اغتشاشات دی ۱۴۰۴: تفاوت میان نسخهها
اصلاح واژه اسراییل به اسرائیل |
|||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
در | | عنوان اصلی = | ||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''اغتشاشات دی ۱۴۰۴'''}}؛ اختلال عمدی در نظم جامعه و تضعیف حاکمیت ملی توسط اغتشاشگران در ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ش. | |||
در [[دی (ماه)|دی]] ۱۴۰۴ش، [[ایران]] شاهد موجی از ناآرامیها بود که ابتدا بهعنوان اعتراضات مسالمتآمیز اقتصادی علیه نوسانات ارزی و دغدغههای معیشتی آغاز شد؛ اما این حرکت بهسرعت با مداخلهٔ عناصر مسلح و گروههای تروریستی و همچنین تحریک رسانههای خارجی مخالف [[نظام جمهوری اسلامی ایران]]، بهسمت [[خشونت]]، [[تخریب اموال عمومی]] و درگیریهای خونین سوق یافت. بر اساس آمار رسمی، این حوادث منجر به کشتهشدن هزاران نفر از شهروندان و نیروهای امنیتی و تخریب گستردهٔ زیرساختها شد. به نظر تحلیلگران ترکیبی از نارضایتیهای داخلی و طراحی و اجرای پیچیدهٔ بازیگران خارجی در تبدیل اعتراض به [[اغتشاش]] نقش اساسی داشته است. | |||
== شروع درگیری و اغتشاشات == | == شروع درگیری و اغتشاشات == | ||
ناآرامیهای دی ۱۴۰۴ش از | ناآرامیهای دی ۱۴۰۴ش از [[۷ دی]] با تجمعات مسالمتآمیز بازاریان و گروههایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید [[نرخ ارز]] و [[مشکلات معیشتی]] در [[تهران]] و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفتوگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی درباره ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref> اما طی روزهای نهم تا هفدهم و بهویژه [[۱۸ دی|۱۸]] تا [[۱۹ دی]] که با فراخوان [[رضا پهلوی]] همراه بود،<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> ماهیت این تجمعات با ورود افراد مسلح و توزیع سلاح بهطور چشمگیری تغییر کرد. این بازهٔ زمانی با درگیریهای مسلحانه، آسیب به زیرساختهای شهری و همچنین ورود خسارت به اماکن عبادی و نمادهای مذهبی و ملی همراه شد. مسئولان رسمی ایران، افزایش خشونتها و تخریبهای صورت گرفته را نتیجهٔ برنامهریزی و مداخلهٔ گروههای مسلح و سرویسهای اطلاعاتی برخی کشورها از جمله [[آمریکا]] و [[اسرائیل]] عنوان کردند. در ادامهٔ این رویدادها، در [[۲۲ دی]] ۱۴۰۴ش، راهپیماییهای گستردهای در شهرهای مختلف با هدف حمایت از ثبات داخلی و ابراز مخالفت با خشونتهای خیابانی برگزار شد که مشارکتکنندگان در آن بر حفظ پیوستگی ملی تأکید کردند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1134421/بیانیه-شورای-امنیت-کشور-درباره-ناآرامی-های-دیماه-یک-جنایت-تمام-عیار-علیه-ملت-ایران-شکل-گرفت «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامیهای دیماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ||
== زمینهها و عوامل اغتشاشات == | == زمینهها و عوامل اغتشاشات == | ||
کارشناسان در تحلیل ناآرامیهای دی ۱۴۰۴ش، بحرانهای معیشتی و [[شکاف نسلی]] را از مهمترین عوامل داخلی این رویدادها میدانند. [[تورم]] شدید، کاهش [[قدرت خرید]] و نابرابری طبقاتی بستر نارضایتی را فراهم کرد و [[نسل جدید]] در پی آشنایی با الگوهای جهانی در [[فضای مجازی]]، در مواجهه با محدودیتهای ساختاری دچار [[بحران هویت]] شده است. نبود چشمانداز اقتصادی روشن و احساس بنبست در مسیرهای ارتقای اجتماعی نیز بر شدت اعتراضات افزود. به باور آنان، بحران مشروعیت ادراکی و ناکارآمدی در پاسخگویی به مطالبات از عوامل سیاسی این رویدادها بوده و تفکیک میان معترضان مدنی و اغتشاشگران ضروری است. در این تحلیل، عبور پایدار از این وضعیت نیازمند پروژهٔ ملی بلندمدت برای بازسازی [[اعتماد عمومی]]، مبارزه با [[فساد اقتصادی]] و پاسخگویی ساختاری به مطالبات نسل جدید ارزیابی شده است.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1031530/کالبدشکافی-فتنه-۱۴۰۴-از-منظر-امنیت-اجتماعی-اعتمادسازی-کلید-حل-مسئله-است «کالبدشکافی فتنه ۱۴۰۴ از منظر امنیت اجتماعی؛ اعتمادسازی کلید حل مسئله است»، خبرگزاری آنا.]</ref> | |||
کارشناسان در | |||
=== عوامل خارجی === | === عوامل خارجی === | ||
به باور تحلیلگران، ریشههای خارجی ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش در چارچوب یک جنگ ترکیبی با هدف فرسایش ارادهٔ ملی و بیثباتسازی درونی نظام و ملت ایران قابل ارزیابی است. از این منظر، استفاده از اتاقهای عملیات سایبری برای هدایت شبکههای اغتشاش و ترویج خشونتهای | به باور تحلیلگران، ریشههای خارجی ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش در چارچوب یک [[جنگ ترکیبی]] با هدف فرسایش [[اراده ملی|ارادهٔ ملی]] و بیثباتسازی درونی نظام و [[ملت ایران]] قابل ارزیابی است. از این منظر، استفاده از اتاقهای عملیات سایبری برای هدایت شبکههای اغتشاش و ترویج [[خشونت سازمانیافته|خشونتهای سازمانیافته]]، در کنار اعمال [[تحریم اقتصادی|تحریمهای اقتصادی]] بهعنوان ابزار تحریک اجتماعی، با هدف تبدیل نارضایتیهای معیشتی به [[خشم سیاسی]] صورت گرفته است. کارشناسان معتقدند پروژهٔ بینالمللی مشروعیتزدایی از طریق گزارشهای جهتدار و همافزایی [[اپوزیسیون]] برونمرزی با دولتهای متخاصم، تلاش کرده است تا حکومت ایران را نظامی اصلاحناپذیر جلوه داده و مسیر مطالبات را بهسمت تقابل فیزیکی سوق دهد. در نهایت بومیسازی الگوهای [[انقلابهای رنگی]] و آشوبهای نیابتی در ایران، نشاندهندهٔ تلاشی سازمانیافته برای سوءاستفاده از مطالبات مشروع بهمنظور ایجاد بیثباتی و اسقاط ساختار سیاسی است.<ref>[https://www.irna.ir/news/86064426/فرسایش-اعتماد-عمومی-مهم-ترین-علت-اعتراض-خیابانی-است-بی-اعتبارسازی «فرسایش اعتماد عمومی مهمترین علت اعتراض خیابانی است/بیاعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
=== نقش آمریکا و | === نقش آمریکا و اسرائیل === | ||
مایک پمپئو وزیر خارجهٔ پیشین آمریکا در شبکهٔ اجتماعی ایکس به حضور مأموران موساد | مایک پمپئو وزیر خارجهٔ پیشین آمریکا در شبکهٔ اجتماعی [[ایکس (توییتر)|ایکس]] به حضور مأموران موساد میان معترضان ایرانی اعتراف کرده است. وی در این پیام خطاب به معترضان و مأموران اسرائیلی [[سال نو میلادی]] را بر ایرانیهایی که در خیابانها حضور دارند و همچنین عوامل [[موساد]] که در کنار آنها راه میروند، تبریک گفته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6711084/اعتراف-رئیس-سابق-سیا-ماموران-موساد-در-بین-معترضان-ایرانی-حضور «اعتراف رئیس سابق سیا: مأموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر.]</ref> برخی رسانههای اسرائیلی نیز به استقرار مأموران موساد مسلط به [[زبان فارسی]] در خیابانهای [[تهران]] اذعان کردهاند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1357146/اعتراف-تلآویو-به-حمایت-تسلیحاتی-سرویسهای-خارجی-از-اغتشاشات-ایران «اعتراف تلآویو به حمایت تسلیحاتی سرویسهای خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | ||
اظهارات برخی مقامات و کارشناسان غربی نیز این ادعا را پشتیبانی میکند؛ بهطور مثال، اظهارات لارنس ویلکرسون به نقش مشترک موساد و سیا و تحلیل جفری ساکس از الگوی مشترک جنگ ترکیبی این دو کشور اشاره دارد.<ref>[https://farsnews.ir/Ghreza/1768669560621199800/اقدامات-موساد-سازمان-سیا-و-ام-آی۶-در-ایران-همگی-توسط-دونالد-ترامپ-حمایت-می-شوند «اقدامات موساد، سازمان سیا و امآی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت میشوند»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سطح رسانهای نیز برخی گزارشها در رسانههای اسرائیلی مانند جروزالم | اظهارات برخی مقامات و کارشناسان غربی نیز این ادعا را پشتیبانی میکند؛ بهطور مثال، اظهارات لارنس ویلکرسون به نقش مشترک موساد و [[سیا]] و تحلیل جفری ساکس از الگوی مشترک جنگ ترکیبی این دو کشور اشاره دارد.<ref>[https://farsnews.ir/Ghreza/1768669560621199800/اقدامات-موساد-سازمان-سیا-و-ام-آی۶-در-ایران-همگی-توسط-دونالد-ترامپ-حمایت-می-شوند «اقدامات موساد، سازمان سیا و امآی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت میشوند»، خبرگزاری فارس.]</ref> در سطح رسانهای نیز برخی گزارشها در رسانههای اسرائیلی مانند [[جروزالم پست]]، به درگیری موساد در [[جنگ سایهها]] در ایران اذعان داشتهاند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=62410 «دستهای آشکار پشت آشوب»، وبسایت دیگران.]</ref> | ||
کارشناسان پیامهای مختلف ترامپ در مراحل مختلف حوادث دی ۱۴۰۴ش را در راستای پشتیبانی مستقیم وی از اغتشاشات ارزیابی میکنند:<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/ترامپ-از-جان-ایران-چه-می-خواهد؟ «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، | کارشناسان پیامهای مختلف [[ترامپ]] در مراحل مختلف حوادث دی ۱۴۰۴ش را در راستای پشتیبانی مستقیم وی از اغتشاشات ارزیابی میکنند:<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/ترامپ-از-جان-ایران-چه-می-خواهد؟ «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، نورنیوز.]</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|'''تاریخ''' | |'''تاریخ''' | ||
| خط ۲۵: | خط ۵۴: | ||
|'''گزارههای کلیدی و اقدامات''' | |'''گزارههای کلیدی و اقدامات''' | ||
|- | |- | ||
|'''۸ دی''' | |'''[[۸ دی]]''' | ||
|کنفرانس مشترک با نتانیاهو | |کنفرانس مشترک با [[نتانیاهو]] | ||
|تهدید نظامی مشروط | |تهدید نظامی مشروط | ||
|هشدار نسبت به بازسازی توان نظامی؛ تهدید به نابودی سریع تأسیسات در صورت پیشرفت فعالیتها. | |هشدار نسبت به بازسازی توان نظامی؛ تهدید به نابودی سریع تأسیسات در صورت پیشرفت فعالیتها. | ||
|- | |- | ||
|'''۱۲ دی''' | |'''[[۱۲ دی]]''' | ||
|تروث سوشال | |[[تروث سوشال]] | ||
|اعلام آمادگی برای مداخله | |اعلام آمادگی برای مداخله | ||
|ادعای آمادگی برای اقدام فوری و نجات معترضان؛ قرارگرفتن نیروهای آمریکایی در وضعیت آمادهباش. | |ادعای آمادگی برای اقدام فوری و نجات معترضان؛ قرارگرفتن نیروهای آمریکایی در وضعیت آمادهباش. | ||
|- | |- | ||
|'''۱۴ دی''' | |'''[[۱۴ دی]]''' | ||
|گفتوگو با خبرنگاران | |گفتوگو با خبرنگاران | ||
|الگوسازی از ونزوئلا | |الگوسازی از [[ونزوئلا]] | ||
| | |مقایسهٔ وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا. | ||
|- | |- | ||
|'''۲۰ دی''' | |'''[[۲۰ دی]]''' | ||
|تروث سوشال | |تروث سوشال | ||
|حمایت از نمادهای سیاسی | |حمایت از نمادهای سیاسی | ||
|بازنشر تصاویر پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت ایران در | |بازنشر تصاویر پرچم [[شیر و خورشید]] بر فراز سفارت ایران در [[لندن]]؛ اعلام آمادگی مجدد برای کمک. | ||
|- | |- | ||
|'''۲۲ دی''' | |'''[[۲۲ دی]]''' | ||
|بیانیه رسمی | |بیانیه رسمی | ||
|فشار حداکثری اقتصادی | |فشار حداکثری اقتصادی | ||
|وضع تعرفه ۲۵درصدی برای کشورهای طرف معامله با ایران جهت بستن شریانهای مالی. | |وضع تعرفه ۲۵درصدی برای کشورهای طرف معامله با ایران جهت بستن شریانهای مالی. | ||
|- | |- | ||
|'''۲۳ دی''' | |'''[[۲۳ دی]]''' | ||
|تروث سوشال و سخنرانی | |تروث سوشال و سخنرانی | ||
|تحریک به کنش تهاجمی | |تحریک به کنش تهاجمی | ||
|تکرار عبارت کمک در راه است؛ فراخوان به تصرف نهادهای دولتی و ثبتنام نیروهای حافظ نظم. | |تکرار عبارت کمک در راه است؛ فراخوان به تصرف نهادهای دولتی و ثبتنام نیروهای حافظ نظم. | ||
|- | |- | ||
|'''۲۴ دی''' | |'''[[۲۴ دی]]''' | ||
|اظهارات رسانهای | |اظهارات رسانهای | ||
|تغییر لحن ناگهانی | |تغییر لحن ناگهانی | ||
|ادعای توقف خشونتها در ایران بر اساس منابع موثق؛ عقبنشینی موقت از هشدارهای تند نظامی. | |ادعای توقف خشونتها در ایران بر اساس منابع موثق؛ عقبنشینی موقت از هشدارهای تند نظامی. | ||
|- | |- | ||
|'''۲۶ دی''' | |'''[[۲۶ دی]]''' | ||
|تروث سوشال | |تروث سوشال | ||
|قدردانی و دیپلماسی | |قدردانی و [[دیپلماسی]] | ||
|تشکر از مقامات ایران بابت ادعای لغو اعدامها؛ تلاش برای ایجاد فضای مثبت. | |تشکر از مقامات ایران بابت ادعای لغو اعدامها؛ تلاش برای ایجاد فضای مثبت. | ||
|- | |- | ||
|'''۲۷ دی''' | |'''[[۲۷ دی]]''' | ||
|گفتوگو با پولیتیکو | |گفتوگو با پولیتیکو | ||
|تغییر ساختار سیاسی | |تغییر ساختار سیاسی | ||
|صراحت در بیان لزوم جستوجو برای یافتن رهبری جدید در ایران. | |صراحت در بیان لزوم جستوجو برای یافتن رهبری جدید در ایران. | ||
|- | |- | ||
|'''۶ بهمن''' | |'''[[۶ بهمن]]''' | ||
|گفتوگو با اکسیوس | |گفتوگو با اکسیوس | ||
|نمایش قدرت دریایی | |نمایش قدرت دریایی | ||
|اشاره به حضور ناوگان عظیم در سواحل ایران؛ تأکید همزمان بر تمایل به توافق و معامله. | |اشاره به حضور ناوگان عظیم در سواحل ایران؛ تأکید همزمان بر تمایل به توافق و معامله. | ||
|- | |- | ||
|'''۸ بهمن''' | |'''[[۸ بهمن]]''' | ||
|تروث سوشال | |تروث سوشال | ||
|پیوند اعتراضات به هستهای | |پیوند اعتراضات به هستهای | ||
|هشدار دربارهٔ عملیات چکش | |هشدار دربارهٔ عملیات [[چکش نیمهشب]]؛ تهدید به حملهٔ مخرب در صورت عدم پذیرش توافق جدید. | ||
|- | |- | ||
|'''۱۰ بهمن''' | |'''[[۱۰ بهمن]]''' | ||
|حاشیه اکران ملانیا | |حاشیه اکران ملانیا | ||
|تعیین شروط نهایی | |تعیین شروط نهایی | ||
