جنگ ۳۳ روزه: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''جنگ ۳۳ روزه'''</big>؛ دفع پیروزمندانۀ تجاوز اسراییل توسط حزب‌الله لبنان در سال ۲۰۰۶م.  

جنگ ۳۳ روزه از منظر محور [[مقاومت لبنان|مقاومت]]، مصداق کامل رویارویی دو تفکر مادی و معنوی در برابر هم بود؛ در یک طرف نبرد، رژیم صهیونی با پشتوانۀ تسلیحاتی و مادی غرب برای منافع بیشتر، سلطه‌گری و اشغال سرزمین قرار داشت که بسیاری از مرزهای دینی، اخلاقی، عرفی و انسانی را به‌راحتی در جنگ نادیده می‌گیرد. در طرف دیگر، [[حزب‌الله لبنان]] بود که برای دفع تجاوز با نیروی [[ایمان]]، ارادۀ انسانی و الگوگیری از مکتب [[عاشورا]] و [[انقلاب اسلامی]] می‌جنگید. با پیروزی حزب‌الله در این [[جنگ]]، افسانۀ شکست‌ناپذیری اسراییل فروپاشید و [[روحیۀ مقاومت]] در منطقه گسترش یافت.  

تجاوز اسراییل به کشور [[لبنان]] پیچیده‌ترین و پرهزینه‌ترین جنگ تا سال ۲۰۰۶م بود که میان جنگ‌های عربی‌اسرییلی به «جنگ ششم» مشهور شد، نسبت به جنگ ۱۳۸۲ش، «جنگ دوم لبنان» نام گرفت<ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)،  ۱۳۸۷ش، ص۴۰.</ref> و در رسانه‌های مختلف به «جنگ ۳۳ روزه»،  «جنگ ۲۰۰۶»،  «جنگ تموز» و «جنگ جولای» نیز شهرت پیدا کرد.<ref> [https://www.irna.ir/news/85563417/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D9%88%D8%B2-%D9%88-%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AE%D8%AA «جنگ 33 روزه چگونه آغاز شد؟ تموز و هیمنه‌ای که فروریخت»،  خبرگزاری ایرنا.]</ref>

رژیم صهیونی نخستین‌بار در ۱۹۷۸م با هدف از بین‌بردن گروه‌های [[مقاومت فلسطین]] که در خاک لبنان فعالیت می‌کردند، به این کشور یورش برد و یک منطقۀ امنیتی در جنوب [[لبنان]] ایجاد کرد. سپس در یک حملۀ تجاوزکارانه در ۱۹۸۲م که به جنگ پنجم اعراب و اسراییل معروف شد، جنوب لبنان را به اشغال خود در آورد، اما بر اثر مقاومت مداوم حزب‌الله، در ۲۰۰۰م از بخش‌های بزرگ در این مناطق، اخراج شد.<ref> «اهداف تجاوز ۲۰۰۶ اسرییل به خاک لبنان»،  مجلۀ علوم سیاسی، شمارۀ ۳۶، ۱۳۸۵ش، ص۸۲-۸۴.</ref> جنگ معروف ۳۳ روزه با تجاوز گستردۀ رژیم صهیونیستی و حمایت همه‌جانبۀ آمریکا علیه لبنان و دفاع نیروهای حزب‌الله در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶م آغاز شد. دامنۀ این جنگ شمال سرزمین‌های اشغالی و سراسر لبنان را در برگرفت و با قطعنامۀ ۱۷۰۱ شورای امنیت در ۱۴اوت ۲۰۰۶ به پایان رسید.<ref>سلیم، یومیات الوعد الصادق، ۲۰۰۶م، ج۲، ص۳۲۰.</ref> اسراییل در این تجاوز با بیش از ۴۰ هزار نیروی نظامی وارد جنگ شده بود، اما از نیروهای با ایمان حزب‌الله شکست خورد.<ref>عبدالستار، پیروزی حزب‌الله در جنگ ۳۳ روزه، ۱۳۸۶ش، ص۸۰.</ref>

