چشم‌چرانی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''<big>چشم‌چرانی</big>'''؛ نگاه شهوت‌آلود به دیگران.

چشم‌چرانی، از آن دسته اختلال‌های روانشناختی است که پیامها و آسیب‌های فردی و اجتماعیِ گوناگون دارد. چشم‌چرانی در افراد به‌طور معمول، برآمده از عوامل شخصی مانند ضعف یا نداشتن خودکنترلی و یا درست ارضا نشدن نیاز جنسی و همچنین عوامل اجتماعی مانند پوشش نامناسب زنان یا مردان در جامعه است.  

چشم‌چرانی که از آن با واژگان خیره‌چشمی، هرزه‌نگاهی و نظربازی نیز یاد می‌شود، <ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C?q=%DA%86%D8%B4%D9%85%20%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C . دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه چشم‌چرانی.]</ref> به گونه‌ای از نگاه‌کردن یا چشم‌دوختن گفته می‌شود که با لذت جنسی همراه است و هوای نفس را تحریک می‌کند. آن‌چه معمولا از واژه چشم‌چرانی به ذهن متبادر می‌شود، نگاه آلوده است.<ref>. یعقوبی، «چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی»،  1397ش.</ref> چنان‌که حافظ می‌گوید: <ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh393 . حافظ، غزلیات، غزل شماره 393.]</ref>

      | عنوان = حافظ

      | شاعر =

      | متن =

      منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن \\ منم که دیده نیالوده‌ام به بد دیدن

سازمان بهداشت جهانی، شاخص‌های این اختلال را بدین شرح تعریف کرده است؛  

#فرد، گرایش دائمی و مکرر برای تماشای بدن یا رابطه جنسی دیگران دارد که معمولا با تحریک جنسی همراه است.

#فرد، مدام دچار امیال یا تخیلات جنسی عمیق می‌شود؛ که اعمال غیرعادی و رنجش فراوان به دنبال دارد.<ref>[https://drshamshiri.com/%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . شمشیری، «چشم‎‌چرانی»،  وب‌سایت دکتر شمشیری.]</ref>

==مقایسه چشم‌چرانی مردان و زنان==

تحقیقات صورت گرفته در انگلستان، حاکی از این است که مردها به‌طور میانگین، 43 دقیقه در روز، مشغول خیره‌شدن به 10 زن مختلف هستند. زن‌ها نیز 20 دقیقه در روز را صرف نگاه‌کردن به 6 مرد مختلف می‌کنند. نتایج یک نظرسنجی بر روی سه هزار نفر در غرب، نشان داد که سوپرمارکت‌ها، مشروب‌فروشی‌ها و کلوپ‌های شبانه، مهم‌ترین فضاهای رخداد چشم‌چرانی است. جذابیت‌هایی که موجب خیره شدن زنان و مردان می‌شود نیز متفاوت است؛ 40 درصد زنان به چشمان مردان و تقریبا همین میزان از مردان به تمام بدن زنان توجه بیشتری دارند. چشم‌چرانی، رنجش خاطر همسران را نیز در پی دارد؛ چشم‌چرانی همسر میان بیش از 30 درصد از افراد مورد مطالعه، موجب مشاجره می‌شود و 10 درصد از این جدال‌ها به طلاق منجر شده است.<ref>[https://vista.ir/w/a/16/49ibq . علوی، «هر مرد یک سال از عمرش را صرف نگه به زنان می‌کند»،  وب‌سایت مجله ویستا.]</ref>

==چشم‌چرانی از منظر روانشناسی==

دوپامین، هورمون موثر بر سیستم عصبی است که کنترل احساسات و سیستم غدد درون‌ریز را برعهده دارد و میزان ترشح آن با افسردگی و اختلالات روانی ارتباط دارد. چشم‌چرانی موجب افزایش ترشح دوپامین و به‌دلیل لذت ناشی از آن، فرد به تکرار آن عمل علاقمند می‌شود و بدین ترتیب چشم‌چرانی به عادت تبدیل شده و بر روان انسان تاثیرات سوء برجای می‌گذارد.<ref>زنگی‌آبادی، «بررسی روان‌شناختی نگاه به نامحرم با محوریت قرآن و حدیث (نقش کنترل نگاه به نامحرم در سلامت روان)»، 1402ش، ص45.</ref>

