته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6711084/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1 «اعتراف رئیس سابق سیا: ماموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی رسانه‌های اسرائیلی نیز به استقرار مأموران موساد مسلط به زبان فارسی در خیابان‌های تهران اذعان کرده‌اند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1357146/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%AA%D9%84%E2%80%8C%D8%A2%D9%88%DB%8C%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «اعتراف تل‌آویو به حمایت تسلیحاتی سرویس‌های خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
مایک پمپئو وزیر خارجهٔ پیشین آمریکا در شبکهٔ اجتماعی [[ایکس (توییتر)|ایکس]] به حضور مأموران موساد میان معترضان ایرانی اعتراف کرده است. وی در این پیام خطاب به معترضان و مأموران اسرائیلی [[سال نو میلادی]] را بر ایرانی‌هایی که در خیابان‌ها حضور دارند و همچنین عوامل [[موساد]] که در کنار آنها راه می‌روند، تبریک گفته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6711084/اعتراف-رئیس-سابق-سیا-ماموران-موساد-در-بین-معترضان-ایرانی-حضور «اعتراف رئیس سابق سیا: مأموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی رسانه‌های اسرائیلی نیز به استقرار مأموران موساد مسلط به [[زبان فارسی]] در خیابان‌های [[تهران]] اذعان کرده‌اند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1357146/اعتراف-تل‌آویو-به-حمایت-تسلیحاتی-سرویس‌های-خارجی-از-اغتشاشات-ایران «اعتراف تل‌آویو به حمایت تسلیحاتی سرویس‌های خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>


اظهارات برخی مقامات و کارشناسان غربی نیز این ادعا را پشتیبانی می‌کند؛ به‌طور مثال، اظهارات لارنس ویلکرسون به نقش مشترک موساد و سیا و تحلیل جفری ساکس از الگوی مشترک جنگ ترکیبی این دو کشور اشاره دارد.<ref>[https://farsnews.ir/Ghreza/1768669560621199800/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%B6-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%DA%AF%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF «اقدامات موساد، سازمان سیا و ام‌آی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت می‌شوند»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سطح رسانه‌ای نیز برخی گزارش‌ها در رسانه‌های اسرائیلی مانند جروزالم پست، به درگیری موساد در جنگ سایه‌ها در ایران اذعان داشته‌اند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=62410 «دست‌های آشکار پشت آشوب»، وب‌سایت دیگران.]</ref>
اظهارات برخی مقامات و کارشناسان غربی نیز این ادعا را پشتیبانی می‌کند؛ به‌طور مثال، اظهارات لارنس ویلکرسون به نقش مشترک موساد و [[سیا]] و تحلیل جفری ساکس از الگوی مشترک جنگ ترکیبی این دو کشور اشاره دارد.<ref>[https://farsnews.ir/Ghreza/1768669560621199800/اقدامات-موساد-سازمان-سیا-و-ام-آی۶-در-ایران-همگی-توسط-دونالد-ترامپ-حمایت-می-شوند «اقدامات موساد، سازمان سیا و ام‌آی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت می‌شوند»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سطح رسانه‌ای نیز برخی گزارش‌ها در رسانه‌های اسرائیلی مانند [[جروزالم پست]]، به درگیری موساد در [[جنگ سایه‌ها]] در ایران اذعان داشته‌اند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=62410 «دست‌های آشکار پشت آشوب»، وب‌سایت دیگران.]</ref>


موضعگیری ترامپ نسبت به اغتشاشات دی 1404ش:
کارشناسان پیام‌های مختلف [[ترامپ]] در مراحل مختلف حوادث دی ۱۴۰۴ش را در راستای پشتیبانی مستقیم وی از اغتشاشات ارزیابی می‌کنند:<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/ترامپ-از-جان-ایران-چه-می-خواهد؟ «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، نورنیوز.]</ref>
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|'''تاریخ'''
|'''تاریخ'''
|'''بستر/رسانه'''
|'''بستر/رسانه'''
|محور اصلی موضع‌گیری
|'''محور اصلی موضع‌گیری'''
|'''گزاره‌های کلیدی و اقدامات'''
|'''گزاره‌های کلیدی و اقدامات'''
|-
|-
|'''۸ دی'''
|'''[[۸ دی]]'''
|کنفرانس مشترک با نتانیاهو
|کنفرانس مشترک با [[نتانیاهو]]
|تهدید نظامی مشروط
|تهدید نظامی مشروط
|هشدار نسبت به بازسازی توان نظامی؛ تهدید به نابودی سریع تأسیسات در صورت پیشرفت فعالیت‌ها.
|هشدار نسبت به بازسازی توان نظامی؛ تهدید به نابودی سریع تأسیسات در صورت پیشرفت فعالیت‌ها.
|-
|-
|'''۱۲ دی'''
|'''[[۱۲ دی]]'''
|تروث سوشال
|[[تروث سوشال]]
|اعلام آمادگی برای مداخله
|اعلام آمادگی برای مداخله
|ادعای آمادگی برای اقدام فوری و نجات معترضان؛ قرارگرفتن نیروهای آمریکایی در وضعیت آماده‌باش.
|ادعای آمادگی برای اقدام فوری و نجات معترضان؛ قرارگرفتن نیروهای آمریکایی در وضعیت آماده‌باش.
|-
|-
|'''۱۴ دی'''
|'''[[۱۴ دی]]'''
|گفتگو با خبرنگاران
|گفت‌وگو با خبرنگاران
|الگوسازی از ونزوئلا
|الگوسازی از [[ونزوئلا]]
|مقایسه وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو؛ تأکید بر قاطعیت در برخورد با رهبری ایران.
|مقایسهٔ وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا.
|-
|-
|'''۲۰ دی'''
|'''[[۲۰ دی]]'''
|تروث سوشال
|تروث سوشال
|حمایت از نمادهای سیاسی
|حمایت از نمادهای سیاسی
|بازنشر تصاویر پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت ایران در لندن؛ اعلام آمادگی مجدد برای کمک.
|بازنشر تصاویر پرچم [[شیر و خورشید]] بر فراز سفارت ایران در [[لندن]]؛ اعلام آمادگی مجدد برای کمک.
|-
|-
|'''۲۲ دی'''
|'''[[۲۲ دی]]'''
|بیانیه رسمی
|بیانیه رسمی
|فشار حداکثری اقتصادی
|فشار حداکثری اقتصادی
|وضع تعرفه ۲۵ درصدی برای کشورهای طرف معامله با ایران جهت خفه‌کردن شریان‌های مالی.
|وضع تعرفه ۲۵درصدی برای کشورهای طرف معامله با ایران جهت بستن شریان‌های مالی.
|-
|-
|'''۲۳ دی'''
|'''[[۲۳ دی]]'''
|تروث سوشال و سخنرانی
|تروث سوشال و سخنرانی
|تحریک به کنش تهاجمی
|تحریک به کنش تهاجمی
|تکرار عبارت کمک در راه است؛ فراخوان به تصرف نهادهای دولتی و ثبت نام نیروهای حافظ نظم.
|تکرار عبارت کمک در راه است؛ فراخوان به تصرف نهادهای دولتی و ثبت‌نام نیروهای حافظ نظم.
|-
|-
|'''۲۴ دی'''
|'''[[۲۴ دی]]'''
|اظهارات رسانه‌ای
|اظهارات رسانه‌ای
|تغییر لحن ناگهانی
|تغییر لحن ناگهانی
|ادعای توقف خشونت‌ها بر اساس منابع موثق؛ عقب‌نشینی موقت از هشدارهای تند نظامی.
|ادعای توقف خشونت‌ها در ایران بر اساس منابع موثق؛ عقب‌نشینی موقت از هشدارهای تند نظامی.
|-
|-
|'''۲۶ دی'''
|'''[[۲۶ دی]]'''
|تروث سوشال
|تروث سوشال
|قدردانی و دیپلماسی
|قدردانی و [[دیپلماسی]]
|تشکر از مقامات ایران بابت ادعای لغو اعدام‌ها؛ تلاش برای ایجاد فضای مثبت.
|تشکر از مقامات ایران بابت ادعای لغو اعدام‌ها؛ تلاش برای ایجاد فضای مثبت.
|-
|-
|'''۲۷ دی'''
|'''[[۲۷ دی]]'''
|گفتگو با پولیتیکو
|گفت‌وگو با پولیتیکو
|تغییر ساختار سیاسی
|تغییر ساختار سیاسی
|صراحت در بیان لزوم جستجو برای یافتن رهبری جدید در ایران.
|صراحت در بیان لزوم جست‌وجو برای یافتن رهبری جدید در ایران.
|-
|-
|'''۶ بهمن'''
|'''[[۶ بهمن]]'''
|گفتگو با اکسیوس
|گفت‌وگو با اکسیوس
|نمایش قدرت دریایی
|نمایش قدرت دریایی
|اشاره به حضور ناوگان عظیم در سواحل ایران؛ تأکید همزمان بر تمایل به توافق و معامله.
|اشاره به حضور ناوگان عظیم در سواحل ایران؛ تأکید همزمان بر تمایل به توافق و معامله.
|-
|-
|'''۸ بهمن'''
|'''[[۸ بهمن]]'''
|تروث سوشال
|تروث سوشال
|پیوند اعتراضات به هسته‌ای
|پیوند اعتراضات به هسته‌ای
|هشدار درباره عملیات چکش نیمه‌شب؛ تهدید به حمله مخرب در صورت عدم پذیرش توافق جدید.
|هشدار دربارهٔ عملیات [[چکش نیمه‌شب]]؛ تهدید به حملهٔ مخرب در صورت عدم پذیرش توافق جدید.
|-
|-
|'''۱۰ بهمن'''
|'''[[۱۰ بهمن]]'''
|حاشیه اکران "ملانیا"
|حاشیه اکران ملانیا
|تعیین شروط نهایی
|تعیین شروط نهایی
|تعیین دو شرط اصلی توقف هسته‌ای و توقف برخورد با معترضان برای اجتناب از اقدام نظامی.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%9F «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، وب‌سایت نور نیوز.]</ref>
|تعیین دو شرط اصلی توقف هسته‌ای و توقف برخورد با معترضان برای اجتناب از اقدام نظامی.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/ترامپ-از-جان-ایران-چه-می-خواهد؟ «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، نورنیوز.]</ref>
|}
|}


=== جنگ رسانه‌ای و روایت‌سازی ===
=== جنگ رسانه‌ای و روایت‌سازی ===
کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ش رسانه‌های مخالف خارجی تنها به پوشش خبری بسنده نکردند، بلکه با ایفای نقشی فعال در جنگ ترکیبی، به دنبال تأثیرگذاری بر افکار عمومی بودند. این رسانه‌ها با استفاده از تکنیک‌های روانی و روایت‌سازی هدفمند، تلاش کردند تصویری غیرواقعی و احساسی از رویدادها ارائه دهند و ادراک عمومی را تغییر دهند. آنها با پخش گستردۀ اخبار تأییدنشده، عادی‌نمایی خشونت و ایجاد این باور که نظام در آستانه فروپاشی است، خواسته‌های مدنی و اقتصادی معترضان را به سمت تقابل با حاکمیت سوق دادند.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاست-داخلی-46/3193215-تحلیل-جمیله-کدیور-از-ناآرامی-های-اخیر-پسر-شاه-را-با-چه-هدفی-وارد-ماجرا-کردند-پادگان-رسانه-هایی-چون-اینترنشنال-با-مهندسی-خشم-مردم-ساده-سازی-عبور-از-جمهوری-اسلامی-بر-تکرار-سرنگونی-قریب-الوقوع-نبرد-نهایی-تمرکز-کردند «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟/ پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref>  از سوی دیگر، ناتوانی رسانه‌های داخلی در تحلیل چندجانبه وقایع و واکنش سریع به این هجمه، خلأیی ایجاد کرد که به‌سرعت توسط اتاق‌های عملیات مجازی و شبکه‌های خبری مخالف پر شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6730933/دی-۱۴۰۴-در-ایران-چه-گذشت «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر.]</ref>  
کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ش رسانه‌های خارجی مخالف [[جمهوری اسلامی ایران]]، تنها به پوشش خبری بسنده نکردند؛ بلکه با ایفای نقشی فعال در جنگ ترکیبی، به‌دنبال تأثیرگذاری بر [[افکار عمومی]] بودند. این رسانه‌ها با استفاده از تکنیک‌های روانی و روایت‌سازی هدفمند، تلاش کردند تصویری غیرواقعی و احساسی از رویدادها ارائه دهند و ادراک عمومی را تغییر دهند. آنها با پخش گستردهٔ اخبار تأییدنشده، عادی‌نمایی خشونت و ایجاد این باور که نظام در آستانهٔ فروپاشی است، خواسته‌های مدنی و اقتصادی معترضان را به‌سمت تقابل با حاکمیت سوق دادند.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاست-داخلی-46/3193215-تحلیل-جمیله-کدیور-از-ناآرامی-های-اخیر-پسر-شاه-را-با-چه-هدفی-وارد-ماجرا-کردند-پادگان-رسانه-هایی-چون-اینترنشنال-با-مهندسی-خشم-مردم-ساده-سازی-عبور-از-جمهوری-اسلامی-بر-تکرار-سرنگونی-قریب-الوقوع-نبرد-نهایی-تمرکز-کردند «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟/ پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> مراحل عملیات رسانه‌ای آنها در جدول ذیل آمده است:<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند][https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند «ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|'''مرحله عملیاتی'''
|'''مرحله عملیاتی'''
خط ۱۵۱: خط ۱۲۴:
|-
|-
|'''گام اول: تهییج'''
|'''گام اول: تهییج'''
|'''«آخرین نبرد»'''
|آخرین نبرد
|بهره‌برداری از احساسات و تهییج جوانان؛ شعله‌ور ساختن آتش هیجان در فضای عمومی.
|بهره‌برداری از احساسات و تهییج جوانان؛ شعله‌ور ساختن آتش هیجان در فضای عمومی.
|تبدیل فضای آرام به بستری برای رفتارهای هیجانی و خیابانی.
|تبدیل فضای آرام به بستری برای رفتارهای هیجانی و خیابانی.
|-
|-
|'''گام دوم: سازماندهی'''
|'''گام دوم: سازماندهی'''
|'''«دعوت به درگیری»'''
|دعوت به درگیری
|فراخوان صریح برای حمله به مراکز امنیتی و دولتی؛ تبدیل اعتراض به آشوب سازمان‌یافته.
|فراخوان صریح برای حمله به مراکز امنیتی و دولتی؛ تبدیل اعتراض به آشوب سازمان‌یافته.
|کشاندن مسیر مطالبات به سمت خشونت عریان و درگیری با قوای انتظامی.
|کشاندن مسیر مطالبات به‌سمت خشونت عریان و درگیری با قوای انتظامی.
|-
|-
|'''گام سوم: تثبیت و گسترش'''
|'''گام سوم: تثبیت و گسترش'''
|'''«کمک در راه است»'''
|[[کمک در راه است]]
|القای امید واهی به پشتیبانی بیگانگان؛ ادعای واهی مبنی بر رسیدن کمک‌های خارجی.
|القای امید واهی به پشتیبانی بیگانگان؛ ادعای واهی مبنی بر رسیدن کمک‌های خارجی.
|داغ‌تر کردن میدان اغتشاش و رساندن دامنه ناامنی به نقطه اوج.
|داغ‌ترکردن میدان اغتشاش و رساندن دامنهٔ ناامنی به نقطهٔ اوج.
|-
|-
|'''گام نهایی: تغییر فاز'''
|'''گام نهایی: تغییر فاز'''
|'''«مرثیه‌سرایی»'''
|مرثیه‌سرایی
|فرار از مسئولیت پس از شکست پروژه براندازی؛ استفاده از هنرمندان اجاره‌ای برای مظلوم‌نمایی.
|فرار از مسئولیت پس از شکست پروژه براندازی؛ استفاده از هنرمندان اجاره‌ای برای مظلوم‌نمایی.
|فراموشی عامدانه نقش خود در فریب جوانان و کشاندن آن‌ها به خط مقدم آشوب.<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند «ایران ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>
|فراموشی عامدانهٔ نقش خود در تهییج جوانان و کشاندن آنها به خط مقدم آشوب.<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند «ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>
|}
 
=== نقش برخی واحدهای صنفی ===
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، در جریان ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ش شماری از [[واحد صنفی|واحدهای صنفی]] و تجاری در [[تهران]] و سایر شهرها، با اقداماتی از جمله تعطیلی هماهنگ و سازمان‌یافته، به موج اغتشاشات دامن زدند. این اقدامات که در روزهای هجدهم و نوزدهم دی به اوج خود رسید، همزمان با فراخوان‌های گسترده در [[شبکه‌های اجتماعی]] و از سوی برخی چهره‌های [[اپوزیسیون]] صورت گرفت.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحد‌های-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافه‌ها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref>
 
در مرحلهٔ نخست ناآرامی‌ها، برخی [[کافه]]‌ها به‌عنوان [[پاتوق]] تجمع آشوبگران مورد استفاده قرار گرفتند و در [[فضای مجازی]] نیز به دعوت برای حضور در این تجمعات اقدام کردند. با شدت‌یافتن درگیری‌ها و ورود اغتشاشات به فاز مسلحانه، شمار قابل توجهی از کافه‌ها و مراکز تجاری، به‌رغم تذکرات داده‌شده، دست به اعتصاب زده و فعالیت خود را به‌طور هماهنگ تعطیل کردند. منابع رسمی این اقدام را همسو با فراخوان‌های پهلوی و سرویس‌های امنیتی بیگانه توصیف کرده‌اند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحد‌های-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافه‌ها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref>
 
بررسی‌ها نشان می‌دهد که برخی از این واحدها، به‌ویژه کافه‌های متعلق به [[سلبریتی]]‌ها و [[ورزشکار|ورزشکاران]]، با انتشار پست‌ها و استوری‌هایی در حمایت از اغتشاشات، به تشویق خشونت و افزایش ناامنی کمک کردند. به‌دنبال این اقدامات، مراجع قضایی، برخی واحدهای متخلف را پلمپ کردند، ازجمله کافه «وریا»، کافه «ساعدی‌نیا» و مجموعهٔ «مهر و ماه».<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحد‌های-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافه‌ها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref>
 
