برچسب: خنثیسازی |
|||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
== مبانی دینی همبستگی اجتماعی == | == مبانی دینی همبستگی اجتماعی == | ||
[[پرونده:همبستگی اجتماعی۱.jpg|جایگزین=حضور گروههای دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیبدیده در جنگ ۱۲ روزه|بندانگشتی|حضور گروههای دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیبدیده در جنگ ۱۲ روزه]] | [[پرونده:همبستگی اجتماعی۱.jpg|جایگزین=حضور گروههای دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیبدیده در جنگ ۱۲ روزه|بندانگشتی|حضور گروههای دانشجویی در آواربردازی از منازل آسیبدیده در [[جنگ دوازده روزه|جنگ ۱۲ روزه]]]] | ||
در دیدگاه قرآنی، همبستگی اجتماعی بر شالودههای فطری و تکوینی استوار است و یکی از غایات اصلی تشریع دین، رفع اختلافات بشری است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج۲، ص۱۱۱–۱۱۲.</ref> تمسک به ریسمان الهی،<ref>سوره آلعمران، آیه 103.</ref> جامعهسازی بر محوریت عقیده و هدف'''،'''<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج4، ص196.</ref> ارائه تفسیر واقعی از [[دنیا]] بهعنوان محل منازعه،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج ۹، ص۱58-۱60.</ref> تربیت [[روحیه ایثار]]،<ref>سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref> وفای | در دیدگاه قرآنی، همبستگی اجتماعی بر شالودههای فطری و تکوینی استوار است و یکی از غایات اصلی تشریع دین، رفع اختلافات بشری است.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج۲، ص۱۱۱–۱۱۲.</ref> تمسک به ریسمان الهی،<ref>سوره آلعمران، آیه 103.</ref> جامعهسازی بر محوریت عقیده و هدف'''،'''<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج4، ص196.</ref> ارائه تفسیر واقعی از [[دنیا]] بهعنوان محل منازعه،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج ۹، ص۱58-۱60.</ref> تربیت [[روحیه ایثار]]،<ref>سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref> [[وفای بهعهد]]،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، 1390ش، ج5، ص260-261.</ref> تأکید بر اصول مشترک انسانی در تعاملات فرهنگی و اجتماعی،<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20140201112234-9718-51.pdf حسامی، «همبستگی اجتماعی در قرآن»، ۱۳۹۰ش، ص۴۶.]</ref> ارائه الگوی '''ن'''ظارت و [[کنترل اجتماعی]]،<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن،1390ش، ج۱۲، ص۳۳۳–۳۳۴.</ref> [[عدالت]] و [[عدالت اجتماعی]]،<ref>[http://mieaoi.ir/article-1-717-fa.pdf میری و جانی، «رابطه عدالت با همبستگی اجتماعی...»، ۱۳۹۹ش، ص۲۰۵-۲۰۸.]</ref> التزام به دستورات اخلاقی،<ref>[https://2.189.160.148/file/download/article/659b7dd60c48d-10168-43-2.pdf محصص، «الگوی همبستگی اجتماعی در کلام امام رضا»، ۱۴۰۳ش، ص70.]</ref> پایانبخشی به تفرقه جاهلی و عمل به مناسک جمعی دین، برخی از سازوکارهای انسجامبخش دین و تقویت [[اخوت اسلامی]] بهعنوان نوعی همبستگی گروهی در مقابل همبستگی گروهی مبتنی بر طبیعت و منفعت ذکر شده است.<ref>فصیحی، منطق کارکردی و دفاع از دین، 1390ش، ص128-133.</ref> | ||
== دیدگاه جامعهشناسان == | == دیدگاه جامعهشناسان == | ||
| خط ۹۶: | خط ۹۶: | ||
در سطح کوچکتر، پژوهشگران بهجای [[همبستگی]] از مفهوم [[دلبستگی]] استفاده میکنند: | در سطح کوچکتر، پژوهشگران بهجای [[همبستگی]] از مفهوم [[دلبستگی]] استفاده میکنند: | ||
