جنگ رمضان: تفاوت میان نسخه‌ها

'''جنگ رمضان،''' به مجموعه عملیات‌های نظامی و حملات آمریکا و اسرائیل بر علیه خاک جمهوری اسلامی ایران اشاره دارد که در اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.

== پیش‌زمینه<ref group="دیدگاه">پیش زمینه شاید عمی تر باشد. منازعات تاریخی و ذاتی ایران بعد از پیروزی انقلاب که شامل مجموع فاکتورهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی، مناسبات منطقه ای است. اعتراضات زمینه نزدیک و شاید بتوان گفت شعله شروع جنگ است</ref> ==

انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش با سقوط [[حکومت پهلوی]] به پیروزی رسید و ساختار سیاسی کشور از نظام سلطنتی به جمهوری اسلامی تغییر یافت. این تحول بزرگ سیاسی، پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده‌ای در منطقه به همراه داشت و باعث بازتعریف روابط ایران با دیگر کشورها شد؛ به‌گونه‌ای که صف‌بندی دوستان و دشمنان ایران دگرگون گردید. در این میان، ایالات متحده آمریکا به دلیل تعارض در سیاست‌ها و ارزش‌های اعلامی، در زمره مهم‌ترین مخالفان جمهوری اسلامی قرار گرفت. این وضعیت به تدریج به شکل‌گیری نوعی تقابل پایدار در سیاست‌های دو کشور انجامید. آمریکا در این مسیر از ابزارهای مختلفی مانند فشارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی برای محدود کردن نفوذ منطقه‌ای ایران و تضعیف جایگاه آن بهره گرفت. در مراحل ابتدایی، سیاست آمریکا بیشتر بر تضعیف موقعیت ایران و سوق دادن آن به سمت تعامل یا سازش با واشینگتن متمرکز بود. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران نیز تلاش می‌کرد با ایستادگی در برابر این سیاست‌ها، آن‌ها را ناکام بگذارد. استمرار این رویکرد از سوی ایران به حفظ بقای سیاسی نظام و کسب نوعی موفقیت راهبردی انجامید. با گذشت زمان و افزایش نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی، تقابل‌ها از سوی آمریکا شدت بیشتری گرفت و برخی سیاستمداران آمریکایی به دنبال تغییر بنیادین در ساختار یا رفتار سیاسی ایران برآمدند. در حالی که پیش‌تر ایران از سوی رئیس‌جمهور وقت آمریکا «جزیره ثبات» در منطقه توصیف شده بود، در دوره‌های بعدی برخی رؤسای جمهور آمریکا این کشور را در قالب «محور شرارت» یا عامل بی‌ثباتی منطقه معرفی کردند.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، ص10-11 و 18.</ref>

در دهه‌های گذشته، ایالات متحده آمریکا در مواجهه با ایران از الگویی در سیاست خارجی بهره برده که در ادبیات روابط بین‌الملل با عنوان «بازی جوجه» (به انگلیسی: Game of Chicken) شناخته می‌شود. در این الگو، دو طرف با افزایش تدریجی سطح تنش و فشار، یکدیگر را تا آستانه درگیری نظامی پیش می‌برند تا طرف مقابل را وادار به عقب‌نشینی و پذیرش خواسته‌های خود کنند. در چنین شرایطی، اگر یکی از طرفین در برابر فشارها تسلیم نشود، احتمال بروز درگیری یا جنگ افزایش می‌یابد. در این چارچوب، ایجاد فضای تهدید و تخاصم به‌منظور القای ترس و واداشتن رقیب به پذیرش مطالبات سیاسی یا امنیتی صورت می‌گیرد. این رویکرد در قبال ایران نیز به کار گرفته شد و آمریکا با اعمال فشارهای گوناگون تلاش کرد شروط مورد نظر خود را بر ایران تحمیل کند. با این حال، مقاومت ایران در برابر این فشارها موجب شد که این تقابل در برخی مقاطع به سطوحی از تنش آشکار و حتی رویارویی نظامی نزدیک شود.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، ص14-16.</ref>

یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری این تقابل، مفهوم «استثناگرایی آمریکایی» در اندیشه سیاسی برخی دولتمردان ایالات متحده است. بر اساس این دیدگاه، آمریکا کشوری برتر و دارای مأموریتی ویژه برای حفظ صلح و نظم جهانی تلقی می‌شود. در چنین چارچوبی، ایالات متحده خود را محق می‌داند که در برابر هر آنچه تهدیدی برای نظم مورد نظرش تلقی می‌کند، حتی اگر مستقیماً امنیت این کشور را تهدید نکند، مداخله یا اقدام کند. این نگرش که در برخی تحلیل‌ها نوعی استعمارگرایی نوین نیز دانسته می‌شود، در سیاست خارجی آمریکا بازتاب یافته است. در سوی دیگر، در گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی ایران نیز نوعی تأکید بر استقلال و نفی دخالت خارجی دیده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که ایران از سوی بسیاری از سیاستمدارانش کشوری مستقل و متمایز در نظام بین‌الملل معرفی می‌شود. بر همین اساس، یکی از اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی مقابله با سلطه‌جویی قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه سیاست‌های ایالات متحده و همین‌طور «صدور انقلاب» تعریف شده است.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، ص17-18.</ref>

در ادامه این روند، چالش‌های متعددی میان ایران و ایالات متحده شکل گرفت که از مهم‌ترین آن‌ها مسئله برنامه هسته‌ای ایران بود. این موضوع به یکی از محورهای اصلی اختلاف میان دو کشور تبدیل شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری اجماعی بین‌المللی علیه ایران، با نقش‌آفرینی و رهبری آمریکا، گردید. نتیجه این روند، اعمال مجموعه‌ای از تحریم‌های گسترده اقتصادی، سیاسی و حتی نظامی از سوی آمریکا و برخی کشورهای اروپایی علیه ایران بود.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، ص19.</ref> در برابر این فشارها، جمهوری اسلامی ایران رویکردی مبتنی بر «صبر راهبردی» اتخاذ کرد؛ به این معنا که از یک سو تلاش شد آثار تحریم‌ها با تدابیر داخلی کاهش یابد و از سوی دیگر، در برابر تهدیدها بر امکان پاسخ در زمان مقتضی تأکید شد.<ref>ذوالفقاری و احمدی‌نژاد، «استراتژی چهار دهه تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی جمهوری اسلامی ایران، ص22-25.</ref>

=== اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ ===

{{اصلی|اعتراضات دی ۱۴۰۴}}

[[ایران]] در دی ماه ۱۴۰۴ش شاهد [[اعتراضات دی ۱۴۰۴|اعتراضاتی]] وسیع در شهرهای مختلف بود. این اعتراضات از روز یکشنبه [[۷ دی|هفتم دی]] ۱۴۰۴ش و همزمان با افزایش ناگهانی قیمت سکه و دلار کلید خورد.<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> تجمع‌های اعتراضی از بازار [[تهران]] آغاز شد.<ref>«[https://www.isna.ir/news/1404100704554/تجمع-جمعی-از-کسبه-پاساژ-علاءالدین-در-اعتراض-به-بی-ثباتی-قیمت تجمع جمعی از کسبه پاساژ علاءالدین در اعتراض به بی‌ثباتی قیمت ارز]»، خبرگزاری ایسنا.</ref> در روزهای بعد دامنهٔ اعتراضات به مناطق دیگر کشیده شد.<ref>«[https://farsnews.ir/tehran/1767475079426048879/گزارش-میدانی-خبرنگاران-فارس-از-تحرکات-شب-۱۳-دی-در-تهران-و-شهرستان-ها گزارش میدانی خبرنگاران فارس از تحرکات شب ۱۳ دی در تهران و شهرستان‌ها]» خبرگزاری فارس.</ref><ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اعتراضات در روزهای بعد با خشونت بیشتری همراه بود و به کشته‌شدن تعدادی از مردم و نیروهای انتظامی انجامید. هرچند منابع رسمی عامل این کشتار را عوامل تروریستی و اغتشاشگران دانستند؛<ref>«[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی]»، خبرگزاری ایرنا.</ref> اما در روزهای بعد، رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی، مسئولیت این کشتار را متوجه نیروهای نظامی و امنیتی کردند. در ادامه جریان ناآرامی‌ها، در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با انتشار فراخوان‌هایی از سوی [[رضا پهلوی]] و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی اعتراضات به اغتشاشات وسیع مبدل شد.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref>