== جریان‌ها و گروه‌های شرکت‌کننده در اغتشاشات ==
{| class="wikitable"
|'''نام گروه / جریان'''
|'''نوع فعالیت'''
|'''جزئیات میدانی'''
|-
|'''جریان سلطنت‌طلب و [[رضا پهلوی]]'''
|صدور فراخوان برای تجمع و ایجاد انحراف در مطالبات اقتصادی.
|فراخوان‌های [[۱۸ دی|۱۸]] و [[۱۹ دی|۱۹ دی‌ماه]] که به درگیری‌های خیابانی منجر شد، به این جریان منتسب شده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراض‌ها؛ معترضان در ده‌ها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وب‌سایت یورو نیوز.]</ref>
|-
|'''[[سازمان مجاهدین خلق]]'''
|مدیریت و هدایت عملیاتی آشوب‌ها و تبادل پیام با سرشبکه‌ها در داخل.
|این سازمان به‌صورت رسمی از جان‌باختن یکی از وابستگان خود در بلوار وکیل‌آباد [[مشهد]] خبر داد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
|-
|'''گروهک‌های تجزیه‌طلب [[حزب کومله کردستان ایران|کومله]]، [[حزب آزادی کردستان|پاک]] و [[حزب حیات آزاد کردستان|پژاک]]'''
|مشارکت مسلحانه در مناطق غربی و اجماع برای ورود به میدان.
|اعتراف عبدالله مهتدی به حضور میدانی و گزارش‌های رویترز از حضور نیروهای مسلح این گروه‌ها در داخل خاک ایران.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
|-
|'''[[جیش‌العدل]]'''
|حمله به مراکز نظامی در جنوب شرق کشور.
|حمله به پاسگاه جنگل راسک در استان [[سیستان و بلوچستان]] همزمان با ناآرامی‌های کشوری.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
|-
|'''فرقه دراویش'''
|نفوذ اجتماعی از طریق مراکز خیریه و حمله به اماکن مذهبی.
|شاخهٔ ری‌استارتی متهم به آتش زدن مساجد و شاخهٔ گنابادی دارای سابقهٔ درگیری مسلحانه در سال‌های ۱۳۹۰ش و ۱۳۹۶ش است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1782312/پشت-پرده-یارگیری-فرقه-های-تروریستی-مسلح-در-اغتشاشات-عامل-موساد «پشت‌پرده یارگیری فرقه‌های تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، مشرق‌نیوز.]</ref>
|-
|'''هسته‌های نفوذی در تهران'''
|انجام اقدامات تخریبی و خط‌دهی به تجمعات پایتخت.
|دستگیری لیدرهایی در [[تهران]] که طبق گزارش‌ها از استان‌های غربی آمده بودند.<ref>[https://ensafnews.com/627499/تسنیم-لیدرهای-اغتشاشات-از-استانها/ «تسنیم: لیدرهای اغتشاشات از استان‌های غربی به تهران آمده بودند»، انصاف‌نیوز.]</ref>
|-
|'''[[سلبریتی]]‌ها'''
|تشویق مردم به اغتشاشات
|تحریک مستقیم به درگیری: استفاده از عباراتی نظیر رحم نکنید و دست خالی نروید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353400/سلبریتی‌هایی-که-مردم-را-قربانی-پروژه-آشوب-کردند «سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|}
|}


== ویژگی‌ها ==
== ویژگی‌ها ==
* نویسندگان در تحلیل اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ش ویژگی‌های متمایزی را استخراج کرده‌اند که آن را از ناآرامی‌های پیشین جدا می‌سازد. بر اساس گزارش‌های تحلیلی، مهم‌ترین این وجوه به شرح زیر است:
نویسندگان در تحلیل اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش ویژگی‌های متمایزی را استخراج کرده‌اند که آن را از ناآرامی‌های پیشین جدا می‌سازد. بر اساس گزارش‌های تحلیلی، مهم‌ترین این وجوه به شرح زیر است:
* '''کاربرد اقتصاد به‌عنوان ابزار بی‌ثبات‌سازی''': در این دوره، اقتصاد به‌طور عمده نه به‌عنوان محرک اعتراض، بلکه به‌منزلهٔ نقطهٔ ورود طراحی‌شده برای ایجاد بی‌ثباتی ادراکی و اجتماعی به کار گرفته شد.
* '''کاربرد اقتصاد به‌عنوان ابزار بی‌ثبات‌سازی''': در این دوره، مشکلات معیشتی نه به‌عنوان محرک اعتراض، بلکه به‌منزلهٔ نقطهٔ ورود طراحی‌شده برای ایجاد بی‌ثباتی ادراکی و اجتماعی به کار گرفته شد.
* '''تمرکز بر جنگ شناختی و تخریب نظم ادراکی''': طراحی بحران بر تخریب تصویر ذهنی از ثبات و مشروعیت، از طریق روایت‌سازی پیشین و مخدوش‌کردن عامدانهٔ مرزهای اعتراض و اغتشاش متمرکز بود.
* '''تمرکز بر [[جنگ شناختی]] و تخریب نظم ادراکی''': طراحی بحران بر تخریب تصویر ذهنی از ثبات و مشروعیت، از طریق روایت‌سازی پیشین و مخدوش‌کردن عامدانهٔ مرزهای اعتراض و اغتشاش متمرکز بود.
* '''الگوی کنش خیابانی فرسایشی''': کنش‌های میدانی به‌صورت پراکنده، کوتاه‌مدت و با هدف خسته‌سازی نیروهای امنیتی و تداوم بی‌ثباتی سازماندهی شد.
* '''الگوی کنش خیابانی فرسایشی''': کنش‌های میدانی به‌صورت پراکنده، کوتاه‌مدت و با هدف خسته‌سازی نیروهای امنیتی و تداوم بی‌ثباتی سازماندهی شد.
* '''اعمال تروریسم اقتصادی''': با تهدید و ارعاب کسبه برای تعطیلی اجباری بازارها، تلاش شد تا با ایجاد اختلال در زنجیرهٔ تأمین، شوک معیشتی ایجاد و نارضایتی را تشدید کند.
* '''اعمال تروریسم اقتصادی''': با تهدید و ارعاب کسبه برای تعطیلی اجباری بازارها، تلاش شد تا با اخلال در زنجیرهٔ تأمین، شوک معیشتی ایجاد و نارضایتی را تشدید کند.
* '''عملیات روانی-سایبری گسترده''': با بهره‌گیری از شبکه‌های رباتیک و الگوریتم‌ها، حجم مصنوعی از حمایت‌ها ساخته شد تا اکثریت کاذب را القا و نیروهای خاکستری را تهییج کند.
* '''عملیات روانی-سایبری گسترده''': با بهره‌گیری از شبکه‌های رباتیک و الگوریتم‌ها، حجم مصنوعی از حمایت‌ها ساخته شد تا اکثریت کاذب را القا و نیروهای خاکستری را تهییج کند.
* '''رادیکالیزه‌شدن سریع شعارها''': فضای اعتراضی با شتاب از بیان مطالبات اقتصادی به‌سمت شعارهای سرنگونی‌طلبانه سوق داده شد تا امکان هرگونه گفت‌وگو یا مسیر اصلاحی مسدود شود.
* '''رادیکالیزه‌شدن سریع شعارها''': فضای اعتراضی با شتاب از بیان مطالبات اقتصادی به‌سمت شعارهای براندازی سوق داده شد تا امکان هرگونه گفت‌وگو یا مسیر اصلاحی مسدود شود.
* '''تلاش برای گسترش ناآرامی به محیط‌های دانشگاهی''': با تحریک محیط‌های علمی، تلاش شد تا حمایت قشر تحصیل‌کرده جلب و هزینه‌های سرکوب رسانه‌ای برای حاکمیت افزایش یابد.
* '''تلاش برای گسترش ناآرامی به محیط‌های دانشگاهی''': با تحریک محیط‌های علمی، تلاش شد تا حمایت قشر تحصیل‌کرده جلب و هزینه‌های سرکوب رسانه‌ای برای حاکمیت افزایش یابد.
* '''ورود به فاز مسلحانه و خشونت سازمان‌یافته''': کشف سلاح‌های غیرنظامی در برخی مناطق، نشان از برنامه‌ریزی برای تبدیل اغتشاش به شورش مسلحانه و آزمودن آستانهٔ تحمل امنیتی کشور داشت.
* '''ورود به فاز مسلحانه و خشونت سازمان‌یافته''': کشف سلاح‌های غیرنظامی در برخی مناطق، نشان از برنامه‌ریزی برای تبدیل اغتشاش به شورش مسلحانه و آزمودن آستانهٔ تحمل امنیتی کشور داشت.
* '''استفاده ابزاری از زنان و کودکان''': قرار دادن عمدی زنان و کودکان در خطوط جلوی درگیری، به‌منظور ایجاد محدودیت عمل برای نیروهای امنیتی و تولید محتوای رسانه‌ای جهت محکومیت بین‌المللی صورت گرفت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/01/3498296/دی-1404-اغتشاشات-مهندسی-شده-با-محور-اقتصاد-جنگ-شناختی-و-فاز-مسلحانه «دی 1404؛ اغتشاشات مهندسی‌شده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* '''استفاده ابزاری از زنان و کودکان''': قرار دادن عمدی زنان و کودکان در خطوط درگیری، به‌منظور ایجاد محدودیت عمل برای نیروهای امنیتی و تولید محتوای رسانه‌ای جهت محکومیت بین‌المللی صورت گرفت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/01/3498296/دی-1404-اغتشاشات-مهندسی-شده-با-محور-اقتصاد-جنگ-شناختی-و-فاز-مسلحانه «دی 1404؛ اغتشاشات مهندسی‌شده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* '''خشونت سازمان‌یافته علیه نیروهای خدمت‌رسان و اموال عمومی:''' به باور تحلیل‌گران مثله‌کردن پیکر نیرو‌های خدمت‌رسان، امدادی و انتظامی، به‌آتش‌کشیدن آمبولانس‌ها، ماشین‌های آتش‌نشانی، مراکز هلال‌احمر و بانک‌ها و مراکز خدمات عمومی و خانه‌ها، مغازه‌های مردم به‌ویژه فروشگاه‌های مواد غذایی نشان‌دهندۀ طراحی عملیات‌های ضربتی و هدفمند برای ایجاد ناامنی و بی‌ثباتی در کشور بود.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/385594/%D8%AF%D8%B1-%DB%B1%DB%B8-%D9%88-%DB%B1%DB%B9%E2%80%8C-%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%85%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF «در ۱۸ و ۱۹‌ دی‌ماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.]</ref>
* '''خشونت سازمان‌یافته:''' مثله‌کردن پیکر نیروهای خدمت‌رسان، امدادی و انتظامی، به‌آتش‌کشیدن آمبولانس‌ها، ماشین‌های آتش‌نشانی، مراکز [[هلال‌احمر]] و بانک‌ها و مراکز خدمات عمومی و خانه‌ها، مغازه‌های مردم به‌ویژه فروشگاه‌های مواد غذایی با هدف ایجاد ناامنی و بی‌ثباتی در کشور.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/385594/در-۱۸-و-۱۹‌-دی‌ماه-چه-اتفاقی-در-کشور-افتاد «در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.]</ref>


== اقدامات اغتشاشگران<ref group="دیدگاه">برای هر کدام یک جدول بسیار خوب و عالی تهیه کنید. شما از خودتات هیچ نگویید ولو مستند؛ یک جمله مقدماتی و بعد جدول آمار و ارقام و... این الگو در موارد بعدی هم حتما قابل استفاده است.
=== ویژگی‌های جمعیت‌شناختی اغتشاشگران ===
 
بر اساس گزارش‌های تحلیلی مبتنی بر داده‌های میدانی از پروفایل دستگیرشدگان، این پدیده به‌طور عمده ماهیتی اجتماعی، هویتی و اقتصادی دارد و نمی‌توان آن را صرفاً به خوانش‌های امنیتی یا ایدئولوژیک تقلیل داد.<ref>[https://www.rokna.net/بخش-اخبار-سیاسی-74/1204128-آسیب-شناسی-آماری-ناآرامی-های-اخیر-در-کشور «آسیب‌شناسی آماری ناآرامی‌های اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا]؛ [https://www.asriran.com/fa/news/1136210/آسیب‌شناسی-حوادث-اخیر-بر-اساس-داده-های-25-هزار-بازداشتی «آسیب‌شناسی حوادث اخیر بر اساس داده‌های 25 هزار بازداشتی»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref> الگوی غالب معترضان را مردان جوان، مجرد، با تحصیلات اندک، فاقد [[سابقه کیفری|سابقهٔ کیفری]] و متعلق به طبقات متوسط و فرودست تشکیل می‌دهند. آمارها نشان می‌دهد ۷۷درصد دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال و ۲۷درصد زیر ۱۸ سال سن داشته‌اند. ۸۲درصد مجرد بودند که این امر با عواملی مانند ناپایداری هویتی، ریسک‌پذیری بالاتر و ضعف پیوندهای اجتماعی سنتی مرتبط است. از نظر اقتصادی، ۶۵درصد متعلق به طبقهٔ متوسط و ۳۲درصد متعلق به طبقهٔ فرودست بودند که بیانگر تأثیر احساس نابرابری و فقدان [[تحرک اجتماعی]] حتی در اقشار غیرفقیر است. از نظر تحصیلی، ۸۸درصد دارای دیپلم یا سطح پایین‌تر بوده و تنها ۲درصد شاغل در بخش دولتی بودند. حضور ۱۷درصدی [[دانش‌آموز|دانش‌آموزان]] نیز در این آمار، چشمگیر است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035514/آماری-از-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-چه-افرادی-بودند-و-چه-می-خواستند «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه می‌خواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref>
غالب مطالب از سایت افکار نیوز هست. خبرگزاری و سایت های بهتر و معتبرتر و متنوعی استفاده کنید.


حتی از مراجع رسمی هم در کنار دیگر منابع استفاده کنید</ref> ==
=== برخی ویژگی‌های مشترک در اغشاشگران بازداشتی ===
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|حوزه اقدام
|ردیف
|نوع فعالیت و جزئیات عملیاتی
|شاخص
|مصادیق خسارات و تلفات انسانی
|ویژگی و الگوی رفتاری گزارش‌شده
|-
|-
|به‌کارگیری جنگ‌افزار
|۱
|سلاح‌های گرم
|پایبندی دینی
|استفاده از کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، سلاح شکاری و تیربار (شلیک به جمعیت از پشت‌سر).
|عدم اقامهٔ [[نماز]] و ناآشنایی با ساختار و احکام اولیه آن.
|-
|-
|
|۲
|سلاح‌های سرد
|تکالیف شرعی
|به‌کارگیری چاقو، قمه، انواع شمشیر، تبر، پنجه‌بکس، افشانه‌های آتش، زنجیر و چوب‌های میخ‌دار.
|عدم پایبندی به فریضهٔ [[روزه]].
|-
|-
|
|۳
|مواد انفجاری
|سبک زندگی
|استفاده از کوکتل‌مولوتوف، نارنجک‌های جنگی، نارنجک‌های دست‌ساز و جلیقه‌های انفجاری.
|سابقهٔ [[استعمال دخانیات]] ([[سیگار]]).
|-
|-
|تلفات انسانی و پروژه کشته‌سازی
|۴
|شهادت نیروها و مردم
|عادات رفتاری
|شهادت ۲ هزار و ۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و قشرهای مختلف مردم.
|سابقهٔ [[مصرف مشروبات الکلی]] و [[مواد مخدر]].
|-
|-
|
|۵
|هدف‌قرار دادن کودکان و جوانان
|علایق شنیداری
|شهادت بهار سیفی ۲ ساله در نیشابور، ملینا اسدی ۳ ساله در کرمانشاه، آنیلا ۸ ساله در خودرو 
|وابستگی افراطی به سبک‌های [[موسیقی]] تند.
|-
|-
|
|۶
|ترورهای خیابانی
|تعاملات رسانه‌ای
|هدف قرار دادن علیرضا نوایی هنگام بازگشت از کلاس آموزشی توسط تروریست‌ها.
|اشتغال مستمر به مشاهدهٔ فیلم‌ها و محتواهای غیراخلاقی.
|-
|-
|تعرض به مقدسات
|۷
|مساجد و حسینیه‌ها
|سلامت روان
|آسیب و آتش زدن ۳۵۰ مسجد در سراسر کشور.
|وجود اختلالات و آسیب‌های روانی.
|-
|-
|
|۸
|اماکن مذهبی و امامزادگان
|زمینه خانوادگی
|حمله به حرم حضرت سبزقبا در دزفول؛ آتش‌زدن بقعه امامزادگان در مازندران، گیلان، فارس و چهارمحال‌وبختیاری.
|وجود مشکلات جدی در ساختار خانواده مانند [[طلاق]] یا فقدان پیوند عاطفی با والدین.
|-
|-
|
|۹
|هتک حرمت شعائر
|حضور در فضای مجازی
|آتش زدن قرآن کریم در جریان حمله به امامزادگان و آسیب به ۲ کلیسای ارامنه.
|عضویت و فعالیت در کانال‌های رسانه‌ای [[مخالفان جمهوری اسلامی ایران|مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران]] و منتقد دین.
|-
|-
|حمله به مراکز نظامی و انتظامی
|۱۰
|هجوم به کلانتری‌ها
|آگاهی سیاسی
|حمله مسلحانه به ۷۴۹ کلانتری (شامل کلانتری ۱۲۶ تهرانپارس، ۴۳ کیانمهر کرج، کلانتری ۱۰۸، کلانتری ۱۵ کرمان، چناران، ازنا و چالوس).
|سطح بسیار پایین اطلاعات سیاسی و ناآشنایی با مسئولان ارشد در [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]].
|-
|-
|
|۱۱
|مراکز مقاومت
|روابط اجتماعی
|وارد آوردن خسارت و حمله به ۱۲۰ مرکز بسیج.
|برقراری ارتباط با دوستان و گروه‌های دارای انحراف در فضای واقعی و [[فضای مجازی|مجازی]].
|-
|-
|تخریب اموال عمومی و زیرساخت‌ها
|۱۲
|خدمات شهری و امدادی
|اثرپذیری
|آسیب سنگین به ۳۰۵ دستگاه آمبولانس و اتوبوس، ۵۳ خودروی آتش‌نشانی، ۳۸۶ ایستگاه اتوبوس، ۴ ایستگاه مترو و ۷ هزار مخزن زباله.
|الگوپذیری شدید، گسترده و هیجانی از روایت‌های [[شبکه‌های اجتماعی]].<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1345414/۱۲-ویژگی-مشترک-از-بازداشت-شدگان-اغتشاشات-اخیر «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشت‌شدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>
|}
 
