پرش به محتوا

دیمونا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۱۳۰ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''دیمونا؛'''</big> نام عبری شهری در جنوب سرزمین‌های اشغالی فلسطین و مرکز مهم هسته‌ای اسراییل در دل صحرای نقب.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =دیمونا.png 
| زیرنویس تصویر    =نمایی از شهر دیمونا 
| image_alt        =نمایی از شهر دیمونا
| فایل پادکست      =دیمونا.ogg 
| حجم فایلپادکست    =11/3 
| تاریخ پادکست      =5-2-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


دیمونا از شهرهای بزرگ اسراییل در جنوب سرزمین‌های اشغالی فلسطین در صحرای نقب است که به‌دلیل میزبانی از مرکز اصلی و سری هسته‌ای اسراییل، در جهان شهرت دارد.  مرکز تحقیقات هسته‌ای اسراییل که در دهه ۱۹۵۰م با همکاری مخفیانه فرانسه در این شهر ساخته شد، دارای راکتور آب سنگین با توان تخمینی ۷۰ تا ۱۵۰ مگاوات و تأسیسات بازفرآوری برای استخراج پلوتونیوم است. بر اساس برآورد کارشناسان، این مرکز سالانه حدود ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کند که برای ساخت ده بمب هسته‌ای کافی است. اسرائیل در مورد زرادخانه هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته و عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای نیست. در ۱۹۸۶م مردخای وانونو، تکنسین سابق این تأسیسات، با افشای تصاویر و اطلاعات محرمانه، جامعه جهانی را از وجود برنامه تسلیحات هسته‌ای اسرائیل آگاه ساخت و بعد از آن ربوده شده و به ۱۸ سال زندان محکوم شد. در جریان حملۀ آمریکا و اسراییل علیه ایران در جنگ رمضان ۱۴۰۴ش و در پاسخ به حمله به تأسیسات نطنز، ایران برای نخستین‌بار شهر دیمونا را هدف حملات موشکی قرار داد که به گفتۀ تحلیلگران، ضعف سامانه‌های پدافندی اسرائیل را آشکار ساخت.
| عنوان اصلی       =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =


== معرفی و تاریخچه ==
| نخستین کاربرد    =  
| ریشه واژه        =  
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =  
| آثار مرتبط        =  
}}
{{درشت|'''دیمونا؛'''}} شهری در جنوب سرزمین‌های اشغالی فلسطین و مرکز مهم هسته‌ای اسراییل در صحرای نقب.


* دیمونا (به عبری: דִּימוֹנָה) شهری در اسرائیل و واقع در صحرای نقب است که در فاصلۀ ۳۶ کیلومتری جنوب بئرسبع و ۳۵ کیلومتری غرب دریای مرده، بر فراز وادی عربه در منطقۀ جنوبی سرزمین‌های اشغالی فلسطین قرار دارد. جمعیت این شهر در  ۲۰۰۷م بالغ بر ۳۳,۶۰۰ نفر برآورد شده است. شهر دیمونا در ۱۹۵۵م با سکونت ۳۶ خانوادۀ یهودی مهاجر از شمال آفریقا تأسیس شد و نام خود را بر اساس آیه‌ای از کتاب یهوشع در عهد عتیق گرفته است. این شهر در ۱۹۵۸م به‌عنوان شورای محلی و در ۱۹۶۹م به‌عنوان شهر اعلام شد. جمعیت آن به تدریج و به‌ویژه در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۹۰ میلادی با ورود مهاجران یهودی از اتحاد جماهیر شوروی و دیگر کشورها افزایش یافت و در حال‌حاضر حدود ۴۰ هزار نفر جمعیت دارد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.marefa.org/%D8%AF%D9%8A%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A9 «ديمونة»، وب‌سایت المعرفة] </ref> این شهر در ۲۰۱۸م توافق‌نامه‌ای در مورد ساخت زیرساخت‌ها با دولت اسرائیل امضا کرد و امیدوار بود که جمعیت آن را در ۱۰ تا ۱۵ سال به ۱۲۰ هزار نفر برساند. صنایع اصلی آن شامل مهندسی شیمی، صنایع پیشرفته و خدمات است. همچنین نقش مهمی در توسعه صنعت انرژی خورشیدی اسرائیل ایفا می‌کند، دارای سیستم آموزشی بسیار توسعه‌یافته‌ای است و در تلاش است تا پروژه‌های فرهنگی، آموزشی و سایر پروژه‌ها را توسعه دهد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=http://www.ezhejiang.gov.cn/wenzhou/2022-02/07/c_655874.htm «'''Dimona, Israel'''»، وب‌سایت ezhejiang.]</ref>
دیمونا از شهرهای بزرگ در جنوب سرزمین‌های اشغالی [[فلسطین]] در صحرای نقب است که به‌دلیل میزبانی از مرکز اصلی و سری هسته‌ای [[اسراییل]]، در جهان شهرت دارد. مرکز تحقیقات هسته‌ای اسراییل که در دهه ۱۹۵۰م با همکاری مخفیانه [[فرانسه]] در این شهر ساخته شد، دارای [[راکتور آب سنگین]] و تأسیسات بازفرآوری برای استخراج [[پلوتونیوم]] است. بر اساس برآورد کارشناسان، این مرکز سالانه حدود ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کند که برای ساخت [[جنگ‌افزار هسته‌ای]] مناسب است. اسرائیل در مورد زرادخانه هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته و عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای نیست. در ۱۹۸۶م [[مردخای وانونو]]، تکنسین سابق این تأسیسات، با افشای تصاویر و اطلاعات محرمانه، [[جامعه جهانی]] را از وجود برنامه تسلیحات هسته‌ای اسرائیل آگاه ساخت و بعد از آن ربوده و به ۱۸ سال زندان محکوم شد. در جریان [[جنگ رمضان|حملهٔ آمریکا و اسراییل به ایران]] در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش و در پاسخ به حمله به [[تأسیسات هسته‌ای نطنز]]، [[ایران]] برای نخستین‌بار شهر [[دیمونا]] را هدف حملات موشکی قرار داد.
* در فاصلۀ حدود ۱۳ کیلومتری جنوب شهر دیمونا، تأسیساتی قرار دارد که با نام‌های «مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگو» شناخته می‌شود.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-5/3742860-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد؛] [https://fararu.com/fa/news/859702/%D9%86%D9%82%D8%B7%D9%87-%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF «۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> بر اساس اطلاعات افشاشده در ۱۹۸۶م این مرکز در ده طبقۀ مجزا در زیرزمین ساخته شده و هر طبقه دارای یک واحد ویژه است. در ۲۰۱۷م حدود ۲۷۰۰ نفر در دیمونا مشغول به کار بودند که از این تعداد تنها ۱۵۰ نفر اجازۀ دسترسی به بخش‌های حساس را داشتند. بر اساس برآورد کارشناسان این مرکز ماهانه هشت کیلوگرم اورانیوم با غنای بسیار بالا و سالانه ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کند که برای ساخت ده بمب هسته‌ای کافی است.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/328848-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>
 
* ساختار داخلی این مرکز هسته‌ای شامل مجموعه‌ای از بخش‌های تخصصی به‌نام ماخون است که هرکدام کارکرد مشخصی دارند؛ از جمله یک راکتور آب سنگین با توان تخمینی بین ۷۰ تا ۱۵۰ مگاوات که نقش اصلی در تولید مواد شکافت‌پذیر را ایفا می‌کند، واحد بازفرآوری برای استخراج پلوتونیوم (ماده اصلی ساخت سلاح هسته‌ای) از سوخت مصرف‌شده، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی غنی‌سازی اورانیوم با سانتریفیوژ، بخش‌هایی برای مدیریت و دفع پسماندهای رادیواکتیو.<ref>[https://farsnews.ir/m_elikaei/1774431528749609147/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF «بالستیک‌های ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس.]</ref>
== تاریخچه و موقعیت جغرافیایی ==
* همچنین واحد ویژه‌ای از موساد به نام «دفتر روابط علمی» مسئول تأمین نیازهای علمی و فناوری مورد نیاز دیمونا از خارج از اسرائیل است و عملیات‌هایی نظیر قاچاق ۲۰۰ تن کیک زرد از کنگو در ۱۹۶۸م و انتقال دانشمندان و مواد هسته‌ای از جمهوری‌های شوروی سابق را انجام داده است. اسرائیل با تأسیس شرکت‌های صوری در کشورهای مختلف، انتقال ابزار و مواد هسته‌ای را تسهیل می‌کند که از جمله می‌توان به پرونده آرنون میلچن، تهیه‌کنندۀ هالیوودی، اشاره کرد که به اتهام همکاری در قاچاق مواد و ابزار هسته‌ای توسط اف‌بی‌آی مورد بازجویی قرار گرفت.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/328848-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>
دیمونا (به عبری: דִּימוֹנָה) شهری در اسرائیل و واقع در صحرای نقب است که در فاصلهٔ ۳۶ کیلومتری جنوب بئرسبع و ۳۵ کیلومتری غرب دریای مرده، بر فراز وادی عربه در منطقهٔ جنوبی [[سرزمین‌های اشغالی فلسطین]] قرار دارد. شهر دیمونا در ۱۹۵۵م با سکونت ۳۶ خانوادهٔ یهودی مهاجر از شمال [[آفریقا]] تأسیس شد و نام خود را بر اساس آیه‌ای از کتاب یهوشع در [[عهد عتیق]] گرفته است. این شهر در ۱۹۵۸م به‌عنوان شورای محلی و در ۱۹۶۹م به‌عنوان [[شهر]] اعلام شد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.marefa.org/ديمونة «دیمونة»، وب‌سایت المعرفة]</ref>
* به‌گزارش رسانه‌های بین‌المللی حفاری‌هایی در این مرکز در 2021م آغاز شده و تصاویر ماهواره‌ای آن زمان تنها حفر گودالی به طول 150 متر و عرض 60 متر در نزدیکی رآکتور آب سنگین اصلی را نشان می‌داد. تصاویر جدید گرفته‌شده در 5 ژوئیه 2025 توسط شرکت Planet Labs PBC نشان می‌دهد که ساخت‌وساز شدت گرفته و دیوارهای بتنی ضخیم و چندین طبقۀ زیرزمینی در محل ایجاد شده‌اند. جرثقیل‌هایی نیز در محل دیده می‌شوند.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/740624-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%AF%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A2%DA%A9%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانه‌زنی‌ها درباره رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اقتصاد نیوز.]</ref>
 