==چشم‌چرانی از منظر جامعه‌شناختی==

در عرصه تعاملات اجتماعی افراد اغلب تلاش می‌کنند با پرهیز از نگاه مستقیم به یکدیگر به دیگری بفهمانند که برای حریم شخصی او ارزش قائل هستند و رفتارهای شخصی او را زیر نظر نمی‌گیرند. این عمل که توسط گافمن بی‌توجهی مدنی نامیده شد، در تحلیل نگاه افراد به یکدیگر کاربرد فراوانی دارد. چشم‌چرانی، نقض این قرارداد اجتماعی است و رنجش خاطر افراد را در پی دارد. یافته‌های برخی تحقیقات حاکی از آن است که تنها 19 درصد مردان و 9 درصد زنان، از این که کسی به آنها خیره شود، احساس خوشایندی دارند. 16 درصد از دختران از این عمل ناراضی هستند و 20 درصد در برابر نگاه دیگران احساس خجالت می‌کنند.<ref>[https://vista.ir/w/a/16/49ibq . علوی، «هر مرد یک سال از عمرش را صرف نگه به زنان می‌کند»،  وب‌سایت مجله ویستا.]</ref>

==چشم‌چرانی از منظر آموزه‌های دین==

در آموزه‌های اسلام به‌ویژه روایات اهل‌بیت، برای حفظ عفت عمومی و تحکیم بنیان خانواده، به دوری از نگاه حرام و به‌ویژه تکرار آن، توصیه شده است؛ <ref>مهرابی، «پیامدهای اخلاقی چشم چرانی در اجتماع از منظر آیات و روایات»،  1402ش.</ref> از جمله روایاتی با این مضمون که اولین نگاه برای تو، دومین نگاه علیه تو و سومین نگاه موجب هلاک تو است، <ref>[https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/102620/related . شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، 1405ق، ج3، ص474.]</ref> نگاه پس از نگاه، بذر شهوت در دل می‌کارد و برای به فتنه‌کشاندن فرد کافی است<ref>[https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/29020341 . شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، 1405ق، ج4، ص18.]</ref> و این که از نگاه زیادی بپرهیز که تخم هوس می‌پراکند و غفلت می‌زاید.<ref>[https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/29020291 . مجلسی، بحارالانوار، 1421ق، ج99، ص199.]</ref> بر اساس این روایات، در صورت تولید هیجانات جنسی ناشی از نگاه آلوده و عدم ارضای صحیح برانگیختگی جنسی، تنش‌های روانی ایجاد می‌شود و با تکرار این فرایند و عدم کامیابی، این تنش‌ها به عقده‌های درازمدت تبدیل می‌شود. از این جهت محرک‌های محیطی و کنترل حواس، در ساختار شناختی و پردازش اطلاعات در حوزه مسائل جنسی نقش به‌سزایی دارد.<ref>. زنگی‌آبادی، «بررسی روان‌شناختی نگاه به نامحرم با محوریت قرآن و حدیث (نقش کنترل نگاه به نامحرم در سلامت روان)»،  1402ش، ص48.</ref>

==چشم‌پوشی مردان==

==چشم‌پوشی زنان==

در آیه مستقلی از سوره نور، <ref>[https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_31_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%86%D9%88%D8%B1 . سوره نور، آیه 31.]</ref> چشم‌پوشی به زنان نیز توصیه شده است، تا تصور نشود چشم‌چرانی مخصوص مردان است و زنان از این قاعده مستثنی هستند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 . مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref>