جنگ ۳۳روزه و پیروزی [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] در آن از نظر پیامدها و عبرت‌هایی که برای [[مسلمان|مسلمانان]] دارد، یادآور «جنگ بدر» در صدر اسلام است که داستان آن در قرآن آمده<ref>سورۀ آل عمران، آیۀ ۱۲-۱۳؛ سورۀ نساء، آیۀ ۷۷-۷۸.</ref> و از آن به‌عنوان «یوم الفرقان» یاد شده است.<ref>انفال، آیۀ ۴۱.</ref> [[سید علی خامنه‌ای|آیت‌الله خامنه‌ای]]، رهبر [[انقلاب اسلامی ایران]] معتقد است جهاد دلاورانه و مظلومانۀ حزب‌الله در این جنگ ثابت کرد ملتی که ایمان و جهاد دارد، مغلوب سیطرۀ قدرت‌های ستمگر نمی‌شود. همچنین وی پیروزی واضح حزب‌الله در این جنگ را یکی از تجلیات سنت‌های الهی و مصداق بارز آیۀ قرآنی «كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ»<ref>سورۀ بقره، آیۀ ۲۴۹.</ref> و «وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ»<ref>سورۀ انفال، آیۀ ۱۷.</ref> می‌داند؛<ref>[https://farsi.khamenei.ir/newspart-print?tid=9674 «پیام تبریک به حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسن نصرالله به مناسبت پیروزی مقاومت اسلامی در جنگ ۳۳ روزه»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت ایت‌الله خامنه‌ای؛] انصاری، شکوه مقاومت، ۱۳۸۶ش، ص ۶۳.</ref> زیرا در این جنگ حزب‌الله با نیروی کم اما با [[صبر]] و [[توکل]] در مقابل ارتش مجهز اسراییل و حمایت‌های مادی و تسلیحاتی غرب از آن که مصداق «فئۀ کثیره» بود، پیروز شد. این در حالی است که در ۱۹۶۷م ارتش اسراییل توانسته بود فقط در ظرف شش روز ارتش چند کشور عربی را شکست دهد و کرانۀ باختری رود اردن، نوار [[نوار غزه|غزه]]، بلندی‌های جولان در [[سوریه]] و صحرای سینا در مصر را اشغال کند.<ref>حجازی، یک لبنان مقاومت یک اسراییل ادعا، ۱۳۸۵ش، ص۱۲۵.</ref>

ویژگی‌های نبرد ۳۳ روزه، آن را از سایر نبردها متمایز می‌کند؛ برای اولین بار بود که در تاریخ جنگ‌های عربی‌اسراییلی، ‌موشک‌های مقاومت در طول ۳۳ روز بدون وقفه، عمق [[نابودی اسرائیل|اسرائیل]] را هدف قرار داد و رعب و حشت را به این مناطق تحمیل کرد. اسرائیل در این جنگ، کنترل خود بر مکان، زمان، سلاح و اهداف جنگ را از دست داد و نزدیک به یک میلیون شهرک‌نشین صهیونیست آواره شدند. حزب‌الله در این جنگ توانست دو عنصر غافلگیری و ابتکار عمل را به‌خوبی حفظ و به‌دلیل آمادگی، انضباط بالا و فداکاری مدت جنگ را طولانی کند. <ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)،  ۱۳۸۷ش، ص۳۹-۴۰.</ref>

==اهداف تجاوز اسراییل==

به باور محققان تلاش برای تحقق آرزوهای همیشگی یهودیان، یعنی رسیدن به «[[سرزمین موعود]]»، <ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)،  ۱۳۸۷ش، ص۱۰۵.</ref> گرفتن انتقام از [[مقاومت لبنان]] و شکست ارادۀ آن با ایجاد وحشت میان مردم لبنان از طریق ویران‌کردن زیرساخت‌های حیاتی مانند منابع [[آب]] و انرژی و راه‌های ارتباطی؛ تلاش برای بازگرداندن اعتبار از دست‌رفتۀ اسراییل به‌عنوان ذخیرۀ راهبردی آمریکا در منطقه به‌ویژه برای تغییر وضعیت سیاسی در کشورهای غربی [[خاورمیانه]]؛ ناتوان‌کردن [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]] در معادلات سیاسی و نظامی لبنان و منطقه و بازسازی هیمنۀ ارتش اسراییل در برابر [[لبنان]] و فلسطین به‌ویژه پس از به اسارت‌رفتن سربازان اسراییلی و بازیافتن قدرت بازدارندگی در منطقه از اهداف مهم اسراییل و آمریکا در تحمیل جنگ 33روزه بر حزب‌الله بود.<ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)،  ۱۳۸۷ش، ص۱۰۴-۱۰۶.</ref>