== جمعیت و امکانات ==
جمعیت دیمونا در دهه‌های ۱۹۷۰م و ۱۹۹۰م با ورود مهاجران یهودی از [[اتحاد جماهیر شوروی]] و دیگر کشورها افزایش یافت. جمعیت این شهر در ۲۰۰۷م بالغ بر ۳۳٬۶۰۰ نفر برآورد شده است و در ۲۰۲۵م حدود ۴۰ هزار نفر جمعیت داشته است.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.marefa.org/ديمونة «دیمونة»، وب‌سایت المعرفة]</ref> این شهر در ۲۰۱۸م توافق‌نامه‌ای دربارهٔ زیرساخت‌ها با دولت اسرائیل امضا کرد و امیدوار بود که جمعیت آن را در ۱۰ تا ۱۵ سال به ۱۲۰ هزار نفر برساند. صنایع اصلی آن شامل مهندسی شیمی، صنایع پیشرفته و خدمات است. بر پایه گزارش برخی منابع، دیمونا نقش مهمی در توسعه صنعت [[انرژی خورشیدی]] اسرائیل ایفا می‌کند، سیستم آموزشی توسعه‌یافته‌ای دارد و در تلاش است تا پروژه‌های فرهنگی و آموزشی بیشتری را توسعه دهد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=http://www.ezhejiang.gov.cn/wenzhou/2022-02/07/c_655874.htm "Dimona, Israel»، وب‌سایت ezhejiang.]</ref>
 
== مرکز تحقیقات هسته‌ای دیمونا ==
[[پرونده:دیمونا۱.png|جایگزین=رآکتور هسته‌ای مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگو در دیمونا|بندانگشتی|رآکتور هسته‌ای مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگو در دیمونا]]
در فاصلهٔ حدود ۱۳ کیلومتری جنوب شهر دیمونا، تأسیساتی قرار دارد که با نام «مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگو» شناخته می‌شود.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد؛] [https://fararu.com/fa/news/859702/نقطه-اتمی-اسرائیل-که-می-تواند-هدف-ایران-باشد «۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> بر اساس اطلاعات افشاشده در ۱۹۸۶م این مرکز در ده طبقهٔ مجزا در زیرزمین ساخته شده و هر طبقه دارای یک واحد ویژه است. در ۲۰۱۷م حدود ۲۷۰۰ نفر در دیمونا مشغول به کار بودند که از این تعداد تنها ۱۵۰ نفر اجازهٔ دسترسی به بخش‌های حساس را داشتند. بر اساس برآورد کارشناسان این مرکز ماهانه هشت کیلوگرم [[اورانیوم]] با غنای بسیار بالا و سالانه ۴۰ کیلوگرم [[پلوتونیوم]] تولید می‌کند که برای ساخت ده بمب هسته‌ای کافی است.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>
 
ساختار داخلی این مرکز هسته‌ای شامل مجموعه‌ای از بخش‌های تخصصی به‌نام ماخون است که هرکدام کارکرد مشخصی دارند؛ از جمله یک [[راکتور آب سنگین]] با توان تخمینی بین ۷۰ تا ۱۵۰ مگاوات که نقش اصلی در تولید مواد شکافت‌پذیر را ایفا می‌کند، واحد بازفرآوری برای استخراج پلوتونیوم (ماده اصلی ساخت [[جنگ‌افزار هسته‌ای|سلاح هسته‌ای]]) از سوخت مصرف‌شده، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی [[غنی‌سازی اورانیوم]] با سانتریفیوژ، بخش‌هایی برای مدیریت و دفع پسماندهای رادیواکتیو.<ref>[https://farsnews.ir/m_elikaei/1774431528749609147/بالستیک-های-ایران-به-مرکز-ممنوعه-اسرائیل-رسیدند «بالستیک‌های ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس.]</ref>
 
همچنین واحد ویژه‌ای از موساد به نام «دفتر روابط علمی» مسئول تأمین نیازهای علمی و فناوری مورد نیاز دیمونا از خارج از اسرائیل است و عملیات‌هایی نظیر قاچاق ۲۰۰ تن کیک زرد از [[کنگو]] در ۱۹۶۸م و انتقال دانشمندان و مواد هسته‌ای از جمهوری‌های شوروی سابق از اقدامات این دفتر گزارش شده است. اسرائیل با تأسیس شرکت‌های صوری در کشورهای مختلف، انتقال ابزار و مواد هسته‌ای را تسهیل می‌کند که ازجمله به پرونده آرنان میلشان، تهیه‌کنندهٔ هالیوودی، در منابع خبری اشاره شده است که به اتهام همکاری در قاچاق مواد و ابزار هسته‌ای توسط اف‌بی‌آی مورد بازجویی قرار گرفت.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>
 
به‌گزارش رسانه‌های بین‌المللی حفاری‌هایی در این مرکز در ۲۰۲۱م آغاز شده و تصاویر ماهواره‌ای آن زمان تنها حفر گودالی به طول ۱۵۰ متر و عرض ۶۰ متر در نزدیکی رآکتور آب سنگین اصلی را نشان می‌داد. تصاویر جدید گرفته‌شده در ۵ ژوئیه ۲۰۲۵م توسط شرکت Planet Labs PBC نشان می‌دهد که ساخت‌وساز شدت گرفته و دیوارهای بتنی ضخیم و چندین طبقهٔ زیرزمینی در محل ایجاد شده‌اند. جرثقیل‌هایی نیز در محل دیده می‌شوند.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/740624-رازهای-هسته-ای-اسرائیل-در-دیمونا-گمانه-زنی-ها-درباره-رآکتور-جدید-برنامه-اتمی-رژیم-صهیونیستی «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اقتصاد نیوز.]</ref>


== اهمیت راهبردی ==
== اهمیت راهبردی ==
منطقۀ دیمونا به‌دلیل میزبانی از تأسیسات هسته‌ای اسراییل، یکی از حساس‌ترین و محافظت‌شده‌ترین نقاط در سرزمین‌های اشغالی است که بسیاری از گزارش‌های اطلاعاتی و نظامی جهان آن را زیرساختی «فوق‌حیاتی» برای اسرائیل توصیف می‌کنند. تحلیلگران این میزان حساسیت را به‌دلیل جایگاه راهبردی دیمونا در معادلات امنیتی خاورمیانه می‌دانند: نخست اینکه دیمونا قلب سیاست «ابهام هسته‌ای» اسرائیل است؛ این رژیم دهه‌ها است دربارۀ برنامۀ هسته‌ای خود شفافیتی ارائه نمی‌دهد، اما تمامی تحلیل‌ها و مستندات بین‌المللی دیمونا را کانون اصلی توان هسته‌ای می‌دانند و هرگونه تهدید علیه آن، تهدیدی علیه ساختار بازدارندگی تل‌آویو تلقی می‌شود. دوم اینکه دیمونا از نظر سیاسی و روانی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ این مرکز نه‌تنها یک تأسیسات صنعتی، بلکه نماد یک «خط قرمز» برای اسرائیل است که در ادبیات امنیتی آمریکا و غرب نیز بازتاب یافته و کوچکترین اشاره به آن، واکنش گستردۀ رسانه‌ای و سیاسی به همراه دارد. سومین دلیل حساسیت دیمونا، موقعیت ژئوپلیتیک آن در جنوب فلسطین اشغالی و نزدیکی به مسیرهای هوایی و زمینی مهم است که هرگونه رخداد احتمالی در آن را به رویدادی با پیامدهای منطقه‌ای تبدیل کرده است.<ref>[https://farsnews.ir/Hamed_mohamadjani/1774117096746329822/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%81-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF محمدجانی، «چرا دیمونا همیشه در فهرست «حساس‌ترین اهداف جهان» قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس.] </ref>
منطقهٔ دیمونا به‌دلیل میزبانی از تأسیسات هسته‌ای اسراییل، یکی از حساس‌ترین نقاط محافظت‌شده در سرزمین‌های اشغالی است که بسیاری از گزارش‌های اطلاعاتی و نظامی جهان آن را زیرساختی «فوق‌حیاتی» برای اسرائیل توصیف می‌کنند. تحلیلگران دلایلی برای این میزان حساسیت مطرح کرده‌اند؛ ازجمله:
# دیمونا قلب سیاست «ابهام هسته‌ای» اسرائیل است؛ این رژیم دهه‌ها است دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای خود شفافیتی ارائه نمی‌دهد، اما تمامی تحلیل‌ها و مستندات بین‌المللی دیمونا را کانون اصلی توان هسته‌ای می‌دانند و هرگونه تهدید علیه آن، تهدیدی علیه ساختار بازدارندگی [[تل‌آویو]] تلقی می‌شود.
# دیمونا از نظر سیاسی و روانی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ این مرکز نه‌تنها یک تأسیسات صنعتی، بلکه یک خط قرمز برای اسرائیل است که در ادبیات امنیتی آمریکا و غرب نیز بازتاب یافته و کوچک‌ترین اشاره به آن، واکنش گستردهٔ رسانه‌ای و سیاسی به همراه دارد.
# موقعیت ژئوپلیتیک دیمونا در جنوب فلسطین اشغالی و نزدیکی به مسیرهای هوایی و زمینی؛ هرگونه رخداد احتمالی در آن را به رویدادی با پیامدهای منطقه‌ای تبدیل کرده است.<ref>[https://farsnews.ir/Hamed_mohamadjani/1774117096746329822/چرا-دیمونا-همیشه-در-فهرست-حساس-ترین-اهداف-جهان-قرار-دارد محمدجانی، «چرا دیمونا همیشه در فهرست «حساس‌ترین اهداف جهان» قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>