|تعیین دو شرط اصلی توقف هستهای و توقف برخورد با معترضان برای اجتناب از اقدام نظامی.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/ترامپ-از-جان-ایران-چه-می-خواهد؟ «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، | |تعیین دو شرط اصلی توقف هستهای و توقف برخورد با معترضان برای اجتناب از اقدام نظامی.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/272429/ترامپ-از-جان-ایران-چه-می-خواهد؟ «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، نورنیوز.]</ref> | ||
|} | |} | ||
=== جنگ رسانهای و روایتسازی === | === جنگ رسانهای و روایتسازی === | ||
کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دیماه ۱۴۰۴ش رسانههای مخالف | کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دیماه ۱۴۰۴ش رسانههای خارجی مخالف [[جمهوری اسلامی ایران]]، تنها به پوشش خبری بسنده نکردند؛ بلکه با ایفای نقشی فعال در جنگ ترکیبی، بهدنبال تأثیرگذاری بر [[افکار عمومی]] بودند. این رسانهها با استفاده از تکنیکهای روانی و روایتسازی هدفمند، تلاش کردند تصویری غیرواقعی و احساسی از رویدادها ارائه دهند و ادراک عمومی را تغییر دهند. آنها با پخش گستردهٔ اخبار تأییدنشده، عادینمایی خشونت و ایجاد این باور که نظام در آستانهٔ فروپاشی است، خواستههای مدنی و اقتصادی معترضان را بهسمت تقابل با حاکمیت سوق دادند.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاست-داخلی-46/3193215-تحلیل-جمیله-کدیور-از-ناآرامی-های-اخیر-پسر-شاه-را-با-چه-هدفی-وارد-ماجرا-کردند-پادگان-رسانه-هایی-چون-اینترنشنال-با-مهندسی-خشم-مردم-ساده-سازی-عبور-از-جمهوری-اسلامی-بر-تکرار-سرنگونی-قریب-الوقوع-نبرد-نهایی-تمرکز-کردند «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامیهای اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟/ پادگان رسانههایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «سادهسازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریبالوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وبسایت خبر فوری.]</ref> مراحل عملیات رسانهای آنها در جدول ذیل آمده است:<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند][https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند «ایرانستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعلهور کردند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|'''مرحله عملیاتی''' | |'''مرحله عملیاتی''' | ||
| خط ۱۰۵: | خط ۱۳۴: | ||
|- | |- | ||
|'''گام سوم: تثبیت و گسترش''' | |'''گام سوم: تثبیت و گسترش''' | ||
|کمک در راه است | |[[کمک در راه است]] | ||
|القای امید واهی به پشتیبانی بیگانگان؛ ادعای واهی مبنی بر رسیدن کمکهای خارجی. | |القای امید واهی به پشتیبانی بیگانگان؛ ادعای واهی مبنی بر رسیدن کمکهای خارجی. | ||
|داغترکردن میدان اغتشاش و رساندن دامنهٔ ناامنی به نقطهٔ اوج. | |داغترکردن میدان اغتشاش و رساندن دامنهٔ ناامنی به نقطهٔ اوج. | ||
| خط ۱۱۲: | خط ۱۴۱: | ||
|مرثیهسرایی | |مرثیهسرایی | ||
|فرار از مسئولیت پس از شکست پروژه براندازی؛ استفاده از هنرمندان اجارهای برای مظلومنمایی. | |فرار از مسئولیت پس از شکست پروژه براندازی؛ استفاده از هنرمندان اجارهای برای مظلومنمایی. | ||
|فراموشی عامدانهٔ نقش خود در تهییج جوانان و کشاندن آنها به خط مقدم آشوب.<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند | |فراموشی عامدانهٔ نقش خود در تهییج جوانان و کشاندن آنها به خط مقدم آشوب.<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند «ایرانستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعلهور کردند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
|} | |} | ||
=== نقش برخی واحدهای صنفی === | === نقش برخی واحدهای صنفی === | ||
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در جریان ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش شماری از واحدهای صنفی و تجاری در تهران و سایر شهرها، با اقداماتی از جمله تعطیلی هماهنگ و سازمانیافته، به موج اغتشاشات دامن زدند. این اقدامات که در روزهای هجدهم و نوزدهم دی به اوج خود رسید، همزمان با فراخوانهای گسترده در شبکههای اجتماعی و از سوی برخی چهرههای اپوزیسیون صورت گرفت.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحدهای-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافهها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref> | بر اساس گزارشهای منتشرشده، در جریان ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش شماری از [[واحد صنفی|واحدهای صنفی]] و تجاری در [[تهران]] و سایر شهرها، با اقداماتی از جمله تعطیلی هماهنگ و سازمانیافته، به موج اغتشاشات دامن زدند. این اقدامات که در روزهای هجدهم و نوزدهم دی به اوج خود رسید، همزمان با فراخوانهای گسترده در [[شبکههای اجتماعی]] و از سوی برخی چهرههای [[اپوزیسیون]] صورت گرفت.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحدهای-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافهها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref> | ||
در مرحلهٔ نخست ناآرامیها، برخی | در مرحلهٔ نخست ناآرامیها، برخی [[کافه]]ها بهعنوان [[پاتوق]] تجمع آشوبگران مورد استفاده قرار گرفتند و در [[فضای مجازی]] نیز به دعوت برای حضور در این تجمعات اقدام کردند. با شدتیافتن درگیریها و ورود اغتشاشات به فاز مسلحانه، شمار قابل توجهی از کافهها و مراکز تجاری، بهرغم تذکرات دادهشده، دست به اعتصاب زده و فعالیت خود را بهطور هماهنگ تعطیل کردند. منابع رسمی این اقدام را همسو با فراخوانهای پهلوی و سرویسهای امنیتی بیگانه توصیف کردهاند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحدهای-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافهها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref> | ||
بررسیها نشان میدهد که برخی از این واحدها، بهویژه کافههای متعلق به | بررسیها نشان میدهد که برخی از این واحدها، بهویژه کافههای متعلق به [[سلبریتی]]ها و [[ورزشکار|ورزشکاران]]، با انتشار پستها و استوریهایی در حمایت از اغتشاشات، به تشویق خشونت و افزایش ناامنی کمک کردند. بهدنبال این اقدامات، مراجع قضایی، برخی واحدهای متخلف را پلمپ کردند، ازجمله کافه «وریا»، کافه «ساعدینیا» و مجموعهٔ «مهر و ماه».<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحدهای-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافهها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref> | ||
== جریانها و گروههای شرکتکننده در اغتشاشات == | == جریانها و گروههای شرکتکننده در اغتشاشات == | ||
| خط ۱۲۸: | خط ۱۵۷: | ||
|'''جزئیات میدانی''' | |'''جزئیات میدانی''' | ||
|- | |- | ||
|'''جریان سلطنتطلب و رضا پهلوی''' | |'''جریان سلطنتطلب و [[رضا پهلوی]]''' | ||
|صدور فراخوان برای تجمع و ایجاد انحراف در مطالبات اقتصادی. | |صدور فراخوان برای تجمع و ایجاد انحراف در مطالبات اقتصادی. | ||
|فراخوانهای ۱۸ و ۱۹ دیماه که به درگیریهای خیابانی منجر شد، به این جریان منتسب شده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | |فراخوانهای [[۱۸ دی|۱۸]] و [[۱۹ دی|۱۹ دیماه]] که به درگیریهای خیابانی منجر شد، به این جریان منتسب شده است.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/07/iran-short-news-reza-pahlavis-first-call-for-protests «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''سازمان مجاهدین خلق''' | |'''[[سازمان مجاهدین خلق]]''' | ||
|مدیریت و هدایت عملیاتی آشوبها و تبادل پیام با سرشبکهها در داخل. | |مدیریت و هدایت عملیاتی آشوبها و تبادل پیام با سرشبکهها در داخل. | ||
|این سازمان بهصورت رسمی از جانباختن یکی از وابستگان خود در بلوار وکیلآباد مشهد خبر داد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |این سازمان بهصورت رسمی از جانباختن یکی از وابستگان خود در بلوار وکیلآباد [[مشهد]] خبر داد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''گروهکهای تجزیهطلب | |'''گروهکهای تجزیهطلب [[حزب کومله کردستان ایران|کومله]]، [[حزب آزادی کردستان|پاک]] و [[حزب حیات آزاد کردستان|پژاک]]''' | ||
|مشارکت مسلحانه در مناطق غربی و اجماع برای ورود به میدان. | |مشارکت مسلحانه در مناطق غربی و اجماع برای ورود به میدان. | ||
|اعتراف عبدالله مهتدی به حضور میدانی و گزارشهای رویترز از حضور نیروهای مسلح این گروهها در داخل خاک ایران.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |اعتراف عبدالله مهتدی به حضور میدانی و گزارشهای رویترز از حضور نیروهای مسلح این گروهها در داخل خاک ایران.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''جیشالعدل''' | |'''[[جیشالعدل]]''' | ||
|حمله به مراکز نظامی در جنوب شرق کشور. | |حمله به مراکز نظامی در جنوب شرق کشور. | ||
|حمله به پاسگاه جنگل راسک در استان سیستان و بلوچستان همزمان با ناآرامیهای کشوری.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |حمله به پاسگاه جنگل راسک در استان [[سیستان و بلوچستان]] همزمان با ناآرامیهای کشوری.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1358942/حضور-مزدوران-خارجی-در-اغتشاشات-اخیر-از-کومله-و-جیش-الظلم-تا-گروهک-رجوی «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''فرقه دراویش''' | |'''فرقه دراویش''' | ||
|نفوذ اجتماعی از طریق مراکز خیریه و حمله به اماکن مذهبی. | |نفوذ اجتماعی از طریق مراکز خیریه و حمله به اماکن مذهبی. | ||
| | |شاخهٔ ریاستارتی متهم به آتش زدن مساجد و شاخهٔ گنابادی دارای سابقهٔ درگیری مسلحانه در سالهای ۱۳۹۰ش و ۱۳۹۶ش است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1782312/پشت-پرده-یارگیری-فرقه-های-تروریستی-مسلح-در-اغتشاشات-عامل-موساد «پشتپرده یارگیری فرقههای تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، مشرقنیوز.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''هستههای نفوذی در تهران''' | |'''هستههای نفوذی در تهران''' | ||
|انجام اقدامات تخریبی و خطدهی به تجمعات پایتخت. | |انجام اقدامات تخریبی و خطدهی به تجمعات پایتخت. | ||
|دستگیری لیدرهایی در تهران که طبق گزارشها از استانهای غربی آمده بودند.<ref>[https://ensafnews.com/627499/ | |دستگیری لیدرهایی در [[تهران]] که طبق گزارشها از استانهای غربی آمده بودند.<ref>[https://ensafnews.com/627499/تسنیم-لیدرهای-اغتشاشات-از-استانها/ «تسنیم: لیدرهای اغتشاشات از استانهای غربی به تهران آمده بودند»، انصافنیوز.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|''' | |'''[[سلبریتی]]ها''' | ||
|تشویق مردم به اغتشاشات | |تشویق مردم به اغتشاشات | ||
|تحریک مستقیم به درگیری: استفاده از عباراتی نظیر رحم نکنید و دست خالی نروید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353400/سلبریتیهایی-که-مردم-را-قربانی-پروژه-آشوب-کردند «سلبریتیهایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وبسایت تابناک.]</ref> | |تحریک مستقیم به درگیری: استفاده از عباراتی نظیر رحم نکنید و دست خالی نروید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353400/سلبریتیهایی-که-مردم-را-قربانی-پروژه-آشوب-کردند «سلبریتیهایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
| خط ۱۵۸: | خط ۱۸۷: | ||
== ویژگیها == | == ویژگیها == | ||
نویسندگان در تحلیل اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش ویژگیهای متمایزی را استخراج کردهاند که آن را از ناآرامیهای پیشین جدا میسازد. بر اساس گزارشهای تحلیلی، مهمترین این وجوه به شرح زیر است: | |||
* '''کاربرد اقتصاد بهعنوان ابزار بیثباتسازی''': در این دوره، | * '''کاربرد اقتصاد بهعنوان ابزار بیثباتسازی''': در این دوره، مشکلات معیشتی نه بهعنوان محرک اعتراض، بلکه بهمنزلهٔ نقطهٔ ورود طراحیشده برای ایجاد بیثباتی ادراکی و اجتماعی به کار گرفته شد. | ||
* '''تمرکز بر جنگ شناختی و تخریب نظم ادراکی''': طراحی بحران بر تخریب تصویر ذهنی از ثبات و مشروعیت، از طریق روایتسازی پیشین و مخدوشکردن عامدانهٔ مرزهای اعتراض و اغتشاش متمرکز بود. | * '''تمرکز بر [[جنگ شناختی]] و تخریب نظم ادراکی''': طراحی بحران بر تخریب تصویر ذهنی از ثبات و مشروعیت، از طریق روایتسازی پیشین و مخدوشکردن عامدانهٔ مرزهای اعتراض و اغتشاش متمرکز بود. | ||
* '''الگوی کنش خیابانی فرسایشی''': کنشهای میدانی بهصورت پراکنده، کوتاهمدت و با هدف خستهسازی نیروهای امنیتی و تداوم بیثباتی سازماندهی شد. | * '''الگوی کنش خیابانی فرسایشی''': کنشهای میدانی بهصورت پراکنده، کوتاهمدت و با هدف خستهسازی نیروهای امنیتی و تداوم بیثباتی سازماندهی شد. | ||
* '''اعمال تروریسم اقتصادی''': با تهدید و ارعاب کسبه برای تعطیلی اجباری بازارها، تلاش شد تا با | * '''اعمال تروریسم اقتصادی''': با تهدید و ارعاب کسبه برای تعطیلی اجباری بازارها، تلاش شد تا با اخلال در زنجیرهٔ تأمین، شوک معیشتی ایجاد و نارضایتی را تشدید کند. | ||
* '''عملیات روانی-سایبری گسترده''': با بهرهگیری از شبکههای رباتیک و الگوریتمها، حجم مصنوعی از حمایتها ساخته شد تا اکثریت کاذب را القا و نیروهای خاکستری را تهییج کند. | * '''عملیات روانی-سایبری گسترده''': با بهرهگیری از شبکههای رباتیک و الگوریتمها، حجم مصنوعی از حمایتها ساخته شد تا اکثریت کاذب را القا و نیروهای خاکستری را تهییج کند. | ||