وقایع دی ۱۴۰۴ش با پیامدهایی در حوزهٔ روابط دولت و جامعه<ref>[https://www.irna.ir/news/86049168/روند-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-شیب-نزول-و-صعود-و-پراکندگی «روند اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴؛ شیب نزول و صعود و پراکندگی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و ایجاد نگرانی امنیتی از تکرار این واقعه همراه شد.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/943700/ناگفته-هایی-از-پشت-پرده-حوادث-دی-ماه-فقدان-عدالت-یا-بحران-معیشت ناگفته‌هایی از پشت‌پرده حوادث دی‌ماه؛ فقدان عدالت یا بحران معیشت؟]»، وب‌سایت فرارو.</ref> انتشار آمارهای غیررسمی و غیرواقعی از کشتگان این حوادث از سوی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، با اتهام‌هایی به نیروهای امنیتی و نظامی همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/27/iran-protests-why-are-the-death-tolls-so-different چرا آمار جان‌باختگان از خیابان تا سردخانه و پزشکی قانونی متفاوت است؟]»، یورونیوز.</ref> این موضوع دستاویزی برای درخواست‌ها از نیروهای خارجی برای کمک به معترضان بود. ادعایی که بعدها از سوی سیاستمداران کشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا همراه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/01/26/sazegara-three-military-options-for-handling-the-iranian-issue-are-on-trumps-table سه گزینه نظامی روی میز ترامپ]»، خبرگزاری یورونیوز</ref> رضا پهلوی، نیز به عنوان یکی از طرفداران سقوط حکومت جمهوری اسلامی در ایران، از دونالد ترامپ خواسته تا حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط حکومت میسر گردد.<ref>"[https://www.politico.com/news/2026/01/16/pahlavi-iran-trump-strikes-00733657 Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes]", politico news.</ref> در چنین شرایطی که برخی پژوهشگران، حکومت ایران را در وضعیتی شکننده ترسیم کرده‌اند،<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive How much longer can Iran’s Islamic Republic survive?]»، new statesman.</ref> ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، مدعی شد که قصد دارد به بهانه آنچه که «سرکوب خونین اعتراضات در ایران» می‌خواند، اقداماتی در راستای تغییر حکومت از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی را پیش بگیرد.<ref>«[https://www.newstatesman.com/international-politics/2026/01/how-much-longer-can-irans-islamic-republic-survive ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند]»، دویچه وله.</ref> در ۲۶ دی، ترامپ خطاب به مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». سفیر ایران در سازمان ملل، به این ادعا واکنش نشان داد و آن را دخالت در امور داخلی کشورها و ایجاد خشونت بر علیه دولت‌ها دانست. کمی بعد [[روسیه]] نیز این دخالت را محکوم کرد.<ref name=":132">"[https://www.reuters.com/world/china/iranian-mp-warns-greater-unrest-urging-government-address-grievances-2026-01-13/ Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way]'". Reuters.</ref><ref group="دیدگاه">بحث اعتراضات و اغتشاشات را می‌شود کوتاه‌تر کرد. چون هر کدام مقاله مستقل دارد.</ref>

=== مذاکرات ایران و آمریکا<ref group="دیدگاه">شک مذاکرات/ شاید دقیقتر برنامه هسته ای ایران یکی از زمینه‌های جنگ است</ref> ===

{{اصلی|مذاکرات ایران و آمریکا}}

در ۱۷ بهمن، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت [[عمان]]، آغاز کرد. دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای در [[ژنو]] برگزار شود.<ref name=":5">"[https://www.axios.com/2026/02/14/iran-nuclear-trump-geneva-us U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva]", Axios.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138915/لشگرکشی-آمریکایی-ها-به-منطقه-شدت-گرفت لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد ترامپ ایران را حامی تروریست و در تلاش برای ساخت [[سلاح هسته‌ای]] خواند و از توسعه [[برنامه موشکی ایران]] برای هدف قرارد دادن کشورهای اروپایی و آمریکا سخن گفت.<ref>"[https://www.ft.com/content/9194e1f5-d191-414a-ab9f-e271a32b8b78 Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union]", Financial Times..</ref> با این همه ایران همواره بر موضع خود اصرار داشت. رئیس‌جمهور ایران، [[مسعود پزشکیان]] نیز در پیامی اعلام کرد که تسلیم زیاده‌خواهی آمریکا نخواهد شد.<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> یک روز پیش از آغاز جنگ، دومین دور مذاکرات به پایان رسید و در میانه آن ادوات نظامی بیشتری از آمریکا به ایران منتقل شد. در این میان، سفرهای ناگهانی و تحرکات نظامی آمریکا توسط تحلیل‌گران به حمله قریب‌الوقوع در منطقه اشاره داشت.<ref>«[[لشگرکشی آمریکایی‌ها به منطقه شدت گرفت]]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> یک روز قبل از آغاز حملات، ترامپ رسماً اعلام کرد که می‌خواهد با ایران به توافق برسد اما ایران آنچه او می‌خواهد را در مذاکرات تکرار نمی‌کند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138958/ترامپ-می-خواهم-با-ایران-به-توافق-برسم ترامپ: می‌خواهم با ایران به توافق برسم]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> مقام‌های آمریکایی و اروپایی نیز تأیید کردند که واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های [[غنی‌سازی اورانیوم]]، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ [[موشک‌های بالستیک ایران]]، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند [[حماس]]، [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] و [[حوثی‌ها]]. پاسخ اولیه ایران، مخالفت با این ادعاها بود. [[مهدی محمدی]]، مشاور ارشد [[محمدباقر قالیباف]]، در مصاحبه‌ای تلویزیونی گفت که شرایط واشینگتن برای ایران قابل قبول نیست و اساساً تسلیم شدن ایران است. این به معنای خلع سلاح ایران است تا هر زمانی که بخواهند به ایران حمله کنند.<ref>"[https://www.nytimes.com/2026/01/28/us/politics/trump-iran-armada.html Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands]". The New York Times.</ref><ref group="دیدگاه">این مطلب را هم می‌شود تلخیص کرد و به مقاله مذاکرات ایران و آمریکا لینک کرد</ref>

=== انتقال تجهیزات نظامی<ref group="دیدگاه">این زمینه جنگ نیست. یک مرحله‌ای از پروسه جنگ است</ref> ===

در ۳ بهمن ۱۴۰۴، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن را عازم [[خاورمیانه]] است.<ref>"[https://www.theguardian.com/world/2026/jan/23/trump-says-us-armada-heading-middle-east-iran-death-toll Trump says US ‘armada’ heading to Middle East]", The Guardian</ref> در همان روز یک پهپاد آمریکایی در [[تنگه هرمز]] مفقود شد. خبرگزاری‌ها در خصوص اینکه چه اتفاقی برای این پهپاد افتاد، سخنی نگفتند. برخی رسانه‌ها گمانه‌زنی کردند که این پهپاد با عملیات الکترونیکی ایران ساقط شده است.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138906/ایران-پهپاد-۲۲۰-میلیون-دلاری-آمریکا-را-در-تنگه-هرمز-زد ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> در روزهای بعد و در میانه مذاکرات، ترامپ دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد و اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».<ref>"[https://www.bbc.com/news/articles/c8egwywkkd1o Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen.]'", BBC</ref> در ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، یک فروند پهپاد شناسایی شاهد ۱۳۹ ایرانی در نزدیکی دریای عرب، توسط F35 آمریکایی ساقط شد. ادعا شده بود این پهپاد بسیار به ناو هواپیمابر آمریکایی نزدیک شده بود.<ref>«[https://fararu.com/fa/news/946347/جزئیات-سرنگونی-پهپاد-ایرانی-که-به-ناو-آمریکا-نزدیک-شد جزئیات سرنگونی پهپاد ایرانی که به ناو آمریکا نزدیک شد]»، فرارو.</ref> یک روز به آغاز تجاوز آمریکا به خاک ایران، پایگاه العدید قطر، از نیروها و ادوات نظامی آمریکایی تخلیه شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138926/آمریکا-از-پایگاه-العدید-قطر-فرار-کردند-عکس آمریکا از پایگاه العدید قطر فرار کردند]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