== نقش فرانسه در ساخت مرکز هسته‌ای دیمونا ==
== مشارکت فرانسه در ساخت مرکز هسته‌ای دیمونا ==
اسرائیل رآکتور دیمونا را در دهه ۱۹۵۰م با کمک گسترده و مخفیانۀ دولت فرانسه ساخت. تا پایان آن دهه، حدود ۲۵۰۰ شهروند فرانسوی در دیمونا زندگی می‌کردند که دارای مجوزهای فرانسوی بودند، اما در عین حال به گونه‌ای تحت پوشش قرار داشتند که همه چیز را انکار می‌کردند. به گزارش‌های تحقیقی، کارگران فرانسوی مجاز به نوشتن مستقیم نامه و ارسال آن به کشور خود نبودند، بلکه نامه‌هایشان از طریق صندوق‌های پستی مخصوص در آمریکای لاتین به کشورشان ارسال می‌شد. سندی که روزنامۀ هاآرتص در ۱۳۹۸م از طبقه‌بندی خارج کرد، نشان می‌دهد که در نشستی محرمانه در ژوئیه ۱۹۶۳م لوی اشکول، نخست‌وزیر وقت، از سردبیران روزنامه‌های اسرائیلی خواسته بود هیچ مطلبی درباره توان اتمی تأسیسات دیمونا منتشر نکنند و از ذکر کمک‌های فرانسه در دستیابی اسرائیل به توان هسته‌ای خودداری کنند. نخست‌وزیر اسرائیل در آن جلسه تأکید کرده بود که «وظیفه میهنی و مسوولانه» ایجاب می‌کند که مانع از وقوع زیانی بزرگ به کشور شوند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-5/3742860-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
اسرائیل رآکتور دیمونا را در دهه ۱۹۵۰م با کمک گسترده و مخفیانهٔ دولت [[فرانسه]] ساخت. تا پایان آن دهه، حدود ۲۵۰۰ شهروند فرانسوی در دیمونا زندگی می‌کردند که دارای مجوزهای فرانسوی بودند، اما به گونه‌ای تحت پوشش قرار داشتند که همه چیز را انکار می‌کردند. بر پایه گزارش‌های تحقیقی، کارگران فرانسوی مجاز به نوشتن مستقیم نامه و ارسال آن به کشور خود نبودند، بلکه نامه‌های‌شان از طریق صندوق‌های پستی مخصوص در [[آمریکای لاتین]] به کشورشان ارسال می‌شد. سندی که روزنامهٔ هاآرتص در ۱۳۹۸ش از طبقه‌بندی خارج کرد، نشان می‌دهد که در نشستی محرمانه در ژوئیه ۱۹۶۳م لوی اشکول، نخست‌وزیر وقت، از سردبیران روزنامه‌های اسرائیلی خواسته بود هیچ مطلبی دربارهٔ توان اتمی تأسیسات دیمونا منتشر نکنند و از ذکر کمک‌های فرانسه در دستیابی اسرائیل به توان هسته‌ای خودداری کنند. نخست‌وزیر اسرائیل در آن جلسه تأکید کرده بود که وظیفه میهنی و مسوولانه ایجاب می‌کند که مانع از وقوع زیانی بزرگ به کشور شوند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>


== نقش دیومنا در تولید سلاح هسته‌ای اسراییل ==
== تولید سلاح هسته‌ای در دیمونا ==
بر اساس تخمین فدراسیون دانشمندان آمریکایی، اسرائیل حدود ۹۰ کلاهک جنگی دارد که از پلوتونیوم تولیدشده در رآکتور آب سنگین دیمونا ساخته شده است. اسرائیل در مورد زرادخانۀ هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته است؛ به این معنا که نه وجود آن را تأیید می‌کند و نه آن را انکار می‌کند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-5/3742860-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> اسراییل عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نیست و پروتکل الحاقی را نیز نپذیرفته است.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.bbc.com/persian/articles/cge2yl14gd9o «درباره ساخت‌وساز مخفیانه اسرائیل در تاسیسات هسته‌ای دیمونا چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت بی بی سی فارسی.]</ref> بنابر اعلام منابع خارجی، اسراییل حدود ۲۰۰ بمب اتمی دارد، که در تأسیسات دیمونا ساخته شده‌اند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/2953108-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%85%D8%A8-%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامۀ اقتصاد.]</ref> همچنین مواد اتمی از این نیروگاه منتقل و در مرکز ساخت و مونتاژ کلاهک‌های اتمی واقع در شمال حیفا که یکی از 5 مراکز اتمی اسرائیل به شمار می‌آید جمع آوری می شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/5437340/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88-400-%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «نیروگاه دیمونا یک هزار و 400 تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
بر اساس تخمین فدراسیون دانشمندان آمریکایی، اسرائیل حدود ۹۰ کلاهک جنگی دارد که از پلوتونیوم تولیدشده در رآکتور آب سنگین دیمونا ساخته شده است. اسرائیل در مورد زرادخانهٔ هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته است؛ به این معنا که نه وجود آن را تأیید می‌کند و نه آن را انکار می‌کند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> اسراییل عضو [[پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای]] (NPT) نیست و پروتکل الحاقی را نیز نپذیرفته است.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.bbc.com/persian/articles/cge2yl14gd9o «درباره ساخت‌وساز مخفیانه اسرائیل در تأسیسات هسته‌ای دیمونا چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.]</ref> بنابر اعلام برخی منابع، اسراییل حدود ۲۰۰ بمب اتمی دارد، که در تأسیسات دیمونا ساخته شده‌اند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/2953108-اسرائیل-چند-بمب-اتم-دارد «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامۀ اقتصاد.]</ref> همچنین مواد اتمی از این نیروگاه منتقل و در مرکز ساخت و مونتاژ کلاهک‌های اتمی واقع در شمال حیفا که یکی از ۵ مراکز اتمی اسرائیل به‌شمار می‌آید، جمع‌آوری می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/5437340/نیروگاه-دیمونا-یک-هزار-و-400-تن-اورانیوم-استفاده-کرده-است «نیروگاه دیمونا یک هزار و 400 تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