* '''رادیکالیزهشدن سریع شعارها''': فضای اعتراضی با شتاب از بیان مطالبات اقتصادی بهسمت شعارهای | * '''رادیکالیزهشدن سریع شعارها''': فضای اعتراضی با شتاب از بیان مطالبات اقتصادی بهسمت شعارهای براندازی سوق داده شد تا امکان هرگونه گفتوگو یا مسیر اصلاحی مسدود شود. | ||
* '''تلاش برای گسترش ناآرامی به محیطهای دانشگاهی''': با تحریک محیطهای علمی، تلاش شد تا حمایت قشر تحصیلکرده جلب و هزینههای سرکوب رسانهای برای حاکمیت افزایش یابد. | * '''تلاش برای گسترش ناآرامی به محیطهای دانشگاهی''': با تحریک محیطهای علمی، تلاش شد تا حمایت قشر تحصیلکرده جلب و هزینههای سرکوب رسانهای برای حاکمیت افزایش یابد. | ||
* '''ورود به فاز مسلحانه و خشونت سازمانیافته''': کشف سلاحهای غیرنظامی در برخی مناطق، نشان از برنامهریزی برای تبدیل اغتشاش به شورش مسلحانه و آزمودن آستانهٔ تحمل امنیتی کشور داشت. | * '''ورود به فاز مسلحانه و خشونت سازمانیافته''': کشف سلاحهای غیرنظامی در برخی مناطق، نشان از برنامهریزی برای تبدیل اغتشاش به شورش مسلحانه و آزمودن آستانهٔ تحمل امنیتی کشور داشت. | ||
* '''استفاده ابزاری از زنان و کودکان''': قرار دادن عمدی زنان و کودکان در خطوط | * '''استفاده ابزاری از زنان و کودکان''': قرار دادن عمدی زنان و کودکان در خطوط درگیری، بهمنظور ایجاد محدودیت عمل برای نیروهای امنیتی و تولید محتوای رسانهای جهت محکومیت بینالمللی صورت گرفت.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/11/01/3498296/دی-1404-اغتشاشات-مهندسی-شده-با-محور-اقتصاد-جنگ-شناختی-و-فاز-مسلحانه «دی 1404؛ اغتشاشات مهندسیشده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
* '''خشونت سازمانیافته:''' مثلهکردن پیکر نیروهای خدمترسان، امدادی و انتظامی، بهآتشکشیدن آمبولانسها، ماشینهای آتشنشانی، مراکز هلالاحمر و بانکها و مراکز خدمات عمومی و خانهها، مغازههای مردم بهویژه فروشگاههای مواد غذایی | * '''خشونت سازمانیافته:''' مثلهکردن پیکر نیروهای خدمترسان، امدادی و انتظامی، بهآتشکشیدن آمبولانسها، ماشینهای آتشنشانی، مراکز [[هلالاحمر]] و بانکها و مراکز خدمات عمومی و خانهها، مغازههای مردم بهویژه فروشگاههای مواد غذایی با هدف ایجاد ناامنی و بیثباتی در کشور.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/385594/در-۱۸-و-۱۹-دیماه-چه-اتفاقی-در-کشور-افتاد «در ۱۸ و ۱۹ دیماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وبسایت شهرآرا نیوز.]</ref> | ||
=== ویژگیهای جمعیتشناختی اغتشاشگران === | === ویژگیهای جمعیتشناختی اغتشاشگران === | ||
بر اساس گزارشهای تحلیلی مبتنی بر دادههای میدانی | بر اساس گزارشهای تحلیلی مبتنی بر دادههای میدانی از پروفایل دستگیرشدگان، این پدیده بهطور عمده ماهیتی اجتماعی، هویتی و اقتصادی دارد و نمیتوان آن را صرفاً به خوانشهای امنیتی یا ایدئولوژیک تقلیل داد.<ref>[https://www.rokna.net/بخش-اخبار-سیاسی-74/1204128-آسیب-شناسی-آماری-ناآرامی-های-اخیر-در-کشور «آسیبشناسی آماری ناآرامیهای اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا]؛ [https://www.asriran.com/fa/news/1136210/آسیبشناسی-حوادث-اخیر-بر-اساس-داده-های-25-هزار-بازداشتی «آسیبشناسی حوادث اخیر بر اساس دادههای 25 هزار بازداشتی»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref> الگوی غالب معترضان را مردان جوان، مجرد، با تحصیلات اندک، فاقد [[سابقه کیفری|سابقهٔ کیفری]] و متعلق به طبقات متوسط و فرودست تشکیل میدهند. آمارها نشان میدهد ۷۷درصد دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال و ۲۷درصد زیر ۱۸ سال سن داشتهاند. ۸۲درصد مجرد بودند که این امر با عواملی مانند ناپایداری هویتی، ریسکپذیری بالاتر و ضعف پیوندهای اجتماعی سنتی مرتبط است. از نظر اقتصادی، ۶۵درصد متعلق به طبقهٔ متوسط و ۳۲درصد متعلق به طبقهٔ فرودست بودند که بیانگر تأثیر احساس نابرابری و فقدان [[تحرک اجتماعی]] حتی در اقشار غیرفقیر است. از نظر تحصیلی، ۸۸درصد دارای دیپلم یا سطح پایینتر بوده و تنها ۲درصد شاغل در بخش دولتی بودند. حضور ۱۷درصدی [[دانشآموز|دانشآموزان]] نیز در این آمار، چشمگیر است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035514/آماری-از-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-چه-افرادی-بودند-و-چه-می-خواستند «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه میخواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref> | ||
الگوی غالب معترضان را مردان جوان، مجرد، | |||
=== برخی ویژگیهای مشترک در اغشاشگران بازداشتی === | === برخی ویژگیهای مشترک در اغشاشگران بازداشتی === | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|ردیف | |ردیف | ||
| | |شاخص | ||
|ویژگی و الگوی رفتاری گزارششده | |ویژگی و الگوی رفتاری گزارششده | ||
|- | |- | ||
|۱ | |۱ | ||
|پایبندی دینی | |پایبندی دینی | ||
|عدم اقامهٔ نماز و ناآشنایی با ساختار و احکام اولیه آن. | |عدم اقامهٔ [[نماز]] و ناآشنایی با ساختار و احکام اولیه آن. | ||
|- | |- | ||
|۲ | |۲ | ||
|تکالیف شرعی | |تکالیف شرعی | ||
|عدم پایبندی به فریضهٔ روزه. | |عدم پایبندی به فریضهٔ [[روزه]]. | ||
|- | |- | ||
|۳ | |۳ | ||
|سبک زندگی | |سبک زندگی | ||
|سابقهٔ استعمال دخانیات (سیگار). | |سابقهٔ [[استعمال دخانیات]] ([[سیگار]]). | ||
|- | |- | ||
|۴ | |۴ | ||
|عادات رفتاری | |عادات رفتاری | ||
|سابقهٔ مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر. | |سابقهٔ [[مصرف مشروبات الکلی]] و [[مواد مخدر]]. | ||
|- | |- | ||
|۵ | |۵ | ||
|علایق شنیداری | |علایق شنیداری | ||
|وابستگی افراطی به سبکهای موسیقی تند. | |وابستگی افراطی به سبکهای [[موسیقی]] تند. | ||
|- | |- | ||
|۶ | |۶ | ||
|تعاملات رسانهای | |تعاملات رسانهای | ||
|اشتغال مستمر به | |اشتغال مستمر به مشاهدهٔ فیلمها و محتواهای غیراخلاقی. | ||
|- | |- | ||
|۷ | |۷ | ||
|سلامت روان | |سلامت روان | ||
|وجود اختلالات و آسیبهای | |وجود اختلالات و آسیبهای روانی. | ||
|- | |- | ||
|۸ | |۸ | ||
|زمینه خانوادگی | |زمینه خانوادگی | ||
|وجود مشکلات جدی در ساختار خانواده | |وجود مشکلات جدی در ساختار خانواده مانند [[طلاق]] یا فقدان پیوند عاطفی با والدین. | ||
|- | |- | ||
|۹ | |۹ | ||
|حضور در فضای مجازی | |حضور در فضای مجازی | ||
|عضویت و فعالیت در کانالهای رسانهای مخالف نظام و منتقد دین. | |عضویت و فعالیت در کانالهای رسانهای [[مخالفان جمهوری اسلامی ایران|مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران]] و منتقد دین. | ||
|- | |- | ||
|۱۰ | |۱۰ | ||
|آگاهی سیاسی | |آگاهی سیاسی | ||
|سطح بسیار پایین اطلاعات سیاسی و ناآشنایی با مسئولان ارشد | |سطح بسیار پایین اطلاعات سیاسی و ناآشنایی با مسئولان ارشد در [[نظام جمهوری اسلامی ایران|جمهوری اسلامی ایران]]. | ||
|- | |- | ||
|۱۱ | |۱۱ | ||
|روابط اجتماعی | |روابط اجتماعی | ||
|برقراری ارتباط با دوستان و گروههای دارای انحراف در فضای واقعی و مجازی. | |برقراری ارتباط با دوستان و گروههای دارای انحراف در فضای واقعی و [[فضای مجازی|مجازی]]. | ||
|- | |- | ||
|۱۲ | |۱۲ | ||
| | |اثرپذیری | ||
|الگوپذیری شدید، گسترده و هیجانی از روایتهای شبکههای اجتماعی.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1345414/۱۲-ویژگی-مشترک-از-بازداشت-شدگان-اغتشاشات-اخیر «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشتشدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> | |الگوپذیری شدید، گسترده و هیجانی از روایتهای [[شبکههای اجتماعی]].<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1345414/۱۲-ویژگی-مشترک-از-بازداشت-شدگان-اغتشاشات-اخیر «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشتشدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> | ||
|} | |} | ||
| خط ۲۳۸: | خط ۲۶۵: | ||
|'''آمادهسازی روانی و عملی''' | |'''آمادهسازی روانی و عملی''' | ||
|تجهیز، آموزش و تخدیر | |تجهیز، آموزش و تخدیر | ||
|دریافت آموزشهای هدفمند، مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی برای کاهش ترس و همراه داشتن اسپری فلفل برای ایجاد آشوب و اختلال در کنترل جمعیت.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/amp/news/9047354 «اعترافات برخی از عناصر بازداشتشده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزشهای سازمانیافته برای ایجاد درگیری پرده برمیدارد»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | |دریافت آموزشهای هدفمند، [[مصرف مواد مخدر]] و [[مشروبات الکلی]] برای کاهش ترس و همراه داشتن [[اسپری فلفل]] برای ایجاد آشوب و اختلال در کنترل جمعیت.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/amp/news/9047354 «اعترافات برخی از عناصر بازداشتشده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزشهای سازمانیافته برای ایجاد درگیری پرده برمیدارد»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| rowspan="2" |'''بهکارگیری جنگافزار''' | | rowspan="2" |'''بهکارگیری جنگافزار''' | ||
|سلاحهای گرم و سنگین | |سلاحهای گرم و سنگین | ||
|استفاده از کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، سلاح شکاری و شلیک با تیربار بهسمت تجمع از پشتسر.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ | |استفاده از کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، [[سلاح شکاری]] و شلیک با تیربار بهسمت تجمع از پشتسر.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|سلاحهای سرد و انفجاری | |سلاحهای سرد و انفجاری | ||
|بهکارگیری چاقو، | |بهکارگیری چاقو، [[قمه]]، شمشیر، تبر، [[پنجهبکس]]، افشانههای آتش، زنجیر و چوبهای میخدار، پرتاب [[کوکتلمولوتوف]]، نارنجک جنگی و دستساز.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| rowspan="3" |'''تلفات انسانی و پروژه کشتهسازی''' | | rowspan="3" |'''تلفات انسانی و پروژه کشتهسازی''' | ||
| | |هدف قراردادن نیروهای حافظ امنیت و مردم | ||
|کشتن ۲ هزار و ۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و قشرهای مختلف مردم.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ | |کشتن ۲ هزار و ۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و قشرهای مختلف مردم.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| | |هدف قراردادن کودکان و جوانان | ||
|کشتن بهار سیفی ۲ ساله در | |کشتن [[بهار سیفی]] ۲ ساله در [[نیشابور]]، [[ملینا اسدی]] ۳ ساله در [[کرمانشاه]]، [[آنیلا ابوطالبیان|آنیلا]] ۸ ساله در خودرو و سپهر ابراهیمی ۱۸ ساله با دشنه.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| دروغهای رسانهای | | دروغهای رسانهای | ||
|تأیید سلامت افرادی که | |تأیید سلامت افرادی که رسانههایی مانند [[ایران اینترنشنال]] آنها را کشته اعلام کرده بودند: | ||
۱. محمدعلی زنگویی ۲. هانی بورقی ۳. امیرعباس رعنایی ۴. علی صادقی ۵. مهدی سماواتی ۶. محمدرسول بیاتی ۷. سعید ریاضی ۸. علی خانی ۹. مهدیسا ۱۰. مسعود نعمتی ۱۱. آرین شمس ۱۲. ساغر اعتمادی ۱۳. کامران مرادی ۱۴. پویا سامعی ۱۵. مبینا بهشتی | ۱. محمدعلی زنگویی ۲. هانی بورقی ۳. امیرعباس رعنایی ۴. علی صادقی ۵. مهدی سماواتی ۶. محمدرسول بیاتی ۷. سعید ریاضی ۸. علی خانی ۹. مهدیسا ۱۰. مسعود نعمتی ۱۱. آرین شمس ۱۲. ساغر اعتمادی ۱۳. کامران مرادی ۱۴. پویا سامعی ۱۵. مبینا بهشتی ۱۶. مهدی کمالی ۱۷. محمدجواد شریفی ۱۸. تارا زارعی ۱۹. رضا نیکنام<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1356418/اسامی-کشتههایی-که-زنده-شدند-عکس «اسامی کشتههایی که زنده شدند! + عکس»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| rowspan="2" |'''حمله به مقدسات''' | | rowspan="2" |'''حمله به مقدسات''' | ||
|اماکن مذهبی | |[[اماکن مذهبی]] | ||
|آسیب و | |آسیب و سوزاندن ۳۵۰ [[مسجد]]، حمله به حرم [[امامزاده سبزقبا]] در [[دزفول]]، آتشزدن بقاع امامزادگان در [[مازندران]]، [[گیلان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[استان اصفهان|اصفهان]]، [[مشهد]]، [[استان ایلام|ایلام]] و [[چهارمحالوبختیاری]].<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|هتک حرمت شعائر و نمادهای ملی | |هتک حرمت شعائر و نمادهای ملی | ||
|آتش زدن قرآن | |آتش زدن [[قرآن]] ر جریان حمله به امامزادگان، آسیب به ۲ [[کلیسا|کلیسای]] [[ارمنیهای ایران|ارامنه]]<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> و آتشزدن [[پرچم ایران]].<ref>[https://www.irna.ir/photo/86048460/اجتماع-مردم-مشهد-در-پی-اهانت-به-پرچم-مقدس-ایران «اجتماع مردم مشهد در پی اهانت به پرچم مقدس ایران»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''حمله به مراکز نظامی''' | |'''حمله به مراکز نظامی''' | ||
|هجوم مسلحانه | |هجوم مسلحانه | ||
|حمله به ۷۴۹ کلانتری از جمله تهرانپارس، کیانمهر | |حمله به ۷۴۹ [[کلانتری]] از جمله تهرانپارس، کیانمهر [[کرج]]، کلانتری ۱۰۸، [[کرمان]]، [[چناران]]، [[ازنا]] و [[چالوس]] و ۱۲۰ مرکز بسیج.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
| rowspan="2" |'''تخریب اموال و زیرساختها''' | | rowspan="2" |'''تخریب اموال و زیرساختها''' | ||
|ناوگان امدادی و شهری | |ناوگان امدادی و شهری | ||
