زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۴: خط ۴:
|image_alt=آبشار بولا
|image_alt=آبشار بولا
| فایل پادکست      =آبشار بولا.ogg
| فایل پادکست      =آبشار بولا.ogg
| حجم فایلپادکست    =3/23
| حجم فایلپادکست    =۳/۲۳
| تاریخ پادکست      =11-1-1405
| تاریخ پادکست      =۱۱-۱-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    =
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان اصلی        =
خط ۱۱: خط ۱۱:
| عنوان عربی        =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =  
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =  
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| حوزه کاربرد      =
خط ۳۲: خط ۳۲:


== معرفی ==
== معرفی ==
=== موقعیت جغرافیایی ===
=== موقعیت جغرافیایی ===
آبشار بولا، مرز طبیعی بین دو استان مازندران و سمنان است و در ۳۵ کیلومتری روستای سنگده و در میان [[جنگل‌های هیرکانی]]، در منطقه‌ای بکر به‌نام بولا قرار گرفته است. فاصلهٔ این آبشار از [[تهران]] حدود ۲۶۰ کیلومتر و از شهر پل‌سفید حدود ۶۵ کیلومتر است.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
آبشار بولا، مرز طبیعی بین دو استان مازندران و سمنان است و در ۳۵ کیلومتری روستای سنگده و در میان [[جنگل‌های هیرکانی]]، در منطقه‌ای بکر به‌نام بولا قرار گرفته است. فاصلهٔ این آبشار از [[تهران]] حدود ۲۶۰ کیلومتر و از شهر پل‌سفید حدود ۶۵ کیلومتر است.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>


=== ویژگی‌های طبیعی ===
=== ویژگی‌های طبیعی ===
در منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ بولا، معروف‌ترین و نزدیک‌ترین رود به روستای سنگده، رودخانهٔ اوبن است که سرچشمهٔ آن، [[چشمه|چشمهٔ]] اوبن در دل جنگل‌های بولا است. این رودخانه در مسیر خود آبشارهای زیبایی را پدید آورده است، مانند آبشار خزه‌ای بولا که در فاصلهٔ کمی از سرچشمه واقع شده است. رود اوبن پس از عبور از دشت فریم و روستای خوشرودبار، در نهایت به سد شهید رجایی یا سلیمان تنگه می‌ریزد.<ref>[https://khabarban.com/a/35441458 «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگل‌های مازندران چیست؟»، وب‌سایت خبربان.]</ref> بخش دیگری از [[آب]] آبشار نیز با شیرین‌رود، هم‌مسیر شده و در ادامهٔ مسیر به رود تجن می‌پیوندد. رود تجن پس از عبور از شهرها و روستاهای مختلف، مسیر طولانی خود را طی کرده و سرانجام به دریای خزر می‌رسد.<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]</ref>  
در منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ بولا، معروف‌ترین و نزدیک‌ترین رود به روستای سنگده، رودخانهٔ اوبن است که سرچشمهٔ آن، [[چشمه|چشمهٔ]] اوبن در دل جنگل‌های بولا است. این رودخانه در مسیر خود آبشارهای زیبایی را پدیدآورده است، مانند آبشار خزه‌ای بولا که در فاصلهٔ کمی از سرچشمه واقع شده است. رود اوبن پس از عبور از دشت فریم و روستای خوشرودبار، در نهایت به سد شهید رجایی یا سلیمان تنگه می‌ریزد.<ref>[https://khabarban.com/a/35441458 «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگل‌های مازندران چیست؟»، وب‌سایت خبربان.]</ref> بخش دیگری از [[آب]] آبشار نیز با شیرین‌رود، هم‌مسیر شده و در ادامهٔ مسیر به رود تجن می‌پیوندد. رود تجن پس از عبور از شهرها و روستاهای مختلف، مسیر طولانی خود را طی کرده و سرانجام به دریای خزر می‌رسد.<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]</ref>