* مکفرسون و اسمیت: مدت زمان عضویت در گروه و تأثیر آن بر دلبستگی. | * مکفرسون و اسمیت: مدت زمان عضویت در گروه و تأثیر آن بر دلبستگی. | ||
* هکاترون و روزنشتاین: کنشهای جمعی، فرصت تماس، دوستی، | * هکاترون و روزنشتاین: کنشهای جمعی، فرصت تماس، دوستی، نوعدوستی و سود مشترک. | ||
* ویلر و همکاران: نقش مجازات برای کسانی که سوار بر زحمت دیگران میشوند (مفتسواری)، ترجیح مشارکت بر بیتفاوتی. | * ویلر و همکاران: نقش مجازات برای کسانی که سوار بر زحمت دیگران میشوند (مفتسواری)، ترجیح مشارکت بر بیتفاوتی. | ||
* هاوسر و لواگلیا: حتی اگر [[نابرابری]] در گروه باشد، [[عواطف انسانی]] میتوانند همبستگی ایجاد کنند. | * هاوسر و لواگلیا: حتی اگر [[نابرابری]] در گروه باشد، [[عواطف انسانی]] میتوانند همبستگی ایجاد کنند. | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۰۳: | ||
== دیدگاه اندیشمندان مسلمان == | == دیدگاه اندیشمندان مسلمان == | ||
[[پرونده:همبستگی اجتماعی۳.png|جایگزین=سید محمدحسین طباطبایی|بندانگشتی|[[سید محمدحسین طباطبایی]] فیلسوف اجتماعی معاصر شیعه]] | |||
* [[ابنخلدون]] از مفهوم [[عصبیت]] برای تبیین همبستگی استفاده میکند. عصبیت در ابتدا بر [[پیوند خویشاوندی|پیوندهای خویشاوندی]] استوار است، اما در پیوند با [[دین]]، قدرت نفوذ آن دوچندان شده و منجر به تشکیل [[تمدن]] و [[دولت]] میشود. [[تجملگرایی]] و [[تنپروری]] نیز منجر به تضعیف پیوندهای انسانی میشود.<ref>ابنخلدون، مقدمه ابنخلدون، 1390ش، ج1، ص294 و 301-302.</ref> | * [[ابنخلدون]] از مفهوم [[عصبیت]] برای تبیین همبستگی استفاده میکند. عصبیت در ابتدا بر [[پیوند خویشاوندی|پیوندهای خویشاوندی]] استوار است، اما در پیوند با [[دین]]، قدرت نفوذ آن دوچندان شده و منجر به تشکیل [[تمدن]] و [[دولت]] میشود. [[تجملگرایی]] و [[تنپروری]] نیز منجر به تضعیف پیوندهای انسانی میشود.<ref>ابنخلدون، مقدمه ابنخلدون، 1390ش، ج1، ص294 و 301-302.</ref> | ||
* [[فارابی]]، محبت را عامل اصلی همبستگی اجتماعی میداند. در [[مدینه فاضله]]، افراد در پرتو [[محبت]] ناشی از اشتراک در [[فضیلت]]، [[منفعت]] و [[لذت]]، برای کسب [[سعادت]] تلاش میکنند.<ref>رستمی کیسمی، «عرصههای مورد تأکید امام خمینی بر همبستگی اجتماعی»، ۱۴۰۲ش، ص۷۵–۷۶.</ref> [[خواجه نصیرالدین طوسی]] نیز دو گونه محبت طبیعی و ارادی را عامل همبستگی اجتماعی میداند.<ref>طوسی، اخلاق ناصری، 1391ش، ص258-260.</ref> | * [[فارابی]]، محبت را عامل اصلی همبستگی اجتماعی میداند. در [[مدینه فاضله]]، افراد در پرتو [[محبت]] ناشی از اشتراک در [[فضیلت]]، [[منفعت]] و [[لذت]]، برای کسب [[سعادت]] تلاش میکنند.<ref>رستمی کیسمی، «عرصههای مورد تأکید امام خمینی بر همبستگی اجتماعی»، ۱۴۰۲ش، ص۷۵–۷۶.</ref> [[خواجه نصیرالدین طوسی]] نیز دو گونه محبت طبیعی و ارادی را عامل همبستگی اجتماعی میداند.<ref>طوسی، اخلاق ناصری، 1391ش، ص258-260.</ref> | ||
