حمید گلزار (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
==منزلت زن در آیین زرتشت== | ==منزلت زن در آیین زرتشت== | ||
ایرانیان باستان، زنان را کانون مهرورزی و باروری میدانستند ازینروی همواره آنان را مورد تکریم قرار میدادند. بعد از ظهور زرتشت آموزههای دینی این پیامبر نه تنها جایگاه [[زن]] در جامعۀ ایرانی را کمرنگ نکرده بلکه تأکیدهای این دین بر یکسانی زن و مرد سبب شد تا قوانین حقوقی عادلانهتری برای زنان مدون گردد. در گاتها هر جا زرتشت از زن (=نایری) و مرد (= نا) یاد میکند برای هر دو ارزش مساوی قایل میگردد. وجود سه امشاسپند زن در کنار سه امشاسپند مرد- که | ایرانیان باستان، زنان را کانون مهرورزی و باروری میدانستند ازینروی همواره آنان را مورد تکریم قرار میدادند. بعد از ظهور زرتشت آموزههای دینی این پیامبر نه تنها جایگاه [[زن]] در جامعۀ ایرانی را کمرنگ نکرده بلکه تأکیدهای این دین بر یکسانی زن و مرد سبب شد تا قوانین حقوقی عادلانهتری برای زنان مدون گردد. در گاتها هر جا زرتشت از زن (=نایری) و مرد (=نا) یاد میکند برای هر دو ارزش مساوی قایل میگردد. وجود سه امشاسپند زن در کنار سه امشاسپند مرد- که یاریگر زرتشت هستند- از یکسو و احترام زرتشت به الاهۀ آناهیتا به منزلۀ الاهۀ زن از سوی دیگر خود بیانگر اهمیت مقام زن از دیدگاه زرتشت بود. نیکنگری و یکساننگری زرتشت نسبت به دو عنصر اصلی آفرینش سبب شد تا لزوم حضور زنان در عرصههای آموزشی، سیاسی و دینی بیشتر از پیش احساس گردد.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/gdhug یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | ||
در گاهان، زن و مرد بهطور یکسان مورد خطاب است<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1407692 مزداپور، کتایون، «زن باستانی زرتشتی»، در وبسایت راسخون.]</ref> و پارسایی موجب رستگاری هردو برای زنان و مردان پارسا بهطور یکسان به رستگاری در آخرت نوید داده شدهاند.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائممقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص111.]</ref> | در گاهان، زن و مرد بهطور یکسان مورد خطاب است<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1407692 مزداپور، کتایون، «زن باستانی زرتشتی»، در وبسایت راسخون.]</ref> و پارسایی موجب رستگاری هردو برای زنان و مردان پارسا بهطور یکسان به رستگاری در آخرت نوید داده شدهاند.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائممقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص111.]</ref> | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
==سرنوشت اهریمنی زن== | ==سرنوشت اهریمنی زن== | ||
در آیین زرتشت با توجه به اینکه زمین، گیاه، آب و آتش مقدس تلقی میشد، زنان را در ایام حیض و زایمان سبب آلودگی این عناصر میدانستند. ازینروی آنان را در زمین شورهزار و بایری که دشتانستان (= حیضستان) نام داشت، اقامت میدادند. زن بعد از اتمام این دوران در پیچیدهترین مراسم غسل، به وسیلۀ ادرار گاو واندکی آب به وسیلۀ روحانیون ویژه، چند بار به مدت چند روز، غسل داده میشد. زنان در ایام حیض، حق خوردن نذری ایزدان را نداشتند. به اعتقاد زرتشتیان، عادت ماهیانه زن، اثر اهریمنی بود که در زن پدیدار میشد زیرا در این ایام، اهریمن به زن نزدیک شده و او را پلید میساخت؛ بنابراین مردان چون دچار چنین حالتی نمیشدند از زنان پاکتر تصور میشدند. در ارداویرافنامه تاکید شده، زنان حایض نباید به آسمان و خورشید بنگرند. همچنین پنهان کردن دوران حیض، معاشقه با زنان حایضه و همبستر شدن با آنان نیز از جرمهای سنگین معرفی شده است. جالب است که زنان فقیر در ایام حیض از آزادی بیشتری برخوردار بودند زیرا آنان برای امرار معاش نیاز به کار کردن داشتند. ازینروی در ایام حیض نیز میان مردم آمدوشد داشتند. همچنین اگر زنی فرزند مرده به دنیا میآورد نجس شمرده شده، در محوطهای نگه میداشتند، خوراک او ادرار گاو آمیخته به خاکستر بود، بعد از سه روز به وسیلۀ موبدان با ادرار گاو و آب تطهیر شده و تمام لباسهای او دورانداخته میشد.