|آسیب سنگین به ۳۰۵ آمبولانس و | |آسیب سنگین به ۳۰۵ [[آمبولانس]] و [[اتوبوس]]، ۵۳ [[ماشین آتشنشانی]]، ۳۸۶ [[ایستگاه اتوبوس]]، ۴ [[ایستگاه مترو]]، ۱۰۰۰ [[چراغ راهنمایی]] و ۷ هزار مخزن زباله.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|مراکز عمومی و رفاهی | |مراکز عمومی و رفاهی | ||
|تخریب ۷۵۰ | |تخریب ۷۵۰ [[بانک]]، ۷۰۰ فروشگاه، ۶۰۰ دستگاه [[خودپرداز]]، ۲۴ [[جایگاه سوخت]]، ۴۱۴ ساختمان دولتی، ساختمانهای [[قوه قضائیه]]، ۲۰۰ [[مدرسه]]، ۸۹ [[حوزه علمیه|حوزهٔ علمیه]]، ۱۵ [[کتابخانه]]،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/ماجرای-طراحی-یک-جنگ-تمام-عیار-شهری-چه-بود-۳۰-پرده-از-یک-نقشه «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین؛][https://www.hawzahnews.com/news/1339899/فیلم-اغتشاشگران-به-چند-حوزه-علمیه-حمله-کردند «فیلم | اغتشاشگران به چند حوزه علمیه حمله کردند؟»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> آتشزدن [[بازار رشت]] و سوختن اموال صاحبان بیش از ۵۰۰ مغازه در شهر [[رشت]].<ref>[https://www.irna.ir/news/86054328/بازار-رشت-همچنان-در-شوک-آتش «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''تاکتیکهای عملیات میدانی''' | |'''تاکتیکهای عملیات میدانی''' | ||
|بهکارگیری سپر انسانی | |بهکارگیری سپر انسانی | ||
|پنهانشدن عناصر مسلح | |پنهانشدن عناصر مسلح میان جمعیت معترضان و شهروندان عادی جهت محدودکردن قدرت پاسخگویی نیروهای امنیتی عاملی کلیدی در افزایش تلفات غیرنظامیان و مأموران انتظامی.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1784687/شلیک-تروریست-ها-به-زن-و-مرد-میانسال-در-حیاط-خانه «شلیک تروریستها به زن و مرد میانسال در حیاط خانه»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
|} | |} | ||
== | == ابعاد حقوقی == | ||
بر اساس تحلیل مقامات قضایی و امنیتی ایران، حوادث سازمانیافتهٔ روزهای ۱۸ تا ۱۹ | بر اساس تحلیل مقامات قضایی و امنیتی ایران، حوادث سازمانیافتهٔ روزهای ۱۸ تا ۱۹ دی ۱۴۰۴ش مشتمل بر طیف گستردهای از جرائم از جمله [[اقدام علیه امنیت ملی]]، [[محاربه]]، [[افساد فیالارض]]، [[جاسوسی]]، تبانی با دشمن، همکاری با [[رژیم صهیونیستی]]، قتل، ایراد ضرب و جرح عمدی، تحریک به خشونت، تخریب و سوزاندن [[اموال عمومی]] و خصوصی، [[توهین به مقدسات]] و اقدام مسلحانه بود. از منظر نظام حقوقی ایران، ماهیت سازمانیافته و مسلحانهٔ این اقدامات که با قصد برهمزدن اساس [[نظم عمومی]] و حاکمیت صورت گرفت، ذیل عنوان بغی ([[شورش مسلحانه]]) یا محاربه قابل تعریف و تعقیب است.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1341385/نسخه-تجویزی-قانون-برای-برخورد-با-اغتشاشگران «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین.]</ref> | ||
== تعقیب کیفری == | === تعقیب کیفری === | ||
مرکز وکلای قوه قضائیه با تبیین حوادث ۱۸ تا ۲۱ | [[مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه|مرکز وکلای قوه قضائیه]] با تبیین حوادث ۱۸ تا ۲۱ دی ۱۴۰۴ش بهعنوان روز سیزدهم از [[جنگ ۱۲ روزه]]، از ثبت شکوائیهٔ کیفری علیه حدود ۵۰ شخصیت حقیقی و حقوقی خبر داد؛ این پیگیری قضایی شامل مقامها و نهادهای دولتی ایالات متحده، [[بنیاد پهلوی]]، برخی رسانههای فارسیزبان برونمرزی و سلبریتیهای مقیم خارج از کشور است که با اتهاماتی نظیر هدایت شبکههای سازمانیافته، قاچاق اسلحه، [[پولشویی]] و تحریک مستقیم به خشونت عریان تحت تعقیب قرار گرفتهاند تا در کنار رسیدگی کیفری، فرایند مطالبهٔ جبران خسارات وارده به زیرساختهای شهری، ناوگان امدادی و اماکن مذهبی نیز طی شود.<ref>[https://farsnews.ir/Mohadeseh_hoseini/1768891749608109744/شکایت-کیفری-مرکز-وکلا-علیه-ترامپ-و-پهلوی-در-ارتباط-با-اغتشاشات-اخیر «شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== مواجهه پلیس با اغتشاشات == | == مواجهه پلیس با اغتشاشات == | ||
بر اساس اظهارات مقامات انتظامی، نیروهای پلیس در روزهای ابتدایی حوادث | بر اساس اظهارات مقامات انتظامی، نیروهای پلیس در روزهای ابتدایی حوادث دی ۱۴۰۴ش، با هدف جلوگیری از تشدید خشونت و حفظ جان شهروندان، از ابزارهای غیرکشنده و روشهای کنترل جمعیت همچون ماشینهای آبپاش، اسلحهٔ [[پینتبال]]، خودروهای نویز و صوتی بهره بردند. با این حال، پس از تشدید حملات مسلحانه و تخریبهای گسترده از [[۱۹ دی]]، رویکرد انتظامی با قوت بیشتری برای بازپسگیری صحنه و مقابله با عناصر مسلح و خرابکار متمرکز شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6731172/پلیس-از-سلاح-گرم-استفاده-نکرد-تنها-از-ابزارهای-بازدارنده-بهره «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر.]</ref> در این چارچاب، فرماندهی کل انتظامی با تفکیک میان افراد فریبخورده از اغتشاشگران سازمانیافته و لیدرها، بر دو نوع برخورد متفاوت تأکید کرد. بر این اساس، با گروه اول با تساهل و بر اساس شأن نظام جمهوری اسلامی برخورد خواهد شد؛ اما با عاملان و رهبران اغتشاشات مطابق قانون و با شدت عمل رفتار میشود. همچنین اعلام شد که تعداد زیادی از اغتشاشگران شناسایی شدهاند و روند قانونی برای برخورد با آنان بهصورت مرحلهای در حال پیگیری است. در این مرحله، همکاری بخشهایی از جامعه با نیروهای امنیتی و انتظامی، بهعنوان عاملی مؤثر در تثبیت سریعتر اوضاع گزارش شده است. به گفتهٔ پلیس این عملیات با محوریت تفکیک معترضان مسالمتآمیز از اغتشاشگران مسلح و با هدف بازگرداندن امنیت عمومی به اجرا درآمده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1779631/فیلم-سردار-رادان-خطاب-به-اغتشاشاگران-خودتان-را-تسلیم-کنید «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وبسایت مشرق.]</ref> | ||
== واکنشهای داخلی == | |||
در [[۲۲ دی]] ۱۴۰۴ش، واکنش گستردهای از سوی [[مردم]] در سراسر [[ایران]] بهشکل راهپیماییهای خودجوش و سراسری نمود یافت. این تجمعات که با حضور اقشار مختلف جامعه در شهرهای متعدد برگزار شد، با هدف محکومیت اقدامات تخریبی و اعلام همبستگی ملی در برابر تلاشهای بیثباتکننده سازماندهی شد. حضور مردم در این روز، در چارچوب روایت رسانههای ملی، بهعنوان «خیزش عظیم مردمی» و نمایش همدلی و حمایت از نظام در مقابله با فتنه بازنمایی شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/86050417/ایرانیان-از-هر-قومیتی-بار-دیگر-شانه-به-شانه-هم-ایستادند «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
* [[آیتالله خامنهای]] جانباختگان حوادث اخیر را به سه گروه نیروهای مدافع امنیت، رهگذران بیگناه و افراد فریبخورده تقسیم کرد و اعلام نمود بهجز عاملان اصلی خشونت، سایر جانباختگان [[شهید]] محسوب میشوند و برای آنان [[طلب رحمت]] و مغفرت کرد.<ref>[https://khl.ink/f/62656 «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.]</ref> رهبر ایران، همچنین ماهیت این حوادث را یک فتنه با ویژگیهای شبهکودتا توصیف و طراحی و هدایت آن را به نهادهای اطلاعاتی خارجی نسبت داد. او دستورکار [[مخالفان جمهوری اسلامی ایران]] را کشتهسازی و هدف قراردادن عمدی مراکز حاکمیتی، امنیتی و اماکن مذهبی برای ایجاد بیثباتی دانست.<ref>[https://khl.ink/f/62530 «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.]</ref> | |||
* آیتالله خامنهای جانباختگان حوادث اخیر را به سه گروه نیروهای مدافع امنیت، رهگذران بیگناه و افراد فریبخورده تقسیم کرد و اعلام نمود بهجز عاملان اصلی خشونت، سایر جانباختگان شهید محسوب میشوند و برای آنان طلب رحمت و مغفرت کرد.<ref>[https://khl.ink/f/62656 «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.]</ref> رهبر ایران، همچنین ماهیت این حوادث را یک فتنه با ویژگیهای شبهکودتا توصیف و طراحی و هدایت آن را به نهادهای اطلاعاتی خارجی نسبت داد. | * رسانههای ملی ایران در پوشش اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش، رویکردی مبتنی بر تبیینگری و تفکیک میدان را در پیش گرفتند. بر اساس اعلام [[صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران]]، تمرکز این رسانه بر بازنمایی تخریبهای صورتگرفته توسط گروههای تروریستی و هشدار به جامعه دربارهٔ اهداف جریانات معاند بود. همچنین، با پوشش گستردهٔ اجتماعات مردمی نظیر تجمع ۲۲ دی، سعی در تقویت روایت اتحاد ملی علیه نقشآفرینی دشمن خارجی داشتند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/5690669 «مأموریت رسانه ای صداوسیما برای روشنگری ریشههای اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
* رسانههای ملی ایران در پوشش اغتشاشات | * [[مرجع تقلید|مراجع تقلید]] و علمای [[حوزه علمیه]] نیز در بیانیههای جداگانه، اقدامات تخریبگرانه و آشوبهای اخیر را محکوم کردند. آنان با تقدیر از حضور گستردهٔ مردم در [[راهپیمایی ۲۲ دی]]، این حضور را نشانهٔ بصیرت و وفاداری ملت به نظام و [[آرمانهای انقلاب اسلامی ایران|آرمانهای انقلاب]] توصیف کردند. آنها از تلاش نیروهای امنیتی برای حفظ [[نظم عمومی]] تقدیر کردند و خواستار برخورد قضایی قاطع با عوامل آشوب و [[تخریب اموال عمومی]] شدند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/803475/مواضع-مراجع-تقلید-و-علما-در-محکومیت-اقدامات-اغتشاشگران «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا.]</ref> | ||
* مراجع تقلید و علمای | * نمایدگان مردم در [[مجلس شورای اسلامی]] و چهرههای سیاسی کشور ضمن محکومیت اقدامات خشونتآمیز و تخریب اموال عمومی، بر حمایت از تلاشهای نهادهای امنیتی برای بازگرداندن آرامش تأکید کردند. برخی از این چهرهها همچنین با اشاره به اعتراضات اقتصادی، خواستار توجه جدیتر به مطالبات معیشتی مردم شدند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1777858/قالیباف-باید-نسبت-به-توطئه-های-دشمن-شناخت-داشته-باشیم «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئههای دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرقنیوز.]</ref> | ||
* نمایدگان مجلس شورای اسلامی و چهرههای سیاسی کشور | * جامعهٔ ورزشکاران و [[هیئتهای مذهبی]] با انتشار بیانیهای، اقدامات خشونتآمیز اخیر را محکوم کرده و ضمن تفکیک اعتراضات مسالمتآمیز از آشوب، بر حمایت خود از مردم و [[ارزشهای دینی]] تأکید کردند.<ref>[https://farsnews.ir/Sportsnews/1768147886323495175/بیانیه-جامعه-ورزش-در-محکومیت-اغتشاشگران «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس؛] [https://snn.ir/fa/news/1355328/واکنش-هیئات-و-تشکلهای-دینی-به-اغتشاشات-پای-کار-اسلام-و-انقلاب-هستیم «واکنش هیئات و تشکلهای دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | ||
* جامعهٔ ورزشکاران و هیئتهای مذهبی با انتشار بیانیهای، اقدامات خشونتآمیز اخیر را محکوم کرده و ضمن تفکیک اعتراضات مسالمتآمیز از آشوب، بر حمایت خود از مردم و ارزشهای دینی تأکید کردند.<ref>[https://farsnews.ir/Sportsnews/1768147886323495175/بیانیه-جامعه-ورزش-در-محکومیت-اغتشاشگران «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس؛] [https://snn.ir/fa/news/1355328/واکنش-هیئات-و-تشکلهای-دینی-به-اغتشاشات-پای-کار-اسلام-و-انقلاب-هستیم «واکنش هیئات و تشکلهای دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | |||
* مراجع قضایی از برخورد قاطع و قانونی با آشوبگران و عوامل محارب خبر دادند و تشکیل دادگاههای ویژه برای رسیدگی به این پروندهها را اعلام کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6726500/تأکید-معاون-اول-قوه-قضاییه-بر-برخورد-قاطع-با-عوامل-اغتشاشات «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر.]</ref> | * مراجع قضایی از برخورد قاطع و قانونی با آشوبگران و عوامل محارب خبر دادند و تشکیل دادگاههای ویژه برای رسیدگی به این پروندهها را اعلام کردند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6726500/تأکید-معاون-اول-قوه-قضاییه-بر-برخورد-قاطع-با-عوامل-اغتشاشات «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== واکنش کشورهای خارجی == | |||
گزارشهای رسانهای بیانگر آن است که بلوک غرب و در رأس آنها ایالات متحدهٔ | گزارشهای رسانهای بیانگر آن است که بلوک غرب و در رأس آنها [[ایالات متحده آمریکا|ایالات متحدهٔ آمریکا]]، با بهرهگیری از ظرفیتهای نهادهای بینالمللی همچون [[شورای امنیت سازمان ملل متحد|شورای امنیت]] و [[شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد|شورای حقوق بشر سازمان ملل]]، بر ضرورت بررسی تحولات داخلی ایران تأکید ورزیدند. این رویکرد که بر مبنای تلقی حوادث بهعنوان اعتراضات مسالمتآمیز استوار بود، از سوی مقامات رسمی ایران بهعنوان تلاشی برای مداخله در امور داخلی و منزویسازی سیاسی تلقی شد. در این نشستها، نمایندهٔ ایران مواضع واشینگتن را غیرمشروع قلمداد کرده و آن را پوششی برای تحریک به بیثباتی توصیف کرد.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref> | ||
نمایندهٔ ایران در این نشستها درخواست آمریکا را شرمآور و غیرمشروع خواند و آن را پوششی برای همدستی | نمایندهٔ ایران در این نشستها درخواست آمریکا را شرمآور و غیرمشروع خواند و آن را پوششی برای همدستی واشینگتن در تشویق به خشونت و بیثباتسازی توصیف کرد. در مقابل، نمایندگان [[روسیه]] این اقدامات را سیرکی پوچ و نمایشی برای تأمین منافع آمریکا ارزیابی کرده و اقدام واشینگتن در دعوت از عناصر ضدایرانی مقیم خود را محکوم کرد. نمایندهٔ [[چین]] نیز رویکرد مداخلهجویانهٔ غرب را مورد انتقاد قرار داد. نمایندهٔ [[پاکستان]] با تأکید بر دوستی دیرینه با [[ایران]]، ضمن ابراز نگرانی از تخریب اموال عمومی، با رفتارهای گزینشی علیه ایران مخالفت کرد و تحریمها را تشدیدکنندهٔ وضعیت حقوق بشر دانست.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref> | ||