حزب‌الله از نظر عوامل مادی به‌مراتب از دشمن ضعیف‌تر بود، اما در جهان‌بینی اسلامی عوامل معنوی از جمله [[ایمان]] و [[توکل]] به خدا، می‌توانند عوامل مادی را تحت‌الشعاع قرار دهند.<ref>زمانی «تاثیر عوامل معنوی در پیروزی مقاومت حزب‌الله لبنان»،  ۱۳۸۸ش، ص۱۵۰.</ref> این مسئله در جنگ‌های صدر اسلام مانند جنگ بدر، احزاب، احد و فتح [[مکه]] بارها تحقق یافته و مسلمانان با وجود نیروی نظامی و تجهیزات جنگی کمتر بر لشکر مجهز دشمن پیروز شدند.<ref>بنیاد فرهنگی صبح قریب، کتاب مقاومت (ویژه نامه نخستین جشنواره بین المللی جایزه بزرگ مقاومت اسلامی)،  ۱۳۸۸ش، ص۳.</ref> به باور [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]] اعتقاد به تقدیر و تدبیر الهی که نتیجۀ توکل و اعتماد به خدا است، ترس از مرگ و نابودی را از میان می‌برد.<ref>مطهری، مجموعه آثار، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۴۱۳.</ref> حزب‌الله لبنان نیز با تکیه بر همین عامل معنوی وارد مبارزه با نظام سلطه شد و در نبردهای دفاعی و رهایی‌بخش پیروز شده است؛ آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران برهمین مبنا معتقد است رژیم صهیونی که چند دهه با ارتش و تسلیحات خود و با پشتیبانی نظامی و سیاسی آمریکا، چهره‌ای [[شکست‌ناپذیر]] نشان می‌داد، دو بار از نیروهای مقاومت، شکست خورده است.<ref>بنیاد فرهنگی صبح قریب، کتاب مقاومت (ویژه نامه نخستین جشنواره بین المللی جایزه بزرگ مقاومت اسلامی)،  تهران، مرداد ۱۳۸۸، ص۳.</ref> [[سیدحسن نصراللّه]] دبیرکل پیشین حزب‌اللّه نیز بارها تاکید کرده بود که حزب‌اللّه یک جنبش نظامی نیست؛ بلکه یک جنبش اسلامی و اعتقادی است که با نیروی ایمان می‌جنگد.<ref>زمانی محجوب، «تاثیر عوامل معنوی در پیروزی مقاومت حزب‌الله لبنان»،  ۱۳۸۸ش، ص۱۵۴.</ref>

حزب‌الله با توجه به توان نظامیِ محدودتر نسبت به ارتش اسراییل و محدودیت‌های این حزب در انتقال تسلیحات و میزان محدود [[ذخایر موشکی]]، استراتژی نظامی خود را در برخورد با ارتش صهیونیستی بر پایۀ جنگ‌های چریکی تعریف کرد و تمام تاکتیک‌ها و آموزش‌های نظامی و آمادگی خود را بر این اصل استوار ساخته بود<ref>ابراهیمی و دیگران، «علل و عوامل پیروزی حزب‌الله در جنگ ۳۳ روزه»،  ۱۴۰۰ش، ص۵۸-۶۱.</ref> که پیش‌روی‌های ارتش اسراییل را با موانع جدی روبرو سازد؛ برای مثال مسلح‌کردن زمین به انواع مین‌های ضدنفر و ضدتانک، تعریف نقشۀ عملیاتی ویژه برای هر منطقه به‌صورت مجزا در صورت پیش‌روی احتمالی دشمن، حفر سنگرهای به‌هم متصل‌شده، حفر کوه و نگهداری ذخایر موشکی در آن و ایجاد سقف‌های کاذب برای سیستم‌های [[پرتاب موشک]]، از جمله تاکتیک‌های نظامی حزب‌الله بود که در پیروزی این حزب نقش مهم داشت.<ref>فاتحی، «بررسی توانمندی‌های نظامی حزب‌الله و اسراییل در جنگ ۳۳ روزه»،  ۱۳۸۵ش، ص۱۲۴.</ref>