== اقدامات اغتشاشگران ==
{| class="wikitable"
|'''حوزه اقدام'''
|'''نوع فعالیت و جزئیات عملیاتی'''
|'''مصادیق خسارات و تلفات انسانی'''
|-
|-
|
|'''آماده‌سازی روانی و عملی'''
|تجهیزات ترافیکی
|تجهیز، آموزش و تخدیر
|از کار انداختن هزار چراغ راهنمایی و رانندگی در تهران.
|دریافت آموزش‌های هدفمند، [[مصرف مواد مخدر]] و [[مشروبات الکلی]] برای کاهش ترس و همراه داشتن [[اسپری فلفل]] برای ایجاد آشوب و اختلال در کنترل جمعیت.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/amp/news/9047354 «اعترافات برخی از عناصر بازداشت‌شده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزش‌های سازمان‌یافته برای ایجاد درگیری پرده برمی‌دارد»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
|-
|-
|
| rowspan="2" |'''به‌کارگیری جنگ‌افزار'''
|مراکز اقتصادی و رفاهی
|سلاح‌های گرم و سنگین
|آتش زدن و تخریب ۷۵۰ بانک، ۷۰۰ فروشگاه، ۶۰۰ دستگاه خودپرداز و ۲۴ جایگاه سوخت.
|استفاده از کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، [[سلاح شکاری]] و شلیک با تیربار به‌سمت تجمع از پشت‌سر.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
|-
|-
|
|سلاح‌های سرد و انفجاری
|ساختمان‌های عمومی و دولتی
|به‌کارگیری چاقو، [[قمه]]، شمشیر، تبر، [[پنجه‌بکس]]، افشانه‌های آتش، زنجیر و چوب‌های میخ‌دار، پرتاب [[کوکتل‌مولوتوف]]، نارنجک جنگی و دست‌ساز.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
|آسیب به ۴۱۴ ساختمان دولتی، ساختمان‌های قوه قضائیه، ۲۰۰ مدرسه و ۱۵ کتابخانه.
|-
| rowspan="3" |'''تلفات انسانی و پروژه کشته‌سازی'''
|هدف قراردادن نیروهای حافظ امنیت و مردم
|کشتن ۲ هزار و ۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و قشرهای مختلف مردم.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
|-
|هدف قراردادن کودکان و جوانان
|کشتن [[بهار سیفی]] ۲ ساله در [[نیشابور]]، [[ملینا اسدی]] ۳ ساله در [[کرمانشاه]]، [[آنیلا ابوطالبیان|آنیلا]] ۸ ساله در خودرو و سپهر ابراهیمی ۱۸ ساله با دشنه.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
|-
| دروغ‌های رسانه‌ای
|تأیید سلامت افرادی که رسانه‌هایی مانند [[ایران اینترنشنال]] آنها را کشته اعلام کرده بودند:
۱. محمدعلی زنگویی ۲. هانی بورقی ۳. امیرعباس رعنایی ۴. علی صادقی ۵. مهدی سماواتی ۶. محمدرسول بیاتی ۷. سعید ریاضی ۸. علی خانی ۹. مهدیسا ۱۰. مسعود نعمتی ۱۱. آرین شمس ۱۲. ساغر اعتمادی ۱۳. کامران مرادی ۱۴. پویا سامعی ۱۵. مبینا بهشتی ۱۶. مهدی کمالی ۱۷. محمدجواد شریفی ۱۸. تارا زارعی ۱۹. رضا نیک‌نام<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1356418/اسامی-کشته‌هایی-که-زنده-شدند-عکس «اسامی کشته‌هایی که زنده شدند! + عکس»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|-
| rowspan="2" |'''حمله به مقدسات'''
|[[اماکن مذهبی]]
|آسیب و سوزاندن ۳۵۰ [[مسجد]]، حمله به حرم [[امامزاده سبزقبا]] در [[دزفول]]، آتش‌زدن بقاع امامزادگان در [[مازندران]]، [[گیلان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[استان اصفهان|اصفهان]]، [[مشهد]]، [[استان ایلام|ایلام]] و [[چهارمحال‌وبختیاری]].<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
|-
|هتک حرمت شعائر و نمادهای ملی
|آتش زدن [[قرآن]] ر جریان حمله به امامزادگان، آسیب به ۲ [[کلیسا|کلیسای]] [[ارمنی‌های ایران|ارامنه]]<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> و آتش‌زدن [[پرچم ایران]].<ref>[https://www.irna.ir/photo/86048460/اجتماع-مردم-مشهد-در-پی-اهانت-به-پرچم-مقدس-ایران «اجتماع مردم مشهد در پی اهانت به پرچم مقدس ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
|-
|'''حمله به مراکز نظامی'''
|هجوم مسلحانه
|حمله به ۷۴۹ [[کلانتری]] از جمله تهرانپارس، کیانمهر [[کرج]]، کلانتری ۱۰۸، [[کرمان]]، [[چناران]]، [[ازنا]] و [[چالوس]] و ۱۲۰ مرکز بسیج.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
|-
| rowspan="2" |'''تخریب اموال و زیرساخت‌ها'''
|ناوگان امدادی و شهری
|آسیب سنگین به ۳۰۵ [[آمبولانس]] و [[اتوبوس]]، ۵۳ [[ماشین آتش‌نشانی]]، ۳۸۶ [[ایستگاه اتوبوس]]، ۴ [[ایستگاه مترو]]، ۱۰۰۰ [[چراغ راهنمایی]] و ۷ هزار مخزن زباله.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>
|-
|مراکز عمومی و رفاهی
|تخریب ۷۵۰ [[بانک]]، ۷۰۰ فروشگاه، ۶۰۰ دستگاه [[خودپرداز]]، ۲۴ [[جایگاه سوخت]]، ۴۱۴ ساختمان دولتی، ساختمان‌های [[قوه قضائیه]]، ۲۰۰ [[مدرسه]]، ۸۹ [[حوزه علمیه|حوزهٔ علمیه]]، ۱۵ [[کتابخانه]]،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین؛][https://www.hawzahnews.com/news/1339899/فیلم-اغتشاشگران-به-چند-حوزه-علمیه-حمله-کردند «فیلم | اغتشاشگران به چند حوزه علمیه حمله کردند؟»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> آتش‌زدن [[بازار رشت]] و سوختن اموال صاحبان بیش از ۵۰۰ مغازه در شهر [[رشت]].<ref>[https://www.irna.ir/news/86054328/بازار-رشت-همچنان-در-شوک-آتش «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
|-
|'''تاکتیک‌های عملیات میدانی'''
|به‌کارگیری سپر انسانی
|پنهان‌شدن عناصر مسلح میان جمعیت معترضان و شهروندان عادی جهت محدودکردن قدرت پاسخ‌گویی نیروهای امنیتی عاملی کلیدی در افزایش تلفات غیرنظامیان و مأموران انتظامی.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1784687/شلیک-تروریست-ها-به-زن-و-مرد-میانسال-در-حیاط-خانه «شلیک تروریست‌ها به زن و مرد میانسال در حیاط خانه»، وب‌سایت مشرق.]</ref>
|}
|}
----
=== استفاده گسترده از انواع سلاح ===
بر اساس گزارش‌های رسمی نهادهای امنیتی و انتظامی، در جریان اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ش عناصر خرابکار از طیف وسیعی از سلاح‌ها استفاده کردند. این سلاح‌ها شامل انواع سلاح گرم همچون کلت کمری، یوزی، کلاشینکف، شاتگان، تفنگ شکاری، وینچستر و سلاح تک‌تیرانداز دوربین‌دار بود. همچنین استفاده از سلاح سردی مانند چاقو، قمه، شمشیر، تبر، پنجه بکس، زنجیر و چوب‌های میخ‌دار و نیز مواد آتش‌زا و انفجاری مانند کوکتل مولوتوف و نارنجک‌های دست‌ساز و جنگی ثبت شده است. شواهد و اظهارات مقامات از استفاده حتی تیربار توسط این عناصر برای شلیک به جمعیت نیز حکایت دارد.<ref>[https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/1366001-پرده-از-یک-نقشه-پیچیده-علیه-ایران-از-تا-دی-ماه-در-ایران-چه-خبر-بود «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز.]</ref>


=== خسارت گسترده به اموال عمومی ===
== ابعاد حقوقی ==
بر اساس گزارش‌های رسمی منتشرشده از سوی نهادهای مدیریت شهری و استانداری‌ها، در جریان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ش خسارات مالی گسترده‌ای به زیرساخت‌های عمومی و اموال دولتی در سطح کشور وارد شد. برآورد تجمیعی اولیه حاکی از آن است که حجم کلی خسارات وارده به اموال عمومی و زیرساخت‌ها در بیش از ۲۰ استان کشور، بالغ بر ۱۸٬۰۰۰ میلیارد تومان بوده است. این ارقام بر اساس اعلام مقامات محلی و استانی تا ۵ بهمن به دست آمده و ممکن است با تکمیل بررسی‌ها تغییر یابد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1360376/آشوبگران-چه-میزان-آسیب-به-اموال-عمومی-وارد-کرده‌اند-آمار-تجمیعی-حجم-خسارات-وارده-به-استان-ها-در-حوادث-تروریستی-اخیر «آشوبگران چه میزان آسیب به اموال عمومی وارد کرده‌اند؟/ آمار تجمیعی حجم خسارات وارده به استان‌ها در حوادث تروریستی اخیر» خبرگزاری دانشجو؛] [https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/1366001-پرده-از-یک-نقشه-پیچیده-علیه-ایران-از-تا-دی-ماه-در-ایران-چه-خبر-بود «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز.]</ref>
بر اساس تحلیل مقامات قضایی و امنیتی ایران، حوادث سازمان‌یافتهٔ روزهای ۱۸ تا ۱۹ دی ۱۴۰۴ش مشتمل بر طیف گسترده‌ای از جرائم از جمله [[اقدام علیه امنیت ملی]]، [[محاربه]]، [[افساد فی‌الارض]]، [[جاسوسی]]، تبانی با دشمن، همکاری با [[رژیم صهیونیستی]]، قتل، ایراد ضرب و جرح عمدی، تحریک به خشونت، تخریب و سوزاندن [[اموال عمومی]] و خصوصی، [[توهین به مقدسات]] و اقدام مسلحانه بود. از منظر نظام حقوقی ایران، ماهیت سازمان‌یافته و مسلحانهٔ این اقدامات که با قصد برهم‌زدن اساس [[نظم عمومی]] و حاکمیت صورت گرفت، ذیل عنوان بغی ([[شورش مسلحانه]]) یا محاربه قابل تعریف و تعقیب است.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1341385/نسخه-تجویزی-قانون-بر‌ای-برخورد-با-اغتشاشگران «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین.]</ref>


بر اساس این گزارش‌ها، استان تهران با حدود ۳۰۰۰ میلیارد تومان خسارت به اموال عمومی، بیشترین آسیب مالی را متحمل شده است. پس از آن، استان‌های اصفهان با احتساب خسارت زیرساخت‌های فرهنگی و شهری، فارس، مازندران، کرمانشاه، گیلان، گلستان و ایلام هر کدام با خساراتی بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلیارد تومان در رده‌های بعدی قرار دارند. سایر استان‌ها مانند خراسان رضوی به‌ویژه مشهد، البرز، مرکزی، همدان، کرمان، لرستان، قم، چهارمحال و بختیاری، اردبیل و سمنان نیز رقم قابل‌توجهی از خسارت را گزارش کرده‌اند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1360376/آشوبگران-چه-میزان-آسیب-به-اموال-عمومی-وارد-کرده‌اند-آمار-تجمیعی-حجم-خسارات-وارده-به-استان-ها-در-حوادث-تروریستی-اخیر «آشوبگران چه میزان آسیب به اموال عمومی وارد کرده‌اند؟/ آمار تجمیعی حجم خسارات وارده به استان‌ها در حوادث تروریستی اخیر» خبرگزاری دانشجو؛] [https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/1366001-پرده-از-یک-نقشه-پیچیده-علیه-ایران-از-تا-دی-ماه-در-ایران-چه-خبر-بود «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز.]</ref>
=== تعقیب کیفری ===
[[مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه|مرکز وکلای قوه قضائیه]] با تبیین حوادث ۱۸ تا ۲۱ دی ۱۴۰۴ش به‌عنوان روز سیزدهم از [[جنگ ۱۲ روزه]]، از ثبت شکوائیهٔ کیفری علیه حدود ۵۰ شخصیت حقیقی و حقوقی خبر داد؛ این پیگیری قضایی شامل مقام‌ها و نهادهای دولتی ایالات متحده، [[بنیاد پهلوی]]، برخی رسانه‌های فارسی‌زبان برون‌مرزی و سلبریتی‌های مقیم خارج از کشور است که با اتهاماتی نظیر هدایت شبکه‌های سازمان‌یافته، قاچاق اسلحه، [[پول‌شویی]] و تحریک مستقیم به خشونت عریان تحت تعقیب قرار گرفته‌اند تا در کنار رسیدگی کیفری، فرایند مطالبهٔ جبران خسارات وارده به زیرساخت‌های شهری، ناوگان امدادی و اماکن مذهبی نیز طی شود.<ref>[https://farsnews.ir/Mohadeseh_hoseini/1768891749608109744/شکایت-کیفری-مرکز-وکلا-علیه-ترامپ-و-پهلوی-در-ارتباط-با-اغتشاشات-اخیر «شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری فارس.]</ref>


این خسارات طیف وسیعی از تأسیسات را شامل می‌شود:
== مواجهه پلیس با اغتشاشات ==
بر اساس اظهارات مقامات انتظامی، نیروهای پلیس در روزهای ابتدایی حوادث دی ۱۴۰۴ش، با هدف جلوگیری از تشدید خشونت و حفظ جان شهروندان، از ابزارهای غیرکشنده و روش‌های کنترل جمعیت همچون ماشین‌های آب‌پاش، اسلحهٔ [[پینت‌بال]]، خودروهای نویز و صوتی بهره بردند. با این حال، پس از تشدید حملات مسلحانه و تخریب‌های گسترده از [[۱۹ دی]]، رویکرد انتظامی با قوت بیشتری برای بازپس‌گیری صحنه و مقابله با عناصر مسلح و خرابکار متمرکز شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6731172/پلیس-از-سلاح-گرم-استفاده-نکرد-تنها-از-ابزارهای-بازدارنده-بهره «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر.]</ref> در این چارچاب، فرماندهی کل انتظامی با تفکیک میان افراد فریب‌خورده از اغتشاشگران سازمان‌یافته و لیدرها، بر دو نوع برخورد متفاوت تأکید کرد. بر این اساس، با گروه اول با تساهل و بر اساس شأن نظام جمهوری اسلامی برخورد خواهد شد؛ اما با عاملان و رهبران اغتشاشات مطابق قانون و با شدت عمل رفتار می‌شود. همچنین اعلام شد که تعداد زیادی از اغتشاشگران شناسایی شده‌اند و روند قانونی برای برخورد با آنان به‌صورت مرحله‌ای در حال پیگیری است. در این مرحله، همکاری بخش‌هایی از جامعه با نیروهای امنیتی و انتظامی، به‌عنوان عاملی مؤثر در تثبیت سریع‌تر اوضاع گزارش شده است. به گفتهٔ پلیس این عملیات با محوریت تفکیک معترضان مسالمت‌آمیز از اغتشاشگران مسلح و با هدف بازگرداندن امنیت عمومی به اجرا درآمده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1779631/فیلم-سردار-رادان-خطاب-به-اغتشاشاگران-خودتان-را-تسلیم-کنید «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وب‌سایت مشرق.]</ref>


ناوگان حمل‌ونقل عمومی مانند اتوبوس‌ها، ایستگاه‌ها، قطار شهری، نیروگاه‌ها، تجهیزات ترافیکی و روشنایی معابر، خودروها و ایستگاه‌های آتش‌نشانی و اورژانس، ساختمان‌های دولتی و شهرداری‌ها، شعب بانکی و دستگاه‌های خودپرداز، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، اماکن مذهبی مانند مساجد، حسینیه‌ها و امامزاده‌ها، مراکز فرهنگی و کتابخانه‌ها، فضای سبز و مبلمان شهری. در برخی گزارش‌ها به آسیب‌دیدگی نیروهای خدماتی و امدادی نیز اشاره شده است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1360376/آشوبگران-چه-میزان-آسیب-به-اموال-عمومی-وارد-کرده‌اند-آمار-تجمیعی-حجم-خسارات-وارده-به-استان-ها-در-حوادث-تروریستی-اخیر «آشوبگران چه میزان آسیب به اموال عمومی وارد کرده‌اند؟/ آمار تجمیعی حجم خسارات وارده به استان‌ها در حوادث تروریستی اخیر» خبرگزاری دانشجو؛] [https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/1366001-پرده-از-یک-نقشه-پیچیده-علیه-ایران-از-تا-دی-ماه-در-ایران-چه-خبر-بود «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز.]</ref>
== واکنش‌های داخلی ==
در [[۲۲ دی]] ۱۴۰۴ش، واکنش گسترده‌ای از سوی [[مردم]] در سراسر [[ایران]] به‌شکل راهپیمایی‌های خودجوش و سراسری نمود یافت. این تجمعات که با حضور اقشار مختلف جامعه در شهرهای متعدد برگزار شد، با هدف محکومیت اقدامات تخریبی و اعلام همبستگی ملی در برابر تلاش‌های بی‌ثبات‌کننده سازماندهی شد. حضور مردم در این روز، در چارچوب روایت رسانه‌های ملی، به‌عنوان «خیزش عظیم مردمی» و نمایش همدلی و حمایت از نظام در مقابله با فتنه بازنمایی شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86050417/ایرانیان-از-هر-قومیتی-بار-دیگر-شانه-به-شانه-هم-ایستادند «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* [[آیت‌الله خامنه‌ای]] جان‌باختگان حوادث اخیر را به سه گروه نیروهای مدافع امنیت، رهگذران بی‌گناه و افراد فریب‌خورده تقسیم کرد و اعلام نمود به‌جز عاملان اصلی خشونت، سایر جان‌باختگان [[شهید]] محسوب می‌شوند و برای آنان [[طلب رحمت]] و مغفرت کرد.<ref>[https://khl.ink/f/62656 «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.]</ref> رهبر ایران، همچنین ماهیت این حوادث را یک فتنه با ویژگی‌های شبه‌کودتا توصیف و طراحی و هدایت آن را به نهادهای اطلاعاتی خارجی نسبت داد. او دستورکار [[مخالفان جمهوری اسلامی ایران]] را کشته‌سازی و هدف قراردادن عمدی مراکز حاکمیتی، امنیتی و اماکن مذهبی برای ایجاد بی‌ثباتی دانست.<ref>[https://khl.ink/f/62530 «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.]</ref>
* رسانه‌های ملی ایران در پوشش اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش، رویکردی مبتنی بر تبیین‌گری و تفکیک میدان را در پیش گرفتند. بر اساس اعلام [[صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران]]، تمرکز این رسانه بر بازنمایی تخریب‌های صورت‌گرفته توسط گروه‌های تروریستی و هشدار به جامعه دربارهٔ اهداف جریانات معاند بود. همچنین، با پوشش گستردهٔ اجتماعات مردمی نظیر تجمع ۲۲ دی، سعی در تقویت روایت اتحاد ملی علیه نقش‌آفرینی دشمن خارجی داشتند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/5690669 «مأموریت رسانه ای صداوسیما برای روشنگری ریشه‌های اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
* [[مرجع تقلید|مراجع تقلید]] و علمای [[حوزه علمیه]] نیز در بیانیه‌های جداگانه، اقدامات تخریب‌گرانه و آشوب‌های اخیر را محکوم کردند. آنان با تقدیر از حضور گستردهٔ مردم در [[راهپیمایی ۲۲ دی]]، این حضور را نشانهٔ بصیرت و وفاداری ملت به نظام و [[آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران|آرمان‌های انقلاب]] توصیف کردند. آنها از تلاش نیروهای امنیتی برای حفظ [[نظم عمومی]] تقدیر کردند و خواستار برخورد قضایی قاطع با عوامل آشوب و [[تخریب اموال عمومی]] شدند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/803475/مواضع-مراجع-تقلید-و-علما-در-محکومیت-اقدامات-اغتشاشگران «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا.]</ref>
* نمایدگان مردم در [[مجلس شورای اسلامی]] و چهره‌های سیاسی کشور ضمن محکومیت اقدامات خشونت‌آمیز و تخریب اموال عمومی، بر حمایت از تلاش‌های نهادهای امنیتی برای بازگرداندن آرامش تأکید کردند. برخی از این چهره‌ها همچنین با اشاره به اعتراضات اقتصادی، خواستار توجه جدی‌تر به مطالبات معیشتی مردم شدند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1777858/قالیباف-باید-نسبت-به-توطئه-های-دشمن-شناخت-داشته-باشیم «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئه‌های دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرق‌نیوز.]</ref>
* جامعهٔ ورزشکاران و [[هیئت‌های مذهبی]] با انتشار بیانیه‌ای، اقدامات خشونت‌آمیز اخیر را محکوم کرده و ضمن تفکیک اعتراضات مسالمت‌آمیز از آشوب، بر حمایت خود از مردم و [[ارزش‌های دینی]] تأکید کردند.<ref>[https://farsnews.ir/Sportsnews/1768147886323495175/بیانیه-جامعه-ورزش-در-محکومیت-اغتشاشگران «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس؛] [https://snn.ir/fa/news/1355328/واکنش-هیئات-و-تشکل‌های-دینی-به-اغتشاشات-پای-کار-اسلام-و-انقلاب-هستیم «واکنش هیئات و تشکل‌های دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
* مراجع قضایی از برخورد قاطع و قانونی با آشوبگران و عوامل محارب خبر دادند و تشکیل دادگاه‌های ویژه برای رسیدگی به این پرونده‌ها را اعلام کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6726500/تأکید-معاون-اول-قوه-قضاییه-بر-برخورد-قاطع-با-عوامل-اغتشاشات «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر.]</ref>