در مقابل، نیروهای نظامی ایرانی نیز بارها اقدام به انتقال تجهیزات نظامی از کشورهای هم‌پیمان همچون روسیه و چین کرد. گزارش‌های خبری از چندین پرواز سنگین نظامی به فرودگاه‌های مختلف ایران داشتند.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/02/24/iran-agreement-with-china-for-the-purchase-of-hypersonic-anti-ship-missiles رویترز: ایران در آستانه نهایی کردن توافق خرید موشک‌های ضدکشتی مافوق‌صوت از چین است]»، یورونیوز.</ref> در برخی رسانه‌ها از انتقال تجهیزات جنگ الکترونیک از چین خبر دادند که در منطقه جنوبی ایران مستقر شد و توان ایجاد پارازیت بر روی رادارهای هواپیماهای رادارگریز و پهپادها را داشت.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/138906/ایران-پهپاد-۲۲۰-میلیون-دلاری-آمریکا-را-در-تنگه-هرمز-زد ایران پهپاد ۲۲۰ میلیون دلاری آمریکا را در تنگه هرمز زد؟]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> همچنین منابع از انتقال سامانه‌های پدافند هوایی همچون اس ۳۰۰ و اس ۴۰۰ و جنگنده‌هایی از نسل سوخو به ایران خبر می‌دادند.<ref>«[https://www.armanmeli.ir/fa/news/1183377/انتقال-گسترده-تجهیزات-نظامی-روسیه-به-ایران انتقال گسترده تجهیزات نظامی روسیه به ایران]»، خبرگزاری آرمان ملی.</ref> به گفته منابع تحلیلی، این اقدامات از سوی ایران، برای آمادگی بیشتر در حملاتی همچون جنگ ۱۲ روزه بود.<ref>«[https://parsi.euronews.com/2026/02/24/iran-agreement-with-china-for-the-purchase-of-hypersonic-anti-ship-missiles رویترز: ایران در آستانه نهایی کردن توافق خرید موشک‌های ضدکشتی مافوق‌صوت از چین است]»، یورونیوز.</ref>

حملات اسفند ۱۴۰۴ آمریکا و اسرائیل به ایران، که در ایران با عنوان جنگ رمضان شناخته می‌شود، از روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. این حملات از سوی ایالات متحده آمریکا و دولت اسرائیل با تجاوز به خاک ایران و موشک‌باران شهرها و مناطق نظامی ایران آغاز شد. نام عملیاتی این اقدام از سوی ارتش آمریکا، خشم حماسی نامیده شد.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù…-حماسی%C2»-علیه-جمهوری-اسلامی-را-منتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref> در اسرائیل، نام عملیات شیر یهودا نامگذاری شد. رسانه‌هایی همچون سی‌ان‌ان تحلیل کردند که این نامگذرای برای مقابله با روایت فتح خیبر در دیدگاه شیعیان است.<ref>«[https://farsicnn.com/tlg-45330/ رسانه اسرائیلی: عملیات احتمالی علیه تهران «شیر یهودا» نام‌گذاری شده است]»، سی‌ان‌ان فارسی.</ref> ایران نیز حملات تلافی‌جویانه خود را با عنوان عملیات «[[وعده صادق ۴]]» آغاز کرد.<ref>«[https://fa.alalam.ir/news/7422283/موج-نوزدهم-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد موج نوزدهم عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری العالم.</ref><ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139049/اطلاعیه-شماره-۲-سپاه-عملیات-وعده-صادق-۴-آغاز-شد اطلاعیه شماره ۲ سپاه: عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

== انواع عملیات‌ها ==

در جنگ رمضان، انواع حملات به مواضع کشورهای درگیر انجام گرفته است. برخی از حملات، به صورت ترورهای هدفمند و برخی به صورت حمله به متحدان نظامی و امنیتی. بیشتر حملات به صورت هوایی شکل گرفت و در آنها از جنگنده، پهپاد و موشک استفاده می‌شد. در مقابله با حملات هوایی نیز پدافندهای کشورهای درگیر، سعی در خنثی‌سازی حملات داشتند.

=== حمله به متحدان ===

در جریان جنگ، گزارش‌هایی از هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های نظامی و امنیتی کشورهای منطقه که به‌عنوان میزبان نیروهای ایالات متحده شناخته می‌شوند منتشر شد. از جمله به حملات به شبکه‌های راداری در امارات، دبی، بحرین و عمان اشاره شده است. این اقدامات در چارچوب تلاش برای تضعیف سامانه‌های دفاعی و پشتیبانی متحدان منطقه‌ای آمریکا توصیف شده است. همچنین گفته می‌شود که گروه‌های همسو با ایران در عراق، لبنان، یمن و پاکستان نیز وارد درگیری شده و علیه منافع آمریکا در منطقه اقداماتی انجام داده‌اند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AF چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، نیروهای ایرانی اعلام کردند که تمام کشورهایی که از خاک آنها، به ایران حمله شده است را هدفی مشروع برای پاسخ می‌داند. در مرحله اول، حملات به پایگاه‌های آمریکایی در خاک کشورهایی بود که از آنجا، به ایران حمله شده بود. در این میان کشورهای عربی در منطقه که عموماً پایگاه‌های آمریکایی را پشتیبانی می‌کردند، هدف حملات قرار گرفتند. مقامات ایرانی تأکید کردند که چون دسترسی به خاک آمریکا برای نیروهای ایرانی میسر نیست، پایگاه‌ها و منافع آمریکا هدفی مشروع برای ایران تلقی می‌شوند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529732/عراقچی-پایگاه-های-آمریکا-در-منطقه-هدف-مشروع-ماست عراقچی: پایگاه‌های آمریکا در منطقه هدف مشروع ماست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530681/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF کشورهای میزبان پایگاه‌های آمریکایی هدف مشروع ایران هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در مقابل، آمریکا و اسرائیل نیز به نیروهای هم‌پیمان با ایران در منطقه حمله نظامی کرد. این حملات بر علیه مواضع نیروهای مقاومت اسلامی در عراق<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528923/حمله-مشترک-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی-به-مقر-حشد-شعبی-در-القائم-عراق حمله مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی به مقر حشد شعبی در القائم عراق]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> یا لبنان بود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3528947/ادامه-حملات-اسرائیل-به-لبنان-دولت-سلام-درخواست-جلسه-اضطراری-کرد ادامه حملات اسرائیل به لبنان/ دولت سلام درخواست جلسه اضطراری کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