به نظر کارشناسان از عوامل مهم پیروزی، مدیریت مدبرانۀ جنگ توسط رهبر حزب‌الله، به سبک مدیریت [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] در جنگ‌های صدر اسلام بود؛ به‌‌گونه‌ای که مدیریت روانی و روحی دشمن را نیز سیدحسن نصرالله به دست گرفته بود. ویژگی‌های فردی در [[مدیریت رسانه]]، خطابه، زبان بدن و جنگ روانی توسط سیدحسن نصرالله و اطلاع دقیق وی از میدان نبرد و کنترل دائمی اوضاع و موشک‌باران برنامه‌ریزی‌شده از کم به زیاد و از مناطق نزدیک به مناطق دور باعث مدیریت صحیح در جنگ و پیروزی نهایی شد.<ref>حطیط، حقیقت و عوامل پیروزی مقاومت، ۱۳۸۹ش، ص۲۶-۲۹.</ref>

3. پیروزی حزب‌الله در این نبرد، تاثیر فوق العاده‌ای بر مقاومت اسلامی فلسطین گذاشت؛ زیرا دو سال بعد در جریان یورش صهیونیست‌ها به غزه، [[حماس]] و [[جهاد اسلامی فلسطین|جهاد]] اسلامی طی جنگ‌های متعدد، شکست بی‌سابقه‌ای بر نیروهای اسراییلی تحمیل کردند.  

6. بعد از نبردجنگ ۳۳ روزه وضعیت رژیم صهیونیستی در افکار عمومی جهان بدتر و پرسش از دلیل پیدایش آن جدی‏تر شد. برای مثال اعتراض خودجوش جهانی در ۱۲۰ کشور جهان و از جمله در اروپا و در انگلیس که خاستگاه اصلی اسراییل بود صورت گرفت و در ۶۰ سال گذشته بی‌سابقه بود. <ref> «جنگی که مصداق کم من فئة قلیلة... است»،  خبرگزاری تسنیم.</ref>

==پیامدهای جنگ ۳۳ روزه برای اسراییل==

مردم اسراییل به اسطورۀ ارتش [[شکست‌ناپذیر]] و کسب پیروزی‌های آسان عادت کرد بودند و به‌همین دلیل شکست در این جنگ پیامدهای عمیقی بر ساختار فکری این جامعه بر جا گذاشت و باعث فروپاشی تمام اصول مسلم و مفاهیمی شد که در ادبیات سیاسی و اجتماعی این رژیم رواج پیدا کرده بود.<ref>مرتضی، جنگ سی و سه روزه (اهداف و پیامدها)،  ۱۳۸۷ش، ص۳۰۳.</ref> همچنین این جنگ موازنۀ قدرت را به نفع جبهۀ مقاومت رقم زد و استراتژی هجومی رژیم صهیونیستی را به تدریج به استراتژی دفاعی تبدیل کرد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3191668/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 شریف‌زاده، «بررسی آثار و نتایج پیروزی حزب‌الله لبنان در جنگ ۳۳ روزه»،  خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> متزلزل‌شدن ساختار نظامی اسراییل از درون؛ از بین‌رفتن اعتماد مردم اسراییل به [[ارتش]] این رژیم؛ خدشه‌دار‌شدن اعتماد رهبران سیاسی اسراییل به ارتش و فرمانده‌هان آن؛ بی‌اعتمادی ارتش اسراییل به مسئولان سیاسی این رژیم؛ فروپاشی دکترین نظامی رژیم صهیونیستی مبنی بر رقم‌زدن سریع نتیجۀ جنگ در میدان؛ درک محدودیت قدرت اسراییل از سوی سران سیاسی و نظامی این رژیم؛ پایین‌آمدن سطح توقعات اسراییل؛ کاهش سطح نقش اسراییل در اجرای نقشه‌های آمریکا در منطقه و مطرح‌شدن دوبارۀ سؤال دربارۀ وجود و بقای رژیم صهیونیستی از دیگر پیامدهای شکست اسراییل در جنگ ۳۳ روزه بود.<ref> [https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=34026 «10 دستاورد جنگ ۳۳ روزه به روایت سیدحسن نصرالله»،  وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>