== افشاگری مردخای وانونو درباره دیمونا ==
== افشاگری مردخای وانونو دربارهٔ دیمونا ==
مردخای وانونو، تکنسین هسته‌ای اسرائیلی که از مخالفان سرسخت ساخت و به‌کارگیری تسلیحات هسته‌ای بود، پس از ۹ سال فعالیت در نیروگاه هسته‌ای دیمونا، در۱۹۸۵م موفق شد با قاچاق دوربین به داخل تأسیسات، دستکم ۵۷ عکس از محوطه داخلی آن برداشت کند. وی پس از اخراج از دیمونا به استرالیا مهاجرت کرد و سپس با سفر به انگلستان، تصاویر و اطلاعات خود را در اختیار هفته‌نامه ساندی تایمز قرار داد. این اطلاعات برای نخستین بار در ۵ اکتبر ۱۹۸۶م در صفحه اول این روزنامه تحت عنوان «افشا شد: اسرار ذخایر هسته‌ای اسرائیل» منتشر شد و جامعه جهانی را به این قطعیت رساند که اسرائیل ذخایر بزرگی از تسلیحات اتمی در اختیار دارد. اسرائیلی‌ها که از ادامۀ افشاگری‌ها هراسان شده بودند، وانونو را با فریب یک مأمور مخفی زن به ایتالیا کشانده و در رم توسط نیروهای اطلاعاتی اسرائیل ربودند. وی پس از انتقال به اسرائیل، در دادگاهی به ریاست الیاهو نوام به ۱۸ سال حبس محکوم شد و یازده سال از این دوران را به صورت مداوم در سلول انفرادی به سر برد. وانونو در سال ۲۰۰۴م آزاد شد، اما با محدودیت‌های گسترده در ارتباط با رسانه‌ها و زندگی شخصی مواجه بود و پس از آن نیز چندین بار به بهانه‌های مختلف از جمله مصاحبه با رسانه‌ها بازداشت شد. افشاگری‌های وانونو به عنوان تکمیل‌کننده تکه‌های پازل برنامه هسته‌ای اسرائیل، مبنای تخمین‌های بعدی درباره زرادخانه هسته‌ای این کشور قرار گرفت.<ref>[https://psri.ir/print.php?id=lvdtklce «صهیونیست‌ها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانه‌های سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وب‌سایت مطالعات و پژوهش‌های سیاسی؛] [https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-5/3742860-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
[[پرونده:دیمونا۲.png|جایگزین=تصویری از مردخای وانونو در زندان |بندانگشتی|تصویری از مردخای وانونو در زندان ]]
مردخای وانونو، تکنسین هسته‌ای اسرائیلی که از مخالفان سرسخت ساخت و به‌کارگیری تسلیحات هسته‌ای بود، پس از ۹ سال فعالیت در نیروگاه هسته‌ای دیمونا، در ۱۹۸۵م موفق شد با قاچاق دوربین به داخل تأسیسات، دستکم ۵۷ عکس از محوطه داخلی آن بردارد. وی پس از اخراج از دیمونا به [[استرالیا]] مهاجرت کرد و سپس با سفر به [[انگلستان]]، تصاویر و اطلاعات خود را در اختیار هفته‌نامه ساندی تایمز قرار داد. این اطلاعات برای نخستین بار در [[۵ اکتبر]] ۱۹۸۶م در صفحه اول این روزنامه با عنوان «افشا شد: اسرار ذخایر هسته‌ای اسرائیل» منتشر شد و جامعه جهانی را به این قطعیت رساند که اسرائیل ذخایر بزرگی از تسلیحات اتمی در اختیار دارد. اسرائیلی‌ها که از ادامهٔ افشاگری‌ها هراسان شده بودند، وانونو را با فریب یک مأمور مخفی زن به [[ایتالیا]] کشانده و در رم توسط نیروهای اطلاعاتی اسرائیل ربودند. وی پس از انتقال به اسرائیل، در دادگاهی به ریاست الیاهو نوام به ۱۸ سال حبس محکوم شد و یازده سال از این دوران را به صورت مداوم در سلول انفرادی به سر برد. وانونو در سال ۲۰۰۴م آزاد شد، اما با محدودیت‌های گسترده در ارتباط با رسانه‌ها و زندگی شخصی مواجه بود و پس از آن نیز چندین بار به بهانه‌های مختلف ازجمله مصاحبه با رسانه‌ها بازداشت شد. افشاگری‌های وانونو به‌عنوان تکمیل‌کنندهٔ تکه‌های پازل برنامه هسته‌ای اسرائیل، مبنای تخمین‌های بعدی دربارهٔ زرادخانه هسته‌ای این کشور قرار گرفت.<ref>[https://psri.ir/print.php?id=lvdtklce «صهیونیست‌ها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانه‌های سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وب‌سایت مطالعات و پژوهش‌های سیاسی؛] [https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>


== تلاش‌های گروه‌های مقاومت برای هدف قراردادن دیمونا ==
== تلاش گروه‌های مقاومت برای هدف قراردادن دیمونا ==
بر اساس گزارش‌های موجود، منطقۀ دیمونا از دسترس نیروهای حزب‌الله لبنان دور نمانده است. برای مثال پهپاد «ایوب» حزب‌الله در ۱۳۹۴ش توانست خود را در دل این شهر و تا نزدیکی این سایت هسته‌ای برساند و بدون شناسایی‌شدن، تمام ردیاب‌ها و رادارهای اسرائیل را پشت سر بگذارد. همچنین در یک حملۀ انتحاری در ۴ فوریه ۲۰۰۸م که توسط دو عضو گردان‌های عزالدین قسام در یک مرکز خرید در دیمونا انجام گرفت، یک زن اسرائیلی کشته و سیزده شهروند اسرائیلی ساکن دیمونا مجروح شدند. گروه حماس نیز بارها تلاش کرد این منطقه را با راکت هدف قرار دهد، اما به‌دلیل لایه‌های امنیتی موفق به انجام این امر نشد. تحلیگران این موارد را نشان‌دهندۀ حساسیت بالای امنیتی تأسیسات موجود در منطقۀ دیمونا و تلاش‌های مکرر گروه‌های فلسطینی و لبنانی برای ضربه‌زدن به آن در طول سال‌های گذشته می‌دانند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-5/3742860-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>  
منطقه دیمونا به‌دلیل استقرار تأسیسات هسته‌ای، طی دهه‌های اخیر کانون توجه امنیتی و هدف عملیات‌های متعددی بوده است. در سال ۱۳۹۴ش، پهپاد «ایوب» متعلق به [[حزب‌الله لبنان]] موفق به نفوذ در حریم هوایی این منطقه و عبور از سامانه‌های پدافندی شد. همچنین در [[۴ فوریه]] ۲۰۰۸م، یک حملهٔ استشهادی توسط [[گردان‌های عزالدین قسام]] در یک مرکز تجاری در دیمونا به وقوع پیوست که منجر به کشته شدن یک نفر و مجروح شدن ۱۳ تن دیگر گردید. علاوه بر این، گزارش‌هایی از تلاش‌های راکتی گروه‌های فلسطینی برای هدف قرار دادن این منطقه منتشر شده است که به‌دلیل پوشش پدافندی، ناموفق ارزیابی شده‌اند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>


== '''دیمونا در جنگ تحمیلی سوم''' ==
== دیمونا در جنگ رمضان ==
[[پرونده:دیمونا۳.jpg|جایگزین=محل حمله موشکی ایران به دیمونا|بندانگشتی|محل حمله موشکی ایران به دیمونا]]
در نخستین روز [[فروردین]] ۱۴۰۵ش ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک موشک ایرانی به شهر دیمونا برخورد کرده است. بر اساس گزارش‌های رسمی، یک ساختمان هدف اصابت مستقیم قرار گرفته و فروریخته است. سازمان امدادی ماگن داوید آدوم شمار زخمی‌ها را دست‌کم ۴۰ نفر اعلام کرد. این حمله پس از گزارش رسانه‌های ایران دربارهٔ حملهٔ هوایی به تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در نطنز [[اصفهان]] صورت گرفته است. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، لحظهٔ اصابت موشک و ایجاد حفرهٔ بزرگ در ساختمان را نشان می‌دهد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.dw.com/fa-ir/حمله-موشکی-ایران-به-شهر-دیمونای-اسرائيل-با-بیش-از-۳۰-زخمی/live-76464262 «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائیل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچه‌وله؛][https://www.mojnews.com/بخش-سیاسی-3/694906-حمله-به-دیمونا-صفحه-جدیدی-در-تغییر-موازنه-قدرت-ایجاد-کرد «حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج.]</ref>