=== حمله به مقدسات ===
== واکنش کشورهای خارجی ==
در جریان این ناآرامی‌ها، تعدادی از اماکن مذهبی شامل مساجد، حسینیه‌ها، امامزاده‌ها و حتی کتب مقدس مورد تعرض و تخریب قرار گرفتند. بر اساس آمارهای اعلامی، صدها مورد از این اماکن در استان‌های مختلف کشور از جمله ایلام، مازندران، چهارمحال و بختیاری، گیلان، فارس، اصفهان و خراسان رضوی آسیب دیده یا به آتش کشیده شده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که در برخی موارد، قرآن‌های موجود در این اماکن نیز طعمه حریق شده‌اند. این اقدامات از سوی مقامات رسمی به‌عنوان تعرض عامدانه به نمادهای دینی جامعه تلقی شده است.<ref>[https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/1366001-پرده-از-یک-نقشه-پیچیده-علیه-ایران-از-تا-دی-ماه-در-ایران-چه-خبر-بود «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز.]</ref>
گزارش‌های رسانه‌ای بیانگر آن است که بلوک غرب و در رأس آنها [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحدهٔ آمریکا]]، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های نهادهای بین‌المللی همچون [[شورای امنیت سازمان ملل متحد|شورای امنیت]] و [[شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد|شورای حقوق بشر سازمان ملل]]، بر ضرورت بررسی تحولات داخلی ایران تأکید ورزیدند. این رویکرد که بر مبنای تلقی حوادث به‌عنوان اعتراضات مسالمت‌آمیز استوار بود، از سوی مقامات رسمی ایران به‌عنوان تلاشی برای مداخله در امور داخلی و منزوی‌سازی سیاسی تلقی شد. در این نشست‌ها، نمایندهٔ ایران مواضع واشینگتن را غیرمشروع قلمداد کرده و آن را پوششی برای تحریک به بی‌ثباتی توصیف کرد.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref>


=== حمله به مراکز نظامی و کلانتری‌ها ===
نمایندهٔ ایران در این نشست‌ها درخواست آمریکا را شرم‌آور و غیرمشروع خواند و آن را پوششی برای همدستی واشینگتن در تشویق به خشونت و بی‌ثبات‌سازی توصیف کرد. در مقابل، نمایندگان [[روسیه]] این اقدامات را سیرکی پوچ و نمایشی برای تأمین منافع آمریکا ارزیابی کرده و اقدام واشینگتن در دعوت از عناصر ضدایرانی مقیم خود را محکوم کرد. نمایندهٔ [[چین]] نیز رویکرد مداخله‌جویانهٔ غرب را مورد انتقاد قرار داد. نمایندهٔ [[پاکستان]] با تأکید بر دوستی دیرینه با [[ایران]]، ضمن ابراز نگرانی از تخریب اموال عمومی، با رفتارهای گزینشی علیه ایران مخالفت کرد و تحریم‌ها را تشدیدکنندهٔ وضعیت حقوق بشر دانست.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref>
بر اساس اعلام مراجع انتظامی، در اوج ناآرامی‌ها، مراکز پلیس و اماکن نظامی متعددی در شهرهای مختلف هدف حملات مسلحانه قرار گرفتند. از جمله این موارد می‌توان به حملات به کلانتری‌های تهرانپارس، کیانمهر کرج، چالوس، کرمان، چناران و ازنا اشاره کرد که در برخی از آنها تلفات جانی نیز به همراه داشته است. مقامات امنیتی از دستگیری گروه‌هایی که قصد حمله به مراکز حساس را داشتند، خبر داده‌اند. این حملات در چارچوب تحلیل رسمی، نشانه‌ای از تلاش برای تضعیف اقتدار حاکمیت و ایجاد ناامنی گسترده توصیف شده است.<ref>[https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/1366001-پرده-از-یک-نقشه-پیچیده-علیه-ایران-از-تا-دی-ماه-در-ایران-چه-خبر-بود «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز.]</ref>


=== پروژه کشته‌سازی<ref group="دیدگاه">این بخش حتما نیاز به آوردن اعترافات رسانه های آن طرفی هم دارد.
برآیند این تحرکات دیپلماتیک به تصویب قطعنامه‌ای در شورای حقوق بشر علیه ایران منجر شد. از منظر تحلیل‌گران و مقامات [[تهران]]، [[کشورهای غربی]] در این قطعنامه با چشم‌پوشی از ماهیت تروریستی اغتشاشات و تخریب گستردهٔ زیرساخت‌ها، رویکردی مداخله‌جویانه در پیش گرفتند. به باور تهران، این اقدام مصداق بهره‌برداری ابزاری از [[حقوق بشر]] و تلاشی برای [[فریب افکار عمومی]] و [[فشار سیاسی]] بر [[جمهوری اسلامی ایران]] ارزیابی می‌شود.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref>
 
در همین بخش نام افرادی که در این پروژه مطرح شدند را بیاورید؛ مانور رسانه ها روی آن زیاد بود
 
</ref> ===
بر اساس آمارهای رسمی اعلام شده، در جریان این حوادث تعداد قابل توجهی از شهروندان عادی و نیروهای حافظ امنیت جان خود را از دست دادند. مقامات، این تلفات را ناشی از اقدامات مسلحانه و برنامه‌ریزی شده عناصر خرابکار دانسته و از آن با عنوان پروژه کشته‌سازی یاد کرده‌اند. گزارش‌های میدانی به شهادت رسیدن افرادی از گروه‌های سنی مختلف، از جمله کودکان، در درگیری‌های خیابانی یا حملات هدفمند را تأیید کرده‌اند. این موارد به‌عنوان بخشی از تلاش برای ایجاد جو ترور و بی‌ثباتی اجتماعی قلمداد شده است.<ref>[https://www.afkarnews.com/بخش-سیاسی-3/1366001-پرده-از-یک-نقشه-پیچیده-علیه-ایران-از-تا-دی-ماه-در-ایران-چه-خبر-بود «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز.]</ref>
 
در ادامه این رویدادها، شماری از افرادی که از سوی برخی رسانه‌های برون‌مرزی مانند اینترنشنال به‌عنوان کشته‌شدگان ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ش معرفی شده بودند، یکی پس از دیگری اعلام کردند که زنده و در سلامت هستند. اسامی این افراد که بعداً صحت سلامت آنان تأیید شد، عبارت است از: محمدعلی زنگویی، هانی بورقی، امیر عباس رعنایی، علی صادقی، مهدی سماواتی، محمد رسول بیاتی، سعید ریاضی، علی خانی، مهدیسا، رضا نیک‌نام، آرین شمس، سمیرا عتمادی، کامران مرادی، پویا سامعی و مبیا بهشتی.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1356418/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «اسامی کشته‌هایی که زنده شدند! + عکس»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
 
== ریشه‌های جامعه‌شناختی و روان‌شناختی<ref group="دیدگاه">تفاوت این بحث و عنوان با علل و عوامل اغتشاشات چیست؟ باید همه زمینه ها و علل در کنار هم جامع دیده و تحیلیل بشن. تکرار و تداخل زیادی دارند.</ref> ==
به نظر برخی تحلیل‌گران این نسل که در فضایی جهانی‌شده و تحت تأثیر سنگین شبکه‌های اجتماعی رشد یافته، با احساس نداشتن آینده، بی‌عدالتی و انفصال از نهادهای رسمی دست به گریبان است. ترکیب عواملی همچون نابرابری اقتصادی، بسته‌بودن کانال‌های تحرک اجتماعی و بی‌ثباتی شغلی، به‌ویژه برای قشر شاغلان آزاد، این احساس را تشدید کرده است. ضعف نظام آموزشی در ایفای نقش جامعه‌پذیری و مهارت‌آموزی، همراه با تأثیرپذیری شدید از روایت‌های هیجانی فضای مجازی، شکافی عمیق بین جهان زیست جوانان و روایت رسمی حاکم ایجاد کرده است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035514/آماری-از-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-چه-افرادی-بودند-و-چه-می-خواستند «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه می‌خواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref>
 
کارشناسان حضور ۱۷درصدی دانش‌آموزان در آمار اغتشاشات را نشان‌دهندهٔ عمق نفوذ آسیب‌های اجتماعی به نهادهای آموزشی و تربیتی می‌دانند. برخی نویسندگان در تحلیل روانشناختی، دو عامل کلیدی ذیل را در این زمینه مؤثر دانسته‌اند:
* '''ضعف پیوند دینی و خانوادگی''': بر اساس برآوردهای میدانی بسیاری از دستگیرشدگان یا دین را به‌طور جدی نمی‌شناختند یا صاحبدین شناسنامه‌ای بودند. این امر همراه با گسست در روابط خانوادگی و ارتباطات عاطفیِ ازهم‌گسیخته بین والدین و فرزندان، منجر به ضعف در شکل‌گیری هویت پایدار و تاب‌آوری روانی شده است.
* '''تأثیر فضای مجازی و بازی‌های رایانه‌ای''': بسیاری از این جوانان و نوجوانان، گیمرهای حرفه‌ای بودند. به باور روانشناسان، قرارگرفتن در معرض خشونتِ سیستماتیک در برخی بازی‌ها، می‌تواند منجر به بروز «رفتار تکانشی» (Impulsive Behavior) و کاهش حساسیت نسبت به خشونت در دنیای واقعی شود. این امر در کنار دامن‌زدن برخی رسانه‌ها به التهابات روانی، شدت پرخاشگری و هنجارشکنی در حوادث اخیر را قابل درک می‌سازد.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/11/3505370/اغتشاشات-دی-ماه-از-کجا-سرچشمه-گرفت «اغتشاشات دی‌ماه از کجا سرچشمه گرفت؟»، خبرگزاری تسنیم]</ref>
 
=== ویژگی‌های جمعیت‌شناختی اغتشاشگران ===
بر اساس گزارش‌های تحلیلی مبتنی بر داده‌های میدانی که از پروفایل ۲۵۲، ۱۱ نفر از دستگیرشدگان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ش گرفته شده است، تصویری روشن از تیپولوژی معترضان ارائه می‌شود. یافته‌ها حاکی از آن است که این پدیده به‌طور عمده ماهیتی اجتماعی، هویتی و اقتصادی دارد و نمی‌توان آن را صرفاً به خوانش‌های امنیتی یا ایدئولوژیک تقلیل داد.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035514/آماری-از-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-چه-افرادی-بودند-و-چه-می-خواستند «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه می‌خواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref>
 
الگوی غالب معترضان را مردان جوان، مجرد، کم‌تحصیل، فاقد سابقهٔ کیفری و متعلق به طبقات متوسط و فرودست تشکیل می‌دهند. آمارها نشان می‌دهد ۷۷درصد دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال و ۲۷درصد زیر ۱۸ سال سن داشته‌اند. ۸۲درصد مجرد بودند که این امر با عواملی مانند ناپایداری هویتی، ریسک‌پذیری بالاتر و ضعف پیوندهای اجتماعی سنتی مرتبط است. از نظر اقتصادی، ۶۵درصد متعلق به طبقهٔ متوسط و ۳۲درصد متعلق به طبقهٔ فرودست بودند که بیانگر تأثیر احساس نابرابری و فقدان تحرک اجتماعی حتی در اقشار غیرفقیر است. از نظر تحصیلی، ۸۸درصد دارای دیپلم یا سطح پایین‌تر بوده و تنها ۲درصد شاغل در بخش دولتی بودند. حضور ۱۷درصدی دانش‌آموزان در این آمار، زنگ خطری برای نهادهای آموزشی کشور محسوب می‌شود.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035514/آماری-از-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-چه-افرادی-بودند-و-چه-می-خواستند «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه می‌خواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref>
 
== واکنش‌ها<ref group="دیدگاه">بخش واکنشها و عوامل گاهی نزدیک به هم هستند و تکرار. بررسی کنید که هر کدام سرجای خودش قرار بگیرد</ref> ==
=== واکنش‌های داخلی ===
* مراجع قضایی از برخورد قاطع و قانونی با آشوبگران و عوامل محارب خبر دادند و تشکیل دادگاه‌های ویژه برای رسیدگی به این پرونده‌ها را اعلام کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6726500/تأکید-معاون-اول-قوه-قضاییه-بر-برخورد-قاطع-با-عوامل-اغتشاشات «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر.]</ref> آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، در واکنش به این اغتشاشات، ماهیت رویداد را یک فتنه با ویژگی‌های شبه‌کودتا توصیف و طراحی و هدایت آن را به نهادهای اطلاعاتی خارجی نسبت داد. همچنین بر وجود دستورکار کشته‌سازی و هدف قراردادن عمدی مراکز حاکمیتی، امنیتی و اماکن مذهبی برای ایجاد بی‌ثباتی تأکید کرد.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-سیاسی-9/759075-حوادث-دی-ماه-رهبری-کودتا «رهبر انقلاب: فتنه اخیر شبیه به کودتا بود؛ سردسته‌های اغتشاشات در بالا بردن تعداد جان‌باختگان موفق شدند، دل انسان برای این جوانان غافل و بی‌توجه می‌سوزد»، اعتماد آنلاین.]</ref>
* رسانه‌های ملی ایران در پوشش اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴ش، رویکردی مبتنی بر تبیین‌گری و تفکیک میدان را در پیش گرفتند. بر اساس اعلام مقامات رسانهٔ ملی، تمرکز بر بازنمایی تخریب‌های صورت‌گرفته توسط گروه‌های تروریستی و هشدار به جامعه دربارهٔ اهداف جریانات معاند بود. همچنین، با پوشش گستردهٔ اجتماعات مردمی حمایتی نظیر تجمع ۲۲ دی، سعی در تقویت روایت اتحاد ملی علیه نقش‌آفرینی دشمن خارجی داشتند. این رسانه‌ها عملکرد خود را واکنشی در مقابل روایت‌سازی مغرضانه رسانه‌های معاند و در جهت آگاهی‌بخشی و بازگرداندن آرامش به جامعه توصیف کردند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/5690669 «مأموریت رسانه ای صداوسیما برای روشنگری ریشه‌های اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
* در ادامه این رویدادها، در ۲۲ دی‌ماه ۱۴۰۴ش، واکنش گسترده‌ای از سوی مردم در سراسر کشور به‌شکل راهپیمایی‌های خودجوش و سراسری نمود یافت. این تجمعات که با حضور اقشار مختلف جامعه در شهرهای متعدد برگزار شد، با هدف محکومیت اقدامات تخریبی و اعلام همبستگی ملی در برابر تلاش‌های بی‌ثبات‌کنندهٔ سازماندهی شد. حضور مردم در این روز، در چارچوب روایت رسانه‌های ملی، به‌عنوان «خیزش عظیم مردمی» و نمایش همدلی و حمایت از نظام در مقابله با فتنه بازنمایی شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86050417/ایرانیان-از-هر-قومیتی-بار-دیگر-شانه-به-شانه-هم-ایستادند «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
* مراجع تقلید و علمای دین نیز در بیانیه‌های جداگانه، اقدامات تخریب‌گرانه و آشوب‌های اخیر را محکوم کرده و بر تفکیک میان اعتراض مشروع و اغتشاش سازمان‌یافته تأکید کردند. آنان با تقدیر از حضور گستردهٔ مردم در راهپیمایی ۲۲ دی، این حضور را نشانهٔ بصیرت و وفاداری ملت به نظام و آرمان‌های انقلاب توصیف کردند. همچنین، از نیروهای مسلح و امنیتی برای حفظ نظم عمومی تقدیر و بر لزوم برخورد قضایی قاطع و بدون اغماض با عوامل آشوب و تخریب اموال عمومی تأکید شد.<ref>[[مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران|«مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا.]]</ref>
* نمایدگان مجلس شورای اسلامی و چهره‌های سیاسی کشور نیز ضمن محکومیت اقدامات خشونت‌آمیز و تخریب اموال عمومی، بر حمایت از تلاش‌های نهادهای امنیتی برای بازگرداندن آرامش تأکید کردند. برخی از این چهره‌ها همچنین با اشاره به اعتراضات اقتصادی، خواستار توجه جدی‌تر به مطالبات معیشتی مردم شدند و پاسخ‌های نهادی به وقایع اخیر را مورد تأیید قرار دادند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/10/21/3492020/شعار-نمایندگان-مجلس-در-محکومیت-اغتشاشات-اخیر «شعار نمایندگان مجلس در محکومیت اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
* جامعهٔ ورزشکاران و هیئت‌های مذهبی با انتشار بیانیه‌ای، اقدامات خشونت‌آمیز اخیر را محکوم کرده و ضمن تفکیک اعتراضات مسالمت‌آمیز از آشوب، بر حمایت خود از مردم و ارزش‌های دینی تأکید کردند.<ref>[https://farsnews.ir/Sportsnews/1768147886323495175/بیانیه-جامعه-ورزش-در-محکومیت-اغتشاشگران «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس؛] [https://snn.ir/fa/news/1355328/واکنش-هیئات-و-تشکل‌های-دینی-به-اغتشاشات-پای-کار-اسلام-و-انقلاب-هستیم «واکنش هیئات و تشکل‌های دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
 
=== واکنش کشورهای خارجی ===
گزارش‌های رسانه‌ای بیانگر آن است که بلوک غرب و در رأس آنها ایالات متحدهٔ آمریکا، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های نهادهای بین‌المللی همچون شورای امنیت و شورای حقوق بشر سازمان ملل، بر ضرورت بررسی تحولات داخلی ایران تأکید ورزیدند. این رویکرد که بر مبنای تلقی حوادث به‌عنوان اعتراضات مسالمت‌آمیز استوار بود، از سوی مقامات رسمی ایران به‌عنوان تلاشی برای مداخله در امور داخلی و منزوی‌سازی سیاسی تلقی شد. در این نشست‌ها، نمایندهٔ ایران مواضع واشینگتن را غیرمشروع قلمداد کرده و آن را پوششی برای تحریک به بی‌ثباتی توصیف کرد.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref>
 
نمایندهٔ ایران در این نشست‌ها درخواست آمریکا را شرم‌آور و غیرمشروع خواند و آن را پوششی برای همدستی واشینگتن در تشویق به خشونت و بی‌ثبات‌سازی توصیف کرد. در مقابل، نمایندگان روسیه این اقدامات را سیرکی پوچ و نمایشی برای تأمین منافع آمریکا ارزیابی کرده و اقدام واشینگتن در دعوت از عناصر ضدایرانی مقیم خود را محکوم کرد. نمایندهٔ چین نیز رویکرد مداخله‌جویانهٔ غرب را مورد انتقاد قرار داد. نمایندهٔ پاکستان با تأکید بر دوستی دیرینه با ایران، ضمن ابراز نگرانی از تخریب اموال عمومی، با رفتارهای گزینشی علیه ایران مخالفت کرد و تحریم‌ها را تشدیدکنندهٔ وضعیت حقوق بشر دانست.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref>
 