==چشم‌چرانی از منظر فقه==

از منظر فقها، هرگونه نگاه به نامحرم، خواه حضوری باشد یا از طریق فیلم (زنده یا غیرزنده) و عکس، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 . خامنه‌ای، رساله آموزشی 2، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> همچنین نگاه‌کردن مرد به بدن و موی زن نامحرم، حتی بدون قصد شهوت، حرام است.<ref>[https://www.sistani.org/persian/book/search/812554/ آیت‌الله سیستانی، توضیح المسائل، مسئله 2451.]</ref> نگاه زن به بدن مرد نامحرم نیز حرام است. نگاه کردن به صورت و دست‌های زن نامحرم تا مچ اگر به قصد لذّت نباشد و مایه فساد و گناه نشود، اشکال ندارد.<ref>مکارم‌ شیرازی، احکام خانواده در پرتو فقه اسلامی، 1389ش، ص21.</ref>

==پیامدهای چشم‌چرانی==

===هرزگی و غفلت===

انسان چشم‌چران، دچار هرزگی و هواپرستی می‌شود و با غفلت، سرمایه عمر خویش را تباه می‌کند.<ref>. یعقوبی، «چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی»،  1397ش.</ref>

===تیرگی دل===

چشم‌چران دلی پرآشوب دارد و از آرامش بی‌بهره است، او عطشی دائمی دارد و دائم برای برطرف کردن آن به هر حقارتی تن می‌دهد، زیرا میان دیده و دل رابطه وجود دارد، هرچه دیده می‌بیند، در دل ثبت می‌شود و همواره در خاطر باقی می‌ماند، نگاه‌های آلوده دل را تاریک و آشفته می‌سازد.<ref>. یعقوبی، چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی، 1397ش.</ref><ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh23 . باباطاهر، دوبیتی‌ها، شماره 23، وب‌سایت گنجور.]</ref>

      | شاعر =

      ز دست دیده و دل هر دو فریاد \\ که هر چه دیده بیند دل کند یاد

      بسازم خنجری نیشش ز پولاد \\ زنم بر دیده تا دل گردد آزاد

ترک این گناه به‌عنوان معامله با خدا، می‌تواند حال انسان را تغییر داده و نورانیت را برای روح وی به ارمغان بیاورد. وقتی انسان از چشمان خود محافظت کند، درجات زیادی را می‌پیماید و به تبع آن، موهبات بسیاری را از آن خود می‌کند.<ref>[https://imanoor.com/blog/%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ میرباقری، راه درمان چشم‌چرانی»،  وب‌سایت ایمانور.]</ref>

نگاه آلوده، بذر شهوت را در دل می‌کارد که آغاز فتنه‌های بزرگ‌تر مانند بی‌بندوباری و غفلت است.<ref>یعقوبی، «چشم‌چرانی و هرزه‌چشمی»،  1397ش.</ref>

===تضعیف خانواده===

چشم‌چرانی، تخیلات شهوت‌آلود را برای افراد تبدیل به عادت می‌کند و با زمینه‌سازی روابط نامشروع، بنیان خانواده را تضعیف می‌کند و آرامش را از شخص بگیرد.<ref>زنگی‌آبادی، «بررسی روان‌شناختی نگاه به نامحرم با محوریت قرآن و حدیث (نقش کنترل نگاه به نامحرم در سلامت روان)»، 1402ش، ص45.</ref>

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[[پرونده:چشم‌چرانی (3).jpg|جایگزین=مانکن زنده|بندانگشتی|استفاده از زنان به‌عنوان مانکن، یک فروشگاه در خیابان شریعتی تهران]]

 

 

 