برآیند این تحرکات دیپلماتیک به تصویب قطعنامهای در شورای حقوق بشر علیه ایران منجر شد. از منظر تحلیلگران و مقامات | برآیند این تحرکات دیپلماتیک به تصویب قطعنامهای در شورای حقوق بشر علیه ایران منجر شد. از منظر تحلیلگران و مقامات [[تهران]]، [[کشورهای غربی]] در این قطعنامه با چشمپوشی از ماهیت تروریستی اغتشاشات و تخریب گستردهٔ زیرساختها، رویکردی مداخلهجویانه در پیش گرفتند. به باور تهران، این اقدام مصداق بهرهبرداری ابزاری از [[حقوق بشر]] و تلاشی برای [[فریب افکار عمومی]] و [[فشار سیاسی]] بر [[جمهوری اسلامی ایران]] ارزیابی میشود.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref> | ||
== پیامدها == | == پیامدها == | ||
=== پیامدهای اجتماعی === | === پیامدهای اجتماعی === | ||
پژوهشگران حوزهٔ | پژوهشگران حوزهٔ [[جامعهشناسی]]، مهمترین پیامد غیرمادی این حوادث را سایش [[سرمایه اجتماعی|سرمایهٔ اجتماعی]] و کاهش سطح [[اعتماد عمومی]] در لایههای مختلف [[جامعه]] میدانند. به اعتقاد این محققان، بروز خشونتهای گسترده در جریان ناآرامیها، فضای بدبینی و دوقطبیسازی را میان طیفهای مختلف اجتماعی تشدید کرده و به [[امنیت روانی]] شهروندان آسیب جدی وارد ساخته است. این ناظران تأکید دارند که فعال شدن [[گسلهای اجتماعی]] در چنین بستری، انسجام داخلی را با چالشهای ساختاری مواجه کرده است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035043/بیانیه-هشدارآمیز-انجمن-جامعهشناسی-ایران-درباره-ناآرامی-های-اخیر-جامعه-وارد-چرخهای-از-خشونت-فزاینده-شده-است «بیانیه هشدارآمیز انجمن جامعهشناسی ایران درباره ناآرامیهای اخیر؛ جامعه وارد چرخهای از خشونت فزاینده شده است»، وبسایت آفتاب.]</ref> | ||
برخی تحلیلگران بر ابعاد ایجابی این تحولات نیز تأکید کرده و عبور از بحران را منجر به شکلگیری نوعی خودآگاهی جمعی در شناسایی و خنثیسازی مداخلات خارجی میدانند. از این منظر، مواجهه با چالشهای امنیتی موجب فعالسازی ظرفیتهای انسجام ملی و تقویت همبستگی میان جامعه و حاکمیت در برابر تهدیدات شده است. این تجربهٔ تاریخی با ارتقای تابآوری اجتماعی و بازتعریف وحدت ملی، در نهایت به تحکیم پایههای امنیت و همگرایی بیشتر در لایههای مختلف جامعه میانجامد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5690896/آزمون-هوشیاری-و-انسجام-مردم-در-مقابل-دسیسههای-دشمنان «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسههای دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | برخی تحلیلگران بر ابعاد ایجابی این تحولات نیز تأکید کرده و عبور از بحران را منجر به شکلگیری نوعی [[خودآگاهی جمعی]] در شناسایی و خنثیسازی مداخلات خارجی میدانند. از این منظر، مواجهه با چالشهای امنیتی موجب فعالسازی ظرفیتهای انسجام ملی و تقویت همبستگی میان جامعه و حاکمیت در برابر تهدیدات شده است. این تجربهٔ تاریخی با ارتقای [[تابآوری اجتماعی]] و بازتعریف وحدت ملی، در نهایت به تحکیم پایههای امنیت و همگرایی بیشتر در لایههای مختلف جامعه میانجامد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5690896/آزمون-هوشیاری-و-انسجام-مردم-در-مقابل-دسیسههای-دشمنان «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسههای دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
=== پیامدهای سیاسی === | === پیامدهای سیاسی === | ||
تحلیلگران مسائل سیاسی و امنیت | تحلیلگران مسائل سیاسی و [[امنیت ملی]]، این حوادث را زمینهساز طمع دشمنان برای سرمایهگذاری مستمر بر چالشهای داخلی با هدف تضعیف [[اقتدار ملی]] ارزیابی میکنند. در بعد بینالمللی نیز، محققان بر این باورند که رسانههای غربی و گروههای اپوزیسیون با ارائه روایتهای جانبدارانه و مخدوش کردن وجههٔ [[جمهوری اسلامی ایران]] در افکار عمومی جهان، تلاش کردند تا بستر حقوقی و سیاسی لازم را برای اعمال فشارهای دیپلماتیک و انزوای بینالمللی کشور فراهم آورند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/758520-سفارت-جمهوری-اسلامی-ایران-رسانه-غربی-ناآرامی-ها-در-ایران «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی درباره ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین.]</ref> | ||
=== پیامدهای اقتصادی === | === پیامدهای اقتصادی === | ||
محققان حوزهٔ اقتصاد، بار مالی این رویداد را شامل هزینههای مستقیم ناشی از تخریب زیرساختهای شهری، ناوگان حملونقل و اموال عمومی و خصوصی ارزیابی میکنند که ارقام قابل توجهی را به بودجههای استانی تحمیل کرده است. در کنار این هزینهها، کارشناسان بر زیانهای غیرمستقیم ناشی از اختلال در اکوسیستم کسبوکارهای دیجیتال تأکید دارند که روزانه خسارات هنگفتی به بخش تجارت و خدمات وارد آورده است. از منظر این پژوهشگران، افزایش نااطمینانی و ریسک | محققان حوزهٔ اقتصاد، بار مالی این رویداد را شامل هزینههای مستقیم ناشی از تخریب زیرساختهای شهری، ناوگان حملونقل و اموال عمومی و خصوصی ارزیابی میکنند که ارقام قابل توجهی را به بودجههای استانی تحمیل کرده است. در کنار این هزینهها، کارشناسان بر زیانهای غیرمستقیم ناشی از اختلال در اکوسیستم [[کسبوکار الکترونیک|کسبوکارهای دیجیتال]] تأکید دارند که روزانه خسارات هنگفتی به بخش [[تجارت]] و خدمات وارد آورده است. از منظر این پژوهشگران، افزایش نااطمینانی و [[ریسک سرمایهگذاری]]، منجر به ایجاد اثرات انقباضی بر فعالیتهای مولد اقتصادی در میانمدت خواهد شد.<ref>[https://charsooeghtesad.ir/اقتصاد-ایران/اقتصاد-کلان/برآورد-خسارت-اقتصادی-اغتشاشات-دی-۱۴۰۴/ «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وبسایت چارسوی اقتصاد.]</ref> | ||
=== جزئیات خسارات وارده به تفکیک استانها === | ==== جزئیات خسارات وارده به تفکیک استانها ==== | ||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|'''استان / شهر''' | |'''استان / شهر''' | ||
| خط ۳۲۵: | خط ۳۵۱: | ||
|- | |- | ||
|'''تهران''' | |'''تهران''' | ||
|۵۰ شعبه بانک (آتشسوزی)، ۵۰ دستگاه اتوبوس سوخته، بیش از ۱۰۰۰ خودروی شخصی (آتشسوزی)، ۵۴ دستگاه خودروی آتشنشانی، ۵۰ دستگاه آمبولانس (تخریب و ضربوشتم رانندگان)، ۳۴ مسجد و | |۵۰ شعبه بانک (آتشسوزی)، ۵۰ دستگاه اتوبوس سوخته، بیش از ۱۰۰۰ خودروی شخصی (آتشسوزی)، ۵۴ دستگاه خودروی آتشنشانی، ۵۰ دستگاه آمبولانس (تخریب و ضربوشتم رانندگان)، ۳۴ [[مسجد]] و [[حسینیه]]، حمله به کلانتریها، پاسگاهها و [[پایگاه بسیج|پایگاههای بسیج]]، تخریب ایستگاههای BRT و علائم راهنمایی.<ref>[https://inn.ir/news/article/140351/طی-اغتشاشات-۳۴-مسجد-به-آتش-کشیده-شد--حمله-به-مراکز-نظامی-خط-قرمز-است «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین.]</ref> | ||
|- | |- | ||
|'''گیلان (رشت)''' | |'''گیلان (رشت)''' | ||
|۵۰۰ مغازه بخش خصوصی، ۱۳ مسجد، ۱۶ شعبه | |۵۰۰ مغازه بخش خصوصی، ۱۳ مسجد، ۱۶ شعبه [[بانک]]، ۱۱ اداره دولتی، ۱۷ خودرو آتشنشانی، ۱ درمانگاه، ساختمان دادگستری، ۱ پل هوایی و تعدادی منازل مسکونی. | ||
|- | |- | ||
|'''خراسان رضوی (مشهد)''' | |'''خراسان رضوی (مشهد)''' | ||
| خط ۳۳۴: | خط ۳۶۰: | ||
|- | |- | ||
|'''اصفهان''' | |'''اصفهان''' | ||
|۵ دستگاه اتوبوس (سوخته)، ایستگاههای اتوبوس، علائم راهنمایی، سیستمهای هوشمند حملونقل و قطع شبکه فیبر نوری. | |۵ دستگاه اتوبوس (سوخته)، ایستگاههای اتوبوس، علائم راهنمایی، سیستمهای هوشمند حملونقل و قطع شبکه [[فیبر نوری]]. | ||
|- | |- | ||
|'''فارس (شیراز)''' | |'''فارس (شیراز)''' | ||
| خط ۳۴۰: | خط ۳۶۶: | ||
|- | |- | ||
|'''کرمان''' | |'''کرمان''' | ||
|۲۵۰ اصله درخت، ۸۰درصد مبلمان | |۲۵۰ اصله درخت، ۸۰درصد [[مبلمان شهری]]، ۱۵ ایستگاه اتوبوس، ۱۰۰ مخزن زباله، ۲ خودرو آتشنشانی و دوربینهای پایش تصویری. | ||
|- | |- | ||
|'''همدان''' | |'''همدان''' | ||
| خط ۳۴۶: | خط ۳۷۲: | ||
|- | |- | ||
|'''گلستان (گرگان و آزادشهر)''' | |'''گلستان (گرگان و آزادشهر)''' | ||
|تخریب کامل ساختمان فرمانداری، ساختمان ۴ بانک، ۸۳ دستگاه | |تخریب کامل ساختمان فرمانداری، ساختمان ۴ بانک، ۸۳ دستگاه [[خودپرداز]]، ۸ [[فروشگاه زنجیرهای]]، ۳۰ خودرو و ساختمان دادسراها. | ||
|- | |- | ||
|'''مرکزی (اراک)''' | |'''مرکزی (اراک)''' | ||
| خط ۳۵۸: | خط ۳۸۴: | ||
|- | |- | ||
|'''خوزستان (ایذه)''' | |'''خوزستان (ایذه)''' | ||
|انبار امدادی و پشتیبانی هلال | |انبار امدادی و پشتیبانی [[هلال احمر]]، ۵ خودروی امدادی و ۱ دستگاه آمبولانس. | ||
|- | |- | ||
|'''کرمانشاه (اسلامآباد غرب)''' | |'''کرمانشاه (اسلامآباد غرب)''' | ||
| خط ۳۶۵: | خط ۳۹۱: | ||
== سامانه دولت برای شناسایی جانباختگان == | == سامانه دولت برای شناسایی جانباختگان == | ||
دولت جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه تمامی جانباختگان حوادث | دولت جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه تمامی جانباختگان حوادث دی ۱۴۰۴ش را فرزندان این سرزمین میداند، بهمنظور شفافیتسازی و پاسخگویی، سامانه [[hamdard.dolat.ir]] را برای بررسی ابهامات فهرست اولیهٔ جانباختگان راهاندازی کرد. بر اساس اعلام معاون ارتباطات دفتر رئیسجمهور، با تکمیل و اصلاح لیست اولیه مشخصات ۳۰۳۹ جانباختهٔ حوادث دی ماه به همراه نام، نام خانوادگی، نام پدر و شش رقم آخر [[کد ملی]] منتشر شد. این سامانه با هدف راستیآزمایی اطلاعات و پاسخ به ابهامات خانوادهها و شهروندان، ۴۸ ساعت پس از انتشار لیست اولیه در دسترس عموم قرار گرفته است.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/1746701-اعلام-فهرست-مشخصات-نفر-از-جان-باختگان-حوادث-اخیر-فایل «اعلام فهرست مشخصات ۲۹۸۶ نفر از جانباختگان حوادث اخیر + فایل»، خبرگزاری ایلنا؛][https://president.ir/fa/163442 «سامانه بررسی ابهامات فهرست جانباختگان حوادث اخیر در اختیار شهروندان قرار گرفت»، وبسایت ریاست جمهوری.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۳۸۴: | خط ۴۱۰: | ||
* «اقدامات موساد، سازمان سیا و امآی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت میشوند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش. | * «اقدامات موساد، سازمان سیا و امآی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت میشوند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* «ایرانستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعلهور کردند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «ایرانستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعلهور کردند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئههای دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: | * «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئههای دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش. | * «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: دی ۱۴۰۴ش. | * «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: دی ۱۴۰۴ش. | ||
| خط ۳۹۷: | خط ۴۲۳: | ||
* «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامیهای اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانههایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «سادهسازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریبالوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامیهای اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانههایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «سادهسازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریبالوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، وبسایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، وبسایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
*«تسنیم: «لیدرهای اغتشاشات» از استانهای غربی به تهران آمده بودند»، وبسایت انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: | * «تسنیم: «لیدرهای اغتشاشات» از استانهای غربی به تهران آمده بودند»، وبسایت انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش. | ||
* «تعداد شهدا و جانباختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش. | * «تعداد شهدا و جانباختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش. | ||
* «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
نسخهٔ کنونی تا ۴ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۰۵
اغتشاشات دی ۱۴۰۴؛ اختلال عمدی در نظم جامعه و تضعیف حاکمیت ملی توسط اغتشاشگران در ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ش.
در دی ۱۴۰۴ش، ایران شاهد موجی از ناآرامیها بود که ابتدا بهعنوان اعتراضات مسالمتآمیز اقتصادی علیه نوسانات ارزی و دغدغههای معیشتی آغاز شد؛ اما این حرکت بهسرعت با مداخلهٔ عناصر مسلح و گروههای تروریستی و همچنین تحریک رسانههای خارجی مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران، بهسمت خشونت، تخریب اموال عمومی و درگیریهای خونین سوق یافت. بر اساس آمار رسمی، این حوادث منجر به کشتهشدن هزاران نفر از شهروندان و نیروهای امنیتی و تخریب گستردهٔ زیرساختها شد. به نظر تحلیلگران ترکیبی از نارضایتیهای داخلی و طراحی و اجرای پیچیدهٔ بازیگران خارجی در تبدیل اعتراض به اغتشاش نقش اساسی داشته است.