* '''حملۀ موشکی ایران برای نخستین‌بار:''' در نخستین روز فروردین ۱۴۰۵ش ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک موشک ایرانی به شهر دیمونا در جنوب این کشور برخورد کرده است. بر اساس گزارش‌های رسمی، یک ساختمان در این شهر که مقر یک مرکز هسته‌ای با حفاظت شدید است، هدف اصابت مستقیم قرار گرفته و فروریخته است. سازمان امدادی ماگن داوید آدوم شمار زخمی‌ها را دست‌کم ۴۰ نفر اعلام کرد. این حمله پس از گزارش رسانه‌های ایران دربارۀ حملۀ هوایی به تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در نطنز صورت گرفته است. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، لحظۀ اصابت موشک و ایجاد حفرۀ بزرگ در ساختمان را نشان می‌دهد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.dw.com/fa-ir/%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B3%DB%B0-%D8%B2%D8%AE%D9%85%DB%8C/live-76464262 «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائيل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچه‌وله؛ ][https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-3/694906-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج.]</ref>
=== پیامد و واکنش‌ها ===
* '''شکست پدافند هوایی:''' به اعتقاد کارشناسان مسائل نظامی، منطقۀ هسته‌ای دیمونا در طول جنگ رمضان به‌عنوان یکی از حفاظت‌شده‌ترین مناطق در فلسطین اشغالی از حیث پدافند هوایی شناخته می‌شد. با این حال، تحلیلگران بر این باورند که حمله مؤثر ایران با شمار محدودی موشک به این منطقه در اوج درگیری‌های نظامی، نشان‌دهندۀ نفوذپذیری پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاعی اسرائیل است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6780714/%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%B6%D8%B9%D9%81-%D9%BE%D8%AF%D8%A7%D9%81%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D8%A7-%D8%A2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B1 «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref>
* '''نفوذپذیری پدافند هوایی:''' با توجه به حفاظت شدید از منطقهٔ هسته‌ای دیمونا، تحلیلگران بر این باورند که حمله مؤثر ایران به این منطقه در اوج درگیری‌های [[جنگ رمضان]]، نشان‌دهندهٔ نفوذپذیری پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاعی اسرائیل است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6780714/خبرنگار-آمریکایی-حمله-ایران-به-دیمونا-ضعف-پدافنداسرائیل-را-آشکارتر «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref>
* '''معادله جدید بازدارندگی:''' به باور تحلیلگران امنیتی، پس از این حمله در بستر جنگ رمضان، ایران معادلۀ معناداری را در واکنش به حملات علیه تأسیسات هسته‌ای خود تعریف کرده است.<ref>[https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-8/694901-%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%88%DA%A9%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شده اند؟»، خبرگزاری موج.]</ref> بر اساس این معادله، هر تجاوز جدید به سایت‌های اتمی ایران می‌تواند سناریوهای وخیمی را برای تأسیسات هسته‌ای اسرائیل رقم بزند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/973530/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%B9-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان‌ نیوز؛] [https://farsnews.ir/sepehr53/1774126216625251791/%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%D9%BE%D8%B1- «دیمونا، پر ...»، خبرگزاری فارس.]</ref> رسانه‌ها گزارش داده‌اند که این حمله در شرایطی صورت گرفته است که مقامات آمریکایی و اسرائیلی در ماه‌های منتهی به جنگ رمضان و همچنین در جریان این جنگ، مدعی نابودی قدرت موشکی ایران شده بودند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/973530/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%B9-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان‌ نیوز؛]</ref> به گفته کارشناسان، رویکرد ایران در این مرحله از جنگ، تنبیهی و هشدارآمیز بوده است؛ بدین معنا که به دشمن اعلام شد در صورت تکرار حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران، هیچ ملاحظه‌ای در نظر گرفته نخواهد شد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1386574/%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D9%84%D8%AD-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C زبده، «نابودی تاسیسات هسته‌ای دیمونا؛ حرکتی اساسی به سوی صلح پایدار منطقه‌ای»، خبرگزاری داشنجو.]</ref>
* '''معادله جدید بازدارندگی:''' به باور تحلیلگران امنیتی، پس از این حمله، ایران معادلهٔ معناداری را در واکنش به حملات علیه تأسیسات هسته‌ای خود تعریف کرده است.<ref>[https://www.mojnews.com/بخش-بین-الملل-8/694901-نکته-راهبردی-از-حمله-ایران-به-دیمونا-چرا-صهیونیستها-در-مورد-توان-موشکی-ایران-شوکه-شده-اند «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شده‌اند؟»، خبرگزاری موج.]</ref> بر اساس این معادله، هر تجاوز جدید به سایت‌های اتمی ایران می‌تواند سناریوهای وخیمی را برای تأسیسات هسته‌ای اسرائیل رقم بزند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/973530/درباره-پاسخ-سریع-شدید-ایران-دیمونا «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان نیوز؛] [https://farsnews.ir/sepehr53/1774126216625251791/دیمونا-پر- «دیمونا، پر ...»، خبرگزاری فارس.]</ref> رسانه‌ها گزارش داده‌اند که این حمله در شرایطی صورت گرفته است که مقامات آمریکایی و اسرائیلی در ماه‌های منتهی به جنگ رمضان و همچنین در جریان این جنگ، مدعی نابودی قدرت موشکی ایران شده بودند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/973530/درباره-پاسخ-سریع-شدید-ایران-دیمونا «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان نیوز؛]</ref>
* '''واکنش‌ها به حملۀ ایران:''' در پی حمله موشکی ایران به منطقۀ دیمونا در پاسخ به تجاوز به نطنز، کاربران بین‌المللی در فضای مجازی واکنش‌های گسترده‌ای نشان دادند. به گفته گلن گرینوالد، خبرنگار آمریکایی، این حمله ضعف پدافند هوایی اسرائیل را آشکارتر کرد. اتان لوینز، روزنامه‌نگار دیگر آمریکایی، با اشاره به نبود آژیر خطر و عدم شناسایی موشک‌ها، وضعیت را بدون دفاع و هشدار توصیف کرد. دنیل دیویس، افسر بازنشستۀ ارتش آمریکا، تأکید کرد که این رویداد توانمندی نظامی ایران و نفوذپذیری سامانه‌های دفاع موشکی آمریکا و اسرائیل را ثابت کرده است. راشد بن سعید، کاربر اماراتی، عبور ایران از گنبد آهنین را نقطۀ تغییر جنگ دانست. جرج گالووی، سیاستمدار بریتانیایی، نیز تلافی‌های ایران را بی‌سابقه توصیف کرد. برخی کاربران لبنانی و یمنی نیز این حمله را پیام هشدار نهایی و نشانۀ تغییر معادلات منطقه‌ای ارزیابی کردند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7432123/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «واکنش کاربران دنیا به عملیات قدرتمند ایران در دیمونا»، وب‌سایت شبکۀ العالم.]</ref> در پی حملۀ موشکی جمهوری اسلامی به شهر دیمونا، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که از گزارش‌ها در این باره آگاه است و تاکنون نشانه‌ای از آسیب به مرکز تحقیقات هسته‌ای نِگِو دریافت نکرده است.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://ir.voanews.com/a/8128553.html «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به حملات به شهر دیمونا در اسرائيل و تاسیسات هسته‌ای نطنز واکنش نشان داد»، وب‌سایت صدای آمریکا.]</ref>
* '''واکنش رسانه‌ها:''' به‌گفتهٔ گلن گرینوالد، خبرنگار آمریکایی، این حمله ضعف پدافند هوایی اسرائیل را آشکارتر کرد. اتان لوینز، روزنامه‌نگار دیگر آمریکایی، با اشاره به نبود آژیر خطر و عدم شناسایی موشک‌ها، وضعیت را بدون دفاع و هشدار توصیف کرد. دنیل دیویس، افسر بازنشستهٔ ارتش آمریکا، تأکید کرد که این رویداد توانمندی نظامی ایران و نفوذپذیری سامانه‌های دفاع موشکی آمریکا و اسرائیل را ثابت کرده است. راشد بن سعید، کاربر اماراتی، عبور ایران از [[گنبد آهنین]] را نقطهٔ تغییر جنگ دانست. جرج گالووی، سیاستمدار بریتانیایی، نیز تلافی‌های ایران را بی‌سابقه توصیف کرد. برخی کاربران لبنانی و یمنی نیز این حمله را پیام هشدار نهایی و نشانهٔ تغییر معادلات منطقه‌ای ارزیابی کردند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7432123/واکنش-کاربران-دنیا-به-عملیات-قدرتمند-ایران-در-دیمونا «واکنش کاربران دنیا به عملیات قدرتمند ایران در دیمونا»، وب‌سایت شبکۀ العالم.]</ref>


== '''چالش‌های محیط زیستی دیمونا''' ==
== چالش‌های محیط زیستی دیمونا ==
شهر دیمونا به‌دلیل میزبانی از تأسیسات هسته‌ای امروزه با چالش‌های متعددی مواجه شده است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3363101-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%86%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تاسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> به‌گفتۀ منابع آگاه، نیروگاه هسته‌ای در دیمونا از ۱۹۹۴م عمر مفید فرضی خود را از دست‌داده و به‌تدریج شکاف‌هایی در برخی از دیوارها و پایه‌های آن ملاحظه شده است. روزنامۀ هاآرتص در مه ۲۰۲۱م گزارش داد که ۱۵۳۷م مشکل در سازه‌های ساختمانی نیروگاه کشف‌شده که می‌تواند به‌طور بالقوه موجب نشت مواد رادیواکتیو شود و به اعتراف مرکز پژوهش‌های هسته‌ای، حداقل در یک مورد این نشت صورت گرفته است. پایان دورۀ مفید بهره‌برداری از دیمونا با افزایش میانگین مبتلایان به سرطان در مناطق اطراف این نیروگاه، به‌ویژه در منطقۀ نقب، همزمان بوده است.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/328848-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> اکثر کارکنان این نیروگاه نیز پس از چند سال فعالیت در آن مبتلا به سرطان‌های مختلف شده‌اند<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3363101-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%86%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7 «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تاسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> که این موضوع کشمکش حقوقی گسترده‌ای را در دادگاه‌های اسرائیل به همراه داشته است. برخی کارشناسان اسراییلی اذعان کرده‌اند که امروز پایگاه دیمونا به یک معضل برای ساختار امنیتی اسرائیل تبدیل شده و کارشناسان عرب آن را «پاشنه آشیل» اسرائیل می‌دانند.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84-17/328848-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D9%88%D9%86%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>
شهر دیمونا به‌دلیل میزبانی از تأسیسات هسته‌ای امروزه با چالش‌های متعددی مواجه شده است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3363101-احتمال-نشت-آلودگی-هسته-ای-از-تاسیسات-دیمونا «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تأسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> به‌گفتهٔ منابع آگاه، نیروگاه هسته‌ای در دیمونا از ۱۹۹۴م عمر مفید فرضی خود را از دست‌داده و به‌تدریج شکاف‌هایی در برخی از دیوارها و پایه‌های آن ملاحظه شده است. روزنامهٔ هاآرتص در مه ۲۰۲۱م گزارش داد که ۱۵۳۷ مشکل در سازه‌های ساختمانی نیروگاه کشف شده که می‌تواند به‌طور بالقوه موجب [[تشعشعات رادیواکتیو|نشت مواد رادیواکتیو]] شود و به اعتراف مرکز پژوهش‌های هسته‌ای، حداقل در یک مورد این نشت صورت گرفته است. پایان دورهٔ مفید بهره‌برداری از دیمونا با افزایش میانگین مبتلایان به [[سرطان]] در مناطق اطراف این نیروگاه، به‌ویژه در منطقهٔ نقب، همزمان بوده است.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> اکثر کارکنان این نیروگاه نیز پس از چند سال فعالیت در آن مبتلا به سرطان‌های مختلف شده‌اند<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3363101-احتمال-نشت-آلودگی-هسته-ای-از-تاسیسات-دیمونا «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تأسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref> که این موضوع کشمکش حقوقی گسترده‌ای را در دادگاه‌های اسرائیل به همراه داشته است. برخی کارشناسان اسراییلی اذعان کرده‌اند که امروز پایگاه دیمونا به یک معضل برای ساختار امنیتی اسرائیل تبدیل شده و کارشناسان عرب آن را «پاشنه آشیل» اسرائیل می‌دانند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
== منابع ==
== منابع ==
 