عوامل گوناگون فردی، فرهنگی و اجتماعی بر چشم‌چرانی اثرگذار است. عوامل فردی مانند وسوسه‌های شیطان، هوس‌های نفسانی، تصورات غلط در مورد چشم‌چرانی مانند توهم پاک بودن نگاه،<ref>اکبری، چشم و نگاه، ۱۳۹۵ش، ص58-۶1.</ref>  تنوع‌طلبی و ارضاء نشدن در رابطۀ زناشویی با همسر؛<ref>[https://www.bing.com/ck/a?!&&p=4eaf1bb14bc73852JmltdHM9MTcyMDMxMDQwMCZpZ3VpZD0xZGZhZjNlOC04MDZmLTY2ZTEtM2MxNS1lNzgzODE2NjY3MjMmaW5zaWQ9NTE5NQ&ptn=3&ver=2&hsh=3&fclid=1dfaf3e8-806f-66e1-3c15-e78381666723&psq=%d8%b9%d9%84%d8%aa-%da%86%d8%b4%d9%85-%da%86%d8% «علت چشم‌چرانی در مردان و زنان»، وب‌سایت موسسه همراز روان پویان.]</ref>  عوامل فرهنگی و اجتماعی مانند تبرج و جلوه‌گری در فیلم‌های سینما، تلویزیون و رسانه؛<ref>[https://noorlib.ir/book/view/106102?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=37&viewType=html&query=%DA%86%D8%B4%D9%85%20%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A همتی، بایسته‌های اخلاقی بازنمایی حضور اجتماعی زنان در رسانه ملی، 1399ش، ص37.] </ref>  حضور پر جاذبه‌ و آرایش‌کردۀ زنان در جامعه؛ اختلاط زن و مرد در محیط‌های آموزشی، کاری، تفریحی و مانند آن؛<ref>اکبری، چشم و نگاه، ۱۳۹۵ش، ص62-۶۳.</ref>  بی‌توجهی به حریم خصوصی در معماری جدید و قرارگرفتن زنان و مردان نامحرم در معرض چشم‌چرانی؛<ref> [https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=595272 ملک‌میرزایی و کاظمی، «تاثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت»، ۱۳۹۹ش، ص۹۶-۹۷.]</ref>  بالا رفتن [[سن ازدواج]] و استفاده از زنان به‌عنوان مانکن و یا مدل در رسانه‌ها و تبلیغات.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/296234/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%AA% هنرپور، «چشم‌چرانی بیماری یا حرمت بر باد رفته انسان»، 1388ش، ص5-6.]</ref>

 