برآیند این تحرکات دیپلماتیک به تصویب قطعنامه‌ای در شورای حقوق بشر علیه ایران منجر شد. از منظر تحلیل‌گران و مقامات تهران، کشورهای غربی در این قطعنامه با چشم‌پوشی از ماهیت تروریستی اغتشاشات و تخریب گستردهٔ زیرساخت‌ها، رویکردی مداخله‌جویانه در پیش گرفتند. به باور تهران، این اقدام مصداق بهره‌برداری ابزاری از حقوق بشر و تلاشی برای فریب افکار عمومی و فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ایران ارزیابی می‌شود.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref>
 
== مواجهه پلیس با اغتشاشات ==
بر اساس اظهارات مقامات انتظامی، نیروهای پلیس در روزهای ابتدایی حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ش، با هدف جلوگیری از تشدید خشونت و حفظ جان شهروندان، آغلی از ابزارهای غیرکشنده و روش‌های کنترل جمعیت بهره بردند. با این حال، پس از تشدید حملات مسلحانه و تخریب‌های گسترده از ۱۹ دی، رویکرد انتظامی با قوت بیشتری برای بازپس‌گیری صحنه و مقابله با عناصر مسلح و خرابکار متمرکز شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6731172/پلیس-از-سلاح-گرم-استفاده-نکرد-تنها-از-ابزارهای-بازدارنده-بهره «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر.]</ref> در این چارچاب، فرماندهی کل انتظامی با تفکیک میان افرادی که به گفتهٔ وی از روی فریب در آشوب حضور یافته‌اند، از اغتشاشگران سازمان‌یافته و لیدرها، بر دو نوع برخورد متفاوت تأکید کرد. بر این اساس، با گروه اول با رویکردی تساهل‌آمیز و بر اساس شأن نظام جمهوری اسلامی برخورد خواهد شد؛ اما با عاملان و رهبران اغتشاشات مطابق قانون و با شدت عمل رفتار می‌شود. همچنین اعلام شد که تعداد زیادی از اغتشاشگران شناسایی شده‌اند و روند قانونی برای برخورد با آنان به‌صورت مرحله‌ای در حال پیگیری است. در این مرحله، همکاری بخش‌هایی از جامعه با نیروهای امنیتی و انتظامی، به‌عنوان عاملی مؤثر در تثبیت سریع‌تر اوضاع گزارش شده است. به گفتهٔ پلیس این عملیات با محوریت تفکیک معترضان مسالمت‌آمیز از اغتشاشگران مسلح و با هدف بازگرداندن امنیت عمومی به اجرا درآمده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1779631/فیلم-سردار-رادان-خطاب-به-اغتشاشاگران-خودتان-را-تسلیم-کنید «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وب‌سایت مشرق.]</ref>


== پیامدها ==
== پیامدها ==
=== پیامدهای اجتماعی ===
=== پیامدهای اجتماعی ===
پژوهشگران حوزهٔ جامعه‌شناسی، مهم‌ترین پیامد غیرمادی این حوادث را سایش سرمایهٔ اجتماعی و کاهش سطح اعتماد عمومی در لایه‌های مختلف جامعه می‌دانند. به اعتقاد این محققان، بروز خشونت‌های گسترده در جریان ناآرامی‌ها، فضای بدبینی و دوقطبی‌سازی را میان طیف‌های مختلف اجتماعی تشدید کرده و به امنیت روانی شهروندان آسیب جدی وارد ساخته است. این ناظران تأکید دارند که فعال شدن گسل‌های اجتماعی در چنین بستری، انسجام داخلی را با چالش‌های ساختاری مواجه کرده است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035043/بیانیه-هشدارآمیز-انجمن-جامعه‌شناسی-ایران-درباره-ناآرامی-های-اخیر-جامعه-وارد-چرخه‌ای-از-خشونت-فزاینده-شده-است «بیانیه هشدارآمیز انجمن جامعه‌شناسی ایران درباره ناآرامی‌های اخیر؛ جامعه وارد چرخه‌ای از خشونت فزاینده شده است»، وب‌سایت آفتاب.]</ref>
پژوهشگران حوزهٔ [[جامعه‌شناسی]]، مهم‌ترین پیامد غیرمادی این حوادث را سایش [[سرمایه اجتماعی|سرمایهٔ اجتماعی]] و کاهش سطح [[اعتماد عمومی]] در لایه‌های مختلف [[جامعه]] می‌دانند. به اعتقاد این محققان، بروز خشونت‌های گسترده در جریان ناآرامی‌ها، فضای بدبینی و دوقطبی‌سازی را میان طیف‌های مختلف اجتماعی تشدید کرده و به [[امنیت روانی]] شهروندان آسیب جدی وارد ساخته است. این ناظران تأکید دارند که فعال شدن [[گسل‌های اجتماعی]] در چنین بستری، انسجام داخلی را با چالش‌های ساختاری مواجه کرده است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035043/بیانیه-هشدارآمیز-انجمن-جامعه‌شناسی-ایران-درباره-ناآرامی-های-اخیر-جامعه-وارد-چرخه‌ای-از-خشونت-فزاینده-شده-است «بیانیه هشدارآمیز انجمن جامعه‌شناسی ایران درباره ناآرامی‌های اخیر؛ جامعه وارد چرخه‌ای از خشونت فزاینده شده است»، وب‌سایت آفتاب.]</ref>


برخی تحلیلگران بر ابعاد ایجابی این تحولات نیز تأکید کرده و عبور از بحران را منجر به شکل‌گیری نوعی خودآگاهی جمعی در شناسایی و خنثی‌سازی مداخلات خارجی می‌دانند. از این منظر، مواجهه با چالش‌های امنیتی موجب فعال‌سازی ظرفیت‌های انسجام ملی و تقویت همبستگی میان جامعه و حاکمیت در برابر تهدیدات شده است. این تجربهٔ تاریخی با ارتقای تاب‌آوری اجتماعی و بازتعریف وحدت ملی، در نهایت به تحکیم پایه‌های امنیت و همگرایی بیشتر در لایه‌های مختلف جامعه می‌انجامد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5690896/آزمون-هوشیاری-و-انسجام-مردم-در-مقابل-دسیسه‌های-دشمنان «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسه‌های دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>
برخی تحلیلگران بر ابعاد ایجابی این تحولات نیز تأکید کرده و عبور از بحران را منجر به شکل‌گیری نوعی [[خودآگاهی جمعی]] در شناسایی و خنثی‌سازی مداخلات خارجی می‌دانند. از این منظر، مواجهه با چالش‌های امنیتی موجب فعال‌سازی ظرفیت‌های انسجام ملی و تقویت همبستگی میان جامعه و حاکمیت در برابر تهدیدات شده است. این تجربهٔ تاریخی با ارتقای [[تاب‌آوری اجتماعی]] و بازتعریف وحدت ملی، در نهایت به تحکیم پایه‌های امنیت و همگرایی بیشتر در لایه‌های مختلف جامعه می‌انجامد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5690896/آزمون-هوشیاری-و-انسجام-مردم-در-مقابل-دسیسه‌های-دشمنان «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسه‌های دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>


=== پیامدهای سیاسی ===
=== پیامدهای سیاسی ===
تحلیل‌گران مسائل سیاسی و امنیت ملی، این حوادث را زمینه‌ساز طمع دشمنان برای سرمایه‌گذاری مستمر بر چالش‌های داخلی با هدف تضعیف اقتدار ملی ارزیابی می‌کنند. در بعد بین‌المللی نیز، محققان بر این باورند که رسانه‌های غربی و گروه‌های اپوزیسیون با ارائه روایت‌های جانبدارانه و مخدوش کردن وجههٔ جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی جهان، تلاش کردند تا بستر حقوقی و سیاسی لازم را برای اعمال فشارهای دیپلماتیک و انزوای بین‌المللی کشور فراهم آورند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref>
تحلیل‌گران مسائل سیاسی و [[امنیت ملی]]، این حوادث را زمینه‌ساز طمع دشمنان برای سرمایه‌گذاری مستمر بر چالش‌های داخلی با هدف تضعیف [[اقتدار ملی]] ارزیابی می‌کنند. در بعد بین‌المللی نیز، محققان بر این باورند که رسانه‌های غربی و گروه‌های اپوزیسیون با ارائه روایت‌های جانب‌دارانه و مخدوش کردن وجههٔ [[جمهوری اسلامی ایران]] در افکار عمومی جهان، تلاش کردند تا بستر حقوقی و سیاسی لازم را برای اعمال فشارهای دیپلماتیک و انزوای بین‌المللی کشور فراهم آورند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref>


=== پیامدهای اقتصادی ===
=== پیامدهای اقتصادی ===
محققان حوزهٔ اقتصاد، بار مالی این رویداد را شامل هزینه‌های مستقیم ناشی از تخریب زیرساخت‌های شهری، ناوگان حمل‌ونقل و اموال عمومی و خصوصی ارزیابی می‌کنند که ارقام قابل توجهی را به بودجه‌های استانی تحمیل کرده است. در کنار این هزینه‌ها، کارشناسان بر زیان‌های غیرمستقیم ناشی از اختلال در اکوسیستم کسب‌وکارهای دیجیتال تأکید دارند که روزانه خسارات هنگفتی به بخش تجارت و خدمات وارد آورده است. از منظر این پژوهشگران، افزایش نااطمینانی و ریسک سرمایه‌گذاری، منجر به ایجاد اثرات انقباضی بر فعالیت‌های مولد اقتصادی در میان‌مدت خواهد شد.<ref>[https://charsooeghtesad.ir/اقتصاد-ایران/اقتصاد-کلان/برآورد-خسارت-اقتصادی-اغتشاشات-دی-۱۴۰۴/ «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وب‌سایت چارسوی اقتصاد.]</ref>
محققان حوزهٔ اقتصاد، بار مالی این رویداد را شامل هزینه‌های مستقیم ناشی از تخریب زیرساخت‌های شهری، ناوگان حمل‌ونقل و اموال عمومی و خصوصی ارزیابی می‌کنند که ارقام قابل توجهی را به بودجه‌های استانی تحمیل کرده است. در کنار این هزینه‌ها، کارشناسان بر زیان‌های غیرمستقیم ناشی از اختلال در اکوسیستم [[کسب‌وکار الکترونیک|کسب‌وکارهای دیجیتال]] تأکید دارند که روزانه خسارات هنگفتی به بخش [[تجارت]] و خدمات وارد آورده است. از منظر این پژوهشگران، افزایش نااطمینانی و [[ریسک سرمایه‌گذاری]]، منجر به ایجاد اثرات انقباضی بر فعالیت‌های مولد اقتصادی در میان‌مدت خواهد شد.<ref>[https://charsooeghtesad.ir/اقتصاد-ایران/اقتصاد-کلان/برآورد-خسارت-اقتصادی-اغتشاشات-دی-۱۴۰۴/ «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وب‌سایت چارسوی اقتصاد.]</ref>
 
== آمار تلفات و خسارات<ref group="دیدگاه">تداخل و تکرار زیادی با اقدامات اغتشاشگران دارد. ادغام و یکدستی نیاز دارد.
 
روایت رسانه های غربی از کشته ها و سیر تغییرات و تکذیب ها
 
انتشار رسمی اسامی توسط دولت و تأثیرش در جو رسانه
 
افرادی که رسانه های خارجی کشته معرفی کردند ولی زنده از آب در آمدند
 
مطالبی است که در این قسمت باید مورد توجه قرار بگیرد.</ref> ==
بر اساس اطلاعیه رسمی بنیاد شهید و امور ایثارگران، مجموع جان‌باختگان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴، ۳۱۱۷ نفر اعلام شده است که از این تعداد، ۲۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و شهروندان به شهادت رسیده و ۶۹۰ نفر از عناصر تروریست و اغتشاشگر کشته شده‌اند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/01/3498562/تعداد-شهدا-و-جان-باختگان-حوادث-تروریستی-اخیر-اعلام-شد «تعداد شهدا و جان‌باختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم.]</ref> همچنین بر اساس فهرست ارائه شده در گزارش‌های رسمی، خسارات مالی گسترده و عمده‌ای به کشور وارد شد که از جمله می‌توان به تخریب ۷۴۹ کلانتری، ۷۵۰ شعبه بانک، ۴۱۴ ساختمان دولتی، ۳۵۰ مسجد همراه با هتک حرمت هزاران جلد قرآن کریم، ۲۰۰ مدرسه، ۳۰۰ واحد مسکونی خصوصی، ۸۰۰ خودروی شخصی، ۳۰۵ دستگاه آمبولانس و اتوبوس، ۶۰۰ دستگاه خودپرداز و ۷۰۰ فروشگاه محلی اشاره کرد. این ارقام گویای ابعاد گسترده تهاجم به اموال عمومی و زیرساخت‌های حیاتی کشور است.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین؛] [https://www.yjc.ir/fa/news/9047788/جزئیات-جدید-از-خسارات-اغتشاشات-در-کشور «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>


=== جزئیات خسارات وارده به تفکیک استان‌ها ===
==== جزئیات خسارات وارده به تفکیک استان‌ها ====
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|'''استان / شهر'''
|'''استان / شهر'''
خط ۳۴۲: خط ۳۵۱:
|-
|-
|'''تهران'''
|'''تهران'''
|۵۰ شعبه بانک (آتش‌سوزی)، ۵۰ دستگاه اتوبوس سوخته، بیش از ۱۰۰۰ خودروی شخصی (آتش‌سوزی)، ۵۴ دستگاه خودروی آتش‌نشانی، ۵۰ دستگاه آمبولانس (تخریب و ضرب‌وشتم رانندگان)، ۳۴ مسجد و حسینیه، حمله به کلانتری‌ها، پاسگاه‌ها و پایگاه‌های بسیج، تخریب ایستگاه‌های BRT و علائم راهنمایی.<ref>[https://inn.ir/news/article/140351/طی-اغتشاشات-۳۴-مسجد-به-آتش-کشیده-شد--حمله-به-مراکز-نظامی-خط-قرمز-است «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین.]</ref>
|۵۰ شعبه بانک (آتش‌سوزی)، ۵۰ دستگاه اتوبوس سوخته، بیش از ۱۰۰۰ خودروی شخصی (آتش‌سوزی)، ۵۴ دستگاه خودروی آتش‌نشانی، ۵۰ دستگاه آمبولانس (تخریب و ضرب‌وشتم رانندگان)، ۳۴ [[مسجد]] و [[حسینیه]]، حمله به کلانتری‌ها، پاسگاه‌ها و [[پایگاه بسیج|پایگاه‌های بسیج]]، تخریب ایستگاه‌های BRT و علائم راهنمایی.<ref>[https://inn.ir/news/article/140351/طی-اغتشاشات-۳۴-مسجد-به-آتش-کشیده-شد--حمله-به-مراکز-نظامی-خط-قرمز-است «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین.]</ref>
|-
|-
|'''گیلان (رشت)'''
|'''گیلان (رشت)'''
|۵۰۰ مغازه بخش خصوصی، ۱۳ مسجد، ۱۶ شعبه بانک، ۱۱ اداره دولتی، ۱۷ خودرو آتش‌نشانی، ۱ درمانگاه، ساختمان دادگستری، ۱ پل هوایی و تعدادی منازل مسکونی.
|۵۰۰ مغازه بخش خصوصی، ۱۳ مسجد، ۱۶ شعبه [[بانک]]، ۱۱ اداره دولتی، ۱۷ خودرو آتش‌نشانی، ۱ درمانگاه، ساختمان دادگستری، ۱ پل هوایی و تعدادی منازل مسکونی.
|-
|-
|'''خراسان رضوی (مشهد)'''
|'''خراسان رضوی (مشهد)'''
خط ۳۵۱: خط ۳۶۰:
|-
|-
|'''اصفهان'''
|'''اصفهان'''
|۵ دستگاه اتوبوس (سوخته)، ایستگاه‌های اتوبوس، علائم راهنمایی، سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل و قطع شبکه فیبر نوری.
|۵ دستگاه اتوبوس (سوخته)، ایستگاه‌های اتوبوس، علائم راهنمایی، سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل و قطع شبکه [[فیبر نوری]].
|-
|-
|'''فارس (شیراز)'''
|'''فارس (شیراز)'''
خط ۳۵۷: خط ۳۶۶:
|-
|-
|'''کرمان'''
|'''کرمان'''
|۲۵۰ اصله درخت، ۸۰درصد مبلمان شهری، ۱۵ ایستگاه اتوبوس، ۱۰۰ مخزن زباله، ۲ خودرو آتش‌نشانی و دوربین‌های پایش تصویری.
|۲۵۰ اصله درخت، ۸۰درصد [[مبلمان شهری]]، ۱۵ ایستگاه اتوبوس، ۱۰۰ مخزن زباله، ۲ خودرو آتش‌نشانی و دوربین‌های پایش تصویری.
|-
|-
|'''همدان'''
|'''همدان'''
خط ۳۶۳: خط ۳۷۲:
|-
|-
|'''گلستان (گرگان و آزادشهر)'''
|'''گلستان (گرگان و آزادشهر)'''
|تخریب کامل ساختمان فرمانداری، ساختمان ۴ بانک، ۸۳ دستگاه خودپرداز، ۸ فروشگاه زنجیره‌ای، ۳۰ خودرو و ساختمان دادسراها.
|تخریب کامل ساختمان فرمانداری، ساختمان ۴ بانک، ۸۳ دستگاه [[خودپرداز]]، ۸ [[فروشگاه زنجیره‌ای]]، ۳۰ خودرو و ساختمان دادسراها.
|-
|-
|'''مرکزی (اراک)'''
|'''مرکزی (اراک)'''
خط ۳۷۵: خط ۳۸۴:
|-
|-
|'''خوزستان (ایذه)'''
|'''خوزستان (ایذه)'''
|انبار امدادی و پشتیبانی هلال احمر، ۵ خودروی امدادی و ۱ دستگاه آمبولانس.
|انبار امدادی و پشتیبانی [[هلال احمر]]، ۵ خودروی امدادی و ۱ دستگاه آمبولانس.
|-
|-
|'''کرمانشاه (اسلام‌آباد غرب)'''
|'''کرمانشاه (اسلام‌آباد غرب)'''
خط ۳۸۱: خط ۳۹۰:
|}
|}


== ماهیت حقوقی و ابعاد ==
== سامانه دولت برای شناسایی جان‌باختگان ==
بر اساس تحلیل مقامات قضایی و امنیتی ایران، حوادث سازمان‌یافتهٔ روزهای ۱۸ تا ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ش مشتمل بر طیف گسترده‌ای از جرائم از جمله اقدام علیه امنیت ملی، محاربه، افسادفی‌الارض، جاسوسی، تبانی با دشمن، همکاری با رژیم صهیونیستی، قتل، ایراد ضرب و جرح عمدی، تحریک به خشونت، تخریب و سوزاندن اموال عمومی و خصوصی، توهین به مقدسات و اقدام مسلحانه نسبت به مأموران بود. از منظر نظام حقوقی ایران، ماهیت سازمان‌یافته و مسلحانهٔ این اقدامات که با قصد برهم‌زدن اساس نظم عمومی و حاکمیت صورت گرفت، ذیل عنوان بغی (شورش مسلحانه) یا محاربه قابل تعریف و تعقیب است.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1341385/نسخه-تجویزی-قانون-بر‌ای-برخورد-با-اغتشاشگران «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین.]</ref>
دولت جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر این‌که تمامی جانباختگان حوادث دی ۱۴۰۴ش را فرزندان این سرزمین می‌داند، به‌منظور شفافیت‌سازی و پاسخگویی، سامانه [[hamdard.dolat.ir]] را برای بررسی ابهامات فهرست اولیهٔ جانباختگان راه‌اندازی کرد. بر اساس اعلام معاون ارتباطات دفتر رئیس‌جمهور، با تکمیل و اصلاح لیست اولیه مشخصات ۳۰۳۹ جانباختهٔ حوادث دی ماه به همراه نام، نام خانوادگی، نام پدر و شش رقم آخر [[کد ملی]] منتشر شد. این سامانه با هدف راستی‌آزمایی اطلاعات و پاسخ به ابهامات خانواده‌ها و شهروندان، ۴۸ ساعت پس از انتشار لیست اولیه در دسترس عموم قرار گرفته است.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/1746701-اعلام-فهرست-مشخصات-نفر-از-جان-باختگان-حوادث-اخیر-فایل «اعلام فهرست مشخصات ۲۹۸۶ نفر از جان‌باختگان حوادث اخیر + فایل»، خبرگزاری ایلنا؛][https://president.ir/fa/163442 «سامانه بررسی ابهامات فهرست جان‌باختگان حوادث اخیر در اختیار شهروندان قرار گرفت»، وب‌سایت ریاست جمهوری.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۳۸۸: خط ۳۹۷:


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
* «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسه‌های دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
* «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسه‌های دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
* «اجتماع مردم مشهد در پی اهانت به پرچم مقدس ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ دی ۱۴۰۴ش.
* «اسامی کشته‌هایی که زنده شدند! + عکس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «آسیب‌شناسی آماری ناآرامی‌های اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «آسیب‌شناسی حوادث اخیر بر اساس داده‌های ۲۵ هزار بازداشتی»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «آشوبگران چه میزان آسیب به اموال عمومی وارد کرده‌اند؟ / آمار تجمیعی حجم خسارات وارده به استان‌ها در حوادث تروریستی اخیر»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «آشوبگران چه میزان آسیب به اموال عمومی وارد کرده‌اند؟ / آمار تجمیعی حجم خسارات وارده به استان‌ها در حوادث تروریستی اخیر»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه می‌خواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «اعترافات برخی از عناصر بازداشت‌شده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزش‌های سازمان‌یافته برای ایجاد درگیری پرده برمی‌دارد.»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «اسامی کشته‌هایی که زنده شدند! + عکس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 19 بهمن 1404ش.
* «اعتراف تل‌آویو به حمایت تسلیحاتی سرویس‌های خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ دی ۱۴۰۴ش.
* «اعتراف تل‌آویو به حمایت تسلیحاتی سرویس‌های خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 25 دی 1404ش.
* «اعتراف رئیس سابق سیا: مأموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۴ش.
* «اعتراف رئیس سابق سیا: ماموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1404ش.
* «اغتشاشات دی‌ماه از کجا سرچشمه گرفت؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «اغتشاشات دی‌ماه از کجا سرچشمه گرفت؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «اقدامات موساد، سازمان سیا و ام‌آی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت می‌شوند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 27 دی 1404ش.
* «اقدامات موساد، سازمان سیا و ام‌آی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت می‌شوند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئه‌های دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
* «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
* «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
* «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: دی ۱۴۰۴ش.
* «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وب‌سایت چارسوی اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وب‌سایت چارسوی اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
* «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
خط ۴۰۴: خط ۴۱۹:
* «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی دربارهٔ ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی دربارهٔ ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «پشت‌پرده یارگیری فرقه‌های تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: 12 بهمن 1404ش.
* «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «تسنیم: «لیدرهای اغتشاشات» از استان‌های غربی به تهران آمده بودند»، وب‌سایت انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «تعداد شهدا و جان‌باختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش.
* «تعداد شهدا و جان‌باختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش.
* «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «در ۱۸ و ۱۹‌ دی‌ماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وب‌سایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: 23 دی 1404ش.
* «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۴ دی ۱۴۰۴ش. *
* «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* خامنه‌ای، سیدعلی، «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وب‌سایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۴ش.
* «دست‌های آشکار پشت آشوب»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «دست‌های آشکار پشت آشوب»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «دی ۱۴۰۴؛ اغتشاشات مهندسی‌شده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «دی ۱۴۰۴؛ اغتشاشات مهندسی‌شده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه»، وب‌سایت روزنامهٔ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «رهبر انقلاب: فتنه اخیر شبیه به کودتا بود؛ سردسته‌های اغتشاشات در بالا بردن تعداد جان‌باختگان موفق شدند، دل انسان برای این جوانان غافل و بی‌توجه می‌سوزد»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «رهبر انقلاب: فتنه اخیر شبیه به کودتا بود؛ سردسته‌های اغتشاشات در بالا بردن تعداد جان‌باختگان موفق شدند، دل انسان برای این جوانان غافل و بی‌توجه می‌سوزد»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «شعار نمایندگان مجلس در محکومیت اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
* «سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
* «شلیک تروریست‌ها به زن و مرد میانسال در حیاط خانه»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
* «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
* «فرسایش اعتماد عمومی مهم‌ترین علت اعتراض خیابانی است/ بی‌اعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «فرسایش اعتماد عمومی مهم‌ترین علت اعتراض خیابانی است/ بی‌اعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «فیلم | اغتشاشگران به چند حوزه علمیه حمله کردند؟»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
* «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
* «کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش..
* «کالبدشکافی فتنه ۱۴۰۴ از منظر امنیت اجتماعی؛ اعتمادسازی کلید حل مسئله است»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «مأموریت رسانه‌ای صداوسیما برای روشنگری ریشه‌های اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
* «مأموریت رسانه‌ای صداوسیما برای روشنگری ریشه‌های اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
* «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: 27 دی 1404ش.
* «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «میزان تخریب‌ها و خسارت به اموال عمومی و خصوصی در ناآرامی‌های دی ماه ۱۴۰۴ به تفکیک استان‌ها مشخص شد + تصاویر»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۴ش.
* «میزان تخریب‌ها و خسارت به اموال عمومی و خصوصی در ناآرامی‌های دی ماه ۱۴۰۴ به تفکیک استان‌ها مشخص شد + تصاویر»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۴ش.
* «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «واکنش هیئات و تشکل‌های دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
* «واکنش هیئات و تشکل‌های دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
* «۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران/ از ۱۸ تا ۲۱ دی ماه در ایران چه خبر بود؟»، افکار نیوز، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «یازدهمین روز اعتراض‌ها؛ معترضان در ده‌ها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی {{آغاز منابع}}۱۴۰۴ش.
* «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشت‌شدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ در ج مطلب: ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۰۵

اغتشاشات دی ۱۴۰۴

اغتشاشات دی ۱۴۰۴؛ اختلال عمدی در نظم جامعه و تضعیف حاکمیت ملی توسط اغتشاشگران در ۱۸ و ۱۹ دی‌ ۱۴۰۴ش.

در دی ۱۴۰۴ش، ایران شاهد موجی از ناآرامی‌ها بود که ابتدا به‌عنوان اعتراضات مسالمت‌آمیز اقتصادی علیه نوسانات ارزی و دغدغه‌های معیشتی آغاز شد؛ اما این حرکت به‌سرعت با مداخلهٔ عناصر مسلح و گروه‌های تروریستی و همچنین تحریک رسانه‌های خارجی مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران، به‌سمت خشونت، تخریب اموال عمومی و درگیری‌های خونین سوق یافت. بر اساس آمار رسمی، این حوادث منجر به کشته‌شدن هزاران نفر از شهروندان و نیروهای امنیتی و تخریب گستردهٔ زیرساخت‌ها شد. به نظر تحلیل‌گران ترکیبی از نارضایتی‌های داخلی و طراحی و اجرای پیچیدهٔ بازیگران خارجی در تبدیل اعتراض به اغتشاش نقش اساسی داشته است.

شروع درگیری و اغتشاشات

ناآرامی‌های دی ۱۴۰۴ش از ۷ دی با تجمعات مسالمت‌آمیز بازاریان و گروه‌هایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید نرخ ارز و مشکلات معیشتی در تهران و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفت‌وگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛[۱] اما طی روزهای نهم تا هفدهم و به‌ویژه ۱۸ تا ۱۹ دی که با فراخوان رضا پهلوی همراه بود،[۲] ماهیت این تجمعات با ورود افراد مسلح و توزیع سلاح به‌طور چشمگیری تغییر کرد. این بازهٔ زمانی با درگیری‌های مسلحانه، آسیب به زیرساخت‌های شهری و همچنین ورود خسارت به اماکن عبادی و نمادهای مذهبی و ملی همراه شد. مسئولان رسمی ایران، افزایش خشونت‌ها و تخریب‌های صورت گرفته را نتیجهٔ برنامه‌ریزی و مداخلهٔ گروه‌های مسلح و سرویس‌های اطلاعاتی برخی کشورها از جمله آمریکا و اسرائیل عنوان کردند. در ادامهٔ این رویدادها، در ۲۲ دی ۱۴۰۴ش، راهپیمایی‌های گسترده‌ای در شهرهای مختلف با هدف حمایت از ثبات داخلی و ابراز مخالفت با خشونت‌های خیابانی برگزار شد که مشارکت‌کنندگان در آن بر حفظ پیوستگی ملی تأکید کردند.[۳]

زمینه‌ها و عوامل اغتشاشات

کارشناسان در تحلیل ناآرامی‌های دی ۱۴۰۴ش، بحران‌های معیشتی و شکاف نسلی را از مهم‌ترین عوامل داخلی این رویدادها می‌دانند. تورم شدید، کاهش قدرت خرید و نابرابری طبقاتی بستر نارضایتی را فراهم کرد و نسل جدید در پی آشنایی با الگوهای جهانی در فضای مجازی، در مواجهه با محدودیت‌های ساختاری دچار بحران هویت شده است. نبود چشم‌انداز اقتصادی روشن و احساس بن‌بست در مسیرهای ارتقای اجتماعی نیز بر شدت اعتراضات افزود. به باور آنان، بحران مشروعیت ادراکی و ناکارآمدی در پاسخگویی به مطالبات از عوامل سیاسی این رویدادها بوده و تفکیک میان معترضان مدنی و اغتشاشگران ضروری است. در این تحلیل، عبور پایدار از این وضعیت نیازمند پروژهٔ ملی بلندمدت برای بازسازی اعتماد عمومی، مبارزه با فساد اقتصادی و پاسخگویی ساختاری به مطالبات نسل جدید ارزیابی شده است.[۴]

عوامل خارجی

به باور تحلیل‌گران، ریشه‌های خارجی ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ش در چارچوب یک جنگ ترکیبی با هدف فرسایش ارادهٔ ملی و بی‌ثبات‌سازی درونی نظام و ملت ایران قابل ارزیابی است. از این منظر، استفاده از اتاق‌های عملیات سایبری برای هدایت شبکه‌های اغتشاش و ترویج خشونت‌های سازمان‌یافته، در کنار اعمال تحریم‌های اقتصادی به‌عنوان ابزار تحریک اجتماعی، با هدف تبدیل نارضایتی‌های معیشتی به خشم سیاسی صورت گرفته است. کارشناسان معتقدند پروژهٔ بین‌المللی مشروعیت‌زدایی از طریق گزارش‌های جهت‌دار و هم‌افزایی اپوزیسیون برون‌مرزی با دولت‌های متخاصم، تلاش کرده است تا حکومت ایران را نظامی اصلاح‌ناپذیر جلوه داده و مسیر مطالبات را به‌سمت تقابل فیزیکی سوق دهد. در نهایت بومی‌سازی الگوهای انقلاب‌های رنگی و آشوب‌های نیابتی در ایران، نشان‌دهندهٔ تلاشی سازمان‌یافته برای سوءاستفاده از مطالبات مشروع به‌منظور ایجاد بی‌ثباتی و اسقاط ساختار سیاسی است.[۵]

نقش آمریکا و اسرائیل

مایک پمپئو وزیر خارجهٔ پیشین آمریکا در شبکهٔ اجتماعی ایکس به حضور مأموران موساد میان معترضان ایرانی اعتراف کرده است. وی در این پیام خطاب به معترضان و مأموران اسرائیلی سال نو میلادی را بر ایرانی‌هایی که در خیابان‌ها حضور دارند و همچنین عوامل موساد که در کنار آنها راه می‌روند، تبریک گفته است.[۶] برخی رسانه‌های اسرائیلی نیز به استقرار مأموران موساد مسلط به زبان فارسی در خیابان‌های تهران اذعان کرده‌اند.[۷]

اظهارات برخی مقامات و کارشناسان غربی نیز این ادعا را پشتیبانی می‌کند؛ به‌طور مثال، اظهارات لارنس ویلکرسون به نقش مشترک موساد و سیا و تحلیل جفری ساکس از الگوی مشترک جنگ ترکیبی این دو کشور اشاره دارد.[۸] در سطح رسانه‌ای نیز برخی گزارش‌ها در رسانه‌های اسرائیلی مانند جروزالم پست، به درگیری موساد در جنگ سایه‌ها در ایران اذعان داشته‌اند.[۹]

کارشناسان پیام‌های مختلف ترامپ در مراحل مختلف حوادث دی ۱۴۰۴ش را در راستای پشتیبانی مستقیم وی از اغتشاشات ارزیابی می‌کنند:[۱۰]

تاریخ بستر/رسانه محور اصلی موضع‌گیری گزاره‌های کلیدی و اقدامات
۸ دی کنفرانس مشترک با نتانیاهو تهدید نظامی مشروط هشدار نسبت به بازسازی توان نظامی؛ تهدید به نابودی سریع تأسیسات در صورت پیشرفت فعالیت‌ها.
۱۲ دی تروث سوشال اعلام آمادگی برای مداخله ادعای آمادگی برای اقدام فوری و نجات معترضان؛ قرارگرفتن نیروهای آمریکایی در وضعیت آماده‌باش.
۱۴ دی گفت‌وگو با خبرنگاران الگوسازی از ونزوئلا مقایسهٔ وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا.
۲۰ دی تروث سوشال حمایت از نمادهای سیاسی بازنشر تصاویر پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت ایران در لندن؛ اعلام آمادگی مجدد برای کمک.
۲۲ دی بیانیه رسمی فشار حداکثری اقتصادی وضع تعرفه ۲۵درصدی برای کشورهای طرف معامله با ایران جهت بستن شریان‌های مالی.
۲۳ دی تروث سوشال و سخنرانی تحریک به کنش تهاجمی تکرار عبارت کمک در راه است؛ فراخوان به تصرف نهادهای دولتی و ثبت‌نام نیروهای حافظ نظم.
۲۴ دی اظهارات رسانه‌ای تغییر لحن ناگهانی ادعای توقف خشونت‌ها در ایران بر اساس منابع موثق؛ عقب‌نشینی موقت از هشدارهای تند نظامی.
۲۶ دی تروث سوشال قدردانی و دیپلماسی تشکر از مقامات ایران بابت ادعای لغو اعدام‌ها؛ تلاش برای ایجاد فضای مثبت.
۲۷ دی گفت‌وگو با پولیتیکو تغییر ساختار سیاسی صراحت در بیان لزوم جست‌وجو برای یافتن رهبری جدید در ایران.
۶ بهمن گفت‌وگو با اکسیوس نمایش قدرت دریایی اشاره به حضور ناوگان عظیم در سواحل ایران؛ تأکید همزمان بر تمایل به توافق و معامله.
۸ بهمن تروث سوشال پیوند اعتراضات به هسته‌ای هشدار دربارهٔ عملیات چکش نیمه‌شب؛ تهدید به حملهٔ مخرب در صورت عدم پذیرش توافق جدید.
۱۰ بهمن حاشیه اکران ملانیا تعیین شروط نهایی تعیین دو شرط اصلی توقف هسته‌ای و توقف برخورد با معترضان برای اجتناب از اقدام نظامی.[۱۱]

جنگ رسانه‌ای و روایت‌سازی

کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ش رسانه‌های خارجی مخالف جمهوری اسلامی ایران، تنها به پوشش خبری بسنده نکردند؛ بلکه با ایفای نقشی فعال در جنگ ترکیبی، به‌دنبال تأثیرگذاری بر افکار عمومی بودند. این رسانه‌ها با استفاده از تکنیک‌های روانی و روایت‌سازی هدفمند، تلاش کردند تصویری غیرواقعی و احساسی از رویدادها ارائه دهند و ادراک عمومی را تغییر دهند. آنها با پخش گستردهٔ اخبار تأییدنشده، عادی‌نمایی خشونت و ایجاد این باور که نظام در آستانهٔ فروپاشی است، خواسته‌های مدنی و اقتصادی معترضان را به‌سمت تقابل با حاکمیت سوق دادند.[۱۲] مراحل عملیات رسانه‌ای آنها در جدول ذیل آمده است:[۱۳]

مرحله عملیاتی کلیدواژه محوری هدف و سازوکار اجرایی پیامد و خروجی در میدان
گام اول: تهییج آخرین نبرد بهره‌برداری از احساسات و تهییج جوانان؛ شعله‌ور ساختن آتش هیجان در فضای عمومی. تبدیل فضای آرام به بستری برای رفتارهای هیجانی و خیابانی.
گام دوم: سازماندهی دعوت به درگیری فراخوان صریح برای حمله به مراکز امنیتی و دولتی؛ تبدیل اعتراض به آشوب سازمان‌یافته. کشاندن مسیر مطالبات به‌سمت خشونت عریان و درگیری با قوای انتظامی.
گام سوم: تثبیت و گسترش کمک در راه است القای امید واهی به پشتیبانی بیگانگان؛ ادعای واهی مبنی بر رسیدن کمک‌های خارجی. داغ‌ترکردن میدان اغتشاش و رساندن دامنهٔ ناامنی به نقطهٔ اوج.
گام نهایی: تغییر فاز مرثیه‌سرایی فرار از مسئولیت پس از شکست پروژه براندازی؛ استفاده از هنرمندان اجاره‌ای برای مظلوم‌نمایی. فراموشی عامدانهٔ نقش خود در تهییج جوانان و کشاندن آنها به خط مقدم آشوب.[۱۴]

نقش برخی واحدهای صنفی

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، در جریان ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ش شماری از واحدهای صنفی و تجاری در تهران و سایر شهرها، با اقداماتی از جمله تعطیلی هماهنگ و سازمان‌یافته، به موج اغتشاشات دامن زدند. این اقدامات که در روزهای هجدهم و نوزدهم دی به اوج خود رسید، همزمان با فراخوان‌های گسترده در شبکه‌های اجتماعی و از سوی برخی چهره‌های اپوزیسیون صورت گرفت.[۱۵]

در مرحلهٔ نخست ناآرامی‌ها، برخی کافه‌ها به‌عنوان پاتوق تجمع آشوبگران مورد استفاده قرار گرفتند و در فضای مجازی نیز به دعوت برای حضور در این تجمعات اقدام کردند. با شدت‌یافتن درگیری‌ها و ورود اغتشاشات به فاز مسلحانه، شمار قابل توجهی از کافه‌ها و مراکز تجاری، به‌رغم تذکرات داده‌شده، دست به اعتصاب زده و فعالیت خود را به‌طور هماهنگ تعطیل کردند. منابع رسمی این اقدام را همسو با فراخوان‌های پهلوی و سرویس‌های امنیتی بیگانه توصیف کرده‌اند.[۱۶]

بررسی‌ها نشان می‌دهد که برخی از این واحدها، به‌ویژه کافه‌های متعلق به سلبریتی‌ها و ورزشکاران، با انتشار پست‌ها و استوری‌هایی در حمایت از اغتشاشات، به تشویق خشونت و افزایش ناامنی کمک کردند. به‌دنبال این اقدامات، مراجع قضایی، برخی واحدهای متخلف را پلمپ کردند، ازجمله کافه «وریا»، کافه «ساعدی‌نیا» و مجموعهٔ «مهر و ماه».[۱۷]