{{آغاز منابع}}
* «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به حملات به شهر دیمونا در اسرائيل و تاسیسات هسته‌ای نطنز واکنش نشان داد»، وب‌سایت صدای آمریکا، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1404ش.
* «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تأسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اسفند ۱۳۹۶ش.
* «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تاسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 16 اسفند 1396ش.
* «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامهٔ اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۶ آبان ۱۳۹۴ش.
* «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامۀ اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 6 آبان 1394ش.
* «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۳۹۹ش.
* «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 4 اسفند 1399ش.
* «انهدام شیئی مشکوک بالای تأسیسات اتمی اسرائیل»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب:۲۶ آذر ۱۳۸۹ش.
* «انهدام شيئي مشكوك بالاي تاسيسات اتمي اسرائیل»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب:26 آذر 1389ش.
* «بالستیک‌های ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «بالستیک‌های ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 5 فروردین 1405ش.
* «جایگاه «دیمونا»، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۸ش.
* «جایگاه «دیمونا»، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: 20 مرداد 1398ش.
* «حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1405ش.
* «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائیل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچه‌وله، تاریخ درج مطب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائيل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچه‌وله، تاریخ درج مطب: 1 فروردین 1405ش.
* «حمله موشکی ایران به دیمونا؛ تعداد زخمی‌ها به ۵۱ نفر رسید+ فیلم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «حمله موشکی ایران به دیمونا؛ تعداد زخمی‌ها به ۵۱ نفر رسید+ فیلم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1405ش.
* «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1405ش.
* «دربارهٔ پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۵ش؛
* «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان‌ نیوز، تاریخ درج مطلب: 4 فروردین 1405ش؛
* «دربارهٔ ساخت‌وساز مخفیانه اسرائیل در تأسیسات هسته‌ای دیمونا چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «درباره ساخت‌وساز مخفیانه اسرائیل در تاسیسات هسته‌ای دیمونا چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت بی بی سی فارسی، تاریخ درج مطلب: 15 شهریور 1404ش.
* «دیمونا، پر …»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵.
* «دیمونا، پر ...»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1405.
* «دیمونة»، وب‌سایت المعرفة، تاریخ بازدید: تاریخ بازدید: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶م.
* «ديمونة»، وب‌سایت المعرفة، تاریخ بازدید: تاریخ بازدید: 20 آورین 2026م.
* «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ شهریور ۱۴۰۴ش.
* «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانه‌زنی‌ها درباره رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: 13 شهریور 1404ش.
* «صهیونیست‌ها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانه‌های سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وب‌سایت مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۱ مهر ۱۳۹۲ش.
* زبده، محمد، «نابودی تاسیسات هسته‌ای دیمونا؛ حرکتی اساسی به سوی صلح پایدار منطقه‌ای»، خبرگزاری داشنجو، تاریخ درج مطلب: 6 فروردین 1405ش.
* محمدجانی، حامد، «چرا دیمونا همیشه در فهرست حساس‌ترین اهداف جهان قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «صهیونیست‌ها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانه‌های سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وب‌سایت مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ درج مطلب: 1 مهر 1392ش.
* «نیروگاه دیمونا یک هزار و ۴۰۰ تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۸ دی ۱۳۸۳ش.
* محمدجانی، حامد، «چرا دیمونا همیشه در فهرست حساس‌ترین اهداف جهان قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1405ش.
* «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شده‌اند؟»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «نیروگاه دیمونا یک هزار و 400 تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 8 دی 1383ش.
* «۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
 
* «Dimona, Israel»، وب‌سایت ezhejiang، تاریخ بازدید: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶م.
* «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شده اند؟»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1405ش.
{{پایان منابع}}
* «۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 9 اردیبهشت 1404ش.
* «Dimona, Israel»، وب‌سایت ezhejiang، تاریخ بازدید: 20 آورین 2026م.

نسخهٔ کنونی تا ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۱۰

دیمونا
نمایی از شهر دیمونا
نمایی از شهر دیمونا


دیمونا؛ شهری در جنوب سرزمین‌های اشغالی فلسطین و مرکز مهم هسته‌ای اسراییل در صحرای نقب.

دیمونا از شهرهای بزرگ در جنوب سرزمین‌های اشغالی فلسطین در صحرای نقب است که به‌دلیل میزبانی از مرکز اصلی و سری هسته‌ای اسراییل، در جهان شهرت دارد. مرکز تحقیقات هسته‌ای اسراییل که در دهه ۱۹۵۰م با همکاری مخفیانه فرانسه در این شهر ساخته شد، دارای راکتور آب سنگین و تأسیسات بازفرآوری برای استخراج پلوتونیوم است. بر اساس برآورد کارشناسان، این مرکز سالانه حدود ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کند که برای ساخت جنگ‌افزار هسته‌ای مناسب است. اسرائیل در مورد زرادخانه هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته و عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای نیست. در ۱۹۸۶م مردخای وانونو، تکنسین سابق این تأسیسات، با افشای تصاویر و اطلاعات محرمانه، جامعه جهانی را از وجود برنامه تسلیحات هسته‌ای اسرائیل آگاه ساخت و بعد از آن ربوده و به ۱۸ سال زندان محکوم شد. در جریان حملهٔ آمریکا و اسراییل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش و در پاسخ به حمله به تأسیسات هسته‌ای نطنز، ایران برای نخستین‌بار شهر دیمونا را هدف حملات موشکی قرار داد.

تاریخچه و موقعیت جغرافیایی

دیمونا (به عبری: דִּימוֹנָה) شهری در اسرائیل و واقع در صحرای نقب است که در فاصلهٔ ۳۶ کیلومتری جنوب بئرسبع و ۳۵ کیلومتری غرب دریای مرده، بر فراز وادی عربه در منطقهٔ جنوبی سرزمین‌های اشغالی فلسطین قرار دارد. شهر دیمونا در ۱۹۵۵م با سکونت ۳۶ خانوادهٔ یهودی مهاجر از شمال آفریقا تأسیس شد و نام خود را بر اساس آیه‌ای از کتاب یهوشع در عهد عتیق گرفته است. این شهر در ۱۹۵۸م به‌عنوان شورای محلی و در ۱۹۶۹م به‌عنوان شهر اعلام شد.[۱]

جمعیت و امکانات

جمعیت دیمونا در دهه‌های ۱۹۷۰م و ۱۹۹۰م با ورود مهاجران یهودی از اتحاد جماهیر شوروی و دیگر کشورها افزایش یافت. جمعیت این شهر در ۲۰۰۷م بالغ بر ۳۳٬۶۰۰ نفر برآورد شده است و در ۲۰۲۵م حدود ۴۰ هزار نفر جمعیت داشته است.[۲] این شهر در ۲۰۱۸م توافق‌نامه‌ای دربارهٔ زیرساخت‌ها با دولت اسرائیل امضا کرد و امیدوار بود که جمعیت آن را در ۱۰ تا ۱۵ سال به ۱۲۰ هزار نفر برساند. صنایع اصلی آن شامل مهندسی شیمی، صنایع پیشرفته و خدمات است. بر پایه گزارش برخی منابع، دیمونا نقش مهمی در توسعه صنعت انرژی خورشیدی اسرائیل ایفا می‌کند، سیستم آموزشی توسعه‌یافته‌ای دارد و در تلاش است تا پروژه‌های فرهنگی و آموزشی بیشتری را توسعه دهد.[۳]

مرکز تحقیقات هسته‌ای دیمونا

رآکتور هسته‌ای مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگو در دیمونا
رآکتور هسته‌ای مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگو در دیمونا

در فاصلهٔ حدود ۱۳ کیلومتری جنوب شهر دیمونا، تأسیساتی قرار دارد که با نام «مرکز تحقیقات هسته‌ای شیمون پرز نگو» شناخته می‌شود.[۴] بر اساس اطلاعات افشاشده در ۱۹۸۶م این مرکز در ده طبقهٔ مجزا در زیرزمین ساخته شده و هر طبقه دارای یک واحد ویژه است. در ۲۰۱۷م حدود ۲۷۰۰ نفر در دیمونا مشغول به کار بودند که از این تعداد تنها ۱۵۰ نفر اجازهٔ دسترسی به بخش‌های حساس را داشتند. بر اساس برآورد کارشناسان این مرکز ماهانه هشت کیلوگرم اورانیوم با غنای بسیار بالا و سالانه ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید می‌کند که برای ساخت ده بمب هسته‌ای کافی است.[۵]

ساختار داخلی این مرکز هسته‌ای شامل مجموعه‌ای از بخش‌های تخصصی به‌نام ماخون است که هرکدام کارکرد مشخصی دارند؛ از جمله یک راکتور آب سنگین با توان تخمینی بین ۷۰ تا ۱۵۰ مگاوات که نقش اصلی در تولید مواد شکافت‌پذیر را ایفا می‌کند، واحد بازفرآوری برای استخراج پلوتونیوم (ماده اصلی ساخت سلاح هسته‌ای) از سوخت مصرف‌شده، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی غنی‌سازی اورانیوم با سانتریفیوژ، بخش‌هایی برای مدیریت و دفع پسماندهای رادیواکتیو.[۶]

همچنین واحد ویژه‌ای از موساد به نام «دفتر روابط علمی» مسئول تأمین نیازهای علمی و فناوری مورد نیاز دیمونا از خارج از اسرائیل است و عملیات‌هایی نظیر قاچاق ۲۰۰ تن کیک زرد از کنگو در ۱۹۶۸م و انتقال دانشمندان و مواد هسته‌ای از جمهوری‌های شوروی سابق از اقدامات این دفتر گزارش شده است. اسرائیل با تأسیس شرکت‌های صوری در کشورهای مختلف، انتقال ابزار و مواد هسته‌ای را تسهیل می‌کند که ازجمله به پرونده آرنان میلشان، تهیه‌کنندهٔ هالیوودی، در منابع خبری اشاره شده است که به اتهام همکاری در قاچاق مواد و ابزار هسته‌ای توسط اف‌بی‌آی مورد بازجویی قرار گرفت.[۷]

به‌گزارش رسانه‌های بین‌المللی حفاری‌هایی در این مرکز در ۲۰۲۱م آغاز شده و تصاویر ماهواره‌ای آن زمان تنها حفر گودالی به طول ۱۵۰ متر و عرض ۶۰ متر در نزدیکی رآکتور آب سنگین اصلی را نشان می‌داد. تصاویر جدید گرفته‌شده در ۵ ژوئیه ۲۰۲۵م توسط شرکت Planet Labs PBC نشان می‌دهد که ساخت‌وساز شدت گرفته و دیوارهای بتنی ضخیم و چندین طبقهٔ زیرزمینی در محل ایجاد شده‌اند. جرثقیل‌هایی نیز در محل دیده می‌شوند.[۸]

اهمیت راهبردی

منطقهٔ دیمونا به‌دلیل میزبانی از تأسیسات هسته‌ای اسراییل، یکی از حساس‌ترین نقاط محافظت‌شده در سرزمین‌های اشغالی است که بسیاری از گزارش‌های اطلاعاتی و نظامی جهان آن را زیرساختی «فوق‌حیاتی» برای اسرائیل توصیف می‌کنند. تحلیلگران دلایلی برای این میزان حساسیت مطرح کرده‌اند؛ ازجمله:

  1. دیمونا قلب سیاست «ابهام هسته‌ای» اسرائیل است؛ این رژیم دهه‌ها است دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای خود شفافیتی ارائه نمی‌دهد، اما تمامی تحلیل‌ها و مستندات بین‌المللی دیمونا را کانون اصلی توان هسته‌ای می‌دانند و هرگونه تهدید علیه آن، تهدیدی علیه ساختار بازدارندگی تل‌آویو تلقی می‌شود.
  2. دیمونا از نظر سیاسی و روانی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ این مرکز نه‌تنها یک تأسیسات صنعتی، بلکه یک خط قرمز برای اسرائیل است که در ادبیات امنیتی آمریکا و غرب نیز بازتاب یافته و کوچک‌ترین اشاره به آن، واکنش گستردهٔ رسانه‌ای و سیاسی به همراه دارد.
  3. موقعیت ژئوپلیتیک دیمونا در جنوب فلسطین اشغالی و نزدیکی به مسیرهای هوایی و زمینی؛ هرگونه رخداد احتمالی در آن را به رویدادی با پیامدهای منطقه‌ای تبدیل کرده است.[۹]

مشارکت فرانسه در ساخت مرکز هسته‌ای دیمونا

اسرائیل رآکتور دیمونا را در دهه ۱۹۵۰م با کمک گسترده و مخفیانهٔ دولت فرانسه ساخت. تا پایان آن دهه، حدود ۲۵۰۰ شهروند فرانسوی در دیمونا زندگی می‌کردند که دارای مجوزهای فرانسوی بودند، اما به گونه‌ای تحت پوشش قرار داشتند که همه چیز را انکار می‌کردند. بر پایه گزارش‌های تحقیقی، کارگران فرانسوی مجاز به نوشتن مستقیم نامه و ارسال آن به کشور خود نبودند، بلکه نامه‌های‌شان از طریق صندوق‌های پستی مخصوص در آمریکای لاتین به کشورشان ارسال می‌شد. سندی که روزنامهٔ هاآرتص در ۱۳۹۸ش از طبقه‌بندی خارج کرد، نشان می‌دهد که در نشستی محرمانه در ژوئیه ۱۹۶۳م لوی اشکول، نخست‌وزیر وقت، از سردبیران روزنامه‌های اسرائیلی خواسته بود هیچ مطلبی دربارهٔ توان اتمی تأسیسات دیمونا منتشر نکنند و از ذکر کمک‌های فرانسه در دستیابی اسرائیل به توان هسته‌ای خودداری کنند. نخست‌وزیر اسرائیل در آن جلسه تأکید کرده بود که وظیفه میهنی و مسوولانه ایجاب می‌کند که مانع از وقوع زیانی بزرگ به کشور شوند.[۱۰]

تولید سلاح هسته‌ای در دیمونا

بر اساس تخمین فدراسیون دانشمندان آمریکایی، اسرائیل حدود ۹۰ کلاهک جنگی دارد که از پلوتونیوم تولیدشده در رآکتور آب سنگین دیمونا ساخته شده است. اسرائیل در مورد زرادخانهٔ هسته‌ای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته است؛ به این معنا که نه وجود آن را تأیید می‌کند و نه آن را انکار می‌کند.[۱۱] اسراییل عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نیست و پروتکل الحاقی را نیز نپذیرفته است.[۱۲] بنابر اعلام برخی منابع، اسراییل حدود ۲۰۰ بمب اتمی دارد، که در تأسیسات دیمونا ساخته شده‌اند.[۱۳] همچنین مواد اتمی از این نیروگاه منتقل و در مرکز ساخت و مونتاژ کلاهک‌های اتمی واقع در شمال حیفا که یکی از ۵ مراکز اتمی اسرائیل به‌شمار می‌آید، جمع‌آوری می‌شود.[۱۴]

افشاگری مردخای وانونو دربارهٔ دیمونا

تصویری از مردخای وانونو در زندان
تصویری از مردخای وانونو در زندان

مردخای وانونو، تکنسین هسته‌ای اسرائیلی که از مخالفان سرسخت ساخت و به‌کارگیری تسلیحات هسته‌ای بود، پس از ۹ سال فعالیت در نیروگاه هسته‌ای دیمونا، در ۱۹۸۵م موفق شد با قاچاق دوربین به داخل تأسیسات، دستکم ۵۷ عکس از محوطه داخلی آن بردارد. وی پس از اخراج از دیمونا به استرالیا مهاجرت کرد و سپس با سفر به انگلستان، تصاویر و اطلاعات خود را در اختیار هفته‌نامه ساندی تایمز قرار داد. این اطلاعات برای نخستین بار در ۵ اکتبر ۱۹۸۶م در صفحه اول این روزنامه با عنوان «افشا شد: اسرار ذخایر هسته‌ای اسرائیل» منتشر شد و جامعه جهانی را به این قطعیت رساند که اسرائیل ذخایر بزرگی از تسلیحات اتمی در اختیار دارد. اسرائیلی‌ها که از ادامهٔ افشاگری‌ها هراسان شده بودند، وانونو را با فریب یک مأمور مخفی زن به ایتالیا کشانده و در رم توسط نیروهای اطلاعاتی اسرائیل ربودند. وی پس از انتقال به اسرائیل، در دادگاهی به ریاست الیاهو نوام به ۱۸ سال حبس محکوم شد و یازده سال از این دوران را به صورت مداوم در سلول انفرادی به سر برد. وانونو در سال ۲۰۰۴م آزاد شد، اما با محدودیت‌های گسترده در ارتباط با رسانه‌ها و زندگی شخصی مواجه بود و پس از آن نیز چندین بار به بهانه‌های مختلف ازجمله مصاحبه با رسانه‌ها بازداشت شد. افشاگری‌های وانونو به‌عنوان تکمیل‌کنندهٔ تکه‌های پازل برنامه هسته‌ای اسرائیل، مبنای تخمین‌های بعدی دربارهٔ زرادخانه هسته‌ای این کشور قرار گرفت.[۱۵]

تلاش گروه‌های مقاومت برای هدف قراردادن دیمونا

منطقه دیمونا به‌دلیل استقرار تأسیسات هسته‌ای، طی دهه‌های اخیر کانون توجه امنیتی و هدف عملیات‌های متعددی بوده است. در سال ۱۳۹۴ش، پهپاد «ایوب» متعلق به حزب‌الله لبنان موفق به نفوذ در حریم هوایی این منطقه و عبور از سامانه‌های پدافندی شد. همچنین در ۴ فوریه ۲۰۰۸م، یک حملهٔ استشهادی توسط گردان‌های عزالدین قسام در یک مرکز تجاری در دیمونا به وقوع پیوست که منجر به کشته شدن یک نفر و مجروح شدن ۱۳ تن دیگر گردید. علاوه بر این، گزارش‌هایی از تلاش‌های راکتی گروه‌های فلسطینی برای هدف قرار دادن این منطقه منتشر شده است که به‌دلیل پوشش پدافندی، ناموفق ارزیابی شده‌اند.[۱۶]

دیمونا در جنگ رمضان

محل حمله موشکی ایران به دیمونا
محل حمله موشکی ایران به دیمونا

در نخستین روز فروردین ۱۴۰۵ش ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک موشک ایرانی به شهر دیمونا برخورد کرده است. بر اساس گزارش‌های رسمی، یک ساختمان هدف اصابت مستقیم قرار گرفته و فروریخته است. سازمان امدادی ماگن داوید آدوم شمار زخمی‌ها را دست‌کم ۴۰ نفر اعلام کرد. این حمله پس از گزارش رسانه‌های ایران دربارهٔ حملهٔ هوایی به تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در نطنز اصفهان صورت گرفته است. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، لحظهٔ اصابت موشک و ایجاد حفرهٔ بزرگ در ساختمان را نشان می‌دهد.[۱۷]

پیامد و واکنش‌ها

  • نفوذپذیری پدافند هوایی: با توجه به حفاظت شدید از منطقهٔ هسته‌ای دیمونا، تحلیلگران بر این باورند که حمله مؤثر ایران به این منطقه در اوج درگیری‌های جنگ رمضان، نشان‌دهندهٔ نفوذپذیری پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاعی اسرائیل است.[۱۸]
  • معادله جدید بازدارندگی: به باور تحلیلگران امنیتی، پس از این حمله، ایران معادلهٔ معناداری را در واکنش به حملات علیه تأسیسات هسته‌ای خود تعریف کرده است.[۱۹] بر اساس این معادله، هر تجاوز جدید به سایت‌های اتمی ایران می‌تواند سناریوهای وخیمی را برای تأسیسات هسته‌ای اسرائیل رقم بزند.[۲۰] رسانه‌ها گزارش داده‌اند که این حمله در شرایطی صورت گرفته است که مقامات آمریکایی و اسرائیلی در ماه‌های منتهی به جنگ رمضان و همچنین در جریان این جنگ، مدعی نابودی قدرت موشکی ایران شده بودند.[۲۱]
  • واکنش رسانه‌ها: به‌گفتهٔ گلن گرینوالد، خبرنگار آمریکایی، این حمله ضعف پدافند هوایی اسرائیل را آشکارتر کرد. اتان لوینز، روزنامه‌نگار دیگر آمریکایی، با اشاره به نبود آژیر خطر و عدم شناسایی موشک‌ها، وضعیت را بدون دفاع و هشدار توصیف کرد. دنیل دیویس، افسر بازنشستهٔ ارتش آمریکا، تأکید کرد که این رویداد توانمندی نظامی ایران و نفوذپذیری سامانه‌های دفاع موشکی آمریکا و اسرائیل را ثابت کرده است. راشد بن سعید، کاربر اماراتی، عبور ایران از گنبد آهنین را نقطهٔ تغییر جنگ دانست. جرج گالووی، سیاستمدار بریتانیایی، نیز تلافی‌های ایران را بی‌سابقه توصیف کرد. برخی کاربران لبنانی و یمنی نیز این حمله را پیام هشدار نهایی و نشانهٔ تغییر معادلات منطقه‌ای ارزیابی کردند.[۲۲]

چالش‌های محیط زیستی دیمونا

شهر دیمونا به‌دلیل میزبانی از تأسیسات هسته‌ای امروزه با چالش‌های متعددی مواجه شده است.[۲۳] به‌گفتهٔ منابع آگاه، نیروگاه هسته‌ای در دیمونا از ۱۹۹۴م عمر مفید فرضی خود را از دست‌داده و به‌تدریج شکاف‌هایی در برخی از دیوارها و پایه‌های آن ملاحظه شده است. روزنامهٔ هاآرتص در مه ۲۰۲۱م گزارش داد که ۱۵۳۷ مشکل در سازه‌های ساختمانی نیروگاه کشف شده که می‌تواند به‌طور بالقوه موجب نشت مواد رادیواکتیو شود و به اعتراف مرکز پژوهش‌های هسته‌ای، حداقل در یک مورد این نشت صورت گرفته است. پایان دورهٔ مفید بهره‌برداری از دیمونا با افزایش میانگین مبتلایان به سرطان در مناطق اطراف این نیروگاه، به‌ویژه در منطقهٔ نقب، همزمان بوده است.[۲۴] اکثر کارکنان این نیروگاه نیز پس از چند سال فعالیت در آن مبتلا به سرطان‌های مختلف شده‌اند[۲۵] که این موضوع کشمکش حقوقی گسترده‌ای را در دادگاه‌های اسرائیل به همراه داشته است. برخی کارشناسان اسراییلی اذعان کرده‌اند که امروز پایگاه دیمونا به یک معضل برای ساختار امنیتی اسرائیل تبدیل شده و کارشناسان عرب آن را «پاشنه آشیل» اسرائیل می‌دانند.[۲۶]

پانویس

  1. ↑ «دیمونة»، وب‌سایت المعرفة
  2. ↑ «دیمونة»، وب‌سایت المعرفة
  3. ↑ "Dimona, Israel»، وب‌سایت ezhejiang.
  4. ↑ «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت روزنامۀ دنیای اقتصاد؛ «۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو.
  5. ↑ «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.
  6. ↑ «بالستیک‌های ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس.
  7. ↑ «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.
  8. ↑ «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اقتصاد نیوز.
  9. ↑ محمدجانی، «چرا دیمونا همیشه در فهرست «حساس‌ترین اهداف جهان» قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس.
  10. ↑ «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  11. ↑ «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  12. ↑ «درباره ساخت‌وساز مخفیانه اسرائیل در تأسیسات هسته‌ای دیمونا چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی.
  13. ↑ «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامۀ اقتصاد.
  14. ↑ «نیروگاه دیمونا یک هزار و 400 تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا.
  15. ↑ «صهیونیست‌ها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانه‌های سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وب‌سایت مطالعات و پژوهش‌های سیاسی؛ «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  16. ↑ «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  17. ↑ «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائیل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچه‌وله؛«حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج.
  18. ↑ «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر.
  19. ↑ «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شده‌اند؟»، خبرگزاری موج.
  20. ↑ «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان نیوز؛ «دیمونا، پر ...»، خبرگزاری فارس.
  21. ↑ «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان نیوز؛
  22. ↑ «واکنش کاربران دنیا به عملیات قدرتمند ایران در دیمونا»، وب‌سایت شبکۀ العالم.
  23. ↑ «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تأسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  24. ↑ «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.
  25. ↑ «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تأسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
  26. ↑ «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.

منابع

  • «احتمال نشت آلودگی هسته‌ای از تأسیسات دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اسفند ۱۳۹۶ش.
  • «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وب‌سایت روزنامهٔ اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۶ آبان ۱۳۹۴ش.
  • «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هسته‌ای دیمونا»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۳۹۹ش.
  • «انهدام شیئی مشکوک بالای تأسیسات اتمی اسرائیل»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب:۲۶ آذر ۱۳۸۹ش.
  • «بالستیک‌های ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «جایگاه «دیمونا»، کارخانه تولید بمب‌های هسته‌ای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۸ش.
  • «حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائیل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچه‌وله، تاریخ درج مطب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «حمله موشکی ایران به دیمونا؛ تعداد زخمی‌ها به ۵۱ نفر رسید+ فیلم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «دربارهٔ پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وب‌سایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۵ش؛
  • «دربارهٔ ساخت‌وساز مخفیانه اسرائیل در تأسیسات هسته‌ای دیمونا چه می‌دانیم؟»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ش.
  • «دیمونا، پر …»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵.
  • «دیمونة»، وب‌سایت المعرفة، تاریخ بازدید: تاریخ بازدید: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶م.
  • «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وب‌سایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ شهریور ۱۴۰۴ش.
  • «صهیونیست‌ها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانه‌های سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وب‌سایت مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۱ مهر ۱۳۹۲ش.
  • محمدجانی، حامد، «چرا دیمونا همیشه در فهرست حساس‌ترین اهداف جهان قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «نیروگاه دیمونا یک هزار و ۴۰۰ تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۸ دی ۱۳۸۳ش.
  • «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شده‌اند؟»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
  • «۷ نقطه اتمی اسرائیل که می‌تواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
  • «Dimona, Israel»، وب‌سایت ezhejiang، تاریخ بازدید: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶م.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=دیمونا&oldid=31774»