با تجربه نیروهای ایرانی در زمینه ترورهای هدفمند اسرائیل بر علیه فرماندهان نظامی ایران، در ایران برای مقابله با این پیامد و حل خلا فرماندهی، برای هر کدام از فرماندهان جنگی، تا چهار نفر جانشین تعیین شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530549/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%A7-4-%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA برای هر فرمانده تا 4 جانشین انتخاب شده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در میانه جنگ، برخی از نظامیان به صورت هدفمند مورد حمله قرار گرفتند. در کشورهای عربی، برخی از پایگاه‌ها تخلیه و نیروها در هتل‌ها مستقر شده بودند. از همین رو نیروهای نظامی ایران، برخی از هتل‌ها را به قصد جان نیروهای نظامی، هدف قرار دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529712/اعتراف-رسمی-آمریکا-به-پنهان-شدن-نظامیانش-در-هتل-ها اعتراف رسمی آمریکا به پنهان‌شدن نظامیانش در هتل‌ها]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در جریان جنگ حملاتی به برخی مراکز خدماتی و عمومی در ایران از جمله بیمارستان‌ها، مدارس، کلانتری‌ها و پایگاه‌های بسیج صورت گرفته است. این حملات با هدف ایجاد هراس عمومی و برهم زدن ثبات اجتماعی توصیف شده‌اند. در مقابل، به اقدام‌های دولت برای تأمین کالاهای اساسی و مدیریت شرایط جنگی اشاره شده که به کاهش نگرانی‌های عمومی و جلوگیری از نارضایتی اجتماعی نسبت داده می‌شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AF چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در روز چهارم جنگ، ایران رسما از بسته شدن تنگه هرمز خبر داد و تهدید کرد هیچ شناوری حق عبور از این تنگه را نداشته و در صورت تخطی، مورد حمله قرار خواهد گرفت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529749/%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%AA%DA%A9%D8%B4-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%B1%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF تنگه هرمز بسته است/ عبور نفتکش‌ها با پاسخ قاطع روبه‌رو می‌شود]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در میانه عملیات‌های انجام شده در جریان جنگ رمضان، برخی حملات به صورت ساختارشکنانه انجام می‌شد. اینگونه عملیات‌ها عموماً با عنوان «پرچم دروغین» برای متوجه کردن هزینه بیشتر به یکی از طرفین درگیری انجام می‌شد. حمله به پالایشگاه آرامکو در عربستان، یکی از این موارد بود. با وجود آنکه عربستان یکی از همپیمانان آمریکا در جنگ رمضان شناخته می‌شد و چندین پایگاه آمریکایی در خاک آن کشور، هدف حملات نیروهای ایرانی قرار گرفت، اما حمله به منافع زیرساختی کشورها در بانک اهداف ایران قرار نداشت. از همین رو، پس از حمله به این پالایشگاه در روز سوم جنگ، رسانه‌های ایرانی این عملیات را از سوی اسرائیل، برای ایجاد اختلال بیشتر در روند روابط کشورهای منطقه عنوان کرد و آن را یک عملیات پرچم دروغین معرفی نمود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529666/منبع-آگاه-خبر-داد-حمله-اسرائیل-به-آرامکو-با-پرچم-دروغین منبع آگاه خبر داد: حمله اسرائیل به آرامکو با «پرچم دروغین»]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

چهار روز پس از آغاز حملات به ایران و در پی احتمال حملات سایبری، پلیس فتای ایران، اخطارها و هشدارهایی را صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530366/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1%DB%8C هشدار افتا نسبت به رخدادهای مشکوک سایبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در روز چهارم جنگ، جبهه پشتیبانی سایبری در پیامی اعلام کرد که حملات سایبری بر علیه زیرساخت های ارتباطات نظامی و دولتی اسرائیل انجام خواهد داد. این گروه مدعی شد که در اثر این حمله، تمامی ارتباطات نظامی، دولتی و خصوصی مختل شده و تمام داده‌ها و اسناد آن‌ها نابود شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530140/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C حمله سایبری به زیرساخت‌های ارتباطات نظامی و دولتی رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین گروه حنظله نیز اقدام به هک زیرساخت‌های اسرائیل و انتشار اطلاعات مرتبط با نظامیان و شهروندان اسرائیلی اقدام کرد. این گروه در روز چهارم جنگ مدعی شد که شرکت ملی نفت شارجه را هک کرده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529785/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%AC%D9%87-%D9%87%DA%A9-%D8%B4%D8%AF شرکت نفتی شارجه هک شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

یکی از محورهای اصلی جنگ تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد هراس اجتماعی معرفی شده است. در مقابل، حضور عمومی مردم و آنچه «تاب‌آوری اجتماعی» خوانده شده، به‌عنوان عاملی در ناکام ماندن این راهبردها توصیف شده است. همچنین بر نقش پیشینه تاریخی و فرهنگی جامعه ایران در تقویت این تاب‌آوری تأکید شده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529733/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%AF چرا معادلات راهبردی جنگ اخیر دستخوش تغییرات شد؟]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

=== در ایران ===

مقامات ایرانی از اینکه در طول حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متحمل تلفات انسانی شدند سخن گفتند ولی آن را در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اندک دانستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> با وجود آنکه تا ساعات پایانی روز ۹ اسفند، رسانه‌های ایرانی از زنده بودن رهبر جمهور اسلامی خبر می‌دادند،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528055/رهبر-انقلاب-استوار-و-محکم-در-حال-فرماندهی-میدان-هستند رهبر انقلاب استوار و محکم در حال فرماندهی میدان هستند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در صبح روز ۱۰ اسفند تأیید شد که تعدادی از مسئولان بلندمرتبه ایرانی به صورت هدفمند، ترور شدند. در این میان، رسانه‌ها [[شهادت سیدعلی خامنه‌ای]] [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]]، به همراه دختر، داماد، عروس و نوه‌اش را تأیید کردند.<ref name="BBC death">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref> از دیگر افرادی ترور موفق آنها از سوی جمهوری اسلامی ایران تأیید شد، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

* [[سید عبدالرحیم موسوی]] - رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* [[محمد پاکپور]] - فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* [[علی شمخانی]] - مشاور [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* [[عزیز نصیرزاده]] - [[وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح|وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* [[محمد باصری]] - از مسئولان [[وزارت اطلاعات]]<ref name=":10">https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود</ref>

* [[غلامرضا رضائیان]] - رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا]]<ref>{{یادکرد خبر|تاریخ=۱ مارس ۲۰۲۶|عنوان=» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید|پیوند=https://fa.abna24.com/news/1786801/غلامرضا-رضاییان-رئیس-سازمان-اطلاعات-فراجا-به-شهادت-رسید|ناشر=ابنا۲۴}}</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* [[حسین جبل‌عاملیان]] - رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>

* [[صالح اسدی]] - رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* [[محمد شیرازی]] - رئیس دفتر فرمانده کل قوا<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

در پی حمله موشکی آمریکا به کاخ دادگستری تهران در نزدیکی [[کاخ گلستان]]، این کاخ که به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شده است، متحمل آسیب‌هایی شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk Day 3 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> در همین حملات، به ساختمان رادیو تهران و [[مسجد ارگ]] آسیب وارد شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528878/ماجرای-حمله-به-رادیو-و-تعطیلی-مراسم-مسجد-ارک-حال-حاج-منصور-ارضی-خوب ماجرای حمله به رادیو و تعطیلی مراسم مسجد ارک/ حال حاج منصور ارضی خوب]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان از تخریب تعدادی از بناهای شاخص تاریخی سنندج، از جمله بنای ملک تجار، امامزاده پیر عمر، منزل متوسل، منزل مجتهدی و منزل امین الاسلام در پی حملات به استان خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538347/تخریب-بناهای-شاخص-تاریخی-سنندج تخریب بناهای شاخص تاریخی سنندج]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین حملاتی به حریم قلعه فلک‌الافلاک در خرم‌آباد باعث آسیب به این بنا و همچنین چندین بنای تاریخی دیگر در این شهر شد. گفته شده است که بنای تاریخی «سربازخانه شماره ۲»، «سربازخانه شماره ۱»، ساختمان «باشگاه افسران»، ساختمان «دژبانی (هنگ)» و خانه تاریخی «قاضی» یا «آخوند ابو» دچار آسیب‌های جدی شده و همچنین دو موزه مستقر در قلعه دچار خسارت شدند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3537455/حمله-آمریکایی-ـ-صهیونی-به-حریم-فلک-الافلاک-تخریب-یک-بنای-ثبت-ملی حمله آمریکایی ـ صهیونی به حریم فلک‌الافلاک؛ تخریب یک بنای ثبت ملی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> در روزهای بعد، خبرهایی از آسیب به کاخ چهل‌ستون و چند مسجد تاریخی در اصفهان منتشر شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3536508/حمله-پهپادی-رژیم-صهیونیستی-به-آثار-تاریخی-اصفهان-جنایت-جنگی-است حمله پهپادی رژیم صهیونیستی به آثار تاریخی اصفهان جنایت جنگی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

همچنین تلفاتی نیز در کشورهای دیگر همچون لبنان به ثبت رسیده است. وزیر بهداشت لبنان در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در حملات اسرائیل در دو روز ابتدایی جنگ، دست‌کم ۵۰ تبعه لبنانی کشته و ۳۳۵ نفر زخمی شدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>

