صفحهای تازه حاوی «300px|thumb|شهر ارومیه روی نقشه ایران|جایگزین=شهر ارومیه روی نقشه ایران '''{{درشت|ارومیه}}؛''' مرکز استان آذربایجانغربی واقع در شمال غرب ایران. یکی از شهرهای بزرگ در شمال غربی ایران و منطقه آذربایجان، ارومیه است. جمعیت آن طبق س...» ایجاد کرد |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|ارومیه}}؛''' مرکز استان آذربایجانغربی واقع در شمال غرب ایران. | '''{{درشت|ارومیه}}؛''' مرکز استان آذربایجانغربی واقع در شمال غرب ایران. | ||
| خط ۸: | خط ۷: | ||
==تاریخچه ارومیه== | ==تاریخچه ارومیه== | ||
به اعتقاد بعضی از مورخان، [[ارومیه]] محل تولد [[زرتشت]] و از مکانهای مقدس زرتشتیان بوده است. مدفون بودن چند زرتشتی که منتسب به زمان تولد حضرت عیسی هستند، نشاندهنده این است که این شهر یکی از بزرگترین مراکز اجتماعی و مذهبی زمانهای دور بوده و امپراطوران روم برای رفتن به آتشکده زرتشتیان و نیز [[تخت سلیمان]] بارها از آن عبور کردهاند. آثار باستانی کشف شده در این منطقه، نشان از رونق ارومیه در زمان [[مادها]] دارد و قدمت برخی از قبرهای این منطقه به چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح، بازمیگردد.<ref>[https://www.urmia-ag.ir/fa/wagov/Tarikh «تاریخچه ارومیه»، وبسایت استانداری آذربایجانغربی.]</ref> کاسه زرناب کشف شده در حسنلوی ارومیه از آثار هنری مربوط به قرن هشتم پیش از میلاد است که گویای شکوفایی هنرِ [[طلا|طلاسازی]] در دوره مادها است.<ref>[https://ketabnak.com/book/55686/تاریخ-اورمیهتاریخ-ارومیه کاویانپور، تاریخ ارومیه، 1378ش، ص54.]</ref> | |||
==اقلیم و موقعیت جغرافیایی ارومیه== | ==اقلیم و موقعیت جغرافیایی ارومیه== | ||
منطقه ارومیه در شمال غرب ایران و نزدیک مرز ترکیه، ۵۸۹۹ کیلومتر مربع مساحت دارد. مساحت خود شهر، ۴۲٫۷ کیلومتر مربع است و در جلگهای به طول هفتاد کیلومتر و به عرض سی کیلومتر در غرب دریاچه ارومیه واقع شده است.<ref>[https://ketabnak.com/book/55686/تاریخ-اورمیهتاریخ-ارومیه کاویانپور، تاریخ ارومیه، 1378ش، ص9.]</ref> ارتفاع ارومیه از سطح دریا ۱۳۳۲ متر است. آبوهوای این شهر به علت وجود دریاچه ارومیه معتدل و نسبتاً مرطوب بوده و [[زمستان|زمستانی]] سرد و طولانی دارد. در اطراف این شهر باغهای [[انگور]]، [[سیب]] و کشتزارها قرار دارد.<ref>[https://ketabnak.com/book/55686/تاریخ-اورمیهتاریخ-ارومیه کاویانپور، تاریخ ارومیه، 1378ش، ص10.]</ref> | منطقه ارومیه در شمال غرب ایران و نزدیک مرز ترکیه، ۵۸۹۹ کیلومتر مربع مساحت دارد. مساحت خود شهر، ۴۲٫۷ کیلومتر مربع است و در جلگهای به طول هفتاد کیلومتر و به عرض سی کیلومتر در غرب دریاچه ارومیه واقع شده است.<ref>[https://ketabnak.com/book/55686/تاریخ-اورمیهتاریخ-ارومیه کاویانپور، تاریخ ارومیه، 1378ش، ص9.]</ref> ارتفاع ارومیه از سطح دریا ۱۳۳۲ متر است. آبوهوای این شهر به علت وجود دریاچه ارومیه معتدل و نسبتاً مرطوب بوده و [[زمستان|زمستانی]] سرد و طولانی دارد. در اطراف این شهر باغهای [[انگور]]، [[سیب]] و کشتزارها قرار دارد.<ref>[https://ketabnak.com/book/55686/تاریخ-اورمیهتاریخ-ارومیه کاویانپور، تاریخ ارومیه، 1378ش، ص10.]</ref> | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۰: | ||
==جاذبههای گردشگری ارومیه== | ==جاذبههای گردشگری ارومیه== | ||
===مکانهای تاریخی=== | ===مکانهای تاریخی=== | ||