جریان‌ها و گروه‌های شرکت‌کننده در اغتشاشات

نام گروه / جریان نوع فعالیت جزئیات میدانی
جریان سلطنت‌طلب و رضا پهلوی صدور فراخوان برای تجمع و ایجاد انحراف در مطالبات اقتصادی. فراخوان‌های ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه که به درگیری‌های خیابانی منجر شد، به این جریان منتسب شده است.[۱۸]
سازمان مجاهدین خلق مدیریت و هدایت عملیاتی آشوب‌ها و تبادل پیام با سرشبکه‌ها در داخل. این سازمان به‌صورت رسمی از جان‌باختن یکی از وابستگان خود در بلوار وکیل‌آباد مشهد خبر داد.[۱۹]
گروهک‌های تجزیه‌طلب کومله، پاک و پژاک مشارکت مسلحانه در مناطق غربی و اجماع برای ورود به میدان. اعتراف عبدالله مهتدی به حضور میدانی و گزارش‌های رویترز از حضور نیروهای مسلح این گروه‌ها در داخل خاک ایران.[۲۰]
جیش‌العدل حمله به مراکز نظامی در جنوب شرق کشور. حمله به پاسگاه جنگل راسک در استان سیستان و بلوچستان همزمان با ناآرامی‌های کشوری.[۲۱]
فرقه دراویش نفوذ اجتماعی از طریق مراکز خیریه و حمله به اماکن مذهبی. شاخهٔ ری‌استارتی متهم به آتش زدن مساجد و شاخهٔ گنابادی دارای سابقهٔ درگیری مسلحانه در سال‌های ۱۳۹۰ش و ۱۳۹۶ش است.[۲۲]
هسته‌های نفوذی در تهران انجام اقدامات تخریبی و خط‌دهی به تجمعات پایتخت. دستگیری لیدرهایی در تهران که طبق گزارش‌ها از استان‌های غربی آمده بودند.[۲۳]
سلبریتی‌ها تشویق مردم به اغتشاشات تحریک مستقیم به درگیری: استفاده از عباراتی نظیر رحم نکنید و دست خالی نروید.[۲۴]

ویژگی‌ها

نویسندگان در تحلیل اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش ویژگی‌های متمایزی را استخراج کرده‌اند که آن را از ناآرامی‌های پیشین جدا می‌سازد. بر اساس گزارش‌های تحلیلی، مهم‌ترین این وجوه به شرح زیر است:

  • کاربرد اقتصاد به‌عنوان ابزار بی‌ثبات‌سازی: در این دوره، مشکلات معیشتی نه به‌عنوان محرک اعتراض، بلکه به‌منزلهٔ نقطهٔ ورود طراحی‌شده برای ایجاد بی‌ثباتی ادراکی و اجتماعی به کار گرفته شد.
  • تمرکز بر جنگ شناختی و تخریب نظم ادراکی: طراحی بحران بر تخریب تصویر ذهنی از ثبات و مشروعیت، از طریق روایت‌سازی پیشین و مخدوش‌کردن عامدانهٔ مرزهای اعتراض و اغتشاش متمرکز بود.
  • الگوی کنش خیابانی فرسایشی: کنش‌های میدانی به‌صورت پراکنده، کوتاه‌مدت و با هدف خسته‌سازی نیروهای امنیتی و تداوم بی‌ثباتی سازماندهی شد.
  • اعمال تروریسم اقتصادی: با تهدید و ارعاب کسبه برای تعطیلی اجباری بازارها، تلاش شد تا با اخلال در زنجیرهٔ تأمین، شوک معیشتی ایجاد و نارضایتی را تشدید کند.
  • عملیات روانی-سایبری گسترده: با بهره‌گیری از شبکه‌های رباتیک و الگوریتم‌ها، حجم مصنوعی از حمایت‌ها ساخته شد تا اکثریت کاذب را القا و نیروهای خاکستری را تهییج کند.
  • رادیکالیزه‌شدن سریع شعارها: فضای اعتراضی با شتاب از بیان مطالبات اقتصادی به‌سمت شعارهای براندازی سوق داده شد تا امکان هرگونه گفت‌وگو یا مسیر اصلاحی مسدود شود.
  • تلاش برای گسترش ناآرامی به محیط‌های دانشگاهی: با تحریک محیط‌های علمی، تلاش شد تا حمایت قشر تحصیل‌کرده جلب و هزینه‌های سرکوب رسانه‌ای برای حاکمیت افزایش یابد.
  • ورود به فاز مسلحانه و خشونت سازمان‌یافته: کشف سلاح‌های غیرنظامی در برخی مناطق، نشان از برنامه‌ریزی برای تبدیل اغتشاش به شورش مسلحانه و آزمودن آستانهٔ تحمل امنیتی کشور داشت.
  • استفاده ابزاری از زنان و کودکان: قرار دادن عمدی زنان و کودکان در خطوط درگیری، به‌منظور ایجاد محدودیت عمل برای نیروهای امنیتی و تولید محتوای رسانه‌ای جهت محکومیت بین‌المللی صورت گرفت.[۲۵]
  • خشونت سازمان‌یافته: مثله‌کردن پیکر نیروهای خدمت‌رسان، امدادی و انتظامی، به‌آتش‌کشیدن آمبولانس‌ها، ماشین‌های آتش‌نشانی، مراکز هلال‌احمر و بانک‌ها و مراکز خدمات عمومی و خانه‌ها، مغازه‌های مردم به‌ویژه فروشگاه‌های مواد غذایی با هدف ایجاد ناامنی و بی‌ثباتی در کشور.[۲۶]

ویژگی‌های جمعیت‌شناختی اغتشاشگران

بر اساس گزارش‌های تحلیلی مبتنی بر داده‌های میدانی از پروفایل دستگیرشدگان، این پدیده به‌طور عمده ماهیتی اجتماعی، هویتی و اقتصادی دارد و نمی‌توان آن را صرفاً به خوانش‌های امنیتی یا ایدئولوژیک تقلیل داد.[۲۷] الگوی غالب معترضان را مردان جوان، مجرد، با تحصیلات اندک، فاقد سابقهٔ کیفری و متعلق به طبقات متوسط و فرودست تشکیل می‌دهند. آمارها نشان می‌دهد ۷۷درصد دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال و ۲۷درصد زیر ۱۸ سال سن داشته‌اند. ۸۲درصد مجرد بودند که این امر با عواملی مانند ناپایداری هویتی، ریسک‌پذیری بالاتر و ضعف پیوندهای اجتماعی سنتی مرتبط است. از نظر اقتصادی، ۶۵درصد متعلق به طبقهٔ متوسط و ۳۲درصد متعلق به طبقهٔ فرودست بودند که بیانگر تأثیر احساس نابرابری و فقدان تحرک اجتماعی حتی در اقشار غیرفقیر است. از نظر تحصیلی، ۸۸درصد دارای دیپلم یا سطح پایین‌تر بوده و تنها ۲درصد شاغل در بخش دولتی بودند. حضور ۱۷درصدی دانش‌آموزان نیز در این آمار، چشمگیر است.[۲۸]

برخی ویژگی‌های مشترک در اغشاشگران بازداشتی

ردیف شاخص ویژگی و الگوی رفتاری گزارش‌شده
۱ پایبندی دینی عدم اقامهٔ نماز و ناآشنایی با ساختار و احکام اولیه آن.
۲ تکالیف شرعی عدم پایبندی به فریضهٔ روزه.
۳ سبک زندگی سابقهٔ استعمال دخانیات (سیگار).
۴ عادات رفتاری سابقهٔ مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر.
۵ علایق شنیداری وابستگی افراطی به سبک‌های موسیقی تند.
۶ تعاملات رسانه‌ای اشتغال مستمر به مشاهدهٔ فیلم‌ها و محتواهای غیراخلاقی.
۷ سلامت روان وجود اختلالات و آسیب‌های روانی.
۸ زمینه خانوادگی وجود مشکلات جدی در ساختار خانواده مانند طلاق یا فقدان پیوند عاطفی با والدین.
۹ حضور در فضای مجازی عضویت و فعالیت در کانال‌های رسانه‌ای مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران و منتقد دین.
۱۰ آگاهی سیاسی سطح بسیار پایین اطلاعات سیاسی و ناآشنایی با مسئولان ارشد در جمهوری اسلامی ایران.
۱۱ روابط اجتماعی برقراری ارتباط با دوستان و گروه‌های دارای انحراف در فضای واقعی و مجازی.
۱۲ اثرپذیری الگوپذیری شدید، گسترده و هیجانی از روایت‌های شبکه‌های اجتماعی.[۲۹]

اقدامات اغتشاشگران

حوزه اقدام نوع فعالیت و جزئیات عملیاتی مصادیق خسارات و تلفات انسانی
آماده‌سازی روانی و عملی تجهیز، آموزش و تخدیر دریافت آموزش‌های هدفمند، مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی برای کاهش ترس و همراه داشتن اسپری فلفل برای ایجاد آشوب و اختلال در کنترل جمعیت.[۳۰]
به‌کارگیری جنگ‌افزار سلاح‌های گرم و سنگین استفاده از کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، سلاح شکاری و شلیک با تیربار به‌سمت تجمع از پشت‌سر.[۳۱]
سلاح‌های سرد و انفجاری به‌کارگیری چاقو، قمه، شمشیر، تبر، پنجه‌بکس، افشانه‌های آتش، زنجیر و چوب‌های میخ‌دار، پرتاب کوکتل‌مولوتوف، نارنجک جنگی و دست‌ساز.[۳۲]
تلفات انسانی و پروژه کشته‌سازی هدف قراردادن نیروهای حافظ امنیت و مردم کشتن ۲ هزار و ۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و قشرهای مختلف مردم.[۳۳]
هدف قراردادن کودکان و جوانان کشتن بهار سیفی ۲ ساله در نیشابور، ملینا اسدی ۳ ساله در کرمانشاه، آنیلا ۸ ساله در خودرو و سپهر ابراهیمی ۱۸ ساله با دشنه.[۳۴]
دروغ‌های رسانه‌ای تأیید سلامت افرادی که رسانه‌هایی مانند ایران اینترنشنال آنها را کشته اعلام کرده بودند:

۱. محمدعلی زنگویی ۲. هانی بورقی ۳. امیرعباس رعنایی ۴. علی صادقی ۵. مهدی سماواتی ۶. محمدرسول بیاتی ۷. سعید ریاضی ۸. علی خانی ۹. مهدیسا ۱۰. مسعود نعمتی ۱۱. آرین شمس ۱۲. ساغر اعتمادی ۱۳. کامران مرادی ۱۴. پویا سامعی ۱۵. مبینا بهشتی ۱۶. مهدی کمالی ۱۷. محمدجواد شریفی ۱۸. تارا زارعی ۱۹. رضا نیک‌نام[۳۵]

حمله به مقدسات اماکن مذهبی آسیب و سوزاندن ۳۵۰ مسجد، حمله به حرم امامزاده سبزقبا در دزفول، آتش‌زدن بقاع امامزادگان در مازندران، گیلان، فارس، اصفهان، مشهد، ایلام و چهارمحال‌وبختیاری.[۳۶]
هتک حرمت شعائر و نمادهای ملی آتش زدن قرآن ر جریان حمله به امامزادگان، آسیب به ۲ کلیسای ارامنه[۳۷] و آتش‌زدن پرچم ایران.[۳۸]
حمله به مراکز نظامی هجوم مسلحانه حمله به ۷۴۹ کلانتری از جمله تهرانپارس، کیانمهر کرج، کلانتری ۱۰۸، کرمان، چناران، ازنا و چالوس و ۱۲۰ مرکز بسیج.[۳۹]
تخریب اموال و زیرساخت‌ها ناوگان امدادی و شهری آسیب سنگین به ۳۰۵ آمبولانس و اتوبوس، ۵۳ ماشین آتش‌نشانی، ۳۸۶ ایستگاه اتوبوس، ۴ ایستگاه مترو، ۱۰۰۰ چراغ راهنمایی و ۷ هزار مخزن زباله.[۴۰]
مراکز عمومی و رفاهی تخریب ۷۵۰ بانک، ۷۰۰ فروشگاه، ۶۰۰ دستگاه خودپرداز، ۲۴ جایگاه سوخت، ۴۱۴ ساختمان دولتی، ساختمان‌های قوه قضائیه، ۲۰۰ مدرسه، ۸۹ حوزهٔ علمیه، ۱۵ کتابخانه،[۴۱] آتش‌زدن بازار رشت و سوختن اموال صاحبان بیش از ۵۰۰ مغازه در شهر رشت.[۴۲]
تاکتیک‌های عملیات میدانی به‌کارگیری سپر انسانی پنهان‌شدن عناصر مسلح میان جمعیت معترضان و شهروندان عادی جهت محدودکردن قدرت پاسخ‌گویی نیروهای امنیتی عاملی کلیدی در افزایش تلفات غیرنظامیان و مأموران انتظامی.[۴۳]

ابعاد حقوقی

بر اساس تحلیل مقامات قضایی و امنیتی ایران، حوادث سازمان‌یافتهٔ روزهای ۱۸ تا ۱۹ دی ۱۴۰۴ش مشتمل بر طیف گسترده‌ای از جرائم از جمله اقدام علیه امنیت ملی، محاربه، افساد فی‌الارض، جاسوسی، تبانی با دشمن، همکاری با رژیم صهیونیستی، قتل، ایراد ضرب و جرح عمدی، تحریک به خشونت، تخریب و سوزاندن اموال عمومی و خصوصی، توهین به مقدسات و اقدام مسلحانه بود. از منظر نظام حقوقی ایران، ماهیت سازمان‌یافته و مسلحانهٔ این اقدامات که با قصد برهم‌زدن اساس نظم عمومی و حاکمیت صورت گرفت، ذیل عنوان بغی (شورش مسلحانه) یا محاربه قابل تعریف و تعقیب است.[۴۴]

تعقیب کیفری

مرکز وکلای قوه قضائیه با تبیین حوادث ۱۸ تا ۲۱ دی ۱۴۰۴ش به‌عنوان روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه، از ثبت شکوائیهٔ کیفری علیه حدود ۵۰ شخصیت حقیقی و حقوقی خبر داد؛ این پیگیری قضایی شامل مقام‌ها و نهادهای دولتی ایالات متحده، بنیاد پهلوی، برخی رسانه‌های فارسی‌زبان برون‌مرزی و سلبریتی‌های مقیم خارج از کشور است که با اتهاماتی نظیر هدایت شبکه‌های سازمان‌یافته، قاچاق اسلحه، پول‌شویی و تحریک مستقیم به خشونت عریان تحت تعقیب قرار گرفته‌اند تا در کنار رسیدگی کیفری، فرایند مطالبهٔ جبران خسارات وارده به زیرساخت‌های شهری، ناوگان امدادی و اماکن مذهبی نیز طی شود.[۴۵]

مواجهه پلیس با اغتشاشات

بر اساس اظهارات مقامات انتظامی، نیروهای پلیس در روزهای ابتدایی حوادث دی ۱۴۰۴ش، با هدف جلوگیری از تشدید خشونت و حفظ جان شهروندان، از ابزارهای غیرکشنده و روش‌های کنترل جمعیت همچون ماشین‌های آب‌پاش، اسلحهٔ پینت‌بال، خودروهای نویز و صوتی بهره بردند. با این حال، پس از تشدید حملات مسلحانه و تخریب‌های گسترده از ۱۹ دی، رویکرد انتظامی با قوت بیشتری برای بازپس‌گیری صحنه و مقابله با عناصر مسلح و خرابکار متمرکز شد.[۴۶] در این چارچاب، فرماندهی کل انتظامی با تفکیک میان افراد فریب‌خورده از اغتشاشگران سازمان‌یافته و لیدرها، بر دو نوع برخورد متفاوت تأکید کرد. بر این اساس، با گروه اول با تساهل و بر اساس شأن نظام جمهوری اسلامی برخورد خواهد شد؛ اما با عاملان و رهبران اغتشاشات مطابق قانون و با شدت عمل رفتار می‌شود. همچنین اعلام شد که تعداد زیادی از اغتشاشگران شناسایی شده‌اند و روند قانونی برای برخورد با آنان به‌صورت مرحله‌ای در حال پیگیری است. در این مرحله، همکاری بخش‌هایی از جامعه با نیروهای امنیتی و انتظامی، به‌عنوان عاملی مؤثر در تثبیت سریع‌تر اوضاع گزارش شده است. به گفتهٔ پلیس این عملیات با محوریت تفکیک معترضان مسالمت‌آمیز از اغتشاشگران مسلح و با هدف بازگرداندن امنیت عمومی به اجرا درآمده است.[۴۷]

واکنش‌های داخلی

در ۲۲ دی ۱۴۰۴ش، واکنش گسترده‌ای از سوی مردم در سراسر ایران به‌شکل راهپیمایی‌های خودجوش و سراسری نمود یافت. این تجمعات که با حضور اقشار مختلف جامعه در شهرهای متعدد برگزار شد، با هدف محکومیت اقدامات تخریبی و اعلام همبستگی ملی در برابر تلاش‌های بی‌ثبات‌کننده سازماندهی شد. حضور مردم در این روز، در چارچوب روایت رسانه‌های ملی، به‌عنوان «خیزش عظیم مردمی» و نمایش همدلی و حمایت از نظام در مقابله با فتنه بازنمایی شد.[۴۸]

  • آیت‌الله خامنه‌ای جان‌باختگان حوادث اخیر را به سه گروه نیروهای مدافع امنیت، رهگذران بی‌گناه و افراد فریب‌خورده تقسیم کرد و اعلام نمود به‌جز عاملان اصلی خشونت، سایر جان‌باختگان شهید محسوب می‌شوند و برای آنان طلب رحمت و مغفرت کرد.[۴۹] رهبر ایران، همچنین ماهیت این حوادث را یک فتنه با ویژگی‌های شبه‌کودتا توصیف و طراحی و هدایت آن را به نهادهای اطلاعاتی خارجی نسبت داد. او دستورکار مخالفان جمهوری اسلامی ایران را کشته‌سازی و هدف قراردادن عمدی مراکز حاکمیتی، امنیتی و اماکن مذهبی برای ایجاد بی‌ثباتی دانست.[۵۰]
  • رسانه‌های ملی ایران در پوشش اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش، رویکردی مبتنی بر تبیین‌گری و تفکیک میدان را در پیش گرفتند. بر اساس اعلام صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، تمرکز این رسانه بر بازنمایی تخریب‌های صورت‌گرفته توسط گروه‌های تروریستی و هشدار به جامعه دربارهٔ اهداف جریانات معاند بود. همچنین، با پوشش گستردهٔ اجتماعات مردمی نظیر تجمع ۲۲ دی، سعی در تقویت روایت اتحاد ملی علیه نقش‌آفرینی دشمن خارجی داشتند.[۵۱]
  • مراجع تقلید و علمای حوزه علمیه نیز در بیانیه‌های جداگانه، اقدامات تخریب‌گرانه و آشوب‌های اخیر را محکوم کردند. آنان با تقدیر از حضور گستردهٔ مردم در راهپیمایی ۲۲ دی، این حضور را نشانهٔ بصیرت و وفاداری ملت به نظام و آرمان‌های انقلاب توصیف کردند. آنها از تلاش نیروهای امنیتی برای حفظ نظم عمومی تقدیر کردند و خواستار برخورد قضایی قاطع با عوامل آشوب و تخریب اموال عمومی شدند.[۵۲]
  • نمایدگان مردم در مجلس شورای اسلامی و چهره‌های سیاسی کشور ضمن محکومیت اقدامات خشونت‌آمیز و تخریب اموال عمومی، بر حمایت از تلاش‌های نهادهای امنیتی برای بازگرداندن آرامش تأکید کردند. برخی از این چهره‌ها همچنین با اشاره به اعتراضات اقتصادی، خواستار توجه جدی‌تر به مطالبات معیشتی مردم شدند.[۵۳]
  • جامعهٔ ورزشکاران و هیئت‌های مذهبی با انتشار بیانیه‌ای، اقدامات خشونت‌آمیز اخیر را محکوم کرده و ضمن تفکیک اعتراضات مسالمت‌آمیز از آشوب، بر حمایت خود از مردم و ارزش‌های دینی تأکید کردند.[۵۴]
  • مراجع قضایی از برخورد قاطع و قانونی با آشوبگران و عوامل محارب خبر دادند و تشکیل دادگاه‌های ویژه برای رسیدگی به این پرونده‌ها را اعلام کردند.[۵۵]