==پيامدهای چشم‌چرانی==

چشم‌چرانی در روایات به‌عنوان تیری از تیرهای شیطان یاد شده<ref>[https://ar.lib.eshia.ir/71860/101/40/%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D9%8E%D8%B8%D9%92%D8%B1%D9%8E%D8%A9%D9%8F_%D8%B3%D9%8E%D9%87%D9%92%D9%85%D9%8C_%D9%85%D9%90%D9%86%D9%92_%D8%B3%D9%90%D9%87%D9%8E%D8%A7%D9%85%D9%90_%D8%A5%D9%90%D8%A8%D9%92%D9%84%D9%90%DB%8C%D8% مجلسي‌، بحارالانوار، 1403ق، ج101، ص40.] </ref>  که موجب غفلت<ref> [https://lib.eshia.ir/27359/1/222/%D8%A5%D9%90%DB%8C%D9%91%D9%8E%D8%A7%DA%A9%D9%8F%D9%85%D9%92_%D9%88%D9%8E_%D9%81%D9%8F%D8%B6%D9%8F%D9%88%D9%84%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D9%8E%D8%B8%D9%8E%D8%B1%D9%90 محمدی ری‌شهری، حكمت‌نامه جوان، ۱۳۸۹ش، ص۲۲۲.] </ref>  و ایجاد زمينۀ بى‌عفّتى و روابط نامشروع<ref> [https://lib.eshia.ir/11679/1/153/%D8%A5%D9%90%DB%8C%D9%91%D9%8E%D8%A7%DA%A9%D9%8F%D9%85%D9%92_%D9%88%D9%8E_%D9%81%D9%8F%D8%B6%D9%8F%D9%88%D9%84%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D9%8E%D8%B8%D9%8E%D8%B1%D9%90 فقیهی، تربيت جنسى: مبانى، اصول و روشها از منظر قرآن و حديث، 1387ش، ص۱۵۳.] </ref>  و شهوت‌رانی<ref>[https://ar.lib.eshia.ir/71860/14/306/%D8%A5%D9%90%DB%8C%D9%91%D9%8E%D8%A7%DA%A9%D9%8F%D9%85%D9%92_%D9%88%D9%8E_%D9%81%D9%8F%D8%B6%D9%8F%D9%88%D9%84%D9%8E_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D9%8E%D8%B8%D9%8E%D8%B1%D9%90 مجلسي‌، بحارالانوار، 1403ق، ج14، ص306.] </ref>  می‌شود که در نتیجه مايۀ غم و اندوه بوده،<ref>[https://noorlib.ir/book/view/20367?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=213&viewType=html&query=%DA%86%D8%B4%D9%85%20%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A فضل‌‌‌الله، دريچه‌ای به دنيای جوانان، ۱۳۷۸ش،  ص۲۱۳.]  </ref>  آه و حسرت را به‌دنبال دارد.<ref>[https://ar.lib.eshia.ir/71860/74/286/%D9%85%D9%8E%D9%86%D9%92_%D8%A3%D9%8E%D8%B7%D9%92%D9%84%D9%8E%D9%82%D9%8E_%D8%B7%D9%8E%D8%B1%D9%92%D9%81%D9%8E%D9%87%D9%8F_%DA%A9%D9%8E%D8%AB%D9%8F%D8%B1%D9%8E_%D8%A3%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%81%D9%8F%D9%87%D9%8F مجلسي‌، بحارالانوار، 1403ق، ج74، ص286.] </ref>  از نظر جسمی نیز بعضی اطبای سنتی گفته‌اند که چشم‌چرانی موجب تحریک و ترشح غدد جنسی می‌شود و چون ارضای حقیقی صورت نمی‌گیرد زمینۀ ایجاد غدد سرطانی در بدن افزایش می‌یابد.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/37089?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=15&viewType=html&query=%DA%86%D8%B4%D9%85%20%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A موسوی، درمان تومورهای مغزی با مقایسه‌ای بین طب غربی و ایرانی از دیدگاه طب ایرانی (سنتی)، 1392ش، ص15.]</ref>  از دیگر پیامدهای چشم‌چرانی ابتلا به بیماری‌ها و آزردگی‌های روانی است. تحریک کامجویی و لذت‌طلبی از یک‌سو و محدودیت‌های طبیعی، فرهنگی و اجتماعی که مانع لذت‌بردن فرد چشم‌چران می‌شود از سوی دیگر، موجب احساس محرومیت، فشار درونی و [[افسردگی]] در فرد می‌شود.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/649618/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C خوی، «پیامدهای منفی چشم‌چرانی»، وب‌سایت راسخون.]</ref>  امام علی یکی از آثار چشم‌پوشی و پرهیز از چشم‌چرانی را راحتی و آرامش قلب افراد بیان کرده است.<ref>[https://ar.lib.eshia.ir/12667/1/260/%D8%BA%D9%8E%D8%B6%D9%91%D9%8F_%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%91%D9%8E%D8%B1%D9%92%D9%81%D9%90_%D8%AE%D9%8E%D9%8A%D9%92%D8%B1%D9%8C_%D9%85%D9%90%D9%86%D9%92_%D9%83%D9%8E%D8%AB%D9%90%D9%8A%D8%B1%D9%90_%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%91%D9% تميمي آمدي، تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، ۱۳۶۶ش، ص۲۶.]  </ref>

 

 

امروزه نگاه سودجویانه و لذت‌طلبانه به زنان در فرهنگ و تمدن غرب،<ref> [https://www.yjc.ir/fa/news/8630760/%D8%B1%D9%88%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%82%D8%B7-%D9%85%D8%A8%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%88%DB%8C%D خامنه‌ای، «رویکرد غرب نسبت به زنان فقط مبتنی بر سودجویی و لذت‌جویی است»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>  موجب شده است که صنعت تولید فیلم در این راستا تجاری‌سازی شود<ref>[https://www.shahrehejab.com/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%87%D9%86%D9%87-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C/ «چرا مردم در غرب به زنان برهنه نگاه نمی‌کنند؟!»، وب‌سایت شهر حجاب.]</ref>  و پسران و دختران را تشویق می‌کنند که خود را شبیه الگوهای زیبایی تعریف‌شده، همانندسازی کرده و در معرض نمایش قرار دهند.<ref>  [https://ensani.ir/fa/article/296234/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%D8%B4%D9%85-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%AA% هنرپور، «چشم‌چرانی بیماری یا حرمت بر باد رفته انسان»، 1388ش، ص6.]</ref>