کلیسای ننهمریم که با نام [[کلیسا|کلیسای]] حضرت مریم، سنت ماری و شرق آشور نیز شناخته میشود، یکی از مکانهای تاریخی ارومیه است. این کلیسا دومین کلیسای قدیمی جهان پس از کلیسای بیت لحم در فلسطین است. کلیسای مارسرگیز، [[برج سهگنبد]]، مسجد سردار، [[مسجد جامع ارومیه]]، خانه انصاری، کلیسای پطروس پولیس، مدرسه هدایت، مدرسه ۲۲ بهمن، [[موزه]] ارومیه و موزه مردمشناسی ارومیه، [[بازار]] ارومیه و ساختمان شهرداری نیز از دیگر اماکن تاریخی این شهر بهشمار میروند.<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/list/urmia-20005-ci/sort/13/ رهبری، «دیدنیهای ارومیه»، وبسایت کجارو.]</ref> | |||
===جاذبههای طبیعی=== | ===جاذبههای طبیعی=== | ||
از جمله جاذبههای طبیعی ارومیه، میتوان به [[دریاچه ارومیه]]، [[دریاچه مارمیشو]]، برکه دالامپر، [[آبشار]] شملکان، آبشار سوله دوکل، چشمه آبگرم هفتآباد، تالاب گلمرز اشاره کرد.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/جاذبه-های-شهر-ارومیه/ «جاذبههای شهر ارومیه»، وبسایت مجله گردشگری الیگشت.]</ref> | |||
===جاذبههای مذهبی=== | ===جاذبههای مذهبی=== | ||
| خط ۳۱: | خط ۲۹: | ||
===اماکن تجاری و تفریحی=== | ===اماکن تجاری و تفریحی=== | ||
مجتمع تجاری تورک مال و سیتادیوم، مجتمع تجاری کیف و کفش رضا، پاساژهای تندیس، پاکو، امیرکبیر، صدر، پردیس، جلالی، ستارخان، مجتمعهای تجاری استادان، یاقوت، میلاد نور، بازار خلیج از مراکز خرید مهم در ارومیه هستند.<ref>[https://dornatrip.com/بهترین-مراکز-خرید-ارومیه/ داوری، «بهترین مراکز خرید ارومیه»، وبسایت درناتریپ.]</ref> از جمله مکانهای [[تفریح|تفریحی]] شهر ارومیه پارک جنگلی شیخ تپه، پارک اللر باغی، کوه سیر، [[روستای بند]]، چیچست، سد شهر | مجتمع تجاری تورک مال و سیتادیوم، مجتمع تجاری کیف و کفش رضا، پاساژهای تندیس، پاکو، امیرکبیر، صدر، پردیس، جلالی، ستارخان، مجتمعهای تجاری استادان، یاقوت، میلاد نور، بازار خلیج از مراکز خرید مهم در ارومیه هستند.<ref>[https://dornatrip.com/بهترین-مراکز-خرید-ارومیه/ داوری، «بهترین مراکز خرید ارومیه»، وبسایت درناتریپ.]</ref> از جمله مکانهای [[تفریح|تفریحی]] شهر ارومیه پارک جنگلی شیخ تپه، پارک اللر باغی، کوه سیر، [[روستای بند]]، چیچست، سد شهر چای و [[پیست اسکی خوشاکو]] است.<ref>[https://seeiran.ir/10-جای-دیدنی-ارومیه-در-تابستان/ «جاهای دیدنی ارومیه»، وبسایت سیری در ایران.]</ref> | ||
===امکانات آموزشی=== | ===امکانات آموزشی=== | ||
ارومیه دارای دانشگاه دولتی، دانشگاه صنعتی، دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه الزهرا است. همچنین دارای دو دانشگاه آزاد، پیامنور و پنج مرکز غیرانتفاعی است. دانشگاه دولتی ارومیه رتبه ۱۸ را در مجموع دانشگاههای کل کشور دارد.<ref>[https://www.uniref.ir/Province2.html «دانشگاههای استان آدربایجانغربی»، وبسایت مرجع دانشگاههای ایران.]</ref> | ارومیه دارای دانشگاه دولتی، دانشگاه صنعتی، دانشگاه علوم پزشکی و دانشگاه الزهرا است. همچنین دارای دو دانشگاه آزاد، پیامنور و پنج مرکز غیرانتفاعی است. دانشگاه دولتی ارومیه رتبه ۱۸ را در مجموع دانشگاههای کل کشور دارد.<ref>[https://www.uniref.ir/Province2.html «دانشگاههای استان آدربایجانغربی»، وبسایت مرجع دانشگاههای ایران.]</ref> | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۳: | ||
==فرهنگ و هنر ارومیه== | ==فرهنگ و هنر ارومیه== | ||
===آدابورسوم=== | ===آدابورسوم=== | ||
