امنیت اجتماعی: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''امنیت اجتماعی'''</big>؛ ایمنی جان، مال، آبرو، هویت، موقعیت و آرامش افراد در برابر تهدیدهای درون‌جامعه‌ای.<br>

امنیت اجتماعی، وضعیتی از زیست جمعی است که در آن افراد جامعه در برابر هرگونه تعرض درون‌جامعه‌ای به دارایی‌های مشروع خود، شامل جان، مال، حیثیت، باورها، حریم شخصی و فرصت‌های برابر، از ایمنی عینی و آرامش ذهنی برخوردار هستند. این مفهوم از نظم انتظامی صرف فراتر رفته و به کیفیت روابط میان‌فردی، میزان اعتماد به نهادهای عمومی، احساس تعلق به هویت جمعی و توانایی مقاومت در برابر فشارهای هنجاری و اقتصادی گسترش یافته است. امنیت اجتماعی زمانی تحقق می‌یابد که هم خطر واقعی آسیب به کمترین میزان رسیده باشد و هم ارزیابی ذهنی افراد از تهدید، جای خود را به اطمینان دهد؛ به‌همین دلیل، تأمین و نگهداری آن بر عهدۀ دولت، نهادهای مدنی و شهروندان به‌طور همزمان است.

==مفهوم‌شناسی==

امنیت اجتماعی (به لاتین: Secures، به‌معنای فقدان دلهره)<ref>ماندل، چهرۀ متغیر امنیت ملی، 1379ش، ص44.</ref>  وضعیتی است که در آن اعضای یک جامعه نسبت به حفظ حقوق بنیادین خود نظیر جان، مال، اعتبار، موقعیت و آزادی‌های اجتماعی، در برابر سایر افراد، گروه‌ها یا نهادها احساس ایمنی کنند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص160.]</ref>  این مفهوم، برخلاف «امنیت ملی» که بر تمامیت ارضی و حاکمیت متمرکز است، ناظر بر تعاملات درون‌جامعه‌ای و روابط شهروندان با یکدیگر و با دولت است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخص‌های امنیت اجتماعی استان‌های کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> از نگاه مکتب کپنهاگ، امنیت اجتماعی به‌معنای توانایی جامعه برای حفظ هویت خود در برابر تهدیدها است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخص‌های امنیت اجتماعی استان‌های کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> در دیدگاه اسلامی، این مفهوم فراتر از نبود تهدید فیزیکی بوده و در گرو استقرار عدالت، اخلاق و ایمان است.<ref>سورۀ نحل، آیۀ 112.</ref><ref group="دیدگاه">آدرس به قران در اینگونه موارد درست است؟ در قرآن بحث مفهوم شناسی امنیت اجتماعی مطرح نشده است. لازم است که نظریه های امنیت اجتماعی در مکاتب مختلف و دیدگاه دین و متفکران مسلمان هر کدام ذیل جداگانه بیاید. اگر مطلب وجود دارد. </ref>

امنیت اجتماعی دو وجه دارد: وجه عینی، شامل شاخص‌های قابل اندازه‌گیری مانند نرخ جرم، آمار بزهکاری و میزان خشونت؛ و وجه ذهنی، یعنی ارزیابی افراد از ایمنی محیط زندگی خود، ازجمله فضاهای عمومی و روابط اجتماعی. بر این اساس، امنیت اجتماعی زمانی به‌صورت کامل برقرار است که هم خطر عینی آسیب به حداقل رسیده باشد و هم احساس ذهنی تهدید جای خود را به آرامش دهد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، 1402ش،  ص161.]</ref>

==اهمیت  امنیت اجتماعی==

* پیش‌شرط توسعۀ پایدار، عدالت و آزادی است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>

* نخستین وظیفۀ دولت‌ها و شاخص مشروعیت سیاسی.

* مؤلفۀ اساسی سلامت اجتماعی (کاهش جرم، ترس و افزایش آرامش عمومی).<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref>

==مراتب سه‌گانه امنیت اجتماعی==

|نهادهای سیاست‌گذار، دولت و دستگاه‌های برنامه‌ریز.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref>

==ابعاد و مصادیق امنیت اجتماعی==

! '''بُعد''' !! '''تعریف مفهومی''' !! '''مصادیق کلان'''

| '''جانی'''|| ایمنی جان افراد در برابر تعرض فیزیکی، خشونت و صدمات بدنی || احساس امنیت در ترددهای شبانه، استفاده از فضاهای عمومی، مواجهه بدون ترس با افراد ناشناس

| '''مالی'''|| حفظ اموال، دارایی‌ها و منابع اقتصادی افراد از دستبرد، سرقت و تعدی|| امنیت مسکن، امنیت خودرو، امنیت معاملات مالی و همراه داشتن وجه نقد

| '''شغلی'''|| امنیت و آرامش افراد در محیط کار و نسبت به آیندۀ شغلی || ثبات شغلی، فرصت‌های برابر ارتقا، نبود تبعیض، آرامش خاطر در محیط کار

| '''هویتی و اعتقادی''' || مصونیت و احترام به باورها، مناسک دینی و هویت فردی|| آزادی برگزاری مراسم مذهبی، رعایت هنجارهای اعتقادی، پرهیز از توهین به مقدسات

| '''قضایی و حقوقی''' || دسترسی عادلانه به عدالت، عملکرد پلیس و دستگاه قضایی|| حضور به‌موقع پلیس، قاطعیت در برخورد با مجرمان، مبارزه با جرایم سازمان‌یافته<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، 1402ش،  ص162-164.]</ref>  

| '''اخلاقی و رفتاری''' || حاکمیت ارزش‌ها و هنجارهای اخلاقی در تعاملات اجتماعی و روزمره || کاهش رشوه و پارتی‌بازی، صداقت و احترام متقابل، پایبندی به عهد و پرهیز از غیبت و تجسس<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/82585/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%86%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%82%D9%88%D9%84%D9%87-%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-% «نگاهی نو به مقولۀ امنیت در جمهوری اسلامی ایرانی (1)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>

| '''جمعی و عاطفی''' || احساس تعلق، اعتماد و همبستگی میان افراد جامعه و حمایت‌های متقابل اجتماعی || امنیت در تعاملات با گروه‌های دیگر (از جمله مهاجران)، مشارکت اجتماعی، همدردی جمعی

| '''نوامیس''' || آسایش بصری و محیطی ویژۀ زنان و مصونیت آنها از رفتارهای نامناسب || رضایت زنان از نحوۀ برخورد دیگران، ایمنی در فضاهای عمومی از منظر زنان

| '''فکری و روانی''' || نداشتن دغدغه و نگرانی در مورد مسائل زندگی و احساس آرامش نسبی نسبت به آینده || آرامش روحی و فکری در امور روزمره، اعتماد و اطمینان به آینده

| '''فرهنگی''' || امکان مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی، هنری و ادبی و تقویت فرهنگی عمومی || حضور در تشکل‌های فرهنگی و مذهبی، دسترسی به منابع فرهنگی<ref>  [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، 1402ش،  ص162-164.]</ref>

==عوامل مؤثر بر امنیت اجتماعی==

===عوامل اقتصادی===  

# اشتغال پایدار و درآمد کافی: کاهش فقر و ناامنی معیشتی، کاهش انگیزه‌های ارتکاب جرم‌های خرد و رفتارهای فرصت‌طلبانه.

# توزیع عادلانۀ درآمد و ثروت: کاهش احساس محرومیت نسبی و تنش‌های طبقاتی، افزایش اعتماد نهادی و میان‌فردی.

# حمایت از کسب‌وکارها خرد و مشاغل غیررسمی: کاهش وابستگی به فعالیت‌های غیرقانونی و حاشیه‌نشینی اقتصادی.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref>  

===عوامل سیاسی و نهادی===  

# ثبات سیاسی و امنیت قضایی: کاهش ترس از پیگردهای خودسرانه، افزایش احساس امنیت در کنشگری اجتماعی قانونمند.

# کارآمدی نهادهای انتظامی و قضایی: کاهش زمان پاسخگویی به جرائم، افزایش هزینهۀ ارتکاب جرم، تقویت اثر بازدارندگی.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان.]</ref> 

# وجود زیرساخت‌های فنی و قانونی تنظیم‌گر در فضای مجازی: شفافیت قوانین و فرآیندهای نظارت، می‌تواند فضای مجازی را به بستری برای افزایش اعتماد ارتباطی و کاهش هراس از ناامنی دیجیتال تبدیل کند.<ref> [https://jpas.ihu.ac.ir/article%20201072.html ندری و بخشایش، «بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر امنیت اجتماعی ج.1. ایران با رویکرد سیاستگذاری»، پ1397ش، ص149-150.]</ref>

==تهدیدهای امنیت اجتماعی==

تهدیدهای امنیت اجتماعی به مجموعه‌ای از عوامل اطلاق می‌شود که بقا، هویت و ثبات گروه‌های اجتماعی یا کل جامعه را با چالش مواجه می‌سازد.<ref>بوزان، مردم، دولت‌ها و هراس، ۱۳۷۸ش، ص۱۶۴.</ref> این تهدیدها در جوامع معاصر از حالت تک‌بعدی خارج شده و ماهیتی انباشته و چندوجهی یافته‌اند؛<ref> [https://journals.ut.ac.ir/article%2055728.html شایگان، «تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، 1392ش، ص249.]</ref> برای مثال، برخی رویدادها مانند جنگ رمضان چندین نوع تهدید را همزمان فعال می‌کنند. در چنین مواردی، تهدیدهای جانی (صدمات فیزیکی)، مالی (تخریب مسکن و اموال)، روانی (فشارهای ناشی از درگیری) و هویتی (گسست از شبکه‌های خویشاوندی) به‌طور توأمان ظاهر می‌شوند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6805327/%D9%85%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A «مأموریت‌های ویژۀ اجتماعی برای کمک به آسیب‌دیدگان جنگ رمضان»، خبرگزاری مهر.]</ref>  

===تهدیدهای ساختاری و نهادی===

# ناکارآمدی نهادهای اجرایی و قضایی: تضعیف حاکمیت قانون، کاهش اعتماد عمومی، افزایش احساس بی‌حمایتی و گسترش فضای بزهکاری.

# فساد و تبعیض سیستماتیک: گسست میان مردم و حاکمیت، کاهش مشروعیت نظام سیاسی، افزایش رفتارهای فرصت‌طلبانه.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref>

# ضعف در تأمین اجتماعی: کاهش تاب‌آوری جامعه در بحران‌ها، افزایش حاشیه‌نشینی و رفتارهای انحرافی.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref>  

===تهدیدهای اجتماعی و هویتی===  

# بحران هویت (به‌ویژه در نسل جوان): تضعیف احساس تعلق به جامعه، افزایش آسیب‌پذیری در برابر هویت‌های جایگزین.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref>

# گسترش جرائم خشونت‌آمیز و سازمان‌یافته: کاهش آرامش روانی در فضاهای عمومی، محدودیت ترددهای شبانه، افزایش احساس ناامنی عینی.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-23/716499-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B0%D9%84-%D8%A7%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%A «اراذل و اوباش؛ از تهدید امنیت اجتماعی تا همپوشانی با جرایم سازمان‌یافته» ،خبرگزاری اعتماد آنلاین.]</ref>  

# حاشیه‌نشینی و سکونتگاه‌های غیررسمی: تمرکز فقر و آنومی، تبدیل این مناطق به کانون بزهکاری و تسری ناامنی به سایر بخش‌های شهر.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/445961/%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA- هادی‌پور و زیوری، «تأملی بر حاشیه‌نشینی و اثرگذاری آن بر امنیت اجتماعی (با تأکید بر شهر همدان)»، 1393ش، ص71-74.]</ref>

# تهدیدهای سایبری و شبکه‌های اجتماعی: ترویج هویت‌های جعلی، تضعیف هویت ملی، گسست خانواده، تحریک گسل‌های قومی و مذهبی.<ref>[https://jpas.ihu.ac.ir/article%20201072.html ندری و بخشایش، «بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر امنیت اجتماعی ج.1. ایران با رویکرد سیاستگذاری»، پ1397ش، ص149-150.]</ref>

==وضعیت تطبیقی امنیت اجتماعی در ایران و جهان<ref group="دیدگاه">این قسمت کلا حذف شود. شما در این مقاله خود بحث امنیت اجتماعی را به عنوان یک مفهوم خوب نگارش کنید. بحث امنیت اجتماعی در ایران یک مدخل جداگانه است که باید نگارش شود. کافی است که در یک جای مقاله امنیت اجتماعی در ایران فقط استفاده شود. </ref>==

===کشورهای پیشرو و الگوهای پایدار===

# تمرکز در اروپا: قارۀ اروپا آرام‌ترین منطقۀ جهان شناخته می‌شود؛ به‌طوری‌که کشورهایی نظیر ایسلند، دانمارک، ایرلند و اتریش همواره در صدر فهرست‌های امنیتی قرار دارند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/550078/%D8%A7%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%AF «امن‌ترین کشورهای دنیا کدامند؟»، خبرگزاری عصر ایران.]  </ref>

# امنیت در سایر مناطق: در خارج از اروپا، کشورهای نیوزلند، کانادا و ژاپن به‌دلیل ثبات سیاسی و رفاه اجتماعی و در خاورمیانه کشورهایی مانند قطر، امارات و کویت، بالاترین سطح امنیت اجتماعی را به خود اختصاص داده‌اند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/872624/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%84%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%A7%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-% «ایسلند امن‌ترین و افغانستان ناامن‌ترین کشورهای جهان/ ایران و آمریکا در چه جایگاهی هستند؟»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>  

# رتبه بین‌المللی: طبق آمارهای جهانی صلح، رتبۀ امنیت اجتماعی ایران در سال‌های اخیر بین ۱۲۹ تا ۱۴۱ (از میان ۱۶۳ کشور) نوسان داشته است.

# تحلیل تطبیقی: رتبۀ ایران در شاخص‌های کلی صلح و ایمنی، در طیفی نزدیک به کشورهایی مانند آمریکا (رتبه ۱۲۹ در سال ۲۰۲۲م) و برزیل قرار گرفته است؛ با این تفاوت که در آمریکا نرخ بالای خشونت‌های مسلحانه و در ایران و خاورمیانه، تنش‌های سیاسی و فشارهای اقتصادی از عوامل تأثیرگذار بر رتبه امنیتی بوده‌اند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/872624/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%84%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%A7%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-% «ایسلند امن‌ترین و افغانستان ناامن‌ترین کشورهای جهان/ ایران و آمریکا در چه جایگاهی هستند؟»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>

# مناطق بحرانی: کشورهایی نظیر افغانستان، سوریه، یمن و عراق به‌دلیل درگیری‌های داخلی طولانی‌مدت و فروپاشی زیرساخت‌های مدنی، در رتبه‌های آخر امنیت اجتماعی جهان قرار دارند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/872624/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%84%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%A7%D9%85%D9%86%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-% «ایسلند امن‌ترین و افغانستان ناامن‌ترین کشورهای جهان/ ایران و آمریکا در چه جایگاهی هستند؟»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>

# تهدیدهای نوظهور: جنگ‌های اخیر مانند بحران اوکراین و پیامدهای اقتصادی آن نظیر تورم جهانی، علاوه بر تهدیدات جانی، با کاهش قدرت خرید و رفاه عمومی، امنیت اجتماعی را حتی در کشورهای باثبات نیز تحت تأثیر قرار داده است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4125016-%D8%A7%D9%85%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA «امن‌ترین کشور جهان کجاست»، خبرگزاری دنیای اقتصاد.]</ref><ref group="دیدگاه">مقاله بی جهت طولانی شده است که بخش آن بخاطر قلم فرسایی و وارد کردن مطالب بی ربط است. حتما ویکی پیدیا را نگاه کنید که چه جوری نگارش کرده است. شهید آیت الله خامنه‌ای در مورد امنیت اجتماعی زیاد صحبت کرده است. مقالات علمی پژوهشی هم زیاد است که کمتر به آنها ارجاع شده است. </ref>

==پانویس==

* ابن‌ابی‌حدید، عبدالحمید بن هبه‌الله، شرح نهج‌البلاغه لابن ابی‌الحدید، به‌تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، قم، مکتبه آیه‌الله المرعشی النجفی، 1404ق.

* اسمعیلی حسین‌آبادی، مهدی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام»، مطالعات قرآن و حدیث، دورۀ 18، شمارۀ 2، پیاپی 36، 1404ش.

* «امنیت اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت دژبان، تاریخ درج مطلب: 4 تیر 1402ش.

* «امنیت اجتماعی در غرب، جهان سوم و ایران»، خبرگزاری تجارت فردا، تاریخ درج مطلب: 4 اردیبهشت 1401ش.

* بوزان، باری، مردم، دولت‌ها و هراس، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، ۱۳۷۸ش.

* تمیمی آمدی، ناصح‌الدین، غررالحکم و درر الکلم، به‌ترجمۀ محمدعلی انصاری، تهران، امام عصر، 1385ش.

* دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب، قم، الشریف الرضی، 1412ق.

* رفیعیان، مجتبی و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخص‌های امنیت اجتماعی استان‌های کشور»، برنامه‌ریزی منطقه‌ای، دورۀ 11، شمارۀ 44، 1400ش.

* شایگان، فریبا، «تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، دانشگاه تهران، دورۀ 3، شمارۀ 2، پیاپی5، 1392ش.

* صالحی امیری، سیدرضا، امنیت اجتماعی، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک، 1391ش.

* طوسی، محمد بن الحسن، الامالی، به‌تحقیق مؤسسه البعثه، قم، دار الثقافه، 1414ق.

* عبدی، مهدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخص‌های امنیت اجتماعی»، سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، دورۀ 7، 1402ش.

* عدل، محسن، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، دانشگاه علوم انتظامی، همایش پلیس زن و امنیت عمومی، 1386ش.

* کلینی، محمدبن‌یعقوب، الکافی، به‌تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دارالکتب‌الاسلامیه، 1407ق.

* ماندل، رابرت، چهرۀ متغیر امنیت ملی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، 1379ش.

* «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 25 بهمن 1400ش.