=== در کشورهای مهاجم ===

در جریان حملات تلافی‌جویان و دفاعی جمهوری اسلامی ایران، تلفات و خساراتی به نیروهای مهاجم آمریکایی و اسرائیلی، پایگاه‌های منطقه‌ای آمریکا و پایگاه‌ها و مناطق اقتصادی، زیرساختی و نظامی اسرائیل وارد شد. در روزهای ابتدایی جنگ، رسانه‌های رسمی آمریکایی، حجم تلفات و خسارات خود را حداقلی توصیف کردند.<ref>«[https://www.independentpersian.com/tv/ایندیپندنت-فارسی/سنتکام-جزئیات-عملیات-%C2«Ø®Ø´Ù…-حماسی%C2»-علیه-جمهوری-اسلامی-را-منتشر-کرد-ZDeaoC5k سنتکام جزئیات عملیات «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی را منتشر کرد]»، ایندیپندنت فارسی.</ref>

|حمله پهپادی ایران به امارات متحده عربی

|<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

| rowspan="4" |۱۰ اسفند

|<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

|<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528634/هلاکت-دست-کم-10-صهیونیست-در-حمله-موشکی-ایران-به-بیت-شمش هلاکت دست کم 10 صهیونیست در حمله موشکی ایران به بیت شمش]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

|-

|اصابت موشک به اورشلیم

|<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

|-

| rowspan="2" |۱۱ اسفند

|حمله پهپادی به کویت

|<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>

|حمله به بئرالسبع

|<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529389/حمله-موشکی-ایران-به-بئرالسبع-17-زخمی-بر-جا-گذاشت حمله موشکی ایران به بئرالسبع 17 زخمی بر جا گذاشت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

|<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529793/%D9%87%D9%84%D8%A7%DA%A9%D8%AA-40-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A8%DB%8C هلاکت 40 تروریست آمریکایی در دبی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

|حمله پهپادی به زیرساخت‌های انرژی بحرین

|ستره

|<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref>

| rowspan="2" |<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538257/سی-بی-اس-خبر-رسمی-سپاه-درباره-تلفات-سنگین-آمریکا-در-کویت-را-تایید-کرد سی‌بی‌اس خبر رسمی سپاه درباره تلفات سنگین آمریکا در کویت را تأیید کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

|<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538961/سنتکام-از-وقوع-آتش-سوزی-در-ناو-هواپیمابر-فورد-خبر-داد سنتکام از وقوع آتش‌سوزی در ناو هواپیمابر فورد خبر داد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

|<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528781/اصابت-موشک-های-سپاه-به-سه-نفتکش-متخلف-آمریکایی-و-انگلیسی اصابت موشک‌های سپاه به سه نفتکش متخلف آمریکایی و انگلیسی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

تصاویر ماهواره‌ای تأیید کرده‌اند که تعداد زیادی از نقاط پایگاه‌های آمریکایی توسط موشک‌ها و پهپادهای ایرانی هدف حمله قرار گرفته و متحمل آسیب شده‌اند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538280/تصاویر-ماهواره-ای-از-قبل-و-بعد-اهداف-منهدهم-شده-دشمن-توسط-ایران تصاویر ماهواره ای از قبل و بعد اهداف منهدهم شده دشمن توسط ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> عکس‌های ماهواری بعداً تأیید کردند که بسیاری از رادارهای پایگاه‌های آمریکایی هدف حملات ایران قرار گرفته و منهدم شده‌اند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537270/تجهیزات-حیاتی-ارتباطی-و-ماهواره-ای-آمریکا-در-پایگاه-العدید-منهدم-شد تجهیزات حیاتی ارتباطی و ماهواره‌ای آمریکا در پایگاه العدید منهدم شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

سپاه پاسداران در اطلاعیه‌ای مدعی شد که تلاش‌های ۷۰ ساله آمریکا در منطقه، تا روز یازدهم جنگ از بین رفته است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537517/اجرای-موج-36-عملیات-وعده-صادق-4-در-شب-شهادت-امام-علی-ع اجرای موج 36 عملیات وعده صادق 4 در شب شهادت امام علی(ع)]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

== واکنش ==

=== ایران ===

* رضا پهلوی با فراخوانی خطاب به مردم ایران، از فروپاشی زودهنگام جمهوری اسلامی سخن گفت. او همچنین اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد و از ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.<ref>{{Cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202602282261|title=Prince

Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets|date=28 February 2026|website=[[Iran International]]|accessdate=28 February 2026}}</ref> دختر او نور پهلوی نیز در توئیتی از ترامپ بابت حملاتش به ایران تشکر کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139068/نور-پهلوی-از-جنایت-ترامپ-علیه-ایران-حمایت-کرد-عکس نور پهلوی از جنایت ترامپ علیه ایران حمایت کرد!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

* در پی حمله به مدرسه میناب و کشته شدن ده‌ها دانش‌آموز دختر، موجی از ابراز همدردی‌ها در ایران شکل گرفت. بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی این اقدام را محکوم کردند و پیام‌های تسلیت صادر شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139069/حمله-آمریکا-و-اسرائیل-به-دبستان-دخترانه-در-میناب حمله وحشیانه آمریکا و اسرائیل به دبستان دخترانه در میناب؛ سران کشور واکنش نشان دادند]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> همچنین مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری نیز بیانیه‌ای در محکومیت این حمله صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528032/بیانیه-مرجع-ملی-کنوانسیون-حقوق-کودک-وزارت-دادگستری بیانیه مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک وزارت دادگستری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* بسیاری از نهادهای رسمی در ایران، این حملات را محکوم کردند. جمعیت هلال احمر و کمیته ملی حقوق بشر دوستانه جمهوری اسلامی ایران از جمله این نهادها بودند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527948/بیانیه-کمیته-ملی-حقوق-بشردوستانه-در-محکومیت-حملات-غیرقانونی-به-ایران بیانیه کمیته ملی حقوق بشردوستانه در محکومیت حملات غیرقانونی به ایران]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* نمایندگی ایران در وین در نامه‌ای به رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواستار برگزاری نشست فوق‌العاده فوری شورای حکام شد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527904/درخواست-ایران-برای-برگزاری-فوری-جلسه-شورای-حکام درخواست ایران برای برگزاری فوری جلسه شورای حکام]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> سازمان انرژی اتمی ایران نیز در نامه‌ای خطاب به رافائل گروسی، از حملات مجدد به سایت‌های هسته‌ای ایران خبر داد و آن را خلاف قوانین بین‌المللی دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529697/نامه-ایران-به-گروسی-درباره-حمله-جدید-آمریکا-و-اسرائیل-به-تاسیسات-نطنز نامه ایران به گروسی درباره حمله جدید آمریکا و اسرائیل به تأسیسات نطنز]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* بر اساس ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی، در برخی از نقاط ایران، شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، ابراز شادی می‌کردند.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref> این اقدام توسط برخی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز تکرار یا مورد حمایت قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602284411|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran|نشانی=https://www.iranintl.com/en/202602282323|وبگاه=www.iranintl.com|تاریخ=2026-02-28|بازبینی=2026-03-01|کد زبان=en}}</ref>

* برخی مراجع تقلید شیعه از جمله حسین نوری همدانی و ناصر مکارم شیرازی، حکم انتقام خون سید علی خامنه‌ای را صادر کردند. مکارم شیرازی در پیامی اعلام نمود: «بر هر مسلمانی واجب است که شر این جنایتکاران را ریشه‌کن نماید».<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> مولوی واحدبخش شنبه‌زهی، از علمای اهل سنت سیستان و بلوچستان، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اسلامی، حکم جهاد صادر کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/media/1404/12/20/3537741/حکم-جهاد-مولوی-واحدبخش-شنبه-زهی حکم جهاد مولوی واحدبخش شنبه‌زهی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* مسعود پزشکیان در پیامی ویدیوئی، اعلام کرد که اگر کشورهای منطقه، در حمله آمریکا و اسرائیل به خاک ایران اقدامی ننمایند و از پایگاه‌های آمریکا در آن کشور حمله‌ای شکل نگیرد، پاسخ متقابل ایران به آن کشور انجام نخواهد شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref>