[[آداب|آداب]]<nowiki/>ورسوم مردم ارومیه شباهتهای زیادی با سایر شهرهای [[ایران]] دارد، برخی از آدابورسوم خاص منطقه و شهر به شرح زیر است: | [[آداب|آداب]]<nowiki/>ورسوم مردم ارومیه شباهتهای زیادی با سایر شهرهای [[ایران]] دارد، برخی از آدابورسوم خاص منطقه و شهر به شرح زیر است: | ||
*پخت دوشاب ([[شیره انگور|شیرهٔ انگور]])<ref>[https://www.farsnews.ir/photo/14000714000012/آیین-سنتی-پخت-دوشابدر-ارومیه «آیین سنتی پخت دوشاب در ارومیه»، خبرگزاری فارس.]</ref> و [[رب]] گوجه، از قدیم تاکنون از آیینهای سنتی هر سالهٔ مردم ارومیه است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/06/23/2094634/آئین-محلی-پخت-رب-گوجه-در-ارومیه-تصاویر «آیین محلی پخت رب گوجه در ارومیه»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | *پخت دوشاب ([[شیره انگور|شیرهٔ انگور]])<ref>[https://www.farsnews.ir/photo/14000714000012/آیین-سنتی-پخت-دوشابدر-ارومیه «آیین سنتی پخت دوشاب در ارومیه»، خبرگزاری فارس.]</ref> و [[رب]] گوجه، از قدیم تاکنون از آیینهای سنتی هر سالهٔ مردم ارومیه است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/06/23/2094634/آئین-محلی-پخت-رب-گوجه-در-ارومیه-تصاویر «آیین محلی پخت رب گوجه در ارومیه»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
| خط ۶۰: | خط ۵۸: | ||
===سوغات و صنایع محلی ارومیه=== | ===سوغات و صنایع محلی ارومیه=== | ||
نقل، از [[سوغاتی|سوغاتیهای]] پرطرفدار ارومیه است که اندازه، رنگ و طعمهای گوناگون دارد. همچنین عرقیاتی مانند بیدمشک و [[بادرنجبویه]] و همچنین انواع حلوای گردو و هویج از سوغاتیهای بسیار معروف این شهر هستند.<ref>[https://www.ketabrah.ir/کتاب-راهنمای-سفر-به-ارومیه/book/47568 «راهنمای سفر به ارومیه»، فلایتیو، 1399ش، ص4].</ref> [[صنایع دستی]] مهم شهر ارومیه نیز شامل [[منبتکاری]]، [[قالی بافی|قالیبافی]]، رودوزی، [[جاجیم|جاجیمبافی]]، رنگرزی و پیکرتراشی است.<ref>[https://lidomatrip.com/blog/صنایع-دستی-ارومیه/ «بهترین و معروفترین صنایعدستی ارومیه»، وبسایت لیدوماتریپ.]</ref> | |||
===غذاهای معروف ارومیه=== | ===غذاهای معروف ارومیه=== | ||
معروفترین غذاهای ارومیه شامل آش دوغ، [[دلمه]] برگ مو، [[کوفته]]، [[آبگوشت]] مخصوص ارومیه، سوپ بلغور، [[آش]] ترش، یتیمچه] و گیزاتما و [[کاچی]] است.<ref>[https://zarinbano.com/traditional-food-urmia-city/ اسدی، «معرفی غذاهای سنتی ارومیه»، وبسایت زرین بانو.]</ref> | معروفترین غذاهای ارومیه شامل آش دوغ، [[دلمه]] برگ مو، [[کوفته]]، [[آبگوشت]] مخصوص ارومیه، سوپ بلغور، [[آش]] ترش، یتیمچه] و گیزاتما و [[کاچی]] است.<ref>[https://zarinbano.com/traditional-food-urmia-city/ اسدی، «معرفی غذاهای سنتی ارومیه»، وبسایت زرین بانو.]</ref> | ||
| خط ۷۳: | خط ۷۰: | ||
===موزهها=== | ===موزهها=== | ||
[[موزه|موزهٔ]] ارومیه با دارا بودن ۲۶ هزار اثر تاریخی دومین موزهٔ فاخر کشور است.<ref>[https://www.karnaval.ir/things-to-do/urmia-museum «همه چیز دربارۀ موزۀ ارومیه»، وبسایت کارناوال.]</ref> | [[موزه|موزهٔ]] ارومیه با دارا بودن ۲۶ هزار اثر تاریخی دومین موزهٔ فاخر کشور است.<ref>[https://www.karnaval.ir/things-to-do/urmia-museum «همه چیز دربارۀ موزۀ ارومیه»، وبسایت کارناوال.]</ref> | ||
| خط ۸۰: | خط ۷۶: | ||
===مشاهیر و بزرگان=== | ===مشاهیر و بزرگان=== | ||