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/gdhug یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | در آیین زرتشت با توجه به اینکه زمین، گیاه، [[آب]] و آتش مقدس تلقی میشد، زنان را در ایام حیض و زایمان سبب آلودگی این عناصر میدانستند. ازینروی آنان را در زمین شورهزار و بایری که دشتانستان (= حیضستان) نام داشت، اقامت میدادند. زن بعد از اتمام این دوران در پیچیدهترین مراسم غسل، به وسیلۀ ادرار گاو واندکی آب به وسیلۀ روحانیون ویژه، چند بار به مدت چند روز، غسل داده میشد. زنان در ایام حیض، حق خوردن نذری ایزدان را نداشتند. به اعتقاد زرتشتیان، عادت ماهیانه زن، اثر اهریمنی بود که در زن پدیدار میشد زیرا در این ایام، اهریمن به زن نزدیک شده و او را پلید میساخت؛ بنابراین مردان چون دچار چنین حالتی نمیشدند از زنان پاکتر تصور میشدند. در ارداویرافنامه تاکید شده، زنان حایض نباید به آسمان و خورشید بنگرند. همچنین پنهان کردن دوران حیض، معاشقه با زنان حایضه و همبستر شدن با آنان نیز از جرمهای سنگین معرفی شده است. جالب است که زنان فقیر در ایام حیض از آزادی بیشتری برخوردار بودند زیرا آنان برای امرار معاش نیاز به کار کردن داشتند. ازینروی در ایام حیض نیز میان مردم آمدوشد داشتند. همچنین اگر زنی فرزند مرده به دنیا میآورد نجس شمرده شده، در محوطهای نگه میداشتند، خوراک او ادرار گاو آمیخته به خاکستر بود، بعد از سه روز به وسیلۀ موبدان با ادرار گاو و آب تطهیر شده و تمام لباسهای او دورانداخته میشد.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/gdhug یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | ||
==ازدواج در آیین زرتشت== | ==ازدواج در آیین زرتشت== | ||
در نگرش زرتشتیان، فرد متأهل نسبت به مجرد، برتری دارد و دختری که [[ازدواج]] نکند اهل دوزخ است.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائممقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص115-114.]</ref> ازدواج | در نگرش زرتشتیان، فرد متأهل نسبت به مجرد، برتری دارد و دختری که [[ازدواج]] نکند اهل دوزخ است.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائممقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص115-114.]</ref> [[ازدواج در آیین زرتشت]] اهمیت جدی بوده و پیوند برابری بین زن و مرد است. بنیاد پیوکانی (= زناشویی) باید بر پایههای خرد، عشق، همکاری و دلبستگی به سازندگی استوار شود. به گزارش کتب مقدسشان؛ دختران جوان از اهورامزدا درخواست کنند تا شوهری مناسب نصیب آنان کند.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/gdhug یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | ||
سن قانونی ازدواج برای دختران ۱۶ و برای پسران ۱۸ سالگی ذکر شده است. ازدواج مراحل سهگانه؛ خواستگاری، نامزدی و پیمان زناشویی دارد و بدون یکی از آنها عقد ازدواج کامل دانسته نمیشد.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائممقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص117-116.]</ref> در کنار رضایت دختر رضایت پدر و مادر نیز از شرایط ازدواج بهشمار میرود. به دخترانی که بهرغم مخالفت والدین خود ازدواج میکردند «خودسرزن» میگفتند. نامزد نمودن دختران در خردسالی سنتهایی معمول بود. زرتشتیان برآنند که هرگاه فرشتۀ اشی- مظهر توانگری و برکت - با زنان همراه شود سپیدبخت میشوند.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/gdhug یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | سن قانونی ازدواج برای دختران ۱۶ و برای پسران ۱۸ سالگی ذکر شده است. ازدواج مراحل سهگانه؛ خواستگاری، نامزدی و پیمان زناشویی دارد و بدون یکی از آنها عقد ازدواج کامل دانسته نمیشد.<ref>[https://haftasman.urd.ac.ir/article_66704_4376aef194ab38ea1d7d9b6a81624773.pdf قائممقام فراهانی، «موقعیت زنان در دین زرتشتی بر اساس کتب فقهی و حقوقی»، 1392ش، ص117-116.]</ref> در کنار رضایت دختر رضایت پدر و مادر نیز از شرایط ازدواج بهشمار میرود. به دخترانی که بهرغم مخالفت والدین خود ازدواج میکردند «خودسرزن» میگفتند. نامزد نمودن دختران در خردسالی سنتهایی معمول بود. زرتشتیان برآنند که هرگاه فرشتۀ اشی- مظهر توانگری و برکت - با زنان همراه شود سپیدبخت میشوند.<ref>[https://vista.ir/w/a/21/gdhug یداللهپور، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا.]</ref> | ||
| خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
*یداللهپور، معصومه، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا، تاریخ بازدید: 20 آذر 1403ش. | *یداللهپور، معصومه، «موقعیت زن در دیدگاه زرتشتیان»، در وبسایت ویستا، تاریخ بازدید: 20 آذر 1403ش. | ||
* | * | ||