دربارۀ جنگ ۳۳ روزه و پیامدهای مختلف آن آثار گوناگون ادبی، تحلیلی و تحقیقی نوشته شده است، ازجمله: «پشت‌صحنۀ سیاسی جنگ ۳۳روزه»<ref> [https://nashreshahidkazemi.ir/673/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87.html «پشت صحنه سیاسی جنگ ۳۳ روزه»،  وب‌سایت انتشارات شهید کاظمی.]</ref> و «ناگفته‌های جنگ ۳۳ روزه»، <ref> [https://taaghche.com/book/96551/%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B3%DB%B3-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87 «کتاب ناگفته‌های جنگ ۳۳ روزه»،  وب‌سایت تاقچه.]</ref> «جنگ غافلگیری‌ها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»، <ref> [https://irdc.ir/fa/publications/book/817 «جنگ غافلگیری‌ها و تدبیرها (روایتی از جنگ ۳۳ روزه در لبنان)»،  وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزب‌الله، زبونی صهیونیسم»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/1883068/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85/ «جنگ ۳۳ روزه: اقتدار حزب‌الله، زبونی صهیونیسم»،  وب‌سایت گیسوم.]</ref> «[[جنگ سی و سه روزه]]»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/1653988/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87/ «جنگ سی و سه روزه» وب‌سایت گیسوم.]</ref> «آخرین روز‌ جنگ»، <ref> [https://www.ibna.ir/news/341730/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «آخرین روز‌ جنگ»،  خبرگزاری ایبنا.]</ref> «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسراییل - حزب‌الله»، <ref> [https://ketab.ir/book/ba78c3e8-9339-4b50-b133-b176e562d29d «پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسراییل - حزب‌الله»،  وب‌سایت خانه کتاب و ادبیات ایران.]</ref> «جنگ ۳۳ روزه اسراییل و لبنان از منظر حقوق بین‌الملل»، <ref> [https://www.gisoom.com/book/11316022/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D9%88-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84/ «جنگ ۳۳ روزه اسراییل و لبنان از منظر حقوق بین‌الملل»،  وب‌سایت گیسوم.]</ref> «جنگ ۳۳ روزه زلزله‌ای در اسراییل به راه‌انداخت»<ref> [https://www.gisoom.com/book/11426892/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C/ «جنگ ۳۳ روزه زلزله‌ای در اسراییل به راه‌انداخت "بررسی مهمترین مقالات روزنامه‌های عربی، عبری و غربی»،  وب‌سایت گیسوم.]</ref> و «قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحلیل جنگ ۳۳ روزه حزب‌الله و جنگ 22 روزه غزه)»<ref> [https://www.gisoom.com/book/1658787/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D8%B1%D9%85-%D9%88-%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D9%86%DA%AF-33-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%DA%AF-22-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%BA%D8%B2%D9%87/ «قدرت نرم و نبرد نامتقارن (تحلیل جنگ ۳۳ روزه حزب‌الله و جنگ 22 روزه غزه)»،  وب‌سایت گیسوم.]</ref>

*«پیروزی دشوار: جنگ ۳۳ روزه اسراییل - حزب‌الله»،  وب‌سایت خانه کتاب و ادبیات ایران، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.

*«جنگ ۳۳ روزه اسراییل و لبنان از منظر حقوق بین‌الملل»،  وب‌سایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.

*«جنگ ۳۳ روزه زلزله‌ای در اسراییل به راه‌انداخت بررسی مهمترین مقالات روزنامه‌های عربی، عبری و غربی»،  وب‌سایت گیسوم، تاریخ بازدید: ۱۶ آذر ۱۴۰۳ش.

*حجازی، یک لبنان مقاومت یک اسراییل ادعا، قم، بقیة العترة، ۱۳۸۵ش.

*فاتحی، محمد، «بررسی توانمندی‌های نظامی حزب‌الله و اسراییل در جنگ ۳۳ روزه»،  مجله مطالعات راهبردی جهان اسلام، شماره۲۶، تابستان ۱۳۸۵ش.

*وکسمن، داو، «اسراییل پس از جنگ با حزب‌الله»،  ترجمۀ علی عسگری و حسین رضایی، مجله مطالعات راهبردی جهان اسلام، شماره۲۶، تابستان ۱۳۸۵ش.