کلبعلی خان افشار، عندلیب افشار، اردوبادی، میرزاعبدالمطلب،<ref>[http://isamajidi.blogfa.com/tag/مشاهیر-ارومیه مجیدی، «مشاهیر ارومیه»، وبلاگ عیسی مجیدی.]</ref>شیخ صفیالدین اورمو،<ref>[https://mandegar.tarikhema.org/زندگانی-صفیالدین-اُرمَوی کاظمی، «زندگی صفیالدین اورموی»، 1396ش.]</ref> شهید [[مهدی باکری]]،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/205538/زندگینامه-مهدی-باکری-۱۳۳۳-۱۳۶۳ «زندگینامه: مهدی باکری»، وبسایت همشهری آنلاین،1391ش.]</ref> غلامرضا حسنی<ref>[https://www.irna.ir/news/82923241/رشادت-حجت-الاسلام-حسني-در-تاريخ-ايران-فراموش-نشدني-است «رشادت حجتالاسلام حسنی در تاریخ ایران فراموشنشدنی است»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران،1397ش.]</ref> از بزرگان این شهر و امیر آقایی و<ref>[https://www.shomanews.com/بخش-فرهنگ-هنر-فوری-مهمترین-اخبار-فرهنگ-هنر-10/955733-بیوگرافی-خواندنی-امیر-اقایی-بازیگر-معروف-تصاویر-جدید «بیوگرافی امیر آقایی»، وبسایت شمانیوز، 1399ش.]</ref> مهشید جوادی<ref>[https://photokade.com/بیوگرافی-مهشید-جوادی/ «بیوگرافی مهشید جوادی»، وبسایت فتوکده.]</ref> از بازیگران سینما و تلویزیون متولد این دیار هستند. | کلبعلی خان افشار، عندلیب افشار، اردوبادی، میرزاعبدالمطلب،<ref>[http://isamajidi.blogfa.com/tag/مشاهیر-ارومیه مجیدی، «مشاهیر ارومیه»، وبلاگ عیسی مجیدی.]</ref>شیخ صفیالدین اورمو،<ref>[https://mandegar.tarikhema.org/زندگانی-صفیالدین-اُرمَوی کاظمی، «زندگی صفیالدین اورموی»، 1396ش.]</ref> شهید [[مهدی باکری]]،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/205538/زندگینامه-مهدی-باکری-۱۳۳۳-۱۳۶۳ «زندگینامه: مهدی باکری»، وبسایت همشهری آنلاین،1391ش.]</ref> غلامرضا حسنی<ref>[https://www.irna.ir/news/82923241/رشادت-حجت-الاسلام-حسني-در-تاريخ-ايران-فراموش-نشدني-است «رشادت حجتالاسلام حسنی در تاریخ ایران فراموشنشدنی است»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران،1397ش.]</ref> از بزرگان این شهر و امیر آقایی و<ref>[https://www.shomanews.com/بخش-فرهنگ-هنر-فوری-مهمترین-اخبار-فرهنگ-هنر-10/955733-بیوگرافی-خواندنی-امیر-اقایی-بازیگر-معروف-تصاویر-جدید «بیوگرافی امیر آقایی»، وبسایت شمانیوز، 1399ش.]</ref> مهشید جوادی<ref>[https://photokade.com/بیوگرافی-مهشید-جوادی/ «بیوگرافی مهشید جوادی»، وبسایت فتوکده.]</ref> از بازیگران سینما و تلویزیون متولد این دیار هستند. | ||
| خط ۹۳: | خط ۸۸: | ||
==نقش ارومیه در انقلاب اسلامی== | ==نقش ارومیه در انقلاب اسلامی== | ||
ارومیه اولین تجربهٔ [[جنگ]] مسلحانه را در دوم بهمن ماه ۱۳۵۷ش با هدایت غلامرضا حسنی به نام خود ثبت کرده است. این جنگ مسلحانه در تاریخ [[ایران]] تحول بزرگی ایجاد کرد و پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] را شتاب بخشید.<ref>[https://www.yjc.news/00W2nF «ارومیه شهر پیشگام در تاریخ انقلاب/۲ بهمن آغاز اولین جنگ مسلحانه مردم ایران علیه رژیم طاغوت»، باشگاه خبرنگاران جوان، 1399ش.]</ref> | ارومیه اولین تجربهٔ [[جنگ]] مسلحانه را در دوم بهمن ماه ۱۳۵۷ش با هدایت غلامرضا حسنی به نام خود ثبت کرده است. این جنگ مسلحانه در تاریخ [[ایران]] تحول بزرگی ایجاد کرد و پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] را شتاب بخشید.<ref>[https://www.yjc.news/00W2nF «ارومیه شهر پیشگام در تاریخ انقلاب/۲ بهمن آغاز اولین جنگ مسلحانه مردم ایران علیه رژیم طاغوت»، باشگاه خبرنگاران جوان، 1399ش.]</ref> | ||