=== آمریکا ===

* در روز هفتم جنگ، برخی از دولت‌مردان آمریکا در خصوص هزینه بالای جنگ برای آمریکا و همچنین اتمام مهمات ارتش آمریکا ابراز نگرانی کردند. بعداً وزیر دفاع آمریکا در مصاحبه‌ای اعلام کرد که به اندازه کافی برای ادامه جنگ مهمات در اختیار ارتش آمریکا قرار دارد.<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>

=== اسرائیل ===

=== بین‌المللی ===

** شورای امنیت سازمان ملل در پی یک قطعنامه که به درخواست کشور بحرین مطرح شده بود، حملات ایران به بحرین را محکوم و از ایران خواست تا حملات را متوقف کند. در واکنش به این قطعنامه، ایران آن را فاقد وجاهت قانونی دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3538969/قطعنامه-شورای-امنیت-وجاهت-قانونی-ندارد قطعنامه شورای امنیت وجاهت قانونی ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** دولت‌های عضو سازمان همکاری شانگهای در پیامی، نگرانی عمیق خود را از حملات علیه ایران اعلام کردند و اقدامات صورت گرفته علیه ایران را خلاف تمامیت ارضی ایران و منشور سازمان ملل متحد دانستند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529703/بیانیه-سازمان-همکاری-شانگهای-در-حمایت-از-ایران-و-محکومیت-متجاوزان بیانیه سازمان همکاری شانگهای در حمایت از ایران و محکومیت متجاوزان]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** در روز دوم جنگ، پاپ لئو چهاردهم، با ابراز نگرانی از جنگ پیش گرفته شده در منطقه، درخواست کرد که سریعاً چرخه خشونت پایان یابد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

* اندونزی

** مجلس علمای اندونزی (MUI) ضمن ابراز تأسف از شهادت رهبر انقلاب، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی را محکوم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528735/تسلیت-مجلس-علمای-اندونزی-در-پی-شهادت-مقام-معظم-رهبری تسلیت مجلس علمای اندونزی در پی شهادت مقام معظم رهبری]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** وزیر امور خارجه عمان در ساعات اولیه جنگ، در پیامی از وضعیت پیش‌آمده ابراز تعجب کرد و با اشاره به فعال بودن مذاکرات بین آمریکا و ایران، درخواست پایان سریع جنگ شد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139057/واکنش-وزیر-خارجه-عمان-به-حمله-موشکی-به-ایران-متحیر-هستم واکنش وزیر خارجه عمان به حمله موشکی به ایران: متحیر هستم!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref> او این پیام را در روزهای بعد از طریق رایزنی با کشورهای مختلف پیگیری می‌کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529499/عمان-خواستار-توقف-فوری-حملات-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-شد عمان خواستار توقف فوری حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* چین

** وزیر امور خارجه چین در مصاحبه‌ای اعلام کرد که حملات اسرائیل و آمریکا به خاک ایران غیرقابل قبول است. او همچنین ترور یک رهبر سیاسی در کشوری مستقل را محکوم کرد. وی از سوی دولت چین تقاضای فوری پایان جنگ را اعلام نمود.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> او در جلسه دیگری نیز بر لزوم پایان جنگ تأکید داشت و این جنگ را به نفع هیچ‌کس نمی‌دانست.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref>

** رئیس‌جمهور ترکیه، در سخنرانی اعلام کرد که از حمله به ایران متأسف است. او این حمله از سوی آمریکا را با تحریک نتانیاهو معرفی کرد و از پیامدهای آن ابراز نگرانی کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139082/اردوغان-پشت-ایران-درآمد-از-این-جنایت-عمیقا-متاسف-و-نگران-هستیم اردوغان پشت ایران درآمد؛ از این جنایت عمیقاً متأسف و نگران هستیم]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

** فاتح اربکان فرزند نجم الدین اربکان و رهبر حزب دوباره رفاه در ترکیه، در خصوص حمله به ایران گفت: «این حمله علیه یک فرد نبود، بلکه علیه اراده و مقاومت مستقل جهان اسلام بود. صهیونیسم نه تنها ایران، بلکه ترکیه را نیز هدف قرار می‌دهد».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528559/فاتح-اربکان-با-تسلیت-شهادت-امام-خامنه-ای-اینجرلیک-در-خدمت-اسرائیل-است فاتح اربکان با تسلیت شهادت امام خامنه ای: اینجرلیک در خدمت اسرائیل است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* فرانسه

** رئیس‌جمهور فرانسه در گفتگویی اعلام کرد که از این حملات اطلاعی نداشته و در آن مشارکتی نیز نخواهد کرد.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139112/رئیس-جمهور-فرانسه-نه-از-حملات-به-ایران-مطلع-بودیم-و-نه-نقشی رئیس‌جمهور فرانسه: نه از حملات به ایران مطلع بودیم و نه نقشی داشتیم]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

** فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق در تماس تلفنی با وزیر امور خارجه ایران، حملات آمریکا به ایران و کشتار غیرنظامیان را محکوم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528827/وزیر-خارجه-عراق-شهادت-امام-خامنه-ای-را-تسلیت-گفت وزیر خارجه عراق شهادت امام خامنه‌ای را تسلیت گفت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** شیخ الکعبی، دبیرکل نجباء عراق، در پیامی اعلام کرد که نسبت به تجاوز ترامپ، بی‌تفاوت نخواهد بود و این اقدام را بی‌پاسخ نخواهد گذاشت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3528056/دبیرکل-نجباء-عراق-بینی-ترامپ-به-خاک-مالیده-خواهد-شد دبیرکل نجباء عراق: بینی ترامپ به خاک مالیده خواهد شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> عبدالقادر الکربلائی معاون نظامی جنبش نجباء نیز از ورود خود به نبرد با آمریکا و اسرائیل خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزب‌الله عراق: حمله به پایگاه‌های آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** کتائب حزب‌الله عراق در بیانیه ای اعلام کرد که به زودی حمله به پایگاه‌های آمریکایی را در پاسخ به تجاوزات آمریکایی صهیونیستی به ایران آغاز خواهیم کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزب‌الله عراق: حمله به پایگاه‌های آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** کاظم حبیب الفرطوسی سخنگوی گردان‌های سیدالشهداء عراق از ورود خود به جنگ با آمریکا و رژیم صهیونیستی خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527808/حزب-الله-عراق-حمله-به-پایگاههای-آمریکا-را-آغاز-خواهیم-کرد حزب‌الله عراق: حمله به پایگاه‌های آمریکا را آغاز خواهیم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کُردستان عراق در جلسه‌ای امنیتی در اقلیم کردستان تأکید کرد که به هیچ شیوه‌ای اجازه داده نخواهد شد که خاک اقلیم کُردستان، منشأ تهدید و ارعاب برای جمهوری اسلامی ایران باشد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537405/بارزانی-اجازه-نمی-دهیم-اقلیم-منشاء-تهدیدی-برای-ایران-باشد بارزانی: اجازه نمی‌دهیم اقلیم منشأ تهدیدی برای ایران باشد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* عربستان

** محمد بن سلمان در خصوص ایجاد جنگ در منطقه ابراز نگرانی کرد و از طرف ایرانی خواست تا در زمینه هدف قرار دادن مواضعی در کشور عربستان، خرد به خرج بدهد تا از بالاگرفتن جنگ جلوگیری شود.<ref>"Iran’s busiest airport on fire after massive Israeli bombardment", telegraph.</ref>

