امنیت اجتماعی: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''امنیت اجتماعی'''</big>؛ ایمنی جان، مال، آبرو، هویت، موقعیت و آرامش افراد در برابر تهدیدهای درون‌جامعه‌ای.<br>

امنیت اجتماعی، وضعیتی از زیست جمعی است که در آن افراد جامعه در برابر هرگونه تعرض درون‌جامعه‌ای به دارایی‌های مشروع خود، شامل جان، مال، حیثیت، باورها، حریم شخصی و فرصت‌های برابر، از ایمنی عینی و آرامش ذهنی برخوردار هستند. این مفهوم از نظم انتظامی صرف فراتر رفته و به کیفیت روابط میان‌فردی، میزان اعتماد به نهادهای عمومی، احساس تعلق به هویت جمعی و توانایی مقاومت در برابر فشارهای هنجاری و اقتصادی گسترش یافته است. امنیت اجتماعی زمانی تحقق می‌یابد که هم خطر واقعی آسیب به کمترین میزان رسیده باشد و هم ارزیابی ذهنی افراد از تهدید، جای خود را به اطمینان دهد؛ به‌همین دلیل، تأمین و نگهداری آن بر عهدۀ دولت، نهادهای مدنی و شهروندان به‌طور همزمان است.

==مفهوم‌شناسی==

امنیت اجتماعی (به لاتین: Secures، به‌معنای فقدان دلهره)<ref>ماندل، چهرۀ متغیر امنیت ملی، 1379ش، ص44.</ref>  وضعیتی است که در آن اعضای یک جامعه نسبت به حفظ حقوق بنیادین خود نظیر جان، مال، اعتبار، موقعیت و آزادی‌های اجتماعی، در برابر سایر افراد، گروه‌ها یا نهادها احساس ایمنی کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص160.]</ref>  این مفهوم، برخلاف «امنیت ملی» که بر تمامیت ارضی و حاکمیت متمرکز است، ناظر بر تعاملات درون‌جامعه‌ای و روابط شهروندان با یکدیگر و با دولت است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخص‌های امنیت اجتماعی استان‌های کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> از نگاه مکتب کپنهاگ، امنیت اجتماعی به‌معنای توانایی جامعه برای حفظ هویت خود در برابر تهدیدها است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخص‌های امنیت اجتماعی استان‌های کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> در دیدگاه اسلامی، این مفهوم فراتر از نبود تهدید فیزیکی بوده و در گرو استقرار عدالت، اخلاق و ایمان است.<ref>سورۀ نحل، آیۀ 112.</ref><ref group="دیدگاه">آدرس به قران در اینگونه موارد درست است؟ در قرآن بحث مفهوم شناسی امنیت اجتماعی مطرح نشده است. لازم است که نظریه های امنیت اجتماعی در مکاتب مختلف و دیدگاه دین و متفکران مسلمان هر کدام ذیل جداگانه بیاید. اگر مطلب وجود دارد. </ref>

امنیت اجتماعی دو وجه دارد: وجه عینی، شامل شاخص‌های قابل اندازه‌گیری مانند نرخ جرم، آمار بزهکاری و میزان خشونت؛ و وجه ذهنی، یعنی ارزیابی افراد از ایمنی محیط زندگی خود، ازجمله فضاهای عمومی و روابط اجتماعی. بر این اساس، امنیت اجتماعی زمانی به‌صورت کامل برقرار است که هم خطر عینی آسیب به حداقل رسیده باشد و هم احساس ذهنی تهدید جای خود را به آرامش دهد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، 1402ش،  ص161.]</ref>

==اهمیت و کارکردهای امنیت اجتماعی==

* '''توسعه و مشروعیت سیاسی:''' امنیت، پیش‌شرط بنیادین تحقق توسعه، عدالت و آزادی است. تأمین آن از وظایف اولیهٔ دولت‌ها بوده و شاخصی برای سنجش کارآمدی و مشروعیت نظام‌های سیاسی به‌شمار می‌رود.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>

* '''امنیت ملی:''' پایه و بستر اصلی شکل‌گیری ساختار امنیت ملی در کشورهاست.<ref group="دیدگاه">ارتباطش با امنیت اجتماعی روش نیست. ضمنا توضیح این عناوین هم چندان لازم نیست. چون روشن است. ضمن اینکه بین اهمیت و کارکرد هم تفاوت وجود دارد.</ref>

* '''آثار اجتماعی:'''<ref group="دیدگاه">تعبیر دقیق نیست. دو مورد بالا هم حزو آثار اجتماعی است. سلامت اجتماعی شاید مناسب باشد. </ref> استقرار امنیت منجر به کاهش جرایم، رفع ترس شهروندان و حاکمیت آرامش و اطمینان عمومی در جامعه می‌شود.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref>

==مراتب سه‌گانه امنیت اجتماعی==

|نهادهای سیاست‌گذار، دولت و دستگاه‌های برنامه‌ریز.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref>

==ابعاد و مصادیق امنیت اجتماعی==

! '''بُعد''' !! '''تعریف مفهومی''' !! '''مصادیق کلان'''

| '''هویتی و اعتقادی''' || مصونیت و احترام به باورها، مناسک دینی، هویت فردی و جمعی افراد|| آزادی برگزاری مراسم مذهبی، رعایت هنجارهای اعتقادی، پرهیز از توهین به مقدسات

| '''قضایی و حقوقی''' || دسترسی عادلانه به عدالت، عملکرد پلیس و دستگاه قضایی در برخورد با جرم و فساد|| حضور به‌موقع پلیس، قاطعیت در برخورد با مجرمان، برخورد با فساد مسئولان، مبارزه با جرایم سازمان‌یافته

| '''اخلاقی و رفتاری''' || حاکمیت ارزش‌ها و هنجارهای اخلاقی در تعاملات اجتماعی و رفتار شهروندان و کارگزاران || کاهش رشوه و پارتی‌بازی، صداقت و احترام متقابل، پایبندی به عهد و پرهیز از غیبت و تجسس

| '''جمعی و عاطفی''' || احساس تعلق، اعتماد و همبستگی میان افراد جامعه و حمایت‌های متقابل اجتماعی || امنیت در تعاملات با گروه‌های دیگر (از جمله مهاجران)، مشارکت اجتماعی، سهیم بودن در شادی‌ها و غم‌ها

| '''نوامیس''' || آسایش بصری و محیطی ویژۀ زنان و مصونیت آنها از رفتارهای نامناسب کلامی و غیرکلامی|| رضایت زنان از نحوۀ برخورد دیگران، ایمنی در فضاهای عمومی از منظر زنان

| '''سیاسی''' || امکان مشارکت سیاسی، ابراز عقیده و نقد مسئوان در چارچوب قانون، بدون ترس از پیگرد || عضویت در گروه‌های سیاسی، شرکت در سخنرانی‌ها، ابراز انتقاد نسبت به عملکرد دولت

| '''فکری و روانی''' || نداشتن دغدغه و نگرانی در مورد مسائل زندگی و احساس آرامش نسبی نسبت به آینده || آرامش روحی و فکری در امور روزمره، اعتماد و اطمینان به آینده

| '''فرهنگی''' || امکان مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی، هنری و ادبی و تقویت فرهنگی عمومی || حضور در تشکل‌های فرهنگی و مذهبی، دسترسی به منابع فرهنگی، تبلیغ دربارۀ وجود امنیت

| '''اقتصادی کلان''' || شرایط اقتصادی جامعه که به‌صورت غیرمستقیم بر احساس امنیت افراد تأثیر می‌گذارد || کاهش بیکاری، کنترل تورم، توزیع عادلانۀ ثورت و کاهش فقر.<ref>  [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، 1402ش،  ص162-164.]</ref>

| '''اخلاقی و هنجاری''' || حاکمیت فضایل اخلاقی در جامعه به‌گونه‌ای که افراد بدون نیاز به نظارت بیرونی، از تعرض به حقوق دیگران پرهیز کنند || راستگویی، وفای به عهد، پرهیز از غیبت و تجسس، احترام به حریم خصوصی، خویشتن‌بانی (تشخیص هنجار از ناهنجار توسط خود شهروند).<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/82585/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%86%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%82%D9%88%D9%84%D9%87-%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-% «نگاهی نو به مقولۀ امنیت در جمهوری اسلامی ایرانی (1)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref><ref group="دیدگاه">واقعا امنیت اجتماعی به همین گستردگی در منابع ذکر شده است؟ یا استنباطات نویسنده است؟ اقتصاد کلان و سیاسی با تعریف که از امنیت اجتماعی که معطوف ب فرد است چندان سازوگار نیست. دقت شود</ref>

==عوامل مؤثر بر امنیت اجتماعی<ref group="دیدگاه">در این قسمت مباحث حداقل در شیوه بیان خلط شده است. </ref>==

عوامل پیش‌برندۀ امنیت اجتماعی در جوامع، مجموعه‌ای از زیرساخت‌های ساختاری، پیوندهای مدنی و ارزش‌های فرهنگی بوده که توازن و ثبات جمعی را تضمین می‌کنند:

===زیرساخت‌های ساختاری (اقتصادی و سیاسی)===

تحقق امنیت اجتماعی مستلزم امنیت اقتصادی از طریق اشتغال پایدار، توزیع عادلانۀ ثروت و حمایت از کسب‌وکارها است تا از ناهنجاری‌های ناشی از فقر پیشگیری شود. در بعد سیاسی نیز حاکمیت قانون، ثبات سیاسی و دسترسی برابر به عدالت قضایی، با تقویت حقوق شهروندی، بستری امن برای کنشگری اجتماعی فراهم می‌آورد.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref>  

===پویایی‌های مدنی و سرمایه اجتماعی<ref group="دیدگاه">عنوان بیانگر عامل نیست</ref>===

# امنیت مردم‌پایه و مشارکت عمومی: اعتماد متقابل میان مردم و حاکمیت، زمینه‌ساز مشارکت در امور جمعی است.<ref>صالحی امیری، امنیت اجتماعی، 1391ش، ص120-126.</ref>   تجربیاتی همچون جنگ رمضان نشان داد که حضور فعال شهروندان در فضاهای عمومی، نوعی نظارت اجتماعی همگانی ایجاد می‌کند که با پوشش خلأهای نظارتی رسمی، ریسک ارتکاب جرم را کاهش داده و امنیت را به امری «مردم‌بنیاد» تبدیل می‌کند.<ref> [https://www.mehrnews.com/news/6786242/%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C «الگوی ایرانی، امنیت اجتماعی»، خبرگزاری مهر.]</ref>

# انسجام و هویت مکانی: تقویت [[همبستگی اجتماعی]]، ظرفیت حل بحران‌ها را افزایش می‌دهد.<ref>صالحی امیری، امنیت اجتماعی، 1391ش، ص120-126.</ref>  در این راستا، احیای روستاها با تقویت هویت جمعی و تحقق مهاجرت معکوس، مانع از تمرکز جمعیتی ناامن در حاشیۀ‌ شهرها شده و پایداری اجتماعی را تقویت می‌کند.<ref> [https://dolat.ir/detail/479700 «جنگ رمضان پیروزی همه‌جانبۀ ملت ایران بود/ احیای روستا، راه نجات اقتصاد و هویت ملی کشور است/ بانک‌ها، شریک احیای اقتصاد روستایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی دولت.]</ref>

===الزامات حاکمیتی و بهداشت عمومی<ref group="دیدگاه">اینجا شما وارد باید و نباید حکومتی شده است که با ویکی نگاری مقداری متفاوت است.</ref>===

# صیانت فیزیکی و روانی: محافظت از جان و مال شهروندان در برابر جرائم و بلایای طبیعی، وظیفۀ بنیادین حاکمیت است.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref>   اقداماتی نظیر واکسیناسیون عمومی علاوه بر مصونیت جسمی، با ارتقای حس مسئولیت جمعی و اعتماد به کارگزاران، امنیت روانی جامعه را در برابر بحران‌های زیستی تضمین می‌کند.<ref>[https://www.sbu.ac.ir/fa/web/news/w/mazaheri «واکسیناسیون، حرکت در جهت ایجاد حس امنیت اجتماعی است»، پایگاه خبری دانشگاه شهید بهشتی.]</ref>  

# مدیریت بحران و افکار عمومی: حاکمیت موظف به مقابله با مفاسد، کنترل گرانی و اجرای قوانین کیفری (از جمله حدود و قصاص) است.<ref> [https://qhs.isu.ac.ir/article_77674.html اسمعیلی حسین‌آبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام»، 1404ش، ص233.]</ref> در تجربۀ جنگ رمضان، اقداماتی مانند تأمین امنیت آسیب‌دیدگان، حفظ انضباط بازار و مدیریت رسانه‌ای جهت جلوگیری از شایعه‌پراکنی و التهاب‌آفرینی، از الگوهای عملیاتی حفظ امنیت اجتماعی در شرایط بحران محسوب می‌شود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6805327/%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A «مأموریت‌های ویژۀ اجتماعی برای کمک به آسیب‌دیدگان جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.]</ref>  

===مؤلفه‌های مذهبی و اخلاق اجتماعی<ref group="دیدگاه">بحث مولفه با بحث عوامل فرق دارد</ref>===

# اخلاق‌مداری و دین‌داری: ترویج فضایل اخلاقی مانند وفای به عهد، حُسن خلق و پرهیز از رذایلی چون دروغ و غیبت، اصطکاک‌های میان‌فردی را کاهش داده و آرامش روانی را بر جامعه حاکم می‌کند.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسین‌آبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام»، 1404ش، ص245-246.]</ref>  

# تکافل و نظارت همگانی: نظام‌های حمایتی همچون انفاق، قرض‌الحسنه و فعالیت گروه‌های جهادی برای محرومیت‌زدایی، با برقراری عدالت حمایتی، از گسست‌های امنیتی ناشی از فقر جلوگیری می‌کنند.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسین‌آبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام»، 1404ش، ص233.]</ref>  همچنین فریضۀ امر به معروف و نهی از منکر به‌عنوان یک سازوکار نظارتی خودجوش، در کنار روحیۀ صلح‌محوری و اصلاح ذات‌البین، منجر به کاهش خشونت و پایدارسازی امنیت اجتماعی می‌شود.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسین‌آبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام»، 1404ش، ص241.]</ref> 

شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر زندگی امروز، مرزهای جغرافیایی را کم‌رنگ کرده و زمینه‌ساز نزدیکی و یکپارچگی جامعه در سطوح ملی و فراملی شده‌اند. این ابزارها با نوسازی الگوهای ارتباطی و تسهیل تبادل دانش، به حفظ آرامش و تعادل جمعی در دنیای مدرن کمک می‌کنند. تبدیل فضای مجازی به بستری برای ارتقای امنیت اجتماعی، نیازمند تقویت زیرساخت‌های فنی، اصلاح قوانین متناسب با نیاز روز و مدیریت هوشمندانه و فرآیندمحور است.<ref>[https://jpas.ihu.ac.ir/article%20201072.html ندری و بخشایش، «بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر امنیت اجتماعی ج.1. ایران با رویکرد سیاستگذاری»، پ1397ش، ص149-150.]</ref>

تهدیدهای امنیت اجتماعی به مجموعه‌ای از عوامل اطلاق می‌شود که بقا، هویت و ثبات گروه‌های اجتماعی یا کل جامعه را با چالش مواجه می‌سازد.<ref>بوزان، مردم، دولت‌ها و هراس، ۱۳۷۸ش، ص۱۶۴.</ref> این تهدیدها در جوامع معاصر از حالت تک‌بعدی خارج شده و ماهیتی انباشته و چندوجهی یافته‌اند.<ref> [https://journals.ut.ac.ir/article%2055728.html شایگان، «تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، 1392ش، ص249.]</ref>

===تهدیدهای ساختاری و حاکمیتی===

# ناکارآمدی و بی‌عدالتی: ضعف در کارآمدی نهادهای اجرایی، تضعیف حاکمیت قانون و بروز پدیده‌هایی نظیر استبداد، تبعیض و بی‌عدالتی، منجر به گسست میان مردم و حاکمیت می‌شود. این وضعیت با تضعیف دستگاه‌های اطلاعاتی و قضایی، بستر را برای فعالیت جریان‌های مخل امنیت و گرایش‌های تجزیه‌طلبانه مهیا می‌کند.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref>

# بحران‌های اقتصادی: فقر مفرط، بیکاری گسترده و ضعف در تأمین اجتماعی، از طریق ایجاد حس نابرابری، تعهدات جمعی را کاهش داده و منجر به بروز اعتراضات و جنبش‌های رادیکال اجتماعی می‌شود.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref> 

# فرسایش سرمایه اجتماعی: یأس عمومی، بحران هویت به‌ویژه در نسل جوان، تضعیف روحیۀ دینی و انقلابی و کاهش اعتماد متقابل میان شهروندان، منجر به فردگرایی مفرط و رشد تضادهای اجتماعی می‌شود.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref> 

# ناهنجاری‌های سازمان‌یافته: گسترش نابسامانی‌هایی نظیر اعتیاد، سرقت و جرائم خشونت‌آمیز از جمله فعالیت اراذل و اوباش که با قدرت‌نمایی در فضاهای عمومی و مجازی، آرامش روانی را سلب می‌کنند، از تهدیدهای مستقیم امنیت جمعی محسوب می‌شوند.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-23/716499-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B0%D9%84-%D8%A7%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%A «اراذل و اوباش؛ از تهدید امنیت اجتماعی تا همپوشانی با جرایم سازمان‌یافته» ،خبرگزاری اعتماد آنلاین.]</ref>  

# حاشیه‌نشینی: عدم جذب مهاجران در نظام اقتصادی-اجتماعی شهرها و شکل‌گیری سکونتگاه‌های غیررسمی، به‌دلیل فقر و سازمان‌نیافتگی، این مناطق را به کانون بزهکاری و تسری ناامنی به متن شهر تبدیل می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/445961/%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA- هادی‌پور و زیوری، «تأملی بر حاشیه‌نشینی و اثرگذاری آن بر امنیت اجتماعی (با تأکید بر شهر همدان)»، 1393ش، ص71-74.]</ref>  

===تهدیدهای نوین و فراملی===

# بحران‌های زیست‌محیطی و اقلیمی: خشکسالی، کم‌آبی و تغییرات اقلیمی با ایجاد مهاجرت‌های گسترده و اجباری، موجب خالی شدن مناطق مرزی از سکنه و تراکم بی‌رویۀ جمعیت در مقصد می‌شود که خود زمینه‌ساز تنش‌های قومی و رقابت بر سر منابع محدود است.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-14/23987-%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%A «جابه‌جایی جمعیت و تهدیدهای امنیتی»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>

# تهدیدهای نوظهور: جنگ‌های اخیر مانند بحران اوکراین و پیامدهای اقتصادی آن نظیر تورم جهانی، علاوه بر تهدیدات جانی، با کاهش قدرت خرید و رفاه عمومی، امنیت اجتماعی را حتی در کشورهای باثبات نیز تحت تأثیر قرار داده است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4125016-%D8%A7%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA «امن‌ترین کشور جهان کجاست»، خبرگزاری دنیای اقتصاد.]</ref><ref group="دیدگاه">مقاله بی جهت طولانی شده است که بخش آن بخاطر قلم فرسایی و وارد کردن مطالب بی ربط است. حتما ویکی پیدیا را نگاه کنید که چه جوری نگارش کرده است. شهید آیت الله خامنه‌ای در مورد امنیت اجتماعی زیاد صحبت کرده است. مقالات علمی پژوهشی هم زیاد است که کمتر به آنها ارجاع شده است. </ref>

==پانویس==

* ابن‌ابی‌حدید، عبدالحمید بن هبه‌الله، شرح نهج‌البلاغه لابن ابی‌الحدید، به‌تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، مکتبه آیه‌الله المرعشی النجفی، 1404ق.

* اسمعیلی حسین‌آبادی، مهدی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام»، مطالعات قرآن و حدیث، دورۀ 18، شمارۀ 2، پیاپی 36، 1404ش.

* «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان، تاریخ درج مطلب: 4 تیر 1402ش.

* «امنیت اجتماعی در غرب، جهان سوم و ایران»، خبرگزاری تجارت فردا، تاریخ درج مطلب: 4 اردیبهشت 1401ش.

* بوزان، باری، مردم، دولت‌ها و هراس، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، ۱۳۷۸ش.

* تمیمی آمدی، ناصح‌الدین، غررالحکم و درر الکلم، به‌ترجمۀ محمدعلی انصاری، تهران، امام عصر، 1385ش.

* دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب، قم، الشریف الرضی، 1412ق.

* رفیعیان، مجتبی و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخص‌های امنیت اجتماعی استان‌های کشور»، برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دورۀ 11، شمارۀ 44، 1400ش.

* شایگان، فریبا، «تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، دانشگاه تهران، دورۀ 3، شمارۀ 2، پیاپی5، 1392ش.

* صالحی امیری، سیدرضا، امنیت اجتماعی، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک، 1391ش.

* طوسی، محمد بن الحسن، الامالی، به‌تحقیق مؤسسه البعثه، قم، دار الثقافه، 1414ق.

* عبدی، مهدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، دورۀ 7، 1402ش.

* عدل، محسن، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، دانشگاه علوم انتظامی، همایش پلیس زن و امنیت عمومی، 1386ش.

* کلینی، محمدبن‌یعقوب، الکافی، به‌تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دارالکتب‌الاسلامیه، 1407ق.

* ماندل، رابرت، چهرۀ متغیر امنیت ملی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، 1379ش.

* «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 25 بهمن 1400ش.