آبشار بولا، مجموعه‌ای از پنج آبشار بوده و جزء آبشارهای دائمی کشور به‌حساب می‌آید.<ref>[https://mazandaran.mcth.ir/service/1568 «مجموعه آبشارهای اوبن»، وب‌سایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران.]</ref> این آبشار، خزه‌ای و عریض است و منظره‌ای شبیه [[آبشار کبودوال]] [[استان گلستان|گلستان]] دارد. آبشار بولا در چند ستون سرازیر شده و در پایین‌دست، یک رودخانه را ایجاد می‌کند.<ref>[https://khabarban.com/a/35441458 «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگل‌های مازندران چیست؟»، وب‌سایت خبربان.]</ref>  
آبشار بولا، مجموعه‌ای از پنج آبشار بوده و جزء آبشارهای دائمی کشور به‌حساب می‌آید.<ref>[https://mazandaran.mcth.ir/service/1568 «مجموعه آبشارهای اوبن»، وب‌سایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران.]</ref> این آبشار، خزه‌ای و عریض است و منظره‌ای شبیه [[آبشار کبودوال]] [[استان گلستان|گلستان]] دارد. آبشار بولا در چند ستون سرازیر شده و در پایین‌دست، یک رودخانه را ایجاد می‌کند.<ref>[https://khabarban.com/a/35441458 «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگل‌های مازندران چیست؟»، وب‌سایت خبربان.]</ref>


=== بهترین زمان بازدید ===
=== بهترین زمان بازدید ===
خط ۴۵: خط ۴۴:


=== دلیل نام‌گذاری ===
=== دلیل نام‌گذاری ===
نام «بولا»، به‌دلیل قرار گرفتن آبشار، در منطقهٔ جنگلی و حفاظت‌شدۀ بولا، انتخاب شده است، اما این آبشار به نام «اوبن» نیز شناخته می‌شود. واژهٔ «اوبن»، در گویش محلی به‌معنای «زیر آب» است و علت این نامگذاری به شکل و موقعیت آبشار بازمی‌گردد؛ زیرا آبشار بولا یا اوبن، از چشمه‌های فراوان بالادست تغذیه شده و همیشه پرآب و جاری است، به‌گونه‌ای که منطقهٔ اطراف آن همواره زیر آب یا مرطوب است.<ref>[https://borna.news/fa/news/1348647/نام-آبشار-بکر-و-کمتر-دیده-شده-در-جنگل-های-مازندران-چیست «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگل‌های مازندران چیست؟»، خبرگزاری برنا.]</ref>
نام «بولا»، به‌دلیل قرار گرفتن آبشار، در منطقهٔ جنگلی و حفاظت‌شدهٔ بولا، انتخاب شده است، اما این آبشار به نام «اوبن» نیز شناخته می‌شود. واژهٔ «اوبن»، در گویش محلی به‌معنای «زیر آب» است و علت این نامگذاری به شکل و موقعیت آبشار بازمی‌گردد؛ زیرا آبشار بولا یا اوبن، از چشمه‌های فراوان بالادست تغذیه شده و همیشه پرآب و جاری است، به‌گونه‌ای که منطقهٔ اطراف آن همواره زیر آب یا مرطوب است.<ref>[https://borna.news/fa/news/1348647/نام-آبشار-بکر-و-کمتر-دیده-شده-در-جنگل-های-مازندران-چیست «نام آبشار بکر و کمتر دیده شده در جنگل‌های مازندران چیست؟»، خبرگزاری برنا.]</ref>


=== منطقه حفاظت‌شده و زیست‌بوم ===
=== منطقه حفاظت‌شده و زیست‌بوم ===
خط ۵۱: خط ۵۰:


== پوشش گیاهی و جانوری ==
== پوشش گیاهی و جانوری ==
منطقۀ بولا از پوشش گیاهی خودرو و متنوعی برخوردار است. اطراف آبشار بولا نیز، از گونه‌های گیاهی متنوعی مانند راش، ممرز، بلند مازو، شمشاد، توسکا، بلند مازو،<ref>[https://dalahoo.com/destination.cfm?loc=1&id=18607 «آبشار بولا»، وب‌سایت آریاناسیر دالاهو.]</ref> گلابی وحشی، گیلاس وحشی، آلوچه، بوته‌ها و علف‌های بومی پوشیده شده است.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظت شده بولا»، وب‌سایت Climber.]</ref> در منطقهٔ بولا، گونه‌های جانوری متنوعی نیز مانند پلنگ، گرگ، شغال، خرس قهوه‌ای، پازن، سمور، شوکا، مرال، بز،<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]</ref> روباه، کبک، تشی، گراز، سمندر تاج‌دار، کبک و کبک دری زندگی می‌کنند.<ref>[https://mazandaran.mcth.ir/service/1568 «مجموعه آبشارهای اوبن»، وب‌سایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران.]</ref>
منطقهٔ بولا از پوشش گیاهی خودرو و متنوعی برخوردار است. اطراف آبشار بولا نیز، از گونه‌های گیاهی متنوعی مانند راش، ممرز، بلند مازو، شمشاد، توسکا، بلند مازو،<ref>[https://dalahoo.com/destination.cfm?loc=1&id=18607 «آبشار بولا»، وب‌سایت آریاناسیر دالاهو.]</ref> گلابی وحشی، گیلاس وحشی، آلوچه، بوته‌ها و علف‌های بومی پوشیده شده است.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظت شده بولا»، وب‌سایت Climber.]</ref> در منطقهٔ بولا، گونه‌های جانوری متنوعی نیز مانند پلنگ، گرگ، شغال، خرس قهوه‌ای، پازن، سمور، شوکا، مرال، بز،<ref>[https://blog.rahbal.com/oben-waterfall/ «آبشار اوبن مازندران، سقوط زیبای بولا در جنگل»، وب‌سایت ره‌بال آسمان.]</ref> روباه، کبک، تشی، گراز، سمندر تاج‌دار، کبک و کبک دری زندگی می‌کنند.<ref>[https://mazandaran.mcth.ir/service/1568 «مجموعه آبشارهای اوبن»، وب‌سایت اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران.]</ref>