** حازم قاسم، سخنگوی جنبش اسلامی فلسطین (حماس) در پیامی ویدیویی ضمن محکومیت شدید حملات رژیم صهیونسیتی و آمریکا علیه ایران، امت اسلامی را به همراهی و حمایت از ایران فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527857/سخنگوی-حماس-هدف-جنگ-با-ایران-تحقق-اسرائیل-بزرگ-است سخنگوی حماس: هدف جنگ با ایران «تحقق اسرائیل بزرگ» است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** گردان‌های القسام، شاخه نظامی جنبش حماس ضمن محکومیت حملات به ایران، در بیانیه‌ای اعلام کرد که کاملاً در کنار مردم ایران حضور دارد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527803/گردان-های-القسام-در-کنار-مردم-ایران-هستیم گردان‌های القسام: در کنار مردم ایران هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** وزیر امور خارجه کره شمالی در پیامی، حمله اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم و آن را «تجاوز غیرقانونی» و «نقض حاکمیت ملی» خواند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref>

** سید عبدالملک بدرالدین الحوثی، رهبر انصارالله یمن، در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران اعلام کرد که برای هرگونه تحولات لازم در آماده‌باش هستیم. او این حملات را در راستای رؤیای صهیونستی اسرائیل بزرگ معرفی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527974/رهبر-انصارالله-یمن-برای-هر-سناریویی-آماده-هستیم رهبر انصارالله یمن: برای هر سناریویی آماده هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** در ساعات ابتدایی حمله آمریکا به ایران، گروهی از معترضان به این حمله در خیابان‌های لندن دست به اعتراضات زدند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139078/اعتراض-گسترده-در-لندن-علیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-ویدیو اعتراض گسترده در لندن علیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

** بر اساس گزارش‌های منتشر شده، بریتانیا در زمینه همکاری نظامی با آمریکا برای حمله به ایران، تردید و تعلل داشته و این موضوع برای ترامپ سخت بوده است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-07-26 Day 8 of Middle East conflict — Trump signals plans to escalate attacks, Iran vows to continue retaliatory strikes]", CNN News.</ref><ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530620/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85 ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** وزارت خارجه امارات متحده عربی در اعتراض به حملات ایران به پایگاه‌های آمریکایی و منافع آمریکا در این کشور، سفارت خود در ایران را تعطیل و دیپلمات‌های خود را به کشور خود فراخواند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528849/امارات-سفارت-خود-در-ایران-را-بست امارات سفارت خود در ایران را بست]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** وزارت امور خارجه در بیانیه‌ای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد و آن را ناقض اصول و هنجارهای اساسی حقوق بین‌الملل خواند. در بخشی از این بیانیه آمده است که واشینگتن و تل‌آویو بار دیگر یک ماجراجویی خطرناک را آغاز کرده‌اند که به سرعت منطقه را به سمت فاجعه انسانی، اقتصادی و احتمالاً رادیولوژیکی سوق می‌دهد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/09/3527741/روسیه-تجاوز-آمریکا-و-اسرائیل-به-ایران-را-محکوم-کرد روسیه تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانه‌های اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران به‌شدت مورد نیاز است.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند|نشانی=https://parsi.euronews.com/my-europe/2026/03/01/eu-foreign-ministers-refuse-to-back-regime-change-in-iran|وبگاه=euronews|تاریخ=2026-03-01|بازبینی=2026-03-02|کد زبان=fa}}</ref>

** فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در خصوص حملات آمریکا و اسرائیل به ایران گفت: «ما هیچ منفعتی در یک جنگ بی‌پایان نداریم و همچنین منفعتی در خدشه وارد شدن به تمامیت ارضی نداریم.»<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/19/3537360/هراس-صدراعظم-آلمان-از-عواقب-ادامه-جنگ-افروزی-آمریکا-و-رژیم-صهیونیستی هراس صدراعظم آلمان از عواقب ادامه جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان، در مصاحبه‌ای اعلام کرد که نیروهای این کشور در حمله به ایران هیچ همکاری نداشته و مشارکتی نخواهند کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529338/آلمان-در-حمله-نظامی-علیه-ایران-مشارکت-نمی-کنیم آلمان: در حمله نظامی علیه ایران مشارکت نمی‌کنیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** جیحون بایراموف وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان در تماس با وزیر خارجه ایران تأکید کرد که استفاده از خاک آذربایجان علیه ایران همسایه و دوست، غیرممکن است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528557/بایراموف-استفاده-از-خاک-جمهوری-آذربایجان-علیه-ایران-غیرممکن-است بایراموف: استفاده از خاک جمهوری آذربایجان علیه ایران غیرممکن است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** دولت اسپانیا در اقدامی رسمی، استفاده از پایگاه‌های این کشور برای حمله به ایران را منع کرد. در پی این واکنش، هواپیماهای آمریکایی، پایگاه‌های این کشور را ترک کردند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529526/خروج-15-هواپیمای-نظامی-آمریکا-از-اسپانیا خروج 15 هواپیمای نظامی آمریکا از اسپانیا]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> بعدها ترامپ از عدم همکاری اسپانیا، ابراز نارضایتی کرد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530620/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85 ترامپ: از انگلیس و اسپانیا در مورد ایران راضی نیستم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** وزارت خارجه امارات اسلامی افغانستان، در پیامی، ضمن محکومیت حملات علیه ایران، آن را نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی تلقی کرد و درخواست پیش گرفتن مسیر دیپلماسی را مطرح نمود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529213/طالبان-حملات-رژیم-صهیونیستی-و-آمریکا-علیه-ایران-را-محکوم-کرد طالبان حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران را محکوم کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** در پی حمله به پایگاه نظامی انگلیسی در قبرس، سخنگوی دولت قبرس در پیامی، حمله صورت گرفته را حمله به یک پایگاه انگلیسی و نه حمله به خاک کشور قبرس دانست.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529530/قبرس-هدف-حملات-ایران-کشورمان-نیست-بلکه-پایگاه-انگلیس-است قبرس: هدف حملات ایران کشورمان نیست بلکه پایگاه انگلیس است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** ویولا آمهرد، رئیس‌جمهور سوئیس، در گفتگوی خود از افزایش تنش در منطقه خاورمیانه ابراز نگرانی کرد و از طرفین درگیر درخواست بازگشت به دیپلماسی را داشت.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529706/تأکید-سوئیس-بر-لزوم-توقف-جنگ-افروزی-آمریکا-و-اسرائیل تأکید سوئیس بر لزوم توقف جنگ‌افروزی آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان طی گفتگویی، وقایع پی‌آمده برای ایران را «بسیار نگران‌کننده» توصیف کرد از تلاش‌های دیپلماتیک پاکستان برای رفع هر چه سریعتر خشونت میان دو طرف ایران و آمریکا خبر داد.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529630/پاکستان-خواهان-دیپلماسی-به-جای-جنگ-هستیم پاکستان: خواهان دیپلماسی به جای جنگ هستیم]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** نمایندگان مجلس ایالت سند پاکستان با تصویب قطعنامه‌ای، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کردند و آنها را بزرگترین تهدید برای صلح جهانی دانستند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3529962/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%A8-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 تصویب قطعنامه علیه آمریکا و رژیم صهیونیستی در مجلس ایالتی سند پاکستان]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، در روز دوازدهم جنگ اعلام کرد که ایتالیا در حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران شرکت نمی‌کند و نمی‌خواهد وارد جنگ شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538154/ایتالیا-وارد-جنگ-علیه-ایران-نخواهیم-شد ایتالیا: وارد جنگ علیه ایران نخواهیم شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

** کارک کارونی، نخست‌وزیر کانادا در نشستی خبری، اعلام کرد که از پایان دادن به برنامه تسلیحاتی هسته‌ای ایران حمایت می‌کند اما در عین حال به کاهش تنش در منطقه، تأکید دارد. او تأکید کرد که مشارکت با آمریکا را به‌طور کامل رد نمی‌کند و آن را محتمل می‌داند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-04-26 Day 5 of Middle East conflict - Tehran retaliation, more than 1,000 killed in US-Israeli attacks]", CNN News.</ref>

=== رسانه‌ها ===

* خبرگزاری‌های داخلی در ساعات ابتدایی جنگ، از شکست عملیات ترور هدفمند اسرائیل خبر دادند. این رسانه‌ها از سلامت علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور و غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه خبر دادند.<ref>«[https://www.ettelaat.com/news/139052/عملیات-صبح-امروز-اسرائیل-شکست-خورد-هیچ-مسئولی-ترور-نشده عملیات صبح امروز اسرائیل شکست خورد؛ هیچ مسئولی ترور نشده!]»، خبرگزاری اطلاعات آنلاین.</ref>