واکنش کشورهای خارجی

گزارش‌های رسانه‌ای بیانگر آن است که بلوک غرب و در رأس آنها ایالات متحدهٔ آمریکا، با بهره‌گیری از ظرفیت‌های نهادهای بین‌المللی همچون شورای امنیت و شورای حقوق بشر سازمان ملل، بر ضرورت بررسی تحولات داخلی ایران تأکید ورزیدند. این رویکرد که بر مبنای تلقی حوادث به‌عنوان اعتراضات مسالمت‌آمیز استوار بود، از سوی مقامات رسمی ایران به‌عنوان تلاشی برای مداخله در امور داخلی و منزوی‌سازی سیاسی تلقی شد. در این نشست‌ها، نمایندهٔ ایران مواضع واشینگتن را غیرمشروع قلمداد کرده و آن را پوششی برای تحریک به بی‌ثباتی توصیف کرد.[۵۶]

نمایندهٔ ایران در این نشست‌ها درخواست آمریکا را شرم‌آور و غیرمشروع خواند و آن را پوششی برای همدستی واشینگتن در تشویق به خشونت و بی‌ثبات‌سازی توصیف کرد. در مقابل، نمایندگان روسیه این اقدامات را سیرکی پوچ و نمایشی برای تأمین منافع آمریکا ارزیابی کرده و اقدام واشینگتن در دعوت از عناصر ضدایرانی مقیم خود را محکوم کرد. نمایندهٔ چین نیز رویکرد مداخله‌جویانهٔ غرب را مورد انتقاد قرار داد. نمایندهٔ پاکستان با تأکید بر دوستی دیرینه با ایران، ضمن ابراز نگرانی از تخریب اموال عمومی، با رفتارهای گزینشی علیه ایران مخالفت کرد و تحریم‌ها را تشدیدکنندهٔ وضعیت حقوق بشر دانست.[۵۷]

برآیند این تحرکات دیپلماتیک به تصویب قطعنامه‌ای در شورای حقوق بشر علیه ایران منجر شد. از منظر تحلیل‌گران و مقامات تهران، کشورهای غربی در این قطعنامه با چشم‌پوشی از ماهیت تروریستی اغتشاشات و تخریب گستردهٔ زیرساخت‌ها، رویکردی مداخله‌جویانه در پیش گرفتند. به باور تهران، این اقدام مصداق بهره‌برداری ابزاری از حقوق بشر و تلاشی برای فریب افکار عمومی و فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ایران ارزیابی می‌شود.[۵۸]

پیامدها

پیامدهای اجتماعی

پژوهشگران حوزهٔ جامعه‌شناسی، مهم‌ترین پیامد غیرمادی این حوادث را سایش سرمایهٔ اجتماعی و کاهش سطح اعتماد عمومی در لایه‌های مختلف جامعه می‌دانند. به اعتقاد این محققان، بروز خشونت‌های گسترده در جریان ناآرامی‌ها، فضای بدبینی و دوقطبی‌سازی را میان طیف‌های مختلف اجتماعی تشدید کرده و به امنیت روانی شهروندان آسیب جدی وارد ساخته است. این ناظران تأکید دارند که فعال شدن گسل‌های اجتماعی در چنین بستری، انسجام داخلی را با چالش‌های ساختاری مواجه کرده است.[۵۹]

برخی تحلیلگران بر ابعاد ایجابی این تحولات نیز تأکید کرده و عبور از بحران را منجر به شکل‌گیری نوعی خودآگاهی جمعی در شناسایی و خنثی‌سازی مداخلات خارجی می‌دانند. از این منظر، مواجهه با چالش‌های امنیتی موجب فعال‌سازی ظرفیت‌های انسجام ملی و تقویت همبستگی میان جامعه و حاکمیت در برابر تهدیدات شده است. این تجربهٔ تاریخی با ارتقای تاب‌آوری اجتماعی و بازتعریف وحدت ملی، در نهایت به تحکیم پایه‌های امنیت و همگرایی بیشتر در لایه‌های مختلف جامعه می‌انجامد.[۶۰]

پیامدهای سیاسی

تحلیل‌گران مسائل سیاسی و امنیت ملی، این حوادث را زمینه‌ساز طمع دشمنان برای سرمایه‌گذاری مستمر بر چالش‌های داخلی با هدف تضعیف اقتدار ملی ارزیابی می‌کنند. در بعد بین‌المللی نیز، محققان بر این باورند که رسانه‌های غربی و گروه‌های اپوزیسیون با ارائه روایت‌های جانب‌دارانه و مخدوش کردن وجههٔ جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی جهان، تلاش کردند تا بستر حقوقی و سیاسی لازم را برای اعمال فشارهای دیپلماتیک و انزوای بین‌المللی کشور فراهم آورند.[۶۱]

پیامدهای اقتصادی

محققان حوزهٔ اقتصاد، بار مالی این رویداد را شامل هزینه‌های مستقیم ناشی از تخریب زیرساخت‌های شهری، ناوگان حمل‌ونقل و اموال عمومی و خصوصی ارزیابی می‌کنند که ارقام قابل توجهی را به بودجه‌های استانی تحمیل کرده است. در کنار این هزینه‌ها، کارشناسان بر زیان‌های غیرمستقیم ناشی از اختلال در اکوسیستم کسب‌وکارهای دیجیتال تأکید دارند که روزانه خسارات هنگفتی به بخش تجارت و خدمات وارد آورده است. از منظر این پژوهشگران، افزایش نااطمینانی و ریسک سرمایه‌گذاری، منجر به ایجاد اثرات انقباضی بر فعالیت‌های مولد اقتصادی در میان‌مدت خواهد شد.[۶۲]

جزئیات خسارات وارده به تفکیک استان‌ها

استان / شهر مهم‌ترین موارد تخریب و خسارت به زیرساخت‌ها، اموال و اماکن
تهران ۵۰ شعبه بانک (آتش‌سوزی)، ۵۰ دستگاه اتوبوس سوخته، بیش از ۱۰۰۰ خودروی شخصی (آتش‌سوزی)، ۵۴ دستگاه خودروی آتش‌نشانی، ۵۰ دستگاه آمبولانس (تخریب و ضرب‌وشتم رانندگان)، ۳۴ مسجد و حسینیه، حمله به کلانتری‌ها، پاسگاه‌ها و پایگاه‌های بسیج، تخریب ایستگاه‌های BRT و علائم راهنمایی.[۶۳]
گیلان (رشت) ۵۰۰ مغازه بخش خصوصی، ۱۳ مسجد، ۱۶ شعبه بانک، ۱۱ اداره دولتی، ۱۷ خودرو آتش‌نشانی، ۱ درمانگاه، ساختمان دادگستری، ۱ پل هوایی و تعدادی منازل مسکونی.
خراسان رضوی (مشهد) ۱۲ اتوبوس (نابود شده)، ۲ اتوبوس (خسارت سنگین)، ۱ ایستگاه آتش‌نشانی، ۳ خودرو آتش‌نشانی، تجهیزات ۶۰ تقاطع و میدان اصلی، بخشی از مترو.
اصفهان ۵ دستگاه اتوبوس (سوخته)، ایستگاه‌های اتوبوس، علائم راهنمایی، سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل و قطع شبکه فیبر نوری.
فارس (شیراز) ایستگاه‌های مترو و اتوبوس، علائم رانندگی، چراغ‌های راهنمایی و کلیه تأسیسات حوزه ترافیکی.
کرمان ۲۵۰ اصله درخت، ۸۰درصد مبلمان شهری، ۱۵ ایستگاه اتوبوس، ۱۰۰ مخزن زباله، ۲ خودرو آتش‌نشانی و دوربین‌های پایش تصویری.
همدان ۲۰ دستگاه اتوبوس، ۱۲ دوربین ترافیکی، ۱۲۰ تابلو معرفی معابر، یک طبقه از ساختمان شهرداری منطقه ۳ و نرده‌های بلوارها.
گلستان (گرگان و آزادشهر) تخریب کامل ساختمان فرمانداری، ساختمان ۴ بانک، ۸۳ دستگاه خودپرداز، ۸ فروشگاه زنجیره‌ای، ۳۰ خودرو و ساختمان دادسراها.
مرکزی (اراک) اموال و اماکن عمومی، زیرساخت‌های شهری و خدمات عمومی.
چهارمحال و بختیاری (شهرکرد) ۲ دستگاه اتوبوس، ۲ خودرو آتش‌نشانی، تجهیزات ترافیکی، تابلوهای برق، فضای سبز و بهسازی‌های دیواری.
لرستان (خرم‌آباد) ۱۵۰ سطل زباله مکانیزه.
خوزستان (ایذه) انبار امدادی و پشتیبانی هلال احمر، ۵ خودروی امدادی و ۱ دستگاه آمبولانس.
کرمانشاه (اسلام‌آباد غرب) ساختمان اداره پست، تجهیزات و سرورها، غارت و آتش زدن بسته‌های پستی و مرسولات مردم.[۶۴]

سامانه دولت برای شناسایی جان‌باختگان

دولت جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر این‌که تمامی جانباختگان حوادث دی ۱۴۰۴ش را فرزندان این سرزمین می‌داند، به‌منظور شفافیت‌سازی و پاسخگویی، سامانه hamdard.dolat.ir را برای بررسی ابهامات فهرست اولیهٔ جانباختگان راه‌اندازی کرد. بر اساس اعلام معاون ارتباطات دفتر رئیس‌جمهور، با تکمیل و اصلاح لیست اولیه مشخصات ۳۰۳۹ جانباختهٔ حوادث دی ماه به همراه نام، نام خانوادگی، نام پدر و شش رقم آخر کد ملی منتشر شد. این سامانه با هدف راستی‌آزمایی اطلاعات و پاسخ به ابهامات خانواده‌ها و شهروندان، ۴۸ ساعت پس از انتشار لیست اولیه در دسترس عموم قرار گرفته است.[۶۵]

پانویس

  1. ↑ «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین.
  2. ↑ «یازدهمین روز اعتراض‌ها؛ معترضان در ده‌ها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وب‌سایت یورو نیوز.
  3. ↑ «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامی‌های دی‌ماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وب‌سایت عصر ایران.
  4. ↑ «کالبدشکافی فتنه ۱۴۰۴ از منظر امنیت اجتماعی؛ اعتمادسازی کلید حل مسئله است»، خبرگزاری آنا.
  5. ↑ «فرسایش اعتماد عمومی مهم‌ترین علت اعتراض خیابانی است/بی‌اعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.
  6. ↑ «اعتراف رئیس سابق سیا: مأموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر.
  7. ↑ «اعتراف تل‌آویو به حمایت تسلیحاتی سرویس‌های خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو.
  8. ↑ «اقدامات موساد، سازمان سیا و ام‌آی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت می‌شوند»، خبرگزاری فارس.
  9. ↑ «دست‌های آشکار پشت آشوب»، وب‌سایت دیگران.
  10. ↑ «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، نورنیوز.
  11. ↑ «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، نورنیوز.
  12. ↑ «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟/ پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری.
  13. ↑ [۱]«ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس.
  14. ↑ «ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس.
  15. ↑ «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛«کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.
  16. ↑ «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛«کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.
  17. ↑ «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛«کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.
  18. ↑ «یازدهمین روز اعتراض‌ها؛ معترضان در ده‌ها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وب‌سایت یورو نیوز.
  19. ↑ «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.
  20. ↑ «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.
  21. ↑ «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.
  22. ↑ «پشت‌پرده یارگیری فرقه‌های تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، مشرق‌نیوز.
  23. ↑ «تسنیم: لیدرهای اغتشاشات از استان‌های غربی به تهران آمده بودند»، انصاف‌نیوز.
  24. ↑ «سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وب‌سایت تابناک.
  25. ↑ «دی 1404؛ اغتشاشات مهندسی‌شده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم.
  26. ↑ «در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.
  27. ↑ «آسیب‌شناسی آماری ناآرامی‌های اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا؛ «آسیب‌شناسی حوادث اخیر بر اساس داده‌های 25 هزار بازداشتی»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.
  28. ↑ «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه می‌خواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.
  29. ↑ «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشت‌شدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه.
  30. ↑ «اعترافات برخی از عناصر بازداشت‌شده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزش‌های سازمان‌یافته برای ایجاد درگیری پرده برمی‌دارد»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.
  31. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  32. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  33. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  34. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  35. ↑ «اسامی کشته‌هایی که زنده شدند! + عکس»، وب‌سایت تابناک.
  36. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  37. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  38. ↑ «اجتماع مردم مشهد در پی اهانت به پرچم مقدس ایران»، خبرگزاری ایرنا.
  39. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  40. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
  41. ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین؛«فیلم | اغتشاشگران به چند حوزه علمیه حمله کردند؟»، خبرگزاری رسمی حوزه.
  42. ↑ «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا.
  43. ↑ «شلیک تروریست‌ها به زن و مرد میانسال در حیاط خانه»، وب‌سایت مشرق.
  44. ↑ «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین.
  45. ↑ «شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری فارس.
  46. ↑ «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر.
  47. ↑ «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وب‌سایت مشرق.
  48. ↑ «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا.
  49. ↑ «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.
  50. ↑ «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.
  51. ↑ «مأموریت رسانه ای صداوسیما برای روشنگری ریشه‌های اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما.
  52. ↑ «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا.
  53. ↑ «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئه‌های دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرق‌نیوز.
  54. ↑ «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس؛ «واکنش هیئات و تشکل‌های دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو.
  55. ↑ «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر.
  56. ↑ «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.
  57. ↑ «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.
  58. ↑ «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.
  59. ↑ «بیانیه هشدارآمیز انجمن جامعه‌شناسی ایران درباره ناآرامی‌های اخیر؛ جامعه وارد چرخه‌ای از خشونت فزاینده شده است»، وب‌سایت آفتاب.
  60. ↑ «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسه‌های دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما.
  61. ↑ «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی درباره ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین.
  62. ↑ «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وب‌سایت چارسوی اقتصاد.
  63. ↑ «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین.
  64. ↑ «میزان تخریب‌ها و خسارت به اموال عمومی و خصوصی در ناآرامی‌های دی ماه ۱۴۰۴ به تفکیک استان‌ها مشخص شد + تصاویر»، خبرگزاری جماران.
  65. ↑ «اعلام فهرست مشخصات ۲۹۸۶ نفر از جان‌باختگان حوادث اخیر + فایل»، خبرگزاری ایلنا؛«سامانه بررسی ابهامات فهرست جان‌باختگان حوادث اخیر در اختیار شهروندان قرار گرفت»، وب‌سایت ریاست جمهوری.

منابع

  • «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسه‌های دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
  • «اجتماع مردم مشهد در پی اهانت به پرچم مقدس ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ دی ۱۴۰۴ش.
  • «اسامی کشته‌هایی که زنده شدند! + عکس»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «آسیب‌شناسی آماری ناآرامی‌های اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «آسیب‌شناسی حوادث اخیر بر اساس داده‌های ۲۵ هزار بازداشتی»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «آشوبگران چه میزان آسیب به اموال عمومی وارد کرده‌اند؟ / آمار تجمیعی حجم خسارات وارده به استان‌ها در حوادث تروریستی اخیر»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «اعترافات برخی از عناصر بازداشت‌شده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزش‌های سازمان‌یافته برای ایجاد درگیری پرده برمی‌دارد.»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «اعتراف تل‌آویو به حمایت تسلیحاتی سرویس‌های خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ دی ۱۴۰۴ش.
  • «اعتراف رئیس سابق سیا: مأموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۴ش.
  • «اغتشاشات دی‌ماه از کجا سرچشمه گرفت؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «اقدامات موساد، سازمان سیا و ام‌آی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت می‌شوند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش.
  • «ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئه‌های دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
  • «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
  • «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: دی ۱۴۰۴ش.
  • «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وب‌سایت چارسوی اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
  • «بیانیه شورای امنیت کشور دربارهٔ ناآرامی‌های دی‌ماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «بیانیه هشدارآمیز انجمن جامعه‌شناسی ایران دربارهٔ ناآرامی‌های اخیر؛ جامعه وارد چرخه‌ای از خشونت فزاینده شده است»، وب‌سایت آفتاب، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانه‌های غربی دربارهٔ ناآرامی‌های اخیر»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «پشت‌پرده یارگیری فرقه‌های تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟»، وب‌سایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «تسنیم: «لیدرهای اغتشاشات» از استان‌های غربی به تهران آمده بودند»، وب‌سایت انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «تعداد شهدا و جان‌باختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش.
  • «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۴ دی ۱۴۰۴ش. *
  • «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • خامنه‌ای، سیدعلی، «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وب‌سایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۴ش.
  • «دست‌های آشکار پشت آشوب»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «دی ۱۴۰۴؛ اغتشاشات مهندسی‌شده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه»، وب‌سایت روزنامهٔ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «رهبر انقلاب: فتنه اخیر شبیه به کودتا بود؛ سردسته‌های اغتشاشات در بالا بردن تعداد جان‌باختگان موفق شدند، دل انسان برای این جوانان غافل و بی‌توجه می‌سوزد»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «سلبریتی‌هایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
  • «شلیک تروریست‌ها به زن و مرد میانسال در حیاط خانه»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
  • «فرسایش اعتماد عمومی مهم‌ترین علت اعتراض خیابانی است/ بی‌اعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «فیلم | اغتشاشگران به چند حوزه علمیه حمله کردند؟»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
  • «کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش..
  • «کالبدشکافی فتنه ۱۴۰۴ از منظر امنیت اجتماعی؛ اعتمادسازی کلید حل مسئله است»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «مأموریت رسانه‌ای صداوسیما برای روشنگری ریشه‌های اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
  • «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش.
  • «میزان تخریب‌ها و خسارت به اموال عمومی و خصوصی در ناآرامی‌های دی ماه ۱۴۰۴ به تفکیک استان‌ها مشخص شد + تصاویر»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۴ش.
  • «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • «واکنش هیئات و تشکل‌های دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
  • «یازدهمین روز اعتراض‌ها؛ معترضان در ده‌ها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وب‌سایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی
    ۱۴۰۴ش.
  • «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشت‌شدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ در ج مطلب: ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=اغتشاشات_دی_۱۴۰۴&oldid=48284»