== ساکنان منطقه ==
== ساکنان منطقه ==
خط ۶۹: خط ۶۸:
آبشار بولا، افزون بر جلوه‌های طبیعی، دارای نقش‌های فرهنگی و اقتصادی مهمی در منطقه است. از نظر فرهنگی، این آبشار نمادی از طبیعت بکر و نظم شگفت‌انگیز آفرینش به‌شمار می‌رود<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1532/آبشارهای-بولا-مازندران/ «آبشارهای بولا مازندران»، وب‌سایت ایران هتل‌آنلاین.]</ref> و مردم محلی و گردشگران را به تأمل در نشانه‌های الهی دعوت می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/44292/نشانه-های-خدا-در-قرآن فرج‌اللهی، «نشانه‌های خدا در قرآن»، 1381ش.]</ref> همچنین روستاهای سنتی اطراف، بستری برای حفظ آداب و رسوم بومی و تبادل فرهنگی فراهم آورده‌اند.<ref>[https://khaneyeman.ir/معرفی-روستای-سنگده-در-استان-مازندران/ «معرفی روستای سنگده در استان مازندران»، وب‌سایت املاک خانه من.]</ref> از جنبه اقتصادی، حضور گردشگران باعث رونق مشاغلی مانند خدمات اقامتی، غذاخوری، راهنمایی محلی،<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64298-ابشار-بولا/ «آبشار بولا»، وب‌سایت کجارو.]</ref> کوهنوردی و عکاسی شده و برای روستاهایی همچون سنگده و میانا منبع درآمد محسوب می‌شود.<ref>جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، 1397ش، ص18-19.</ref> افزون بر این، آبشار و منابع آبی منطقه در تأمین آب کشاورزی و دامداری نقش دارند و حفاظت از این منطقه نیز به توسعهٔ پایدار اقتصادی کمک می‌کند.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
آبشار بولا، افزون بر جلوه‌های طبیعی، دارای نقش‌های فرهنگی و اقتصادی مهمی در منطقه است. از نظر فرهنگی، این آبشار نمادی از طبیعت بکر و نظم شگفت‌انگیز آفرینش به‌شمار می‌رود<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1532/آبشارهای-بولا-مازندران/ «آبشارهای بولا مازندران»، وب‌سایت ایران هتل‌آنلاین.]</ref> و مردم محلی و گردشگران را به تأمل در نشانه‌های الهی دعوت می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/44292/نشانه-های-خدا-در-قرآن فرج‌اللهی، «نشانه‌های خدا در قرآن»، 1381ش.]</ref> همچنین روستاهای سنتی اطراف، بستری برای حفظ آداب و رسوم بومی و تبادل فرهنگی فراهم آورده‌اند.<ref>[https://khaneyeman.ir/معرفی-روستای-سنگده-در-استان-مازندران/ «معرفی روستای سنگده در استان مازندران»، وب‌سایت املاک خانه من.]</ref> از جنبه اقتصادی، حضور گردشگران باعث رونق مشاغلی مانند خدمات اقامتی، غذاخوری، راهنمایی محلی،<ref>[https://www.kojaro.com/attraction/64298-ابشار-بولا/ «آبشار بولا»، وب‌سایت کجارو.]</ref> کوهنوردی و عکاسی شده و برای روستاهایی همچون سنگده و میانا منبع درآمد محسوب می‌شود.<ref>جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، 1397ش، ص18-19.</ref> افزون بر این، آبشار و منابع آبی منطقه در تأمین آب کشاورزی و دامداری نقش دارند و حفاظت از این منطقه نیز به توسعهٔ پایدار اقتصادی کمک می‌کند.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>