شروع درگیری و اغتشاشات
ناآرامیهای دی ۱۴۰۴ش از ۷ دی با تجمعات مسالمتآمیز بازاریان و گروههایی از مردم در اعتراض به نوسانات شدید نرخ ارز و مشکلات معیشتی در تهران و چند شهر دیگر آغاز شد. دولت بلافاصله گفتوگو با معترضان را در دستور کار قرار داد؛[۱] اما طی روزهای نهم تا هفدهم و بهویژه ۱۸ تا ۱۹ دی که با فراخوان رضا پهلوی همراه بود،[۲] ماهیت این تجمعات با ورود افراد مسلح و توزیع سلاح بهطور چشمگیری تغییر کرد. این بازهٔ زمانی با درگیریهای مسلحانه، آسیب به زیرساختهای شهری و همچنین ورود خسارت به اماکن عبادی و نمادهای مذهبی و ملی همراه شد. مسئولان رسمی ایران، افزایش خشونتها و تخریبهای صورت گرفته را نتیجهٔ برنامهریزی و مداخلهٔ گروههای مسلح و سرویسهای اطلاعاتی برخی کشورها از جمله آمریکا و اسرائیل عنوان کردند. در ادامهٔ این رویدادها، در ۲۲ دی ۱۴۰۴ش، راهپیماییهای گستردهای در شهرهای مختلف با هدف حمایت از ثبات داخلی و ابراز مخالفت با خشونتهای خیابانی برگزار شد که مشارکتکنندگان در آن بر حفظ پیوستگی ملی تأکید کردند.[۳]
زمینهها و عوامل اغتشاشات
کارشناسان در تحلیل ناآرامیهای دی ۱۴۰۴ش، بحرانهای معیشتی و شکاف نسلی را از مهمترین عوامل داخلی این رویدادها میدانند. تورم شدید، کاهش قدرت خرید و نابرابری طبقاتی بستر نارضایتی را فراهم کرد و نسل جدید در پی آشنایی با الگوهای جهانی در فضای مجازی، در مواجهه با محدودیتهای ساختاری دچار بحران هویت شده است. نبود چشمانداز اقتصادی روشن و احساس بنبست در مسیرهای ارتقای اجتماعی نیز بر شدت اعتراضات افزود. به باور آنان، بحران مشروعیت ادراکی و ناکارآمدی در پاسخگویی به مطالبات از عوامل سیاسی این رویدادها بوده و تفکیک میان معترضان مدنی و اغتشاشگران ضروری است. در این تحلیل، عبور پایدار از این وضعیت نیازمند پروژهٔ ملی بلندمدت برای بازسازی اعتماد عمومی، مبارزه با فساد اقتصادی و پاسخگویی ساختاری به مطالبات نسل جدید ارزیابی شده است.[۴]
عوامل خارجی
به باور تحلیلگران، ریشههای خارجی ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش در چارچوب یک جنگ ترکیبی با هدف فرسایش ارادهٔ ملی و بیثباتسازی درونی نظام و ملت ایران قابل ارزیابی است. از این منظر، استفاده از اتاقهای عملیات سایبری برای هدایت شبکههای اغتشاش و ترویج خشونتهای سازمانیافته، در کنار اعمال تحریمهای اقتصادی بهعنوان ابزار تحریک اجتماعی، با هدف تبدیل نارضایتیهای معیشتی به خشم سیاسی صورت گرفته است. کارشناسان معتقدند پروژهٔ بینالمللی مشروعیتزدایی از طریق گزارشهای جهتدار و همافزایی اپوزیسیون برونمرزی با دولتهای متخاصم، تلاش کرده است تا حکومت ایران را نظامی اصلاحناپذیر جلوه داده و مسیر مطالبات را بهسمت تقابل فیزیکی سوق دهد. در نهایت بومیسازی الگوهای انقلابهای رنگی و آشوبهای نیابتی در ایران، نشاندهندهٔ تلاشی سازمانیافته برای سوءاستفاده از مطالبات مشروع بهمنظور ایجاد بیثباتی و اسقاط ساختار سیاسی است.[۵]
نقش آمریکا و اسرائیل
مایک پمپئو وزیر خارجهٔ پیشین آمریکا در شبکهٔ اجتماعی ایکس به حضور مأموران موساد میان معترضان ایرانی اعتراف کرده است. وی در این پیام خطاب به معترضان و مأموران اسرائیلی سال نو میلادی را بر ایرانیهایی که در خیابانها حضور دارند و همچنین عوامل موساد که در کنار آنها راه میروند، تبریک گفته است.[۶] برخی رسانههای اسرائیلی نیز به استقرار مأموران موساد مسلط به زبان فارسی در خیابانهای تهران اذعان کردهاند.[۷]
اظهارات برخی مقامات و کارشناسان غربی نیز این ادعا را پشتیبانی میکند؛ بهطور مثال، اظهارات لارنس ویلکرسون به نقش مشترک موساد و سیا و تحلیل جفری ساکس از الگوی مشترک جنگ ترکیبی این دو کشور اشاره دارد.[۸] در سطح رسانهای نیز برخی گزارشها در رسانههای اسرائیلی مانند جروزالم پست، به درگیری موساد در جنگ سایهها در ایران اذعان داشتهاند.[۹]
کارشناسان پیامهای مختلف ترامپ در مراحل مختلف حوادث دی ۱۴۰۴ش را در راستای پشتیبانی مستقیم وی از اغتشاشات ارزیابی میکنند:[۱۰]
| تاریخ | بستر/رسانه | محور اصلی موضعگیری | گزارههای کلیدی و اقدامات |
| ۸ دی | کنفرانس مشترک با نتانیاهو | تهدید نظامی مشروط | هشدار نسبت به بازسازی توان نظامی؛ تهدید به نابودی سریع تأسیسات در صورت پیشرفت فعالیتها. |
| ۱۲ دی | تروث سوشال | اعلام آمادگی برای مداخله | ادعای آمادگی برای اقدام فوری و نجات معترضان؛ قرارگرفتن نیروهای آمریکایی در وضعیت آمادهباش. |
| ۱۴ دی | گفتوگو با خبرنگاران | الگوسازی از ونزوئلا | مقایسهٔ وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا. |
| ۲۰ دی | تروث سوشال | حمایت از نمادهای سیاسی | بازنشر تصاویر پرچم شیر و خورشید بر فراز سفارت ایران در لندن؛ اعلام آمادگی مجدد برای کمک. |
| ۲۲ دی | بیانیه رسمی | فشار حداکثری اقتصادی | وضع تعرفه ۲۵درصدی برای کشورهای طرف معامله با ایران جهت بستن شریانهای مالی. |
| ۲۳ دی | تروث سوشال و سخنرانی | تحریک به کنش تهاجمی | تکرار عبارت کمک در راه است؛ فراخوان به تصرف نهادهای دولتی و ثبتنام نیروهای حافظ نظم. |
| ۲۴ دی | اظهارات رسانهای | تغییر لحن ناگهانی | ادعای توقف خشونتها در ایران بر اساس منابع موثق؛ عقبنشینی موقت از هشدارهای تند نظامی. |
| ۲۶ دی | تروث سوشال | قدردانی و دیپلماسی | تشکر از مقامات ایران بابت ادعای لغو اعدامها؛ تلاش برای ایجاد فضای مثبت. |
| ۲۷ دی | گفتوگو با پولیتیکو | تغییر ساختار سیاسی | صراحت در بیان لزوم جستوجو برای یافتن رهبری جدید در ایران. |
| ۶ بهمن | گفتوگو با اکسیوس | نمایش قدرت دریایی | اشاره به حضور ناوگان عظیم در سواحل ایران؛ تأکید همزمان بر تمایل به توافق و معامله. |
| ۸ بهمن | تروث سوشال | پیوند اعتراضات به هستهای | هشدار دربارهٔ عملیات چکش نیمهشب؛ تهدید به حملهٔ مخرب در صورت عدم پذیرش توافق جدید. |
| ۱۰ بهمن | حاشیه اکران ملانیا | تعیین شروط نهایی | تعیین دو شرط اصلی توقف هستهای و توقف برخورد با معترضان برای اجتناب از اقدام نظامی.[۱۱] |
جنگ رسانهای و روایتسازی
کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دیماه ۱۴۰۴ش رسانههای خارجی مخالف جمهوری اسلامی ایران، تنها به پوشش خبری بسنده نکردند؛ بلکه با ایفای نقشی فعال در جنگ ترکیبی، بهدنبال تأثیرگذاری بر افکار عمومی بودند. این رسانهها با استفاده از تکنیکهای روانی و روایتسازی هدفمند، تلاش کردند تصویری غیرواقعی و احساسی از رویدادها ارائه دهند و ادراک عمومی را تغییر دهند. آنها با پخش گستردهٔ اخبار تأییدنشده، عادینمایی خشونت و ایجاد این باور که نظام در آستانهٔ فروپاشی است، خواستههای مدنی و اقتصادی معترضان را بهسمت تقابل با حاکمیت سوق دادند.[۱۲] مراحل عملیات رسانهای آنها در جدول ذیل آمده است:[۱۳]
| مرحله عملیاتی | کلیدواژه محوری | هدف و سازوکار اجرایی | پیامد و خروجی در میدان |
| گام اول: تهییج | آخرین نبرد | بهرهبرداری از احساسات و تهییج جوانان؛ شعلهور ساختن آتش هیجان در فضای عمومی. | تبدیل فضای آرام به بستری برای رفتارهای هیجانی و خیابانی. |
| گام دوم: سازماندهی | دعوت به درگیری | فراخوان صریح برای حمله به مراکز امنیتی و دولتی؛ تبدیل اعتراض به آشوب سازمانیافته. | کشاندن مسیر مطالبات بهسمت خشونت عریان و درگیری با قوای انتظامی. |
| گام سوم: تثبیت و گسترش | کمک در راه است | القای امید واهی به پشتیبانی بیگانگان؛ ادعای واهی مبنی بر رسیدن کمکهای خارجی. | داغترکردن میدان اغتشاش و رساندن دامنهٔ ناامنی به نقطهٔ اوج. |
| گام نهایی: تغییر فاز | مرثیهسرایی | فرار از مسئولیت پس از شکست پروژه براندازی؛ استفاده از هنرمندان اجارهای برای مظلومنمایی. | فراموشی عامدانهٔ نقش خود در تهییج جوانان و کشاندن آنها به خط مقدم آشوب.[۱۴] |
نقش برخی واحدهای صنفی
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در جریان ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴ش شماری از واحدهای صنفی و تجاری در تهران و سایر شهرها، با اقداماتی از جمله تعطیلی هماهنگ و سازمانیافته، به موج اغتشاشات دامن زدند. این اقدامات که در روزهای هجدهم و نوزدهم دی به اوج خود رسید، همزمان با فراخوانهای گسترده در شبکههای اجتماعی و از سوی برخی چهرههای اپوزیسیون صورت گرفت.[۱۵]
در مرحلهٔ نخست ناآرامیها، برخی کافهها بهعنوان پاتوق تجمع آشوبگران مورد استفاده قرار گرفتند و در فضای مجازی نیز به دعوت برای حضور در این تجمعات اقدام کردند. با شدتیافتن درگیریها و ورود اغتشاشات به فاز مسلحانه، شمار قابل توجهی از کافهها و مراکز تجاری، بهرغم تذکرات دادهشده، دست به اعتصاب زده و فعالیت خود را بهطور هماهنگ تعطیل کردند. منابع رسمی این اقدام را همسو با فراخوانهای پهلوی و سرویسهای امنیتی بیگانه توصیف کردهاند.[۱۶]
بررسیها نشان میدهد که برخی از این واحدها، بهویژه کافههای متعلق به سلبریتیها و ورزشکاران، با انتشار پستها و استوریهایی در حمایت از اغتشاشات، به تشویق خشونت و افزایش ناامنی کمک کردند. بهدنبال این اقدامات، مراجع قضایی، برخی واحدهای متخلف را پلمپ کردند، ازجمله کافه «وریا»، کافه «ساعدینیا» و مجموعهٔ «مهر و ماه».[۱۷]
جریانها و گروههای شرکتکننده در اغتشاشات
| نام گروه / جریان | نوع فعالیت | جزئیات میدانی |
| جریان سلطنتطلب و رضا پهلوی | صدور فراخوان برای تجمع و ایجاد انحراف در مطالبات اقتصادی. | فراخوانهای ۱۸ و ۱۹ دیماه که به درگیریهای خیابانی منجر شد، به این جریان منتسب شده است.[۱۸] |
| سازمان مجاهدین خلق | مدیریت و هدایت عملیاتی آشوبها و تبادل پیام با سرشبکهها در داخل. | این سازمان بهصورت رسمی از جانباختن یکی از وابستگان خود در بلوار وکیلآباد مشهد خبر داد.[۱۹] |
| گروهکهای تجزیهطلب کومله، پاک و پژاک | مشارکت مسلحانه در مناطق غربی و اجماع برای ورود به میدان. | اعتراف عبدالله مهتدی به حضور میدانی و گزارشهای رویترز از حضور نیروهای مسلح این گروهها در داخل خاک ایران.[۲۰] |
| جیشالعدل | حمله به مراکز نظامی در جنوب شرق کشور. | حمله به پاسگاه جنگل راسک در استان سیستان و بلوچستان همزمان با ناآرامیهای کشوری.[۲۱] |
| فرقه دراویش | نفوذ اجتماعی از طریق مراکز خیریه و حمله به اماکن مذهبی. | شاخهٔ ریاستارتی متهم به آتش زدن مساجد و شاخهٔ گنابادی دارای سابقهٔ درگیری مسلحانه در سالهای ۱۳۹۰ش و ۱۳۹۶ش است.[۲۲] |
| هستههای نفوذی در تهران | انجام اقدامات تخریبی و خطدهی به تجمعات پایتخت. | دستگیری لیدرهایی در تهران که طبق گزارشها از استانهای غربی آمده بودند.[۲۳] |
| سلبریتیها | تشویق مردم به اغتشاشات | تحریک مستقیم به درگیری: استفاده از عباراتی نظیر رحم نکنید و دست خالی نروید.[۲۴] |
ویژگیها
نویسندگان در تحلیل اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش ویژگیهای متمایزی را استخراج کردهاند که آن را از ناآرامیهای پیشین جدا میسازد. بر اساس گزارشهای تحلیلی، مهمترین این وجوه به شرح زیر است:
- کاربرد اقتصاد بهعنوان ابزار بیثباتسازی: در این دوره، مشکلات معیشتی نه بهعنوان محرک اعتراض، بلکه بهمنزلهٔ نقطهٔ ورود طراحیشده برای ایجاد بیثباتی ادراکی و اجتماعی به کار گرفته شد.
- تمرکز بر جنگ شناختی و تخریب نظم ادراکی: طراحی بحران بر تخریب تصویر ذهنی از ثبات و مشروعیت، از طریق روایتسازی پیشین و مخدوشکردن عامدانهٔ مرزهای اعتراض و اغتشاش متمرکز بود.
- الگوی کنش خیابانی فرسایشی: کنشهای میدانی بهصورت پراکنده، کوتاهمدت و با هدف خستهسازی نیروهای امنیتی و تداوم بیثباتی سازماندهی شد.
- اعمال تروریسم اقتصادی: با تهدید و ارعاب کسبه برای تعطیلی اجباری بازارها، تلاش شد تا با اخلال در زنجیرهٔ تأمین، شوک معیشتی ایجاد و نارضایتی را تشدید کند.
- عملیات روانی-سایبری گسترده: با بهرهگیری از شبکههای رباتیک و الگوریتمها، حجم مصنوعی از حمایتها ساخته شد تا اکثریت کاذب را القا و نیروهای خاکستری را تهییج کند.
- رادیکالیزهشدن سریع شعارها: فضای اعتراضی با شتاب از بیان مطالبات اقتصادی بهسمت شعارهای براندازی سوق داده شد تا امکان هرگونه گفتوگو یا مسیر اصلاحی مسدود شود.
- تلاش برای گسترش ناآرامی به محیطهای دانشگاهی: با تحریک محیطهای علمی، تلاش شد تا حمایت قشر تحصیلکرده جلب و هزینههای سرکوب رسانهای برای حاکمیت افزایش یابد.
- ورود به فاز مسلحانه و خشونت سازمانیافته: کشف سلاحهای غیرنظامی در برخی مناطق، نشان از برنامهریزی برای تبدیل اغتشاش به شورش مسلحانه و آزمودن آستانهٔ تحمل امنیتی کشور داشت.
- استفاده ابزاری از زنان و کودکان: قرار دادن عمدی زنان و کودکان در خطوط درگیری، بهمنظور ایجاد محدودیت عمل برای نیروهای امنیتی و تولید محتوای رسانهای جهت محکومیت بینالمللی صورت گرفت.[۲۵]
- خشونت سازمانیافته: مثلهکردن پیکر نیروهای خدمترسان، امدادی و انتظامی، بهآتشکشیدن آمبولانسها، ماشینهای آتشنشانی، مراکز هلالاحمر و بانکها و مراکز خدمات عمومی و خانهها، مغازههای مردم بهویژه فروشگاههای مواد غذایی با هدف ایجاد ناامنی و بیثباتی در کشور.[۲۶]
ویژگیهای جمعیتشناختی اغتشاشگران
بر اساس گزارشهای تحلیلی مبتنی بر دادههای میدانی از پروفایل دستگیرشدگان، این پدیده بهطور عمده ماهیتی اجتماعی، هویتی و اقتصادی دارد و نمیتوان آن را صرفاً به خوانشهای امنیتی یا ایدئولوژیک تقلیل داد.[۲۷] الگوی غالب معترضان را مردان جوان، مجرد، با تحصیلات اندک، فاقد سابقهٔ کیفری و متعلق به طبقات متوسط و فرودست تشکیل میدهند. آمارها نشان میدهد ۷۷درصد دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال و ۲۷درصد زیر ۱۸ سال سن داشتهاند. ۸۲درصد مجرد بودند که این امر با عواملی مانند ناپایداری هویتی، ریسکپذیری بالاتر و ضعف پیوندهای اجتماعی سنتی مرتبط است. از نظر اقتصادی، ۶۵درصد متعلق به طبقهٔ متوسط و ۳۲درصد متعلق به طبقهٔ فرودست بودند که بیانگر تأثیر احساس نابرابری و فقدان تحرک اجتماعی حتی در اقشار غیرفقیر است. از نظر تحصیلی، ۸۸درصد دارای دیپلم یا سطح پایینتر بوده و تنها ۲درصد شاغل در بخش دولتی بودند. حضور ۱۷درصدی دانشآموزان نیز در این آمار، چشمگیر است.[۲۸]
برخی ویژگیهای مشترک در اغشاشگران بازداشتی
| ردیف | شاخص | ویژگی و الگوی رفتاری گزارششده |
| ۱ | پایبندی دینی | عدم اقامهٔ نماز و ناآشنایی با ساختار و احکام اولیه آن. |
| ۲ | تکالیف شرعی | عدم پایبندی به فریضهٔ روزه. |
| ۳ | سبک زندگی | سابقهٔ استعمال دخانیات (سیگار). |
| ۴ | عادات رفتاری | سابقهٔ مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر. |
| ۵ | علایق شنیداری | وابستگی افراطی به سبکهای موسیقی تند. |
| ۶ | تعاملات رسانهای | اشتغال مستمر به مشاهدهٔ فیلمها و محتواهای غیراخلاقی. |
| ۷ | سلامت روان | وجود اختلالات و آسیبهای روانی. |
| ۸ | زمینه خانوادگی | وجود مشکلات جدی در ساختار خانواده مانند طلاق یا فقدان پیوند عاطفی با والدین. |
| ۹ | حضور در فضای مجازی | عضویت و فعالیت در کانالهای رسانهای مخالف نظام جمهوری اسلامی ایران و منتقد دین. |
| ۱۰ | آگاهی سیاسی | سطح بسیار پایین اطلاعات سیاسی و ناآشنایی با مسئولان ارشد در جمهوری اسلامی ایران. |
| ۱۱ | روابط اجتماعی | برقراری ارتباط با دوستان و گروههای دارای انحراف در فضای واقعی و مجازی. |
| ۱۲ | اثرپذیری | الگوپذیری شدید، گسترده و هیجانی از روایتهای شبکههای اجتماعی.[۲۹] |
اقدامات اغتشاشگران
| حوزه اقدام | نوع فعالیت و جزئیات عملیاتی | مصادیق خسارات و تلفات انسانی |
| آمادهسازی روانی و عملی | تجهیز، آموزش و تخدیر | دریافت آموزشهای هدفمند، مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی برای کاهش ترس و همراه داشتن اسپری فلفل برای ایجاد آشوب و اختلال در کنترل جمعیت.[۳۰] |
| بهکارگیری جنگافزار | سلاحهای گرم و سنگین | استفاده از کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، سلاح شکاری و شلیک با تیربار بهسمت تجمع از پشتسر.[۳۱] |
| سلاحهای سرد و انفجاری | بهکارگیری چاقو، قمه، شمشیر، تبر، پنجهبکس، افشانههای آتش، زنجیر و چوبهای میخدار، پرتاب کوکتلمولوتوف، نارنجک جنگی و دستساز.[۳۲] | |
| تلفات انسانی و پروژه کشتهسازی | هدف قراردادن نیروهای حافظ امنیت و مردم | کشتن ۲ هزار و ۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و قشرهای مختلف مردم.[۳۳] |
| هدف قراردادن کودکان و جوانان | کشتن بهار سیفی ۲ ساله در نیشابور، ملینا اسدی ۳ ساله در کرمانشاه، آنیلا ۸ ساله در خودرو و سپهر ابراهیمی ۱۸ ساله با دشنه.[۳۴] | |
| دروغهای رسانهای | تأیید سلامت افرادی که رسانههایی مانند ایران اینترنشنال آنها را کشته اعلام کرده بودند:
۱. محمدعلی زنگویی ۲. هانی بورقی ۳. امیرعباس رعنایی ۴. علی صادقی ۵. مهدی سماواتی ۶. محمدرسول بیاتی ۷. سعید ریاضی ۸. علی خانی ۹. مهدیسا ۱۰. مسعود نعمتی ۱۱. آرین شمس ۱۲. ساغر اعتمادی ۱۳. کامران مرادی ۱۴. پویا سامعی ۱۵. مبینا بهشتی ۱۶. مهدی کمالی ۱۷. محمدجواد شریفی ۱۸. تارا زارعی ۱۹. رضا نیکنام[۳۵] | |
| حمله به مقدسات | اماکن مذهبی | آسیب و سوزاندن ۳۵۰ مسجد، حمله به حرم امامزاده سبزقبا در دزفول، آتشزدن بقاع امامزادگان در مازندران، گیلان، فارس، اصفهان، مشهد، ایلام و چهارمحالوبختیاری.[۳۶] |
| هتک حرمت شعائر و نمادهای ملی | آتش زدن قرآن ر جریان حمله به امامزادگان، آسیب به ۲ کلیسای ارامنه[۳۷] و آتشزدن پرچم ایران.[۳۸] | |
| حمله به مراکز نظامی | هجوم مسلحانه | حمله به ۷۴۹ کلانتری از جمله تهرانپارس، کیانمهر کرج، کلانتری ۱۰۸، کرمان، چناران، ازنا و چالوس و ۱۲۰ مرکز بسیج.[۳۹] |
| تخریب اموال و زیرساختها | ناوگان امدادی و شهری | آسیب سنگین به ۳۰۵ آمبولانس و اتوبوس، ۵۳ ماشین آتشنشانی، ۳۸۶ ایستگاه اتوبوس، ۴ ایستگاه مترو، ۱۰۰۰ چراغ راهنمایی و ۷ هزار مخزن زباله.[۴۰] |
| مراکز عمومی و رفاهی | تخریب ۷۵۰ بانک، ۷۰۰ فروشگاه، ۶۰۰ دستگاه خودپرداز، ۲۴ جایگاه سوخت، ۴۱۴ ساختمان دولتی، ساختمانهای قوه قضائیه، ۲۰۰ مدرسه، ۸۹ حوزهٔ علمیه، ۱۵ کتابخانه،[۴۱] آتشزدن بازار رشت و سوختن اموال صاحبان بیش از ۵۰۰ مغازه در شهر رشت.[۴۲] | |
| تاکتیکهای عملیات میدانی | بهکارگیری سپر انسانی | پنهانشدن عناصر مسلح میان جمعیت معترضان و شهروندان عادی جهت محدودکردن قدرت پاسخگویی نیروهای امنیتی عاملی کلیدی در افزایش تلفات غیرنظامیان و مأموران انتظامی.[۴۳] |
ابعاد حقوقی
بر اساس تحلیل مقامات قضایی و امنیتی ایران، حوادث سازمانیافتهٔ روزهای ۱۸ تا ۱۹ دی ۱۴۰۴ش مشتمل بر طیف گستردهای از جرائم از جمله اقدام علیه امنیت ملی، محاربه، افساد فیالارض، جاسوسی، تبانی با دشمن، همکاری با رژیم صهیونیستی، قتل، ایراد ضرب و جرح عمدی، تحریک به خشونت، تخریب و سوزاندن اموال عمومی و خصوصی، توهین به مقدسات و اقدام مسلحانه بود. از منظر نظام حقوقی ایران، ماهیت سازمانیافته و مسلحانهٔ این اقدامات که با قصد برهمزدن اساس نظم عمومی و حاکمیت صورت گرفت، ذیل عنوان بغی (شورش مسلحانه) یا محاربه قابل تعریف و تعقیب است.[۴۴]
تعقیب کیفری
مرکز وکلای قوه قضائیه با تبیین حوادث ۱۸ تا ۲۱ دی ۱۴۰۴ش بهعنوان روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه، از ثبت شکوائیهٔ کیفری علیه حدود ۵۰ شخصیت حقیقی و حقوقی خبر داد؛ این پیگیری قضایی شامل مقامها و نهادهای دولتی ایالات متحده، بنیاد پهلوی، برخی رسانههای فارسیزبان برونمرزی و سلبریتیهای مقیم خارج از کشور است که با اتهاماتی نظیر هدایت شبکههای سازمانیافته، قاچاق اسلحه، پولشویی و تحریک مستقیم به خشونت عریان تحت تعقیب قرار گرفتهاند تا در کنار رسیدگی کیفری، فرایند مطالبهٔ جبران خسارات وارده به زیرساختهای شهری، ناوگان امدادی و اماکن مذهبی نیز طی شود.[۴۵]
مواجهه پلیس با اغتشاشات
بر اساس اظهارات مقامات انتظامی، نیروهای پلیس در روزهای ابتدایی حوادث دی ۱۴۰۴ش، با هدف جلوگیری از تشدید خشونت و حفظ جان شهروندان، از ابزارهای غیرکشنده و روشهای کنترل جمعیت همچون ماشینهای آبپاش، اسلحهٔ پینتبال، خودروهای نویز و صوتی بهره بردند. با این حال، پس از تشدید حملات مسلحانه و تخریبهای گسترده از ۱۹ دی، رویکرد انتظامی با قوت بیشتری برای بازپسگیری صحنه و مقابله با عناصر مسلح و خرابکار متمرکز شد.[۴۶] در این چارچاب، فرماندهی کل انتظامی با تفکیک میان افراد فریبخورده از اغتشاشگران سازمانیافته و لیدرها، بر دو نوع برخورد متفاوت تأکید کرد. بر این اساس، با گروه اول با تساهل و بر اساس شأن نظام جمهوری اسلامی برخورد خواهد شد؛ اما با عاملان و رهبران اغتشاشات مطابق قانون و با شدت عمل رفتار میشود. همچنین اعلام شد که تعداد زیادی از اغتشاشگران شناسایی شدهاند و روند قانونی برای برخورد با آنان بهصورت مرحلهای در حال پیگیری است. در این مرحله، همکاری بخشهایی از جامعه با نیروهای امنیتی و انتظامی، بهعنوان عاملی مؤثر در تثبیت سریعتر اوضاع گزارش شده است. به گفتهٔ پلیس این عملیات با محوریت تفکیک معترضان مسالمتآمیز از اغتشاشگران مسلح و با هدف بازگرداندن امنیت عمومی به اجرا درآمده است.[۴۷]
واکنشهای داخلی
در ۲۲ دی ۱۴۰۴ش، واکنش گستردهای از سوی مردم در سراسر ایران بهشکل راهپیماییهای خودجوش و سراسری نمود یافت. این تجمعات که با حضور اقشار مختلف جامعه در شهرهای متعدد برگزار شد، با هدف محکومیت اقدامات تخریبی و اعلام همبستگی ملی در برابر تلاشهای بیثباتکننده سازماندهی شد. حضور مردم در این روز، در چارچوب روایت رسانههای ملی، بهعنوان «خیزش عظیم مردمی» و نمایش همدلی و حمایت از نظام در مقابله با فتنه بازنمایی شد.[۴۸]
- آیتالله خامنهای جانباختگان حوادث اخیر را به سه گروه نیروهای مدافع امنیت، رهگذران بیگناه و افراد فریبخورده تقسیم کرد و اعلام نمود بهجز عاملان اصلی خشونت، سایر جانباختگان شهید محسوب میشوند و برای آنان طلب رحمت و مغفرت کرد.[۴۹] رهبر ایران، همچنین ماهیت این حوادث را یک فتنه با ویژگیهای شبهکودتا توصیف و طراحی و هدایت آن را به نهادهای اطلاعاتی خارجی نسبت داد. او دستورکار مخالفان جمهوری اسلامی ایران را کشتهسازی و هدف قراردادن عمدی مراکز حاکمیتی، امنیتی و اماکن مذهبی برای ایجاد بیثباتی دانست.[۵۰]
- رسانههای ملی ایران در پوشش اغتشاشات دی ۱۴۰۴ش، رویکردی مبتنی بر تبیینگری و تفکیک میدان را در پیش گرفتند. بر اساس اعلام صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، تمرکز این رسانه بر بازنمایی تخریبهای صورتگرفته توسط گروههای تروریستی و هشدار به جامعه دربارهٔ اهداف جریانات معاند بود. همچنین، با پوشش گستردهٔ اجتماعات مردمی نظیر تجمع ۲۲ دی، سعی در تقویت روایت اتحاد ملی علیه نقشآفرینی دشمن خارجی داشتند.[۵۱]
- مراجع تقلید و علمای حوزه علمیه نیز در بیانیههای جداگانه، اقدامات تخریبگرانه و آشوبهای اخیر را محکوم کردند. آنان با تقدیر از حضور گستردهٔ مردم در راهپیمایی ۲۲ دی، این حضور را نشانهٔ بصیرت و وفاداری ملت به نظام و آرمانهای انقلاب توصیف کردند. آنها از تلاش نیروهای امنیتی برای حفظ نظم عمومی تقدیر کردند و خواستار برخورد قضایی قاطع با عوامل آشوب و تخریب اموال عمومی شدند.[۵۲]
- نمایدگان مردم در مجلس شورای اسلامی و چهرههای سیاسی کشور ضمن محکومیت اقدامات خشونتآمیز و تخریب اموال عمومی، بر حمایت از تلاشهای نهادهای امنیتی برای بازگرداندن آرامش تأکید کردند. برخی از این چهرهها همچنین با اشاره به اعتراضات اقتصادی، خواستار توجه جدیتر به مطالبات معیشتی مردم شدند.[۵۳]
- جامعهٔ ورزشکاران و هیئتهای مذهبی با انتشار بیانیهای، اقدامات خشونتآمیز اخیر را محکوم کرده و ضمن تفکیک اعتراضات مسالمتآمیز از آشوب، بر حمایت خود از مردم و ارزشهای دینی تأکید کردند.[۵۴]
- مراجع قضایی از برخورد قاطع و قانونی با آشوبگران و عوامل محارب خبر دادند و تشکیل دادگاههای ویژه برای رسیدگی به این پروندهها را اعلام کردند.[۵۵]
واکنش کشورهای خارجی
گزارشهای رسانهای بیانگر آن است که بلوک غرب و در رأس آنها ایالات متحدهٔ آمریکا، با بهرهگیری از ظرفیتهای نهادهای بینالمللی همچون شورای امنیت و شورای حقوق بشر سازمان ملل، بر ضرورت بررسی تحولات داخلی ایران تأکید ورزیدند. این رویکرد که بر مبنای تلقی حوادث بهعنوان اعتراضات مسالمتآمیز استوار بود، از سوی مقامات رسمی ایران بهعنوان تلاشی برای مداخله در امور داخلی و منزویسازی سیاسی تلقی شد. در این نشستها، نمایندهٔ ایران مواضع واشینگتن را غیرمشروع قلمداد کرده و آن را پوششی برای تحریک به بیثباتی توصیف کرد.[۵۶]
نمایندهٔ ایران در این نشستها درخواست آمریکا را شرمآور و غیرمشروع خواند و آن را پوششی برای همدستی واشینگتن در تشویق به خشونت و بیثباتسازی توصیف کرد. در مقابل، نمایندگان روسیه این اقدامات را سیرکی پوچ و نمایشی برای تأمین منافع آمریکا ارزیابی کرده و اقدام واشینگتن در دعوت از عناصر ضدایرانی مقیم خود را محکوم کرد. نمایندهٔ چین نیز رویکرد مداخلهجویانهٔ غرب را مورد انتقاد قرار داد. نمایندهٔ پاکستان با تأکید بر دوستی دیرینه با ایران، ضمن ابراز نگرانی از تخریب اموال عمومی، با رفتارهای گزینشی علیه ایران مخالفت کرد و تحریمها را تشدیدکنندهٔ وضعیت حقوق بشر دانست.[۵۷]
برآیند این تحرکات دیپلماتیک به تصویب قطعنامهای در شورای حقوق بشر علیه ایران منجر شد. از منظر تحلیلگران و مقامات تهران، کشورهای غربی در این قطعنامه با چشمپوشی از ماهیت تروریستی اغتشاشات و تخریب گستردهٔ زیرساختها، رویکردی مداخلهجویانه در پیش گرفتند. به باور تهران، این اقدام مصداق بهرهبرداری ابزاری از حقوق بشر و تلاشی برای فریب افکار عمومی و فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی ایران ارزیابی میشود.[۵۸]
پیامدها
پیامدهای اجتماعی
پژوهشگران حوزهٔ جامعهشناسی، مهمترین پیامد غیرمادی این حوادث را سایش سرمایهٔ اجتماعی و کاهش سطح اعتماد عمومی در لایههای مختلف جامعه میدانند. به اعتقاد این محققان، بروز خشونتهای گسترده در جریان ناآرامیها، فضای بدبینی و دوقطبیسازی را میان طیفهای مختلف اجتماعی تشدید کرده و به امنیت روانی شهروندان آسیب جدی وارد ساخته است. این ناظران تأکید دارند که فعال شدن گسلهای اجتماعی در چنین بستری، انسجام داخلی را با چالشهای ساختاری مواجه کرده است.[۵۹]
برخی تحلیلگران بر ابعاد ایجابی این تحولات نیز تأکید کرده و عبور از بحران را منجر به شکلگیری نوعی خودآگاهی جمعی در شناسایی و خنثیسازی مداخلات خارجی میدانند. از این منظر، مواجهه با چالشهای امنیتی موجب فعالسازی ظرفیتهای انسجام ملی و تقویت همبستگی میان جامعه و حاکمیت در برابر تهدیدات شده است. این تجربهٔ تاریخی با ارتقای تابآوری اجتماعی و بازتعریف وحدت ملی، در نهایت به تحکیم پایههای امنیت و همگرایی بیشتر در لایههای مختلف جامعه میانجامد.[۶۰]
پیامدهای سیاسی
تحلیلگران مسائل سیاسی و امنیت ملی، این حوادث را زمینهساز طمع دشمنان برای سرمایهگذاری مستمر بر چالشهای داخلی با هدف تضعیف اقتدار ملی ارزیابی میکنند. در بعد بینالمللی نیز، محققان بر این باورند که رسانههای غربی و گروههای اپوزیسیون با ارائه روایتهای جانبدارانه و مخدوش کردن وجههٔ جمهوری اسلامی ایران در افکار عمومی جهان، تلاش کردند تا بستر حقوقی و سیاسی لازم را برای اعمال فشارهای دیپلماتیک و انزوای بینالمللی کشور فراهم آورند.[۶۱]
پیامدهای اقتصادی
محققان حوزهٔ اقتصاد، بار مالی این رویداد را شامل هزینههای مستقیم ناشی از تخریب زیرساختهای شهری، ناوگان حملونقل و اموال عمومی و خصوصی ارزیابی میکنند که ارقام قابل توجهی را به بودجههای استانی تحمیل کرده است. در کنار این هزینهها، کارشناسان بر زیانهای غیرمستقیم ناشی از اختلال در اکوسیستم کسبوکارهای دیجیتال تأکید دارند که روزانه خسارات هنگفتی به بخش تجارت و خدمات وارد آورده است. از منظر این پژوهشگران، افزایش نااطمینانی و ریسک سرمایهگذاری، منجر به ایجاد اثرات انقباضی بر فعالیتهای مولد اقتصادی در میانمدت خواهد شد.[۶۲]
جزئیات خسارات وارده به تفکیک استانها
| استان / شهر | مهمترین موارد تخریب و خسارت به زیرساختها، اموال و اماکن |
| تهران | ۵۰ شعبه بانک (آتشسوزی)، ۵۰ دستگاه اتوبوس سوخته، بیش از ۱۰۰۰ خودروی شخصی (آتشسوزی)، ۵۴ دستگاه خودروی آتشنشانی، ۵۰ دستگاه آمبولانس (تخریب و ضربوشتم رانندگان)، ۳۴ مسجد و حسینیه، حمله به کلانتریها، پاسگاهها و پایگاههای بسیج، تخریب ایستگاههای BRT و علائم راهنمایی.[۶۳] |
| گیلان (رشت) | ۵۰۰ مغازه بخش خصوصی، ۱۳ مسجد، ۱۶ شعبه بانک، ۱۱ اداره دولتی، ۱۷ خودرو آتشنشانی، ۱ درمانگاه، ساختمان دادگستری، ۱ پل هوایی و تعدادی منازل مسکونی. |
| خراسان رضوی (مشهد) | ۱۲ اتوبوس (نابود شده)، ۲ اتوبوس (خسارت سنگین)، ۱ ایستگاه آتشنشانی، ۳ خودرو آتشنشانی، تجهیزات ۶۰ تقاطع و میدان اصلی، بخشی از مترو. |
| اصفهان | ۵ دستگاه اتوبوس (سوخته)، ایستگاههای اتوبوس، علائم راهنمایی، سیستمهای هوشمند حملونقل و قطع شبکه فیبر نوری. |
| فارس (شیراز) | ایستگاههای مترو و اتوبوس، علائم رانندگی، چراغهای راهنمایی و کلیه تأسیسات حوزه ترافیکی. |
| کرمان | ۲۵۰ اصله درخت، ۸۰درصد مبلمان شهری، ۱۵ ایستگاه اتوبوس، ۱۰۰ مخزن زباله، ۲ خودرو آتشنشانی و دوربینهای پایش تصویری. |
| همدان | ۲۰ دستگاه اتوبوس، ۱۲ دوربین ترافیکی، ۱۲۰ تابلو معرفی معابر، یک طبقه از ساختمان شهرداری منطقه ۳ و نردههای بلوارها. |
| گلستان (گرگان و آزادشهر) | تخریب کامل ساختمان فرمانداری، ساختمان ۴ بانک، ۸۳ دستگاه خودپرداز، ۸ فروشگاه زنجیرهای، ۳۰ خودرو و ساختمان دادسراها. |
| مرکزی (اراک) | اموال و اماکن عمومی، زیرساختهای شهری و خدمات عمومی. |
| چهارمحال و بختیاری (شهرکرد) | ۲ دستگاه اتوبوس، ۲ خودرو آتشنشانی، تجهیزات ترافیکی، تابلوهای برق، فضای سبز و بهسازیهای دیواری. |
| لرستان (خرمآباد) | ۱۵۰ سطل زباله مکانیزه. |
| خوزستان (ایذه) | انبار امدادی و پشتیبانی هلال احمر، ۵ خودروی امدادی و ۱ دستگاه آمبولانس. |
| کرمانشاه (اسلامآباد غرب) | ساختمان اداره پست، تجهیزات و سرورها، غارت و آتش زدن بستههای پستی و مرسولات مردم.[۶۴] |
سامانه دولت برای شناسایی جانباختگان
دولت جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه تمامی جانباختگان حوادث دی ۱۴۰۴ش را فرزندان این سرزمین میداند، بهمنظور شفافیتسازی و پاسخگویی، سامانه hamdard.dolat.ir را برای بررسی ابهامات فهرست اولیهٔ جانباختگان راهاندازی کرد. بر اساس اعلام معاون ارتباطات دفتر رئیسجمهور، با تکمیل و اصلاح لیست اولیه مشخصات ۳۰۳۹ جانباختهٔ حوادث دی ماه به همراه نام، نام خانوادگی، نام پدر و شش رقم آخر کد ملی منتشر شد. این سامانه با هدف راستیآزمایی اطلاعات و پاسخ به ابهامات خانوادهها و شهروندان، ۴۸ ساعت پس از انتشار لیست اولیه در دسترس عموم قرار گرفته است.[۶۵]
پانویس
- ↑ «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی درباره ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین.
- ↑ «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.
- ↑ «بیانیه شورای امنیت کشور درباره ناآرامیهای دیماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وبسایت عصر ایران.
- ↑ «کالبدشکافی فتنه ۱۴۰۴ از منظر امنیت اجتماعی؛ اعتمادسازی کلید حل مسئله است»، خبرگزاری آنا.
- ↑ «فرسایش اعتماد عمومی مهمترین علت اعتراض خیابانی است/بیاعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «اعتراف رئیس سابق سیا: مأموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «اعتراف تلآویو به حمایت تسلیحاتی سرویسهای خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «اقدامات موساد، سازمان سیا و امآی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت میشوند»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «دستهای آشکار پشت آشوب»، وبسایت دیگران.
- ↑ «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، نورنیوز.
- ↑ «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، نورنیوز.
- ↑ «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامیهای اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟/ پادگان رسانههایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «سادهسازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریبالوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وبسایت خبر فوری.
- ↑ [۱]«ایرانستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعلهور کردند؟»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «ایرانستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعلهور کردند؟»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛«کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.
- ↑ «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛«کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.
- ↑ «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛«کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.
- ↑ «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز.
- ↑ «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «پشتپرده یارگیری فرقههای تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، مشرقنیوز.
- ↑ «تسنیم: لیدرهای اغتشاشات از استانهای غربی به تهران آمده بودند»، انصافنیوز.
- ↑ «سلبریتیهایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وبسایت تابناک.
- ↑ «دی 1404؛ اغتشاشات مهندسیشده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «در ۱۸ و ۱۹ دیماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وبسایت شهرآرا نیوز.
- ↑ «آسیبشناسی آماری ناآرامیهای اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا؛ «آسیبشناسی حوادث اخیر بر اساس دادههای 25 هزار بازداشتی»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران.
- ↑ «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه میخواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.
- ↑ «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشتشدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «اعترافات برخی از عناصر بازداشتشده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزشهای سازمانیافته برای ایجاد درگیری پرده برمیدارد»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «اسامی کشتههایی که زنده شدند! + عکس»، وبسایت تابناک.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «اجتماع مردم مشهد در پی اهانت به پرچم مقدس ایران»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.
- ↑ «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین؛«فیلم | اغتشاشگران به چند حوزه علمیه حمله کردند؟»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «شلیک تروریستها به زن و مرد میانسال در حیاط خانه»، وبسایت مشرق.
- ↑ «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین.
- ↑ «شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وبسایت مشرق.
- ↑ «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا.
- ↑ «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.
- ↑ «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.
- ↑ «مأموریت رسانه ای صداوسیما برای روشنگری ریشههای اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا.
- ↑ «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئههای دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرقنیوز.
- ↑ «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس؛ «واکنش هیئات و تشکلهای دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.
- ↑ «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.
- ↑ «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.
- ↑ «بیانیه هشدارآمیز انجمن جامعهشناسی ایران درباره ناآرامیهای اخیر؛ جامعه وارد چرخهای از خشونت فزاینده شده است»، وبسایت آفتاب.
- ↑ «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسههای دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی درباره ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین.
- ↑ «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وبسایت چارسوی اقتصاد.
- ↑ «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین.
- ↑ «میزان تخریبها و خسارت به اموال عمومی و خصوصی در ناآرامیهای دی ماه ۱۴۰۴ به تفکیک استانها مشخص شد + تصاویر»، خبرگزاری جماران.
- ↑ «اعلام فهرست مشخصات ۲۹۸۶ نفر از جانباختگان حوادث اخیر + فایل»، خبرگزاری ایلنا؛«سامانه بررسی ابهامات فهرست جانباختگان حوادث اخیر در اختیار شهروندان قرار گرفت»، وبسایت ریاست جمهوری.
منابع
- «آزمون هوشیاری و انسجام مردم در مقابل دسیسههای دشمنان»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
- «اجتماع مردم مشهد در پی اهانت به پرچم مقدس ایران»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ دی ۱۴۰۴ش.
- «اسامی کشتههایی که زنده شدند! + عکس»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «آسیبشناسی آماری ناآرامیهای اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «آسیبشناسی حوادث اخیر بر اساس دادههای ۲۵ هزار بازداشتی»، وبسایت تحلیلی-خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «آشوبگران چه میزان آسیب به اموال عمومی وارد کردهاند؟ / آمار تجمیعی حجم خسارات وارده به استانها در حوادث تروریستی اخیر»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۵ اسفند ۱۴۰۴ش.
- «اعترافات برخی از عناصر بازداشتشده در جریان اغتشاشات اخیر، از آموزشهای سازمانیافته برای ایجاد درگیری پرده برمیدارد.»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
- «اعتراف تلآویو به حمایت تسلیحاتی سرویسهای خارجی از اغتشاشات ایران»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۵ دی ۱۴۰۴ش.
- «اعتراف رئیس سابق سیا: مأموران موساد در بین معترضان ایرانی حضور دارند»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۴۰۴ش.
- «اغتشاشات دیماه از کجا سرچشمه گرفت؟»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «اقدامات موساد، سازمان سیا و امآی۶ در ایران، همگی توسط دونالد ترامپ حمایت میشوند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش.
- «ایرانستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعلهور کردند؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئههای دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
- «ایرانیان از هر قومیتی بار دیگر شانه به شانه هم ایستادند»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
- «بازار رشت همچنان در شوکِ آتش»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: دی ۱۴۰۴ش.
- «برآورد خسارت اقتصادی اغتشاشات دی ۱۴۰۴»، وبسایت چارسوی اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
- «بیانیه جامعه ورزش در محکومیت اغتشاشگران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
- «بیانیه شورای امنیت کشور دربارهٔ ناآرامیهای دیماه: یک جنایت تمام عیار علیه ملت ایران شکل گرفت»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «بیانیه هشدارآمیز انجمن جامعهشناسی ایران دربارهٔ ناآرامیهای اخیر؛ جامعه وارد چرخهای از خشونت فزاینده شده است»، وبسایت آفتاب، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «پاسخ رسمی سفارت ایران به رسانههای غربی دربارهٔ ناآرامیهای اخیر»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «پشتپرده یارگیری فرقههای تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، وبسایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «تأکید معاون اول قوه قضاییه بر برخورد قاطع با عوامل اغتشاشات»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامیهای اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟ / پادگان رسانههایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «سادهسازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریبالوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۹ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «ترامپ از جان ایران چه میخواهد؟»، وبسایت نور نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «تسنیم: «لیدرهای اغتشاشات» از استانهای غربی به تهران آمده بودند»، وبسایت انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
- «تعداد شهدا و جانباختگان حوادث تروریستی اخیر اعلام شد»، خبرگزاری تسینم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ا۴۰۴ش.
- «جزئیات جدید از خسارات اغتشاشات در کشور»، وبسایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۴ دی ۱۴۰۴ش. *
- «حضور مزدوران خارجی در اغتشاشات اخیر / از کومله و جیش الظلم تا گروهک رجوی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- خامنهای، «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
- خامنهای، سیدعلی، «دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای (مدظلهالعالی) - مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «در ۱۸ و ۱۹ دیماه چه اتفاقی در کشور افتاد؟»، وبسایت شهرآرا نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۴ش.
- «دستهای آشکار پشت آشوب»، وبسایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
- «دی ۱۴۰۴؛ اغتشاشات مهندسیشده با محور اقتصاد، جنگ شناختی و فاز مسلحانه»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «دی ۱۴۰۴ در ایران چه گذشت؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «روز سیزدهم از جنگ ۱۲ روزه»، وبسایت روزنامهٔ فرهیختگان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۴۰۴ش.
- «رهبر انقلاب: فتنه اخیر شبیه به کودتا بود؛ سردستههای اغتشاشات در بالا بردن تعداد جانباختگان موفق شدند، دل انسان برای این جوانان غافل و بیتوجه میسوزد»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «سلبریتیهایی که مردم را قربانی پروژه آشوب کردند»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۴ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «شکایت کیفری مرکز وکلا علیه ترامپ و پهلوی در ارتباط با اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش.
- «شلیک تروریستها به زن و مرد میانسال در حیاط خانه»، وبسایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است»، ایران آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۴۰۴ش.
- «فرسایش اعتماد عمومی مهمترین علت اعتراض خیابانی است/ بیاعتبارسازی نخبگان یعنی انسداد سیاسی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «فیلم | اغتشاشگران به چند حوزه علمیه حمله کردند؟»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وبسایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
- «کافهها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش..
- «کالبدشکافی فتنه ۱۴۰۴ از منظر امنیت اجتماعی؛ اعتمادسازی کلید حل مسئله است»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۷ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «مأموریت رسانهای صداوسیما برای روشنگری ریشههای اغتشاشات اخیر و حفظ انسجام ملی»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۴ش.
- «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۷ دی ۱۴۰۴ش.
- «میزان تخریبها و خسارت به اموال عمومی و خصوصی در ناآرامیهای دی ماه ۱۴۰۴ به تفکیک استانها مشخص شد + تصاویر»، خبرگزاری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ دی ۱۴۰۴ش.
- «نسخه تجویزی قانون برای برخورد با اغتشاشگران»، جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «واکنش هیئات و تشکلهای دینی به اغتشاشات؛ پای کار اسلام و انقلاب هستیم»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۱ دی ۱۴۰۴ش.
- «یازدهمین روز اعتراضها؛ معترضان در دهها شهر ایران شعار ضدحکومتی سر دادند»، وبسایت یورو نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ۱۴۰۴ش.
- «۱۲ ویژگی مشترک از بازداشتشدگان اغتشاشات اخیر»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ در ج مطلب: ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ش.