* [[محمدعلی شاهآبادی]]، هندسه همبستگی اجتماعی را بر تقاطع دو خَیطِ (ریسمان) طولیِ «[[ولایت]]» و عرضیِ «[[اخوت]]» استوار میکند.<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸۰ش، ص۸.</ref> مدل او شامل دو بازوی سیاست عِدّه، تولید سرمایه انسانی منسجم بر پایه برادری و چهار ناموس اُنس، کمال، عزت و عون<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸۰ش، ص۱۶.</ref> و سیاست عُدّه، اقتصاد تعاونی و قدرت مادی، است.<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸0، ص۳۰.</ref> از نظر وی، در سطح فردی انسان خودخواه همچون صفر است که تنها در سایه [[پیوند عاطفی]] و ساختاری با [[جامعه ایمانی]] به عدد تبدیل شده و ارزش مییابد.<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸۰ش، ص۱۷۲ و ۸.</ref> | * [[محمدعلی شاهآبادی]]، هندسه همبستگی اجتماعی را بر تقاطع دو خَیطِ (ریسمان) طولیِ «[[ولایت]]» و عرضیِ «[[اخوت]]» استوار میکند.<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸۰ش، ص۸.</ref> مدل او شامل دو بازوی سیاست عِدّه، تولید سرمایه انسانی منسجم بر پایه برادری و چهار ناموس اُنس، کمال، عزت و عون<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸۰ش، ص۱۶.</ref> و سیاست عُدّه، اقتصاد تعاونی و قدرت مادی، است.<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸0، ص۳۰.</ref> از نظر وی، در سطح فردی انسان خودخواه همچون صفر است که تنها در سایه [[پیوند عاطفی]] و ساختاری با [[جامعه ایمانی]] به عدد تبدیل شده و ارزش مییابد.<ref>شاهآبادی، شذرات المعارف، ۱۳۸۰ش، ص۱۷۲ و ۸.</ref> | ||
* [[سید روحالله خمینی|امام خمینی]] در تبیین مبانی [[همبستگی اجتماعی در ایران]]، اتحاد حول محور اسلام را جایگزین ملیگرایی سکولار کرد. دشمنشناسی مشترک، مشارکت همهجانبه مردم در امور جامعه، روحانیت و مناسک جمعی اسلامی عرصههای مهم همسبتگی اجتماعی از نظر وی ذکر شده است.<ref>[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/1045011/FED006997C2D9D4DE9194FD78E28AEC6.pdf?sequence=1&isAllowed=y رستمی کیسمی، «عرصههای مورد تأکید امام خمینی بر همبستگی اجتماعی»، ۱۴۰۲ش، ص82-۹۴.]</ref> | * [[سید روحالله خمینی|امام خمینی]] در تبیین مبانی [[همبستگی اجتماعی در ایران]]، اتحاد حول محور اسلام را جایگزین ملیگرایی سکولار کرد. دشمنشناسی مشترک، مشارکت همهجانبه مردم در امور جامعه، روحانیت و مناسک جمعی اسلامی عرصههای مهم همسبتگی اجتماعی از نظر وی ذکر شده است.<ref>[https://iranjournals.nlai.ir/bitstream/handle/123456789/1045011/FED006997C2D9D4DE9194FD78E28AEC6.pdf?sequence=1&isAllowed=y رستمی کیسمی، «عرصههای مورد تأکید امام خمینی بر همبستگی اجتماعی»، ۱۴۰۲ش، ص82-۹۴.]</ref> | ||
* | *[[سید محمدحسین طباطبایی]] معتقد است طبیعت استخدامگر انسان ذاتاً مولد اختلاف است<ref>طباطبایی، «اصول فلسفه و روش رئالیسم»، ۱۳۹۲ش، ج۲، ص۲۲۰.</ref> و همبستگی اجتماعی پایدار تنها با مداخله [[دین]] بهعنوان عاملی فراطبیعی محقق میشود.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج۲، ص۱۸۷.</ref> او سازوکار همبستگی را در سه پله صبر فردی، مصابره (همبستگی مقاومتی) و در نهایت مرابطه (همبستگی شبکهای) صورتبندی میکند.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج۴، ص۱۴۳.</ref> در این الگو، [[جامعه]] به یک شخصیت واحد تبدیل شده و تفکر اجتماعی جایگزین تفکر فردی میگردد.<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج۴، ص۱۶۶ و 159.</ref> عامل اصلی همبستگی هم [[عقیده]] و [[هدف]] است نه سرزمین و [[نژاد]].<ref>طباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، ۱۳۹۰ش، ج4، ص 196.</ref> | ||
== تقویت همبستگی اجتماعی == | == تقویت همبستگی اجتماعی == | ||
| خط ۱۶۳: | خط ۱۶۴: | ||
{{علوم اجتماعی}} | {{علوم اجتماعی}} | ||
{{تابآوری}} | |||
[[رده:مفاهیم اجتماعی]] | [[رده:مفاهیم اجتماعی]] | ||