== جاذبه‌های گردشگری منطقه آبشار بولا ==
== جاذبه‌های گردشگری منطقه ==
[[پرونده:آبشار بولا.jpg|جایگزین=پارک ملی کیاسر|بندانگشتی|پارک ملی کیاسر]]
[[پرونده:آبشار بولا.jpg|جایگزین=پارک ملی کیاسر|بندانگشتی|پارک ملی کیاسر]]
[[پرونده:آبشار-بولا.jpg|جایگزین=روستای سنگده مازندران|بندانگشتی|روستای سنگده مازندران]]
[[پرونده:آبشار-بولا.jpg|جایگزین=روستای سنگده مازندران|بندانگشتی|روستای سنگده مازندران]]
* '''جنگل‌های بولا''': با مساحت ۳۹۰۷ هکتار، بخشی از جنگل‌های هیرکانی با پوشش گیاهی انبوه و زیستگاه گونه‌های جانوری ارزشمند.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظت‌شده بولا»، وب‌سایت Climber.]</ref>
* '''جنگل‌های بولا''': با مساحت ۳۹۰۷ هکتار، بخشی از جنگل‌های هیرکانی با پوشش گیاهی انبوه و زیستگاه گونه‌های جانوری ارزشمند.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظت‌شده بولا»، وب‌سایت Climber.]</ref>
* '''پناهگاه حیات وحش چهاردانگه''': با مساحت ۱۶۲۰۰ هکتار، منطقه‌ای کوهستانی با تنوع زیستی بالا در نزدیکی بولا.<ref>[https://jes.ut.ac.ir/article_11048.html قلی‌پور و دیگران، «پوشش گیاهی پناهگاه حیات وحش دودانگه و چهاردانگه»، 1383ش، ص100.]</ref>
* '''پناهگاه حیات وحش چهاردانگه''': با مساحت ۱۶۲۰۰ هکتار، منطقه‌ای کوهستانی با تنوع زیستی بالا در نزدیکی بولا.<ref>[https://jes.ut.ac.ir/article_11048.html قلی‌پور و دیگران، «پوشش گیاهی پناهگاه حیات وحش دودانگه و چهاردانگه»، 1383ش، ص100.]</ref>
* '''پارک ملی کیاسر''': منطقه‌ای کوهستانی و جنگلی با تنوع گیاهی و جانوری در همسایگی بولا و جذاب برای طبیعت‌گردان.
* '''پارک ملی کیاسر''': منطقه‌ای کوهستانی و جنگلی با تنوع گیاهی و جانوری در همسایگی بولا و جذاب برای طبیعت‌گردان.
* '''منطقه حفاظت‌شده پرور''': مناطق کوهستانی و جنگلی با گیاهان و جانوران متنوع و محل تلاقی دو اقلیم،<ref>[https://reiseniran.de/fa/آبشار-بولا-ابشار-اوبن/ «آبشار بولا، آبشار اوبن»، وب‌سایت ریزن ایران.]</ref> مناسب طبیعت‌گردی و عکاسی.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظت‌شده بولا»، وب‌سایت Climber.]</ref>
* '''منطقه حفاظت‌شده پرور''': مناطق کوهستانی و جنگلی با گیاهان و جانوران متنوع و محل تلاقی دو اقلیم،<ref>[https://reiseniran.de/fa/آبشار-بولا-ابشار-اوبن/ «آبشار بولا، آبشار اوبن»، وب‌سایت ریزن ایران.]</ref> مناسب طبیعت‌گردی و عکاسی.<ref>[https://www.climbers.ir/tourist-attractions/471-منطقه-حفاظت-شده-بولا «منطقه حفاظت‌شده بولا»، وب‌سایت Climber.]</ref>
* '''روستای سنگده''': با چشم‌اندازهای کوهستانی و جنگل‌های راش، مناسب پیاده‌روی، آشنایی با فرهنگ محلی و عکاسی.
* '''روستای سنگده''': با چشم‌اندازهای کوهستانی و جنگل‌های راش، مناسب پیاده‌روی، آشنایی با فرهنگ محلی و عکاسی.
* '''مسیرهای جنگلی و کوهستانی''': شیب‌دار برای جنگل‌پیمایی و کوهنوردی.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
* '''مسیرهای جنگلی و کوهستانی''': مسیرهای شیب‌دار برای جنگل‌پیمایی و کوهنوردی.<ref>[https://www.beytoote.com/iran/tafrihi/bola-01waterfall.html «راهنمای کامل برای بازدید از آبشار بولا: اکتشافاتی در دل طبیعت»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
* '''منظره قله نرو (خرونرو)''': یکی از جاذبه‌های کوهستانی منطقه.<ref>[https://mojekooh.com/khero-nero-peak-climbing-guide/ «قله خرونرو: معرفی، ویژگی‌ها و راهنمای صعود»، وب‌سایت موج کوه.]</ref>
* '''منظره قله نرو (خرونرو)''': از جاذبه‌های کوهستانی منطقه.<ref>[https://mojekooh.com/khero-nero-peak-climbing-guide/ «قله خرونرو: معرفی، ویژگی‌ها و راهنمای صعود»، وب‌سایت موج کوه.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۸۹: خط ۸۴:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* قرآن کریم.
* «آبشار اوبن در میان جنگل‌های دودانگه مازندران»، وب‌سایت ایران هتل‌آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «آبشار اوبن در میان جنگل‌های دودانگه مازندران»، وب‌سایت ایران هتل‌آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۴۰۱ش.
* «آبشار اوبن ساری»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۱ش.
* «آبشار اوبن ساری»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۴۰۱ش.