 

ایرانیان بر اساس فرهنگ غنی خود، نامحرمان را به حریم خود راه نمی‌داده‌اند. خانه در معماری ایرانی حتی در دوران قبل از اسلام به‌گونه‌ای بوده که حریم خصوصی در امنیت بوده و فضاهای خانه به یک‌باره و با یک نگاه قابل مشاهده نبود<ref>[https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=595272 ملک‌میرزایی و کاظمی، «تاثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت»، ۱۳۹۹ش، ص۹9.]</ref> و حتی درکوب‌های منزل را نیز برای تشخیص مرد و زن جداگانه قرار می‌دادند تا حريم خانواده از چشم نامحرمان محفوظ بماند.<ref> [https://www.asriran.com/fa/news/568211/%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «راز درکوب در گذشته چه بود؟»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>  در بیرون از خانه نیز زنان ایرانی از دوران قدیم خود را در منظر نامحرمان با [[چادر]]، روسری، لباس‌های بلند و حتی روبند می‌پوشانیدند.<ref> [https://sadafbanoo.com/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/ کمیلی، «تاریخچه حجاب در ایران چیست؟ بررسی جامع پوشش زنان ایرانی»، وب‌سایت خانه حجاب صدف.]</ref> آموزه‌های فرهنگی ایرانیان نیز سرشار از توصیه‌هایی است که با بیان حکمت‌ها، جوانان را نسبت به خطرات چشم‌چرانی آگاهی می‌دادند.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/173570/%DA%86%D8%B4%D9%85%E2%80%8C%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AA-%DA%86%D8%B4%D9%85 میرزامحمد، «چشم‌چرانی؛ خیانت چشم»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>  

بسازم خنجری نیشش ز فولاد *** زنم بر دیده تا دل گردد آزاد<ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh23 باباطاهر، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور.]</ref>

==پانویس==

==منابع==

*قرآن کریم

*اخوی، رضا، «پیامدهای منفی چشم‌چرانی»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 7 آذر 1391ش.

*اکبری، محمدرضا، چشم و نگاه، تهران، بین‌الملل، ۱۳۹۵ش.

*باباطاهر، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: 29 تیر 1403ش.

*پناهیان، علی‌رضا، «برخورد غیر منتظرۀ رسول خدا با جوان چشم‌چران»، وب‌سایت پناهیان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ دی ۱۳۹۵ش.

*پناهیان، «درسنامۀ تنها مسیر/ مدیریت لذت»، وب‌سایت پناهیان، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۳۹۳ش.

*پوربیرانوند، آرزو، «بررسی پیامدهای نگاه حرام بر آرامش اجتماعی از دیدگاه آیات و روایات»، مجموعه مقالات برگزیده دومین همایش ملی تحقیقات کاربردی در حوزه قرآن و حدیث، 1401ش.

*تمیمی آمدي، عبدالواحد، تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، قم، مکتب الاعلام الاسلامی‌، 1366ش.

*حافظ، دیوان اشعار، وب‌سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۰ تیر 1403ش.

*«چرا مردم در غرب به زنان برهنه نگاه نمی‌کنند؟!»، وب‌سایت شهر حجاب، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۳۹۷ش.

*«چشم‌چرانی و راه درمان آن از نظر دین»، وب‌سایت هدانا، تاریخ درج مطلب: ۳۰ خرداد ۱۳۹۷ش.

*«چشم‌چرانی؛ هرز‌گی اجتماعی»، وب‌سایت روزنامه کیهان، تاریخ درج مطلب: 8 مرداد 1396ش.

*«حجاب چشم مظلوم‌ترین واجبات و تکالیف الهی است»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ انتشار: ۱ بهمن ۱۳۹۳ش.

*خامنه‌ای، سیدعلی، «رویکرد غرب نسبت به زنان فقط مبتنی بر سودجویی و لذت‌جویی است»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۶ دی ۱۴۰۲ش.