* ''سی‌ان‌ان'' گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی [[پوریم]] در ۲ مارس انجام شده است.<ref>{{Cite web|last=Ebrahim|first=Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen|date=28 February 2026|title=Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl|access-date=28

February 2026|website=CNN|language=en}}</ref>

=== اندیشمندان و تحلیلگران ===

* آدولفو مورگانتی استاد دانشگاه ادیان در سن مارینو و مدیر انتشارات بزرگ چرکیو در اروپا، در پیامی، حملات آمریکا و اسرائیل را بی‌دلیل و تحت عنوان «تروریسم دولتی» معرفی کرد و مدعی شد که «رنج‌های ملت ایران بتواند فصلی نو از شجاعت و دفاع از حقوق مشروع آن را آبیاری کند.»<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529620/استاد-دانشگاه-سن-مارینو-تهاجم-آمریکا-و-اسرائیل-تروریسم-دولتی-محض-است استاد دانشگاه سن مارینو: تهاجم آمریکا و اسرائیل، تروریسم دولتی محض است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

 

* جین فوندا، بازیگر آمریکایی، در راهپیمایی محکومیت حملات به ایران در آمریکا مشارکت کرد و در سخنرانی خود اعلام کرد که باید برای مقابله با این جنگ به خیابان‌ها آمد تا از کشته شدن فرزندان در خاورمیانه جلوگیری شود.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529394/بازیگر-برنده-اسکار-جنگ-علیه-ایران-ممنوع بازیگر برنده اسکار: جنگ علیه ایران ممنوع]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* لیام کانینگهام، بازیگر آمریکایی در پیامی، کشتار کودکان در ایران را محکوم کرد و درباره حمله به مدرسه میناب نوشت: «هر کس این ابتذال و وقاحت بی‌دلیل را توجیه کند، یک روانی است.»<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529398/لیام-کانینگهام-هرکسی-کشتار-کودکان-ایرانی-را-نادیده-بگیرد-روانی-است لیام کانینگهام: هرکسی کشتار کودکان ایرانی را نادیده بگیرد روانی است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* خاویر باردم، بازیگر هالیوودی، در پیامی نوشت: «زیر پوشش حمله به ایران، اسرائیل در حال تشدید پاکسازی قومی فلسطینی‌ها در کرانه باختری با حملات خشونت‌آمیز و مرگبار در روزهای اخیر است».<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530368/%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA باردم: اسرائیل حمله به ایران را پوششی برای پاکسازی فلسطینی‌ها کرده است]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

* در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل و بعضاً به‌طور ویژه، به کشته شدن کودکان مدرسه میناب، تعدادی از هنرمندان ایرانی، به این کشتار واکنش نشان دادند. از بازیگران ایرانی، پرویز پرستویی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530200/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%81%D8%AA پرویز پرستویی شهادت دختران میناب را تسلیت گفت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و رضا فیاضی،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529359/رضا-فیاضی-گهرِ-خاکِ-ما-جز-خونِ-جوانانِ-وطن-لاله-ندارد رضا فیاضی: گهرِ خاکِ ما جز خونِ جوانانِ وطن لاله ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> از نویسندگان و شاعران ایرانی، علی‌محمد مؤدب<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529042/چگونه-گریه-کنم-ای-حماسه-در-سوگت چگونه گریه کنم ای حماسه در سوگت]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و از میان کارگردانان ایرانی، مجید مجیدی،<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530603/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%8C-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF تاریخ شهادت خواهد داد چگونه رهبر ایران بی‌پناه در کنار مردم شهید شد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> سیدرضا میرکریمی<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/12/3530173/%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D9%90-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%B5%D8%AE%D8%B1%DB%80-%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D8%AF میرکریمی: با یک مشتِ مقدس، صخرۀ فرسوده فرومی‌ریزد!]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> و امیر مشهدی‌عباس واکنش به این قضیه نشان دادند.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/11/3529359/رضا-فیاضی-گهرِ-خاکِ-ما-جز-خونِ-جوانانِ-وطن-لاله-ندارد رضا فیاضی: گهرِ خاکِ ما جز خونِ جوانانِ وطن لاله ندارد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>

[[پرونده:نقشه انرژی جهان.jpg|بندانگشتی|نقشه ترابری انرژی در جهان؛ تنگه هرمز مسیر عبور ۲۰ درصد از نفت مورد نیاز جهان است.]]

از جمله پیامدهای عمومی جنگ، ایجاد نامنی درمنطقه خصوصاً خلیج فارس و تنگه هرمز بود. در روزهای ابتدایی جنگ، این تنگه، هرچند به‌طور رسمی بسته نبود، اما اکثر شرکت‌های ترابری، از این مسیر عبور و مروری نداشتند. همچنین عبور و مرور مسافرانی که با خطوط هوایی قصد سفر داشتند دچار اختلال شدید شد. بیشتر کشورهای منطقه، حریم هوایی خود را برای کاهش خطرات ناشی از جنگ، بستند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl How the US-Israeli strikes on Iran unfolded and the aftermath, moment by moment]", CNN News.</ref> از پیامدهای تجاری این جنگ، تعطیلی و سقوط بازرهای آسیایی بود. بازارهای کره جنوبی، ژاپن و تایوان از بازرهای جهانی بودند که بیشترین آسیب را از جنگ دریافت کردند. بسیاری از بازرهای جهانی به جهت متکی بودن به انرژی، به جهت مسدود شدن مسیر عادی انتقال انرژی، دچار مشکلات بزرگ اقتصادی شدند.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref>

بر اساس گزارش رسانه‌ها، حدود یک پنجم تمام نفت مورد نیاز جهان از خلیج فارس تأمین و از تنگه هرمز عبور می‌کند. تنها چهار روز پس از آغاز جنگ و در ادامه اختلال در مسیر انتقال انرژی از خلیج فارس به سایر نقاط جهان، بسیاری از کشورها دچار بحران سوخت شدند. در کشور تایلند، سوخت کمیاب شد و ساکنان این کشور برای دریافت سوخت به پمپ‌های بنزین هجوم بردند. اقدامی که با واکنش دولت تایلند مواجه شد. در این کشور برای مدیریت مصرف سوخت، دولت به صورت دورکاری درآمد و از مردم خواسته شد تا از سفرهای غیرضروری پرهیز کنند. به‌طور معمول، از تنگه هرمز، بیشاز ۶۰ کشتی باری عبور می‌کند این در حالیست که تا روز چهارم جنگ، میانگین کشتی‌های عبوری از این منطقه، به ۴ عدد نمی‌رسد. همین موضوع باعث افزایش قیمت بیمه و انرژی در سراسر نقاط جهان شد.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-03-26 Day 4 of the US-Israeli war with Iran]", CNN News.</ref> قیمت نفت نیز به صورت صعودی، در حال افزایش قیمت بوده و در روز دهم، از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه نیز گذشته است.<ref>"[https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-war-us-israel-trump-03-08-26 Day 9 of Middle East conflict — new Iranian leader named, global markets react to oil surges]", CNN News.</ref> افزایش قیمت نفت، به افزایش قیمت بنزین در ۸۵ کشور جهان انجامید.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/20/3538135/جنگ-آمریکا-و-اسرائیل-علیه-ایران-بنزین-را-در-85-کشور-گران-کرد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بنزین را در 85 کشور گران کرد]»، خبرگزاری تسنیم.</ref> همچنین بسیاری از شرکت‌های حوزه انرژی، از تعطیلی بخشی از تولیدات خود در ایام جنگ خبر دادند. شرکت فرانسوی توتال انرژی در روز سیزدهم جنگ، اعلام کرد که ۱۵ درصد از تولید جهانی خود را از دست داده است.<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/21/3539026/توتال-تولید-خود-در-چند-کشور-خاورمیانه-را-متوقف-می-کند توتال تولید خود در چند کشور خاورمیانه را متوقف می‌کند]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>