*درمان چشم‌چرانی، وب‌سایت دکتر نجفی توانا، تاریخ بازدید: ۱۶ تیر ۱۴۰۳ش.

*دستغیب، عبدالحسین، ازدواج اسلامي، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، بی‌تا.

*دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 17 تیر 1403ش.

*«راز درکوب در گذشته چه بود؟»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1396ش.

*«راه کنترل چشم و نگاه نکردن به نامحرم، ترک چشم‌چرانی»، وب‌سایت نوجوانی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ آگوست ۲۰۲۲م.

*رجب‌زاده، هاشم، «کلک ادبیات تطبیقی: چشم جان و چشم تن در اندیشه ایرانی و فرهنگ ژاپن»، کلک، شماره ۶۵،  ۱۳۷۴ش.

*عرفانیان، مریم، «چشم‌چرانی هم شد کار!»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۳ش.

*«علت چشم‌چرانی در مردان و زنان»، وب‌سایت موسسه همراز روان‌پویان، تاریخ انتشار: 22 جولای 2018.

*«عواقب و آسیب‌شناسی چشم‌چرانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 25 شهریور 1393ش.

*فقيهى، على‌نقى، تربيت جنسى: مبانى، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حديث، قم، دارالحديث، 1387ش.

*فضل‌‌‌الله، محمدحسین، دريچه‌ای به دنيای جوانان، ترجمه عبدالهادی فقهی‌زاده، تهران، دادگستر، ۱۳۷۸ش.

*قوشچی، فرهاد، جامعه‌شناسی چشم و هم‌چشمی، تهران، تیسا، ۱۳۹۷ش.

*کمیلی، فرزانه، «تاریخچه حجاب در ایران چیست؟ بررسی جامع پوشش زنان ایرانی»، وب‌سایت خانه حجاب صدف، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مهر ۱۳۹۹ش.

*مجلسي‌، محمدباقر، بحارالانوار، لبنان، دار احیاء التراث، چ3، 1403ق.

*محمدی ری‌شهری، محمد، حكمت‌نامه جوان، قم، دارالحديث، چ۸، ۱۳۸۹ش.

*مصباح‌یزدی، محمدتقی، رستگاران، قم، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى، چ5، 1402ش.

*مطهری، مرتضی، مسئله حجاب، تهران، صدرا، چ137، 1402ش.

*ملک‌میرزایی، سمیرا و کاظمی، سیدسجاد، «تاثیر معماری ایرانی اسلامی بر جرائم منافی عفت»، کارآگاه، دورۀ ۱۳، شمارۀ ۵۰، ۱۳۹۹ش.

*موسوی، سیدمحمد، درمان تومورهای مغزی با مقایسه‌ای بین طب غربی و ایرانی از دیدگاه طب ایرانی، اصفهان، پیک شفا، چ2، 1392ش.

*میرباقری، «راه درمان چشم‌چرانی»، وب‌سایت ایمانور، تاریخ بازدید: ۱۶ تیر۱۴۰۳ش.

*میرزامحمد، علی، «چشم‌چرانی؛ خیانت چشم»، وب‌سایت روزنامه کیهان، تاریخ درج مطلب: ۱۰ آبان ۱۳۹۸ش.

*میری، زهره‌سادات، «آثار و عوامل روان‌شناسی نگاه حلال و حرام بر سلامت فرد و خانواده در اسلام»، همایش بین‌المللی حکمرانی اخلاق و معنویت، آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی با الگوگیری از زندگی حضرت زهرا، دورۀ 2، 1400ش.

*«نگاه حرام و اثرات مخرب آن در زندگی فردی و اجتماعی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 15 فروردین 1391ش.

*همتی، محمد، بایسته‌های اخلاقی بازنمایی حضور اجتماعی زنان در رسانه ملی، قم، دین و رسانه، 1399ش.

*هنرپور، ایمان، «چشم‌چرانی بیماری یا حرمت بر باد رفته انسان»، گزارش، سال هجدهم، شمارۀ